TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHKHOA CÔNG NGHỆ CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HÓA LÍ Xác định cấu trúc tinh thể của CaO, SiO2, MgO, Al2O3, MnO2 Nhóm : Trương Thị Thu Nhàn Đi
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGHỆ
CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN
TÍCH HÓA LÍ
Xác định cấu trúc tinh thể của CaO, SiO2,
MgO, Al2O3, MnO2
Nhóm : Trương Thị Thu Nhàn
Đinh Thị Hải
Trang 21 Tổng quan
2 Thực hành
Trang 31 Tổng quan về XRD
• Nguyên tắc của phương pháp
Sử dụng tia X đơn sắc
Mẫu dưới dạng bột, kích thước hạt 0,01-0,001mm
Vì bột gồm vô số vi tinh thể định hướng hỗn loạn cho nên trong mẫu luôn có những mặt (hkl) (với d(hkl) tương ứng) nằm ở vị trí thích hợp, tạo với chùm tia tới một góc θ thỏa mãn điều kiện Bragg
Các tia nhiễu xạ của cùng một họ mặt phẳng (hkl) tạo thành một mặt nón với đỉnh là mẫu, trục là tia tới
Góc giữa tia tới và tia nhiễu xạ là 2θ
PHƯƠNG PHÁP BỘT
Trang 4• Ghi nhận tia nhiễu
xạ máy đếm
• Mẫu được chế tạo lớp
mỏng tròn, phẳng, được
gắn trên đế, đế này có thể
quay quanh trục của nó
trên giá đỡ
• Máy phóng tia X cho chùm tia X đơn sắc
• Máy đếm được kết nối với giá đựng mẫu bằng một hệ thống cơ khí chính xác và chuyển động trên cung tròn ABC Góc θ được đo chính xác và có bước nhẩy khoảng 0,03o
• Kết quả thu được là một giản đồ nhiễu xạ thể hiện mối quan hệ giữa cường
độ (số xung trên một đơn vị thời gian) và góc 2θ (độ) A B C
PHƯƠNG PHÁP BỘT
1 Tổng quan về XRD
Trang 5Giản đồ nhiễu xạ tia X:
1 Tổng quan về XRD
Trang 6• Bao gồm các peak có cường độ khác nhau Mỗi peak tương ứng với một phản xạ của họ mặt
(HKL) nào đó
• Từ giản đồ nhiễu xạ ta thu được rất nhiều thông tin về khoảng cách giữa các mặt (HKL), cường độ tương đối của mỗi pic …
• Hai yếu tố chính quyết định đến hình dạng của
giản đồ nhiễu xạ tia X:
(a) Kích thước và hình dạng của ô đơn vị (b) Số nguyên tử và vị trí các nguyên tử trong ô đơn vị Giản đồ nhiễu xạ tia X:
1 Tổng quan về XRD
Trang 7• Khoảng cách d giữa các mặt mạng phụ thuộc vào kích thước ô
cơ sở và đến lượt nó quyết định vị trí của các pic
• Bề rộng của píc và hình dạng của píc phụ thuộc vào điều kiện
đo cũng như một số thuộc tính của vật liệu, ví dụ như kích thước hạt…
• Cường độ của píc phụ thuộc vào sự sắp xếp cấu trúc tinh thể,
ví dụ như vị trí của các nguyên tử trong ô cơ sở và sự dao động nhiệt của các nguyên tử.
Giản đồ nhiễu xạ tia X:
1 Tổng quan về XRD
Trang 8• Có thể coi là đặc trưng cho mỗi chất tinh thể
• Hiện nay, trong hệ thống lưu trữ khoa học của thế giới có bộ chuẩn ASTM (American Standards for Testing Materials) Các
thông tin, dữ kiện về mỗi chất tinh thể
được ghi dưới dạng giản đồ gốc hoặc
dưới dạng phiếu (card), file số liệu, …
Giản đồ nhiễu xạ tia X:
1 Tổng quan về XRD
Trang 9Những ứng dụng phân tích của phương pháp bột nhiễu xạ tia X
• Xác định các vật liệu chưa biết
• Kiểm tra sự đơn pha (độ tinh khiết)
• Xác định kích thước tinh thể
• Nghiên cứu sự tính chất nhiệt biết đổi của vật liệu.
• Phân tích định lượng
• Xác định cấu trúc tinh thể
1 Tổng quan về XRD
PHƯƠNG PHÁP BỘT
Trang 102 Cách tiến hành
Mẫu
hóa
chất
Mẫu
hóa
chất
Khay chứa mẫu
Khay chứa mẫu
Buồ
ng chiế
u tia X
Buồ
ng chiế
u tia X
Detect or
Detect
Thàn
h phần chất tron
g mẫu
Thàn
h phần chất tron
g mẫu
Mẫu được dàn phẳng, mịn trong khay
Mẫu được dàn phẳng, mịn trong khay
Chiếu tia X vào mẫu ở những góc quay khác nhau 10-80o
Chiếu tia X vào mẫu ở những góc quay khác nhau 10-80o
Trang 113 Kết quả
• Có cấu trúc tinh thể lập phương tâm mặt CaO
Trang 12• Silica có hai dạng cấu trúc là dạng tinh thể
và vô định hình
• Một số dạng silica có cấu trúc tinh thể có thể được tạo ra ở áp suất và nhiệt độ cao như coesit và stishovit.
3 Kết quả
SiO2
SiO2
Trang 13• Cấu trúc tinh thể là
halite(cubic), cF8
3 Kết quả
MgO
Trang 143 Kết quả
MgO2
MgO2
Trang 153 Kết quả
MgO2
MgO2