SKKN một số KINH NGHIỆM TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp 9

Do đó càng khó khăn cho những giáo viên làm công tác chủ nhiệm.. Xác định rõ vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trong những năm qua, TrườngTHCS Lê Lợi nói riêng v

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

VI GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

B PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

II THỰC TRẠNG

1 Thuận lợi - Khó khăn

2 Thành công - Hạn chế

3 Mặt mạnh - Mặt yếu

4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

III GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP

1 Nghiên cứu kỹ về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN

2 Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi

3 Nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN

4 GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm

5 Tiến hành làm sổ chủ nhiệm

6 Ổn định nề nếp, xây dựng tập thể lớp

7 Sắp xếp chỗ ngồi

8 Xây dựng nội quy lớp học, thang điểm thi đua, tiêu chí đánh giá xếp loại hạnh kiểm

9 Phân công nhiệm vụ cụ thể

10 Qui định về thưởng phạt

11 Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần

12 Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp

13 Thành lập những nhóm bạn giúp đỡ nhau

14 Kết hợp tốt giữa GVCN với các lực lượng giáo dục khác

a Trao đổi với gia đình học sinh

b Phối hợp với BGH nhà trường

c Phối hợp với Giáo viên bộ môn

d Phối hợp với Đội TNTP HCM

IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

C PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHI

I PHẦN KẾT LUẬN

II NHỮNG KIẾN NGHI

D TÀI LIỆU THAM KHẢO

E Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Trong tất cả các lĩnh vực, nhân tố con người sẽ quyết định cho mọi sự thành công hay thấtbại Trong xu thế hội nhập quốc tế, giao lưu văn hóa ngày nay mỗi con người chúng ta cần ra sứcphấn đấu học tập để trở thành chủ nhân tương lai của đất nước như Đảng ta đã xác định conngười là tài sản quý giá và quan trọng nhất, là nguồn lực lớn và cần thiết đối với quốc gia dântộc Trên cơ sở đó ngành Giáo dục - Đào tạo đóng vai trò then chốt trong mọi hoạt động vàngười thầy đóng vai trò quyết định cho sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ cho tương lai

Ngày nay trong công cuộc đổi mới đất nước, tiếp cận với những tiến bộ về khoa học - côngnghệ đòi hỏi những người phục vụ trong công tác giáo dục phải xác định rõ vai trò, trách nhiệmcủa mình là sự nghiệp trồng người Những sản phẩm của mình tạo ra nó sẽ quyết định cho cảmột thế hệ Do đó vai trò của người thầy là nhân tố quan trọng để quyết định cho những sản

2

phẩm mà mình tạo ra Người thầy là những người phục vụ trực tiếp trong lĩnh vực giáo dục đểđào tạo, rèn luyện cho thế hệ trẻ, trong đó giáo viên chủ nhiệm (GVCN) đóng vai trò quan trọngđối với các cấp học nhất là cấp học phổ thông.

Đối với giáo dục phổ thông, người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trongviệc giáo dục học sinh (HS) Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, GVCN trước hếtphải là nhà giáo dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm

lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện vọng củacác em Giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính nhân cách của mình, là tấm gương tác động tíchcực đến việc hình thành các phẩm chất đạo đức, nhân cách của học sinh Mặt khác, GVCN còn làcầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chứcphối hợp các lực lượng giáo dục, Có thể nói vai trò xã hội của người giáo viên chủ nhiệm trởnên lớn hơn nhiều so với chức năng của người giảng dạy bộ môn

Hơn nữa trên thực tế trường THCS Lê lợi đóng trên địa bàn xã Eakao của TP Buôn MaThuột, đây là một địa bàn rộng, dân cư nằm rải rác trong các thôn buôn Đa số người dân làmnông, số ít thì buôn bán ở xa nên ít có thời gian và điều kiện để chăm sóc con cái Học sinh tronglớp có độ tuổi không đồng đều, ngoài thời gian học trên lớp các em phải làm rẫy giúp gia đình

Do đó càng khó khăn cho những giáo viên làm công tác chủ nhiệm

Xác định rõ vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trong những năm qua, TrườngTHCS Lê Lợi nói riêng và các nhà trường nói chung đã quan tâm nhiều hơn đến công tác chủnhiệm Tuy nhiên để có một giải pháp tối ưu cũng như hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lại làvấn đề chúng ta cần trao đổi

Là một giáo viên đã nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đặc biệt là chủ nhiệm học sinh lớp

9, với chút ít kinh nghiệm tích luỹ được qua thực tế công việc, tôi xin được trao đổi cùng các

đồng nghiệp về đề tài : “Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 9” ở trường THCS

Lê Lợi mà tôi đã thực hiện trong những năm qua, với mong muốn nâng cao hiệu quả của côngtác chủ nhiệm lớp, góp phần cùng nhà trường hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục trong giai đoạnđổi mới đất nước hiện nay

II MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI :

1.Mục tiêu :

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng vai trò của GVCN trong công tác giáo dục đạođức HS để đề ra những giải pháp, biện pháp nâng cao hiệu quả trong công tác chủ nhiệm đặcbiệt là chủ nhiệm HS lớp 9 Qua đó nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức HS , góp phầnhạn chế tình trạng HS chán học, HS bỏ học, bỏ tiết đi chơi điện tử

Bên cạnh đó phần nào giúp cho các thầy cô quan tâm hơn về vai trò, trách nhiệm của mìnhđối với nghề nghiệp, đặc biệt là trong công tác chủ nhiệm, góp phần xây dựng môi trường học

tập: “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” bởi nghề dạy học là một nghề thiêng liêng cao cả như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói : “Nghề dạy học là nghề cao cả nhất trong những nghề cao cả”

2.Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN

- Nhận thức về hậu quả của sự thiếu trách nhiệm của GVCN.

- Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 9

- Đưa ra những biện pháp cụ thể trong quá trình chủ nhiệm

- Kết quả của quá trình thực hiện

- Rút ra bài học cho bản thân

- Những kiến nghị, đề xuất

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: Học sinh lớp 9 của trường THCS Lê Lợi- TP Buôn

Ma Thuột

IV GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

1 Thời gian: Các năm học: 2009-2010; 2010-2011; 2011 -2012 và 2012-2013.

2 Địa điểm: Trường THCS Lê Lợi thành phố Buôn Ma Thuột -Tỉnh Đăk Lăk.

3 Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu việc nhận thức của người giáo viên khi chủ nhiệm lớp

và những công việc mà GVCN đã làm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

+ Thu thập những thông tin lý luận về vai trò của người GVCN lớp trong công tác giáo dục

đạo đức HS trên các tập san giáo dục, các bài tham luận trên Internet, qua tập huấn về công tácchủ nhiệm

2 Phương pháp quan sát:

+ Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS

3 Phương pháp điều tra:

+ Ghi những thông tin liên quan, trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ họcsinh (CMHS), bạn bè và hàng xóm của HS

4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

+ Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường

+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn

+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp khác

5 Phương pháp thử nghiệm:

+ Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở:

4

- Lớp 9E của trường THCS Lê Lợi - Năm học 2009-2010.

- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi - Năm học 2010-2011

- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi - Năm học 2011-2012

- Lớp 9A của trường THCS Lê Lợi năm học 2012-2013

B PHẦN NỘI DUNG ĐỀ TÀI:

I CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ NGHIÊN CỨU:

Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích, có kếhoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm chiếmlĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức,

tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứngxử đúng đắn trong xã hội Khi bàn về vai trò yếu tố giáo dục trong sự phát triển nhân cách conngười, Bác Hồ đã viết trong bài thơ “Nửa đêm” (trích “Nhật ký trong tù”):

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất là tốt, nhưngchỉ sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cánhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau Theo Người con người sinh ra bảnchất là tốt, song trong xã hội luôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi con người cũng cóthiện và ác Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi của mỗi người Do đó, giáo dụclàm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách con người, hướngngười ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xây dựng một xã hội với những con ngườicó ích và hướng thiện

Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người không chỉ là sựnghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn của toàn Đảng, toàn dân ta nói riêng Đối với nước

ta, giáo dục được xác định là “Quốc sách hàng đầu”, là vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự

thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ

thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Hơn thế, trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát

triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào để những người chủtương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quảtốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của tất cả những người làm công tác giáodục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp - người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếpxúc với các em học sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ởbên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính trọng và yêu quínhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai khác chính là người giáo viên chủnhiệm lớp

Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình là những con ngoan,trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trởthành những người công dân có ích cho xã hội

Về bản thân, tôi rất mong muốn mình là người đồng nghiệp được tin yêu, được phụ huynhtin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để giáo dục, dạy dỗ, góp phần nâng cao chất lượng giáodục của trường THCS Lê lợi nói riêng và của TP Buôn Ma Thuột nói chung.

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

1 Thuận lợi - Khó khăn:

a Thuận lợi:

- Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của chi bộ Đảng, của BanGiám Hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong hộiđồng sư phạm nhà trường

- Giáo viên chủ nhiệm năng nổ, thích học hỏi, tìm tòi sáng tạo, là người trực tiếp giảng dạymôn Toán nên thời gian tiếp xúc với lớp chủ nhiệm nhiều (4 tiết/ 1 tuần)

- Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, chuyên mônvững vàng

- Đội ngũ cán sự lớp tập trung những thành viên khá tích cực, ham hoạt động

- Hầu hết HS của trường đều nằm trên địa bàn xã

b Khó khăn:

+ Hầu hết các em ở trên địa bàn xã nhưng nhà đều ở xa trường và nằm rải rác trên các thônbuôn, phương tiện đi lại không có chủ yếu là đi bộ Nhiều em gia đình hết sức khó khăn, ngoàigiờ học trên lớp các em phải đi làm rẫy giúp bố mẹ, ít dành thời gian cho việc học

+ Trường đóng trên địa bàn dân cư rất phức tạp, trình độ dân trí thấp, có nhiều Dân tộcsinh sống ( Kinh, Êđê, Tày, Nùng, Mường, Thái) nên có sự bất đồng về ngôn ngữ và phong tụctập quán, đa số người dân sống theo tập quán của dân tộc mình

+ Chất lượng đầu vào thấp, trình độ học sinh trong lớp chủ yếu ở mức trung bình -yếunhiều Độ tuổi của các em chênh lệch nhiều nên khó có sự đồng nhất trong giáo dục

+ Đa số học sinh chưa có ý thức tự học

+ Đa số phụ huynh học sinh phải bươn trải cuộc sống, ít có điều kiện để quan tâm chămsóc con cái

+ Khuôn viên nhà trường gần đường giao thông

+ Đầu năm khi tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm có nhiều em lườihọc, ham chơi game, thường hay trốn học ảnh hưởng đến kết quả thi đua của lớp Có nhiều họcsinh năm trước bỏ học hoặc không đậu tốt nghiệp xin đi học lại, nhiều HS có hoàn cảnh khókhăn

Cụ thể:

6

- Lớp 9E của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2009-2010 có 5 HS thường ham chơi điệntử, 1 HS năm trước bỏ học xin học lại, 3 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tập thể lớp năm lớp

8 xếp loại Trung bình

- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2010-2011 có 2 HS thường ham chơiđiện tử, 1 HS năm trước không đậu tốt nghiệp xin học lại, 2 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn,

1 HS mồ côi cha mẹ, tập thể lớp năm lớp 8 xếp Tiên tiến

- Lớp 9D của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2011-2012 có 4 HS thường ham chơi điệntử, 2 HS năm trước bỏ học xin học lại, 4 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn , tập thể lớp nămlớp 8 xếp loại Khá

- Lớp 9A của trường THCS Lê Lợi đầu năm học 2012-2013có 4 HS thường ham chơiđiện tử, 3 HS năm trước không đậu tốt nghiệp xin học lại, 4 HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn,tập thể lớp năm lớp 8 xếp loại Trung bình

2- Thành công- Hạn chế

a.Thành công:

Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những thuậnlợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùng vớisự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày mộtkhang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học Mô hình ít con, kinh tế ngày càng được cảithiện đã tạo thuận lợi cho trẻ em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn Bên cạnh đó, sự phát triểnnhư vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên vàphụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợpgiáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp,trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú hơn Sự phối kết hợp giữa các tổchức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ

b Hạn chế:

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ítnhững khó khăn, thách thức Trong thời đại khoa học công nghệ và kinh tế thị trường hiện nay,ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng loạt các tácđộng tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc củacác ca sĩ, diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online Chính nhữngvấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của họcsinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức họcsinh

3- Mặt mạnh - Mặt yếu:

a/ Mặt mạnh:

Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo nên trong những năm qua GVCN đã được tập huấnmột số chuyên đề về công tác chủ nhiệm, chuyên đề về rèn kỹ năng sống cho HS, chuyên đề vềphương pháp kỷ luật HS tích cực Nhiều GVCN đã có những kết quả tốt trong quá trình chủnhiệm

b Mặt yếu:

Tuy nhiên hiệu quả công tác chủ nhiệm của nhiều GV hiện nay chưa cao như còn để HS bỏhọc nhiều, chưa ngăn chặn được tình trạng HS trốn tiết đi chơi điện tử, HS nghỉ học không phépnhưng GVCN cũng không biết lý do vì sao? Nhiều GVCN còn chưa hiểu nhiều về tâm tư nguyệnvọng của các em để từ đó có biện pháp giáo dục phù hợp

4/ Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:

Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều đơn vị kinh doanh chỉ chú ý đến lợi nhuận, hầu hết cácđiểm truy cập Internet đều trang bị những trò chơi bạo lực thu hút học sinh Vì thế, hiện tượngtrốn tiết, bỏ học để chơi game là điều không tránh khỏi Không những thế, hậu quả do những tácđộng của những trò chơi nguy hiểm này dẫn đến các hành vi bạo lực khôn lường

Đây là lứa tuổi phức tạp, các em thích khám phá những cái hay, cái mới nhưng các emchưa lường trước được hậu quả xấu xảy ra

Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian dành cho việc giáodục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường và xã hội, thậm chí cung cấp tiền bạc

dư thừa không nghĩ đến hậu quả Nhiều phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với GVCN trong ba buổihọp phụ huynh trong một năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trườnghợp cần thiết Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình, dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sangã Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu đáo nên nảy sinh tính ích kỉ, ươngbướng, khó bảo

Hơn nữa, công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoáđào tạo chính thức nào cho GVCN Chính vì vậy, không nhiều GVCN thực sự có năng lực, làmchủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường.Bên cạnh đó, số tiết dành cho GVCN còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sứcgiáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tácchủ nhiệm Nội dung chương trình giảng dạy còn nặng về kiến thức thuần tuý, số tiết giành chogiáo dục công dân, giáo dục đạo đức học sinh còn quá ít, trong khi xã hội ngày càng phát triển.Hơn nữa ở lứa tuổi này, tâm sinh lí của các em đang phát triển mạnh, các em ngày càng có nhiềunhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình , trongkhi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế, nên chiều hướng họcsinh hư, lười học, hiện tượng bỏ giờ, trốn tiết, vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức ngày càngnhiều

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ giáo viên chủ nhiệm Mộtbộ phận giáo viên chưa thật nhiệt tình, một phần do công việc giảng dạy chiếm nhiều thời gian,hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng Một thiếu sót khác là nhiều giáo viên chủnhiệm tiến hành công việc khá cảm tính, chưa có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp Cóngười quá nghiêm khắc, có người quá dễ dãi Người nghiêm khắc gò ép học sinh theo khuôn khổmột cách máy móc Và như thế, về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực Người

dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát Thực tế, nhiều khi giữa thầy côchủ nhiệm và học sinh không phải bao giờ cũng tìm được tiếng nói chung

III- CÁC GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP

8

Để khắc phục những khó khăn trên trong công tác chủ nhiệm không phải là điều dễ dàngvà đơn giản Tuy nhiên, tôi xin được đưa ra một số giải pháp, biện pháp để các đồng nghiệp cùngchia sẻ

1 Trước hết tôi nghiên cứu kỹ về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN cụ thể là:

a Nhiệm vụ của người GVCN: Được quy định trong các văn bản pháp lý của Bộ GD &

- Nhận xét đánh giá và xếp loại HS cuối kỳ và cuối năm học, đề nghị khen thưởng và kỷluật HS, đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm vềhạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp, hoàn thành việc ghi vào sổ điểm và học bạ

- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với các bộ phận có liên quan

b Các yêu cầu đối với GVCN lớp hiện nay:

Thứ nhất là về đạo đức nghề nghiệp, người GVCN phải đảm bảo những yêu cầu về đạo

đức, nhân cách đã được quy định trong các văn bản cụ thể:

Điều 75 Về “các hành vi nhà giáo không được làm” đã quy định:

Nhà giáo không được có các hành vi sau đây:

- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm hại thân thể người học

- Gian lận trong tuyển sinh, thi cử, cố ý đánh giá sai kết quả học tập, rèn luyện của ngườihọc

- Xuyên tạc nội dung giáo dục

Năm 2008 Bộ GD & ĐT ban hành Quy định đạo đức nhà giáo trong đó:

Điều 3: Phẩm chất chính tri:

- Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước; thi hành nhiệm vụ đúng theo quy định của pháp luật Không ngừng học tập, rèn luyệnnâng cao trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt động giảng dạy, giáo dục và đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ được giao

- Có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hạnh nghiêm sự điều động, phân công của tổ chức, có ýthức tập thể, phấn đấu vì lợi ích chung

- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xãhội.

Điều 4: Đạo đức nghề nghiệp:

- Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo, có tinh thầnđoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác, có lòng nhân ái,bao dung, độ lượng, đối xử hòa nhã với người học, đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyềnvà lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng

- Tận tụy với công việc, thực hiện đúng điều lệ, quy chế, nội quy của đơn vị, nhà trường,của ngành

- Công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giá đúng thực chất, năng lực của người học,thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí

- Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc, thường xuyên học tập nângcao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao,đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục

Điều 6 : Giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo:

- Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật, không gây khókhăn, phiền hà đối với người học và nhân dân

- Không gian lận, thiếu trung thực trong học tập, nghiên cứu khoa học và thực hiện nhiệmvụ giảng dạy, giáo dục

- Không trù dập, chèn ép và có thái độ thiên vị, phân biệt đối xử, thành kiến người học;không tiếp tay, bao che cho những hành vi tiêu cực trong giảng dạy, học tập và rèn luyện củangười học và đồng nghiệp

- Không xâm phạm thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người học, đồng nghiệp,người khác Không làm ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt của đồng nghiệp và của người khác

- Không tổ chức dạy thêm, học thêm trái với quy định

- Không hút thuốc lá, uống rượu bia trong công sở, trong trường học và nơi không đượcphép khi thi hành nhiệm vụ giảng dạy và tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường

- Không sử dụng điện thoại di động và làm việc riêng trong các cuộc họp, trong khi lênlớp, học tập, coi thi, chấm thi

- Không gây bè phái, cục bộ địa phương, làm mất đoàn kết trong tập thể và trong sinh hoạttại cộng đồng

- Không được sử dụng bục giảng làm nơi tuyên truyền, phổ biển những nội dung trái vớiquan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước

10

- Không trốn trách trách nhiệm, thoái thác nhiệm vụ , tự ý bỏ việc, không đi muộn về sớm,

bỏ giờ, bỏ buổi dạy, cắt xén, dồn ép chương trình, vi phạm quy chế chuyên môn làm ảnh hưởngđến kỷ cương, nề nếp của nhà trường

- Không tổ chức, tham gia các hoạt động liên quan đến tệ nạn xã hội

Thứ hai: Phải thu thập và xử lý thông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dụng hồ sơ học

sinh và lập kế hoạch phát triển tập thể

Thứ ba: GVCN phải biết lập kế hoạch năm học và kế hoạch giáo dục ngắn hạn.

Thứ tư: Phải biết xây dựng tập thể HS lớp chủ nhiệm.

Thứ năm: Biết tổ chức các hoạt động giáo dục và các hình thức giao lưu đa dạng.

Thứ sáu: Phải phát hiện kịp thời và ngăn ngừa những xung đột trong lớp.

Thứ bảy: Đánh giá kết quả tu dưỡng, học tập và sự tiến bộ của HS về các mặt giáo dục

theo quy định

Thứ tám: Phải phối hợp tốt với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.

Thứ chín: Phải biết cập nhật hồ sơ công tác chủ nhiệm và hồ sơ học sinh bằng công nghệ

thông tin

2 Tôi nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi :

Học sinh THCS, đặc biệt là HS lớp 9- lứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh mẽ về thể chất, sứckhỏe và tâm sinh lý, các em dễ thay đổi tình cảm, hành vi, hay nóng vội hoặc buồn chán Mâuthuẫn giữa ý muốn thoát khỏi sự giám sát của bố mẹ, của thầy cô, muốn khẳng định mình trong

gia đình và ngoài xã hội khi trong mắt bố mẹ và thầy cô các em vẫn còn là “ trẻ con” đã nảy sinh

những xung đột

3 Tôi nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN:

Khi đảm nhận vai trò này, nếu GVCN không làm hết trách nhiệm, không tâm huyết vớinghề; thiếu quan tâm sâu sát, đối xử không công bằng, không tôn trọng HS, không xử lý tốt cáctình huống trước những biểu hiện dù là nhỏ của HS có thể dẫn đến hậu quả khôn lường như ảnhhưởng đến tương lai, thậm chí sự sống còn của HS

Trên cơ sở những nghiên cứu về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN,

nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi và nhận thức hậu quả sự thiếu trách nhiệmcủa GVCN Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ngoài các yêu cầu phải làm theo quy định,tôi đã đưa ra một số biện pháp sau:

4 Tiếp đó người GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm:

Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của các em Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo tôi đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình, sở thích … của các em Vì vậy trước tiên khi phụ trách một lớp tôi đã tìm hiểu học sinh qua các bước sau:

Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên của năm học

mới với các nội dung trong mẫu sau:

SƠ YẾU LÍ LICH HỌC SINH

1 Họ và tên học sinh:……….……Giới tính: …….Đã kết nạp:

2 Ngày… tháng… năm sinh…… Dân tộc:… … Tôn giáo:………

3 Nơi sinh:

4 Quê quán:

5 Hộ khẩu thường trú:

6.Hiện nay đang sống cùng với: tại địa chỉ

7 Họ tên cha: ……… Năm sinh :

Nghề nghiệp:……… Nơi làm việc: …………

8 Họ tên mẹ : ……… Năm sinh :

Nghề nghiệp:……… Nơi làm việc: …………

9 Là con thứ trong gia đình gồm có anh chị em 10 Họ tên, năm sinh, nghề nghiệp, nơi làm việc của các anh chị em ruột:

11 Điều kiện kinh tế gia đình thuộc diện: ………Thuộc đối tượng:……

12 Xếp loại học lực, hạnh kiểm, chức vụ đã làm của các năm học trước : Lớp 6: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………

Lớp 7: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………

Lớp 8: Học lực:……Hạnh kiểm:……Chức vụ đã làm: …………

Lớp 9 (Trường hợp ở lại lớp): Học lực: … … Hạnh kiểm:… …

13 Chiều cao: , cân nặng: , tình trạng sức khỏe:

14 Năng khiếu:……… sở thích: … …………

15 Những môn học em đã đạt kết kết quả cao

16 Những môn học mà em học yếu:

17 Ở nhà em thường học bài vào thời gian nào:

18 Ngoài giờ học em thường làm gì để giúp đỡ gia đình:

17 Kể tên 5 bạn thân hiện nay (Nêu rõ họ tên, năm sinh, nghề nghiệp, nơi ở)

12

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

18 Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này: Học lực:……….; Hạnh kiểm: ………

19 Em có ý kiến, đề nghị gì với GVCN và nhà trường:

20 Khi cần liên hệ theo địa chỉ

Hoặc số - Điện thoại bàn ở nhà:

- Điện thoại của bố:

- Điện thoại của mẹ:

- Nhờ người khác ( ghi rõ tên, số điện thoại và chức danh người nhờ):

Buôn Ma Thuột, ngày tháng năm

Chữ ký và họ tên của bố Chữ ký và họ tên của mẹ Chữ ký và họ tên của HS

Kính mong quý phụ huynh kiểm tra lại các thông tin cho các em và ký, ghi họ tên của mình vào

ô phía trên Phụ huynh lưu lại tên và số điện thoại của GVCN để tiện việc liên hệ:

Họ tên GVCN lớp: : Khắc Thị Hương

Điện thoại GVCN : - Nhà riêng: - Di động:

Qua sơ yếu lý lịch ở trên tôi đã tìm hiểu được cơ bản các thông tin về HS mà mình chủ nhiệm như thành phần gia đình, HS có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, địa bàn cơ trú, học lực, hạnh kiểm, năng khiếu, Từ đó giáo viên sẽ phân luồng đối tượng HS và tìm biện pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng Và đặc biệt là tôi đã lưu được nét chữ của từng HS, từng phụ huynh để tiện cho việc giáo dục tính trung thực của HS trong năm học

Ví dụ: Cuối tháng 10 của năm học 2009-2010, do vi phạm nhiều khuyết điểm nên tôi đã

yêu cầu em Bùi Thị Cúc về nhà viết bản tường trình, trình bày lại những khuyết điểm và nguyên nhân dẫn đến khuyết điểm của mình, hướng sửa chữa trong thời gian tới Và tôi yêu cầu em đưa bản tường trình này cho phụ huynh ký xác nhận để nộp lại cho GVCN Nhưng khi nhận bản tường trình từ HS tôi kiểm tra lại chữ viết, chữ ký của phụ huynh trong bản tường trình xem có giống với trong sơ yếu lý lịch mà tôi đã lưu từ đầu năm hay không? Thật bất ngờ khi tôi phát hiện ra chữ ký trong bản tường trình không phải là chữ ký của phụ huynh Vậy là tôi đã gặp riêng em để tìm hiểu nguyên nhân, em đã thú nhận với tôi do thời gian qua em mải chơi, không

chú tâm vào bài vở, lại sợ bố mẹ biết chuyện nên đã nhờ bác hàng xóm ký hộ Qua sự việc nàytôi đã khuyên bảo em rất nhiều điều, em đã ân hận và hứa với tôi là từ nay không mắc lỗi nhưvậy nữa Và cũng từ đó em tiến bộ hẳn lên, trong các tháng tiếp sau em không vi phạm nữa.

Bước 2:

Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua phiếu điều tra tôi cốgắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn bè, người quen, chính quyền địaphương, đến thăm gia đình một số học sinh,… Qua đó sẽ hiểu biết cụ thể hơn, chi tiết hơn hoàncảnh gia đình các em Từ đó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợpvới từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn Bên cạnh đó tôi còn xemhọc bạ những năm trước, trò chuyện với GVCN của năm trước, liên hệ các GVBM trong lớpcũng như các giáo viên khác để có thêm những thông tin chính xác về các em

Ví dụ: Trong năm học 2011-2012 qua thu thập thông tin tôi biết được em Hoa Hồng Thái

bị bố mẹ bỏ rơi từ nhỏ, em ở với ông bà nội ở ngoài Thanh Hóa nhưng do mải chơi nên em đã bỏhọc, được dì cho vào trong này vừa đi làm vừa đi học lại Kết quả khảo sát đầu năm 2 môn Toánvà Văn em đều thấp, nhưng qua những giờ học của em ở trên lớp tôi thấy em rất thông minh,những kiến thức nào em không biết tôi chỉ cần giảng sơ là em đã nắm được, vậy là tôi đã nhờmột bạn học khá nhà ở gần nhà Thái kèm cặp bạn thêm , đồng thời tôi đã đến nhà của dì bạn nóidì tạo điều kiện về thời gian để em được được đến lớp học phụ đạo thêm vào 2 buổi chiều mỗituần Tiếp đó tôi đã đề nghị với nhà trường miễn các khoản đóng góp cho em, vận động các quỹđể hỗ trợ thêm cho em Và rồi Thái học tiến bộ hẳn lên trong sự vui mừng của mọi người

5 Tiến hành làm sổ chủ nhiệm:

Sổ chủ nhiệm được xem là nhật kí của lớp Nó ghi lại kết quả học tập, những diễn biếntrong lớp trong suốt một năm học vì vậy khi làm sổ chủ nhiệm tôi thật thận trọng, tôi ghi đầy đủcác chi tiết theo mẫu, trong đó tôi chú ý nhất là:

- Sơ đồ chỗ ngồi

- Danh sách cán bộ lớp

- Tên giáo viên bộ môn (Địa chỉ - số điện thoại)

- Nội quy trường lớp

- Theo dõi kết quả thi đua

- Theo dõi học sinh cá biệt

- Theo dõi mọi mặt từng học sinh theo định kỳ

- Nhật ký chi tiết những lần trao đổi với phụ huynh HS

6 Ổn đinh nề nếp, xây dựng tập thể lớp tự quản tích cực:

Ở lứa tuổi THCS, thiết nghĩ các em có thể phát huy khả năng tự quản, phát huy tráchnhiệm của bản thân, trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ, tôi luôn tôn trọng tin tưởng và

14