Phương pháp dạy bài thực hành hóa học ở trường THCS

Thí nghiệm hóa học là nguồn gốc, xuất xứ của kiến thức, qua quan sát thí nghiệm, học sinh thấy được hiện tượng, từ đó có nhận xét và rút ra kết luận về vấn đề đang nghiên cứu, tức là từ thực tiễn đi đến tư duy lôgic có cơ sở khoa học. Qua thí nghiệm tạo cho học sinh hứng thú học tập, nâng cao lòng yêu khoa học , phát huy được khả năng sáng tạo, tính tò mò ham học hỏi . Thí nghiệm hóa học giúp học sinh làm sáng tỏ mối liên hệ giữa các sự vật, giải thích được bản chất của các quá trình xảy ra trong tự nhiên, trong sản xuất và đời sống của con người. Thí nghiệm hóa học còn giúp học sinh có khả năng vận dụng những kiến thức đã học được trong nhà trường, trong phòng thí nghiệm vào các lĩnh vực hoạt động của con người.

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Hóa học ở trường trung học cơ sở có vai trò quan trọng việc thực hiện mục tiêu đào tạo của bậc học, cung cấp cho học sinh những kiến thức phổ thông cơ bản và thiết thực, qua bộ môn hình thành cho học sinh những kiến thức kỷ năng làm việc khoa học, chuẩn bị kiến thức cho các em học lên và đi vào cuộc sống Với đặc thù bộ môn là lý thuyết gắn liến với thực hành, thí nghiệm, vì vậy thực hành đóng vai trò rất quan trọng trong học tập và nghiên cứu bộ môn hóa học Học sinh phải có được một số kỷ năng cơ bản, phổ thông và thói quen học tập, làm việc khoa học, đó là kỷ năng cơ bản tối thiểu làm việc với các chất hóa học như quan sát, thực nghiệm, phân loại, thu thập, tra cứu và sử dụng thông tin tư liệu, kỷ năng phân tích tổng hợp, phán đoán, vận dụng kiến thức để giải thích một số vấn đề đơn giản của cuộc sống thực tiễn Việc khám phá và tiếp thu kiến thức phụ thuộc rất nhiều vào các thí nghiệm bởi đặc điểm của khoa học Hóa học

vốn là khoa học thực nghiệm và nguyên tắc dạy học là nguyên tắc trực quan “học đi đôi với hành” Làm các thí nghiệm Hóa học có tác dụng to lớn trong việc phát triển nhận

thức của học sinh, phù hợp với nguyên lý giáo dục, giúp các em quen dần với phương pháp nghiên cứu khoa học, vì qua đó các em được tập quan sát, tư duy biên chứng, rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì, góp phần giáo dục kỹ năng sống, chuẩn bị cho học sinh tham gia hoạt động thực tế Do được tự mình tiến hành các thao tác thí nghiệm… các

em có thể nhanh chóng làm quen với những dụng cụ và thiết bị dùng trong đời sống và sản xuất sau này

Trong chương trình Hóa học 8, học sinh đã làm quen với các thao tác thí nghiệm đơn giản, tập đưa ra các dự đoán và được giáo viên hướng dẫn làm thí nghiệm để kiểm tra tính đúng đắn của dự đoán Lên lớp 9 phương pháp này được phát triển và được nâng cao hơn, học sinh thường xuyên đưa ra nhiều dự đoán khác nhau về cùng một hiện tượng, tự lực đề xuất các phương án thí nghiệm, và thực hành thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của giáo viên Như vậy, bên cạnh nhiệm vụ trang bị kiến thức và những hiểu biết cần thiết, trong mỗi bài học Hóa học cần nâng cao khả năng tự tiến hành thí nghiệm thực hành của học sinh, rèn luyện và phát triển ở các em những kĩ năng, năng lực nhận

thức và góp phần hình thành những phẩm chất, nhân cách phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện nay

Với nhiều năm giảng dạy Hóa học THCS, qua việc thực hiện các thí nghiệm Hóa học tôi đã tổng kết, đúc rút được một số phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành thí nghiệm môn Hóa học THCS Tôi trình bày trong bản sáng kiến kinh nghiệm này mong các đồng chí, đồng nghiệp cùng tham khảo và đóng góp ý kiến cho tôi để tôi hoàn thiện đề tài này, giúp cho việc thực hành, thí nghiệm môn Hóa học được thành công và làm cho học sinh tin tưởng vào chân lí khoa học, từ đó các em hứng thú học tập môn Hóa học

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đề tài nghiên cứu các phương pháp dạy thực hành Hóa học nhằm mục đích cơ bản là: Làm thế nào để học sinh có thể làm thí nghiệm thực hành đúng thao tác dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm giúp học sinh hình thành và củng cố vững kiến thức, học sinh yêu thích học môn Hóa học từ đó nâng cao được chất lượng dạy và học Thiết lập hệ thống thí nghiệm, qua đó làm nổi bật mối liên hệ giữa các kiến thức với nhau, giúp học sinh vận dụng kiến thức nhiều lần để các em nhớ kỹ và hiểu kiến thức vững chắc, sâu sắc hơn Hình thành và củng cố tư duy hóa học nhằm nâng cao chất lượng học tập môn hóa học cho học sinh

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Vận dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như: Phân tích lý thuyết, điều tra cơ bản, tổng kết kinh nghiệm sư phạm và sử dụng một số phương pháp thống kê toán học trong việc phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm v.v

Thu thập các tư liệu có liên quan đến đề tài: Sách giáo khoa Hóa học, các bài học có làm thí nghiệm, các sách tham khảo về phương pháp dạy Hóa học Tham khảo các tài liệu đã được biên soạn và phân tích hệ thống các dạng bài toán hoá học theo nội dung đã đề ra

Tham khảo ý kiến cũng như phương pháp giảng dạy Hóa học của đồng nghiệp thông qua các buổi họp chuyên đề, dự giờ thăm lớp

Lấy thực nghiệm việc giảng dạy Hóa học ở trên lớp đặc biệt là những bài học Hóa học có thí nghiệm để tìm ra hướng rèn kĩ năng làm thí nghiệm cho các em học sinh

Trên cơ sở đó tôi đã trình bày các dạng bài thực hành hoá học đã sưu tầm và nghiên cứu để nâng cao khả năng, trí tuệ, kỷ năng của học sinh

B NỘI DUNG VẤN ĐỀ

I THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU.

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Việc dạy bài thực hành thí nghệm hóa học ở trường trung học cơ sở phải tiến hành như thế nào để giờ học đạt kết quả tốt, học sinh lĩnh hội được kiến thức cơ bản?

- Thí nghiệm hóa học là nguồn gốc, xuất xứ của kiến thức, qua quan sát thí nghiệm, học sinh thấy được hiện tượng, từ đó có nhận xét và rút ra kết luận về vấn đề đang nghiên cứu, tức là từ thực tiễn đi đến tư duy lôgic có cơ sở khoa học

- Qua thí nghiệm tạo cho học sinh hứng thú học tập, nâng cao lòng yêu khoa học , phát huy được khả năng sáng tạo, tính tò mò ham học hỏi

- Thí nghiệm hóa học giúp học sinh làm sáng tỏ mối liên hệ giữa các sự vật, giải thích được bản chất của các quá trình xảy ra trong tự nhiên, trong sản xuất và đời sống của con người

- Thí nghiệm hóa học còn giúp học sinh có khả năng vận dụng những kiến thức đã học được trong nhà trường, trong phòng thí nghiệm vào các lĩnh vực hoạt động của con người

- Thí nghiệm hóa học có tác dụng phát triển tư duy, giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng, củng cố niềm tin vào khoa học của học sinh, giúp học sinh hình thành những đức tính tốt của con người mới: làm việc khoa học, thận trọng, ngăn nắp, gọn gàng Vì vậy việc hướng dẫn học sinh kĩ năng thực hành trong môn hóa học ở trường THCS, khi các

em mới bước đầu làm quen với môn hóa học là nhiệm vụ hết sức quan trọng của người thầy

2 CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Chương trình hóa học bậc trung học cơ sở đa số các thí nghiệm đều dễ thực hiện, nhưng qua thời gian dài một số hóa chất chất lượng sẽ giảm đi nên khi tiến hành thí nghiệm sẽ khó thành công Đặc biệt càng khó khăn khi giáo viên cho học sinh tự làm thí nghiệm phần vì sợ hết thời gian, phần vì sợ học sinh khó tiến hành không an toàn

2.1- Về giáo viên:

Để đạt được mục đích của học môn hóa học trong trường trung học cơ sở thì người giáo viên dạy hóa học là nhân tố tham gia quyết định chất lượng Do vậy ngoài

những hiểu biết về hóa học, người giáo viên dạy hóa học cần phải có phương pháp truyền đạt thu hút, gây hứng thú học tập cho học sinh khi học sinh lĩnh hội kiến thức Trong thực tế tâm lý đa số giáo viên không muốn làm thí nghiệm, thậm chí sợ làm thí nghiệm Điều này lại trái ngược hoàn toàn với tâm lý của học sinh, vì thế ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dạy và học môn hóa học Qua thực tế bản than và trao đổi với đồng nghiệp ở các trường lân cận thấy rằng, lý do cơ sở vật chất thiếu thốn, thiết bị thí nghiệm cũ kỹ, chất lượng hóa chất chưa thực sự đảm bảo, một số thí nghiệm khó tiến hành đặc biệt là để cho học sinh tiến hành thí nghiệm lại càng khó khăn và mất thời gian hơn Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng nêu trên Ít thấy giáo viên mày mò cải tiến dụng cụ, thay thế hóa chất … nhằm tạo tính đa dạng trong các tiết thực hành cho nên chưa tạo được tính tò mò, say mê tìm tòi và chưa gây được hứng thú cho học sinh

2.2- Về học sinh:

Học sinh còn rất lúng túng khi tiến hành thí nghiệm Các em làm thí nghiệm rất chậm đôi khi còn không theo đúng trình tự thí nghiệm dẫn đến kết quả thí nghiệm chưa được chính xác, làm mất nhiều thời gian, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng của tiết học Vì hóa học là môn học khá mới và là một môn học khó, trừu tượng, nhiều hiện tượng phức tạp nên phần lớn các em có tâm lí sợ học bộ môn Bên cạnh đó theo chương trình đổi mới sách giáo khoa Hóa học như hiện nay phần lớn các tiết dạy Hóa học đều có thí nghiệm học sinh rất thích làm thí nghiệm nhưng kĩ năng thực hành và xử lí kết quả thí nghiệm của các còn rất lúng túng, thậm chí có thể bị nguyhiểm do hóa chất và dụng cụ bị vỡ Từ lí thuyết áp dụng vào thực tế còn chưa tự tin, chưa thành thạo

2.3- Về cơ sở vật chất:

Một số thiết bị và hóa chất thí nghiệm qua một thời gian sử dụng đã bị hỏng không còn đáp ứng được yêu cầu của bộ môn nên có một số thí nghiệm giáo viên chỉ thông báo kết quả, học sinh không được trực tiếp làm thí nghiệm Nhà trường đã có phòng học bộ môn rất thuận lợi cho việc tổ chức các tiết học có thực hành, thí nghiệm

Trước những tình hình đó, tôi cố gắng phát huy những thuận lợi của nhà trường, đồng thời khắc phục khó khăn, tìm mọi biện pháp để các thí nghiệm Hóa học được thành công

II- NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT:

Trong chương trình hóa học ở Trung học sơ sở, để học sinh lĩnh hội tốt kiến thức qua các bài thực hành thí nghiệm thì điều đầu tiên người giáo viên cần phải cho học sinh phân loại các hình thức tổ chức thí nghiệm và lựa chọn hình thức phù hợp đối với từng bài, từng tiết thực hành cho phù hợp Trong quá tình dạy học các thí nghiệm Hóa học lớp 8, 9 tôi đã phân chia các thí nghiệm thành các loại thí nghiệm, với mỗi bài lại tìm ra các hình thức tổ chức khác nhau đối với mỗi thí nghiệm:

1- Phân loại thí nghiệm phân theo mức độ hoạt động tích cực của học sinh

- Thí nghiệm biểu diễn: Giáo viên hoặc 1 học sinh thực hiện thí nghiệm biểu diễn – Học sinh quan sát hiện tượng nhưng chỉ để chứng minh có phản ứng xảy ra hoặc một tính chất, một quy luật mà giáo viên đã nêu ra Loại thí nghiệm này ít tích cự vì học sinh chỉ là người quan sát chứ không trực tiếp làm thí nghiệm

- Thí nghiệm thực hành: Nhóm học sinh trực tiếp thực hiện, nghiên cứu thí nghiệm Học sinh chủ động tiến hành thí nghiệm và quan sát hiện tượng, lĩnh hội kiến thức hơn nữa học sinh có hứng thú hơn khi tự mình tiến hành các thí nghiệm

2- Các hình thức tổ chức thí nghiệm thực hành:

- Thí nghiệm thực hành đồng loạt;

- Thí nghiệm thực hành phối hợp;

- Thí nghiệm thực hành cá thể;

- Thí nghiệm thực hành ở ngoài lớp

Làm thế nào để học sinh hăng say, hứng thú học tập và lĩnh hội được kiến thức qua các hình thức tổ chức thí nghiệm trên thì qua đề tài này tôi sẽ trình bày các điểm cần lưu ý và những ví dụ minh hoạ đối với mỗi loại thí nghiệm, với mỗi hình thức tổ chức thí nghiệm

III- PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:

1- CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN THÍ NGHIỆM HÓA HỌC

1.1 Thí nghiệm biểu diễn

1.1.1 Nguyên tắc thực hiện:

Thí nghiệm biểu diễn là thí nghiệm do giáo viên hoặc một (một vài) học sinh trình bày ở trên lớp Để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các thí nghiệm biểu diễn, cần thực hiện tốt các nội dung sau:

- Thí nghiệm phải đảm bảo thành công : Nếu thí nghiệm thất bại học sinh sẽ mất tin

tưởng vào bài học và ảnh hưởng xấu đến uy tín của giáo viên Muốn làm tốt được điều này, giáo viên phải:

+ Hiểu bản chất của các hiện tượng Hóa học xảy ra trong thí nghiệm

+ Nắm vững cấu tạo, tính năng, đặc điểm của từng dụng cụ thí nghiệm cùng với những trục trặc có thể xảy ra để biết cách kịp thời khi phải sửa chữa Muốnvậy, giáo viên phải làm trước nhiều lần trong khi chuẩn bị bài

+ Giáo viên phải làm trước thí nghiệm để đảm bảo thành công, tránh trường hợp thí nghiệm thất bại do chất lượng hóa chất, dụng cụ…

- Thí nghiệm phải ngắn gọn một cách hợp lí : Nếu thí nghiệm kéo dài sẽ khó tập trung

sự chú ý của học sinh và dễ cháy giáo án Muốn vậy giáo viên phải hạn chế tối đa thời gian lắp ráp thí nghiệm Thí nghiệm đảm bảo thành công ngay không phải làm lại Nếu thí nghiệm kéo dài có thể chia ra nhiều bước, mỗi bước coi như một thí nghiệm nhỏ

- Thí nghiệm phải đảm bảo cho cả lớp quan sát: Để làm tốt điều này, giáo viên cần phải:

+ Chuẩn bị dụng cụ thích hợp, có kích thước đủ lớn, có cấu tạo đơn giản thể hiện rõ được bản chất của hiện tượng cần nghiên cứu Sắp xếp dụng cụ một cách hợp lí Chỉ bày những dụng cụ cần thiết cho thí nghiệm, không bày la liệt những dụng cụ chưa dùng đến hoặc chưa dùng xong

+ Bố trí sao cho cả lớp đêu nhìn rõ Muốn như vậy nên sắp xếp dụng cụ trên mặt phẳng cao so với mặt đất, tốt nhất dùng mặt bàn giáo viên Nếu không được phải đem đến tận bàn cho học sinh xem Giáo viên cũng cần chú ý không che lấp thí nghiệm khi thao tác

- Sử dụng thí nghiệm đối chứng: Nhằm giúp học sinh rút ra kết luận một cách chính xác

và toàn diện nhất về hiện tượng hoặc tính chất của chất thể hiện trong thí nhgiệm

- Thí nghiệm phải đảm bảo an toàn cho người và dụng cụ thí nghiệm: Đối với các chất

dễ cháy, nổ phải để xa ngọn lửa và nếu nó bốc cháy thì phải dùng cát hoặc bao tải ướt phủ lên Với những chất độc hại như Cl2, khí SO2 thì phải hết sức thận trọng phải bố trí thí nghiệm ở nơi thoáng gió như cạnh cửa theo hướng hút gió ra ngoài

- Để phát huy được tác dụng của thí nghiệm biểu diễn: Thí nghiệm phải được tiến hành

hữu cơ với bài học, tuỳ vào mục đích của bài học mà đưa thí nghiệm đúng lúc Thí nghiệm phải tiến hành kết hợp với phương pháp giảng dạy khác nhất là phương pháp đàm thoại và vẽ hình Thí nghiệm chỉ có hiệu quả tốt khi có sự tham gia tích cực, có ý thức của học sinh Vì vậy giáo viên phải làm cho học sinh hiểu rõ mục đích của thí

nghiệm, cách bố trí thí nghiệm và các dụng cụ của thí nghiệm Học sinh trực tiếp quan sát và rút ra kết luận cần thiết

1.1.2 Ví dụ minh hoạ:

Căn cứ vào mục đích, có thể chia thí nghiệm biểu diễn thành 3 loại:

a Thí nghiệm nêu vấn đề

Thí nghiệm này nhằm nêu lên vấn đề cần nghiên cứu tạo ra tình huống có vấn đề làm tăng hiệu quả của dạy học

Ví dụ : BÀI 19: SẮT

Khi tìm hiểu tính chất hóa học của sắt giáo viên có thể làm thí nghiệm Fe tác dụng với H2SO4 đặc, nguội

Chuẩn bị:

- Dụng cụ: 2 ống nghiệm, giá, kẹp

- Hóa chất: Fe dạng phoi bào, dd H2SO4 đặc, HNO3 đặc

GV nêu vấn đề: Sắt tác dụng với HCl, H2SO4 loãng nhưng liệu sắt có (tác dụng) phản ứng với HNO3 đặc nguội và H2SO4 đặc, nguội không?

nguội rồi yêu cầu học sinh quan sát và nêu hiện tượng

Học sinh: Không có hiện tượng xảy ra Vậy không có phản ứng hóa học

Giáo viên: Vậy vấn đề được giải quyết Sắt không phản ứng với H2SO4 đặc, nguội và tương tự nhưu vậy Fe không phản ứng với HNO3 đặc, nguội (vì có tính thụ động)

b Thí nghiệm giải quyết vấn đề:

* Thí nghiệm chứng minh

Là thí nghiệm dùng để chứng minh những giả thuyết được đặt ra

Ví dụ: Bài 26: Clo

Thí nghiệm chứng minh clo có tính chất hóa học của phi kim

Chuẩn bị:

Dụng cụ và hóa chất: Đèn cồn, 2 bình clo, dây đồng, dây sắt xoắn hình lò xo, kẹp sắt Giáo viên đặt vấn đề: Để chứng minh clo có tính chất hóa học của một phi kim chúng ta cần tiến hành một số thí nghiệm

Cách tiến hành thí nghiệm: Giáo viên phát phiếu học tập cho học sinh nội dung: Nêu

hiện tượng và viết phương trình hóa học xảy ra trong các thí nghiệm sau:

Thí nghiệm 1: Đồng tác dụng với clo.

Giáo viên dùng kẹp sắt kẹp dây đồng rồi đốt nóng trên ngọn lửa đèn cồn rồi đưa nhanh vào lọ đựng clo

Thí nghiệm 2: Sắt tác dụng với clo.

Giáo viên thao tác tương tự như trên

Học sinh nêu hiện tượng:

Thí nghiệm 1: Dây đồng cháy sáng sinh ra khói trắng

Phương trình phản ứng: Cu + Cl2 -> CuCl2

Thí nghiệm 2: Dây sắt cháy sáng và sinh ra khói màu đỏ nâu.

Phương trình phản ứng: 2Fe + 3Cl2 -> 2FeCl3

Giáo viên: Tương tự như vậy clo tác dụng với hầu hết các kim loại sinh ra muối clorua

Vậy chứng tỏ clo có tính chất nào của phi kim?

Kết luận: Clo tác dụng với kim loại tạo thành muối.

* Thí nghiệm nghiên cứu có so sánh đối chiếu (Thí nghiệm đối chứng) để rút ra tính chất hóa học của chất.

Là thí nghiệm nghiên cứu vấn đề đặt ra thông qua đó giáo viên hướng dẫn học sinh đi đến khái niệm cần thiết

Ví dụ: Bài 19: SẮT

Nghiên cứu tính chất hóa học của sắt tác dụng với dung dịch muối

Giáo viên: Sắt tác dụng được với dung dịch muối nào sau đây: CuSO4; MgSO4

Học sinh dự đoán và sau đó kiểm tra bằng thực nghiệm thí nghiệm theo nhóm

Thí nghiệm nghiên cứu: Sắt tác dụng với CuSO4

Tiến hành:

Cho đinh sắt vào ống nghiệm 1 đựng dung dịch CuSO4

Cho dây đồng vào ống nghiệm 2 đựng dung dịch FeSO4

Học sinh quan sát, nhận xét hiện tượng:

Ống 1: Có chất rắn màu đỏ bám quanh đinh sắt

Dung dịch màu xanh nhạt dần và xuất hiện màu lục nhạt

Phương trình phản ứng: Fe + CuSO4 -> Cu + FeSO4

xanh lam đỏ lục nhạt

Ống 2: Không có hiện tượng gì xảy ra

Giáo viên cho các nhóm trình bày kết quả, viết phương trình phản ứng

Giáo viên nêu câu hỏi: Vậy có phải kim loại sắt đều tác dụng với tất cả các muối không?

Vậy điều kiện để sắt phản ứng được với dung dịch muối là gì? Rút ra kết luận.

Kết luận: Những kim loại mạnh có thể đẩy được kim loại yếu hơn ra khỏi dung dịch

muối

* Thí nghiệm cũng cố.

Thí nghiệm dùng để cũng cố lại các kiến thức đã học trước đó

1.2 Thí nghiệm thực hành hóa học.

1.2.1 Nguyên tắc thực hiện.

- Thí nghiệm do tự tay học sinh tiến hành dưới sự hướng dẫn của giáo viên

- Thí nghiệm đơn gianr, dễ làm, ít thao tác và nhanh cho hiện tượng rõ ràng

- Thí nghiệm không độc hại hoặc dễ cháy nổ

- Tổ chức hướng dẫn thao tác thực hành cụ thể, chi tiết Đối với học sinh khối 8 cần làm mẫu cho các em

- Nêu cao tinh thần kỷ luật trong phòng thực hành

1.2.2 Một số kỷ năng cần rèn luyện cho học sinh trung học cơ sở:

- Sử dụng chai lọ, cốc và các dụng cụ thủy tinh: Bất kỳ một loại dụng cụ nào khi được sử dụng cần phải được rửa sạch, rửa xong úp miệng xuống dưới cho ráo, với ống nghiệm phải rửa bằng chổi lông

- Đô khối lượng các vật bằng cân kỷ thuật

- Tiến hành một số động tác cơ banrcuar thí nghiệm thực hành hóa học:

+ Lấy chất lỏng từ lọ ra ống nghiệm hay dụng cụ nào khác, nếu lấy lượng nhỏ ta dùng ống hút, nếu lấy lượng trên 1ml thì rót nhưng không để hóa chất chảy ra ngoài Nút lọ khi lấy đặt ngữa, lấy xong cần đậy nút lại tránh lấy nhầm hóa chất; ống hút khi lấy hóa chất xong phải rửa sạch để khi lấy hóa chất khác không bị lẫn

+ Lấy hóa chất rắn phải dùng thìa khô, sạch, khi lấy xong phải rửa sạch thìa và để vào giá cho ráo nước

+ Hòa tan chất rắn vào chất lỏng: Cho chất rắn vào chất lỏng từng lượng nhỏ một, tránh cho nhiều quá chất rắn sẽ không tan hết

+ Hòa tan chất lỏng vào chất lỏng: Cho lượng nchaats lỏng này cào chất lỏng kia từng lượng nhỏ một

+ Đun nóng chất lỏng trong ống nghiệm hay bình cầu: Dùng đèn cồn hơ nóng đều ống nghiệm hay bình cầu rồi mới đặt đèn cồn đun nóng tập trung Các dụng cụ mới đun nóng không được để vào nước hay gạch men để tránh vỡ dụng cụ

1.2.3 Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm thực hành đảm bảo đủ về số lượng và chất

lượng.

Giáo viên cần tìm hiểu kỷ chương trình từ đầu năm, xác định cần dụng cụ gì, số lượng bao nhiêu, còn thiếu những gì, để có kế hoạch giải quyết bằng cách mua thêm, tự làm hoặc hướng dẫn học sinh làm

* Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo viên cần tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm tùy theo từng lớp cụ thể

- Giáo viên cần xác định nội dung và phương pháp tiến hành các thí nghiệm sao cho phù hợp với đặc điểm, nội dung, thời gian cho phép, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học có liên quan ở trường

- Căn cứ vào nội dung của thí nghiệm giáo viên cần làm trước thí nghiệm để viết bản hướng dẫn cụ thể và chính xác, cố gắng chuẩn bị tốt các dụng cụ, hóa chất, phương tiện chuẩn bị tốt cho bài thực hành

- Tất cả các dụng cụ thí nghiệm phải để trên bàn, tuyệt đối không để các em đi lại nhiều Giáo viên cần quán triệt cho học sinh các quy tắc an toàn trong phong thí nghiệm và yêu cầu học sinh phải tuyệt đối tuân theo

- Giáo viên cần chú ý các thí nghiệm cần đơn giản, rõ ràng, đảm bảo tính chính xác cao, chú ý dụng lượng hóa chất theo đúng hướng dẫn sách giáo khoa

- Trong quá trình học sinh thực hành giáo viên phải thường xuyên giám sát công việc của các nhóm, giữ trật tự chung, giúp đỡ khi các nhóm cần nhưng không được làm thay cho học sinh

* Chuẩn bị của học sinh

- Học sinh phải nghiên cứu trước các thí nghiệm ở nhà mà các em phải thực hiện trên lớp, như xem trước cách tiến hành, dự đoán kết quả và giải thích hiện tượng

- Thực hiện nghiêm túc nội quy trong phòng thí nghiệm cũng như các quy tắc khi làm thực hành thí nghiệm hóa học

1.2.4 Trình tự tổ chức một thí nghiệm thực hành.

Bước 1: Kiểm tra công tác chuẩn bị:

- Công tác chuẩn bị của học sinh:

Sau khi giáo viên nêu mục tiêu của bài thực hành thì yêu cầu học sinh cho biết công tác chuẩn bị trước của mình về kiến thức, cách tiến hành ,dự đoán, … Sau đó giáo viên cho học sinh kiểm tra các dụng cụ và hóa chất ở trên bàn thực hành

- Kiểm tra dụng cụ, hóa chất thí nghiệm: