Bài giảng điện tử sinh học 9 bài 18 protein (5)

Sơ đồ cấu trỳc của phõn tử prụtờin Axit amim Axit amim Prụtờin được cấu tạo từ những nguyờn tố húa học nào?. Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù là do đâu?Cho chuỗi protein có trinh tự nh

KIỂM TRA BÀI CŨ

Bài tập 4 SGK.

Một đoạn mạch ARN có trình tự các nuclêôtit như sau: ưAưUư G ư Xư Uư Uư G ưAưX ư

Xác định trình tự các nuclêôtit trong đoạn gen đã tổng hợp ra đoạn mạch trên

ARN: ưA ư U ư G ư X ư U ư U ư G ư A ư X ư

Mạch khuôn: ư T ư A ư X ư G ư A ư A ư X ư T ư G ư

ADN: | | | | | | | | |

Mạch bổ sungư A ư T ư G ư X ư T ư T ư G ư A ư X ư

PRÔTÊIN

Sơ đồ cấu trỳc của phõn tử prụtờin

Axit amim

Axit amim

Prụtờin được cấu tạo từ những nguyờn tố húa học nào? Nờu cấu trỳc của phõn tử prụtờin?

Prụtờin là đại phân tử được cấu tạo theo nguyên tắc đa

phân mà đơn phân là các axit amim (a.a), cú khoảng 20 loại a.a

 Prụtờin là hợp chất hữu cơ gồm các nguyên tố: C, H, O, N.

Liờn kết pộptit

1 Glyxin Viết tắt Gly 11 Acginin Viết tắt Arg

2 Alanin Ala 12 Xystein Xys

3 Valin Val 13 Metionin Met

5 Izolơxin Ile 15 Treonin Tre

6 Axit Aspatic Asp 16 Phenylanin Phe

7 Asparagin Asn 17 Tyrozin Tyr

8 Axit glutamic Glu 18 Histidin His

9 Glutamin Gln 19 Tripthophan Trp

10 Lyzin Lys 20 Prolin Pro

Đọc và tham khảo 20 loại axit amin

Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù là do đâu?

Cho chuỗi protein có trinh tự như sau

Ser

Val

Tyr Phe

His Pro

Gly

Arg

Tre Met

Asp

Ser

Leu Val

Phe Pro

Gly

Lys Asp Glu

-Thành phần

- Số lượng

- Trình tự sắp

xếp

của các axit amin

+Tính đặc thù của prôtêin do yếu tố

nào nào?

+Yếu tố nào xác định sự đa dạng của

prôtêin ?

=>Tính đặc thù thể hiện ở số lượng

thành phần và trình tự của axitamin

=>Sự đa dạng do cách sắp xếp khác

nhau của 20 loại axitamin

Các bậc cấu trúc của prôtêin

Prôtêin có những bậc cấu trúc nào?

+ Cấu trúc bậc 1: là

chuỗi axit amin có trinh

tự xác định

+ Cấu trúc bậc 2: là

chuỗi axit amin tạo các

vòng xoắn lò xo.

+ Cấu trúc bậc 3: do

cấu trúc bậc 2 cuộn xếp

theo kiểu đặc trưng.

+ Cấu trúc bậc 4: gồm

2 hay nhiều chuỗi axit

amin cùng loại hay khác

loại kết hợp với nhau

Axi

t am in

Cấu trúc bậc 1 Cấu trúc bậc 2

Cấu trúc bậc 3

Cấu trúc bậc 4: Phân tử Hb

Các bậc cấu trúc của Prôtêin

Các bậc cấu trúc của Prôtêin

Bậc 1: Dạng

nguyên liệu

(cơ bản)

Bậc 2:Dạng cấu trúc Bậc 3:Dạng chức năng

Bậc 4:Dạng chức năng

Vì sao dạng sợi là nguyên liệu cấu trúc

rất tốt ?

- V× c¸c vßng xo¾n d¹ng sîi ®­îc bÖn l¹i víi

nhau kiÓu d©y thõng t¹o cho sîi chÞu lùc khoÎ

h¬n

Nêu vai trò của một số enzim đối với sự

tiêu hoá thức ăn ở miệng, ở dạ dày ?

- Khoang miÖng:

Tinh bét §­êng mant«Amilaza

-D¹ dµy:

Pr«tªin Pr«tªin

(chuçi dµi) chuçi ng¾n (3->10 a.a)

Pepsin

Giải thích nguyên nhân gây bệnh tiểu đường?

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Do rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến tuỵ ->

tạo lượng Insulin giảm

TẾ

CƠ QUAN

HỆ CƠ QUAN

Collagen và Elastin tạo nên cấu trúc sợi rất bền của mô liên kết, dây chằng, gân

Keratin tạo nên cấu trúc chắc của da, lông, móng Protein tơ nhện, tơ tằm tạo nên độ bền vững của tơ nhện, vỏ kén

Hiện đã biết khoảng 3500 loại enzim Ngoài ra trong quá trình tổng hợp ADN và ARN cần có 1 số enzim tham gia xúc tác hay làm vai trò khác như: ADN primeraza,

ARN primeraza, primaza, helicaza…

2

Do rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến tụy -> tạo lượng Insulin giảm hoặc không tiết ra

Đường glucôzơ

(trong máu)

glucôgen (gan

và cơ)

insulin

glucôgen (gan

và cơ)

Đường glucôzơ

(trong máu)

glucagôn

Ngoài các chức năng trên prôtêin còn có chức năng nào

khác?

Là thành phần tạo nên kháng thể bảo vệ cơ thể, vận

chuyển (oxi) và chuyển động của tế bào và cơ thể.

Lúc cơ thể thiếu hụt Gluxit, lipit, tế bào phân giải

Prôtêin để cung cấp năng lượng cho cho các hoạt động

sống của tế bào và cơ thể.

Vai trò truyền xung thần kinh và chống đỡ cơ học

Cơ thể thiếu prôtêin

Sử dụng quá nhiều prôtêin

Sử dụng prôtêin và luyện tập TDTT

Câu 1: Tính đa dạng và tính đặc thù của prôtêin được quy định bởi

những yếu tố nào?

A Ở trình tự sắp xếp, số lượng và thành phần các axit amin.

B Ở chức năng quan trọng của prôtêin.

C Ở các dạng cấu trúc không gian của prôtêin.

D Cả A và C.

Hãy đánh khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất trong các câu sau

BÀI TẬP

BÀI TẬP

Câu 2: Vai trò quan trọng của prôtêin đối với cơ thể là gì?

A Là thành phần cấu trúc tế bào và bảo vệ cơ thể.

B Làm chất xúc tác và điều hoà trong quá trình trao đổi chất.

C Biểu hiện tính trạng cơ thể thông qua các hoạt động

D Cả A,B và C

Câu 3: Prôtêin thực hiện được chức năng chủ yếu ở những bậc cấu

trúc nào sau đây?

A Cấu trúc bậc 1

B Cấu trúc bậc 1 và bậc 2

C Cấu trúc bậc 3 và 4

D Cấu trúc bậc 2 và bậc 3

4 Bậc cấu trúc nào sau đây có vai trò chủ yếu xác định tính đặc thù của prôtêin:

A Bậc 4

B Bậc 3

C Bậc 1

D Bậc 2

+ Chức năng cấu trúc của prôtêin thể hiện như thế nào? Lấy ví dụ?

Là thành phần quan trọng

xây dựng các bào quan

và màng sinh chất 

hình thành các đặc điểm

giải phẫu, hình thái của

các mô, cơ quan, hệ cơ

quan và cơ thể

DẶN DÒ

- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi trang 41 SGK.

- Học ghi nhớ SGK.

- Đọc phần “Em có biết” trang 41 SGK.

- Chuẩn bị trước bài mới.