Quản lý nhà nước của Sở Công thương về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

1.Lý do chọn đề tàiTrong nhiều năm trở lại đây, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đã thúc đẩy các ngành sản xuất trong nước phát triển, đảm bảo cung cấp cho thị trường nguồn hàng hóa có chất lượng tốt, đa dạng về mẫu mã, chủng loại đáp ứng nhu cầu hàng hóa trong nước và hàng hóa xuất khẩu. Đi cùng với sự phát triển đó, bên cạnh những hàng hóa có chất lượng tốt do các doanh nghiệp, cơ sở uy tín sản xuất, nhập khẩu, còn tồn tại một lượng lớn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ lưu thông trên thị trường. Trong nước, tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp là diễn ra ngày càng trầm trọng, đặc biệt trong hoàn cảnh nền kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn. Tại thủ đô Hà Nội, với đặc thù là trung tâm kinh tếchính trị của cả nước, là nơi tiêu thụ hàng hóa, trung chuyển hàng hóa đi các tỉnh trong cả nước, thị trường hàng hóa diễn ra khá sôi động hàng hóa đa dạng, dồi dào, trong đó, nhiều mặt hàng đưa vào thị trường để tiêu thụ là hàng hóa giả mạo. Phổ biến là quần áo, giày dép, túi xách, kính mắt…. các mặt hàng có nguy cơ tổn hại sức khỏe con người, vật nuôi như lương thực thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi…Nhiều mặt hàng được làm giả khá giống hàng thật, đặc biệt một số mặt hàng có giá ngang với hàng thật khiến người tiêu dùng hoang mang khi lựa chọn sản phẩm.Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của loại hình kinh doanh thương mại điện tử tạo điều kiện cho hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp có cơ hội lưu thông trên thị trường với số lượng lớn. Các đối tượng lợi dụng kênh phân phối này bằng nhiều hình thức quảng cáo hấp dẫn để kinh doanh hàng hóa kém chất lượng, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ nhằm chuộc lợi, móc tiền từ túi người tiêu dùng.Trước nạn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ ngày càng có những chuyển biến tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chung của toàn xã hội. Hoạt động quản lý nhà nước trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp được thực hiện sâu rộng với tất cả các cơ quan, ban ngành, lực lượng chức năng có liên quan tiến hành vào cuộc rất quyết liệt cùng sự phối hợp chặt chẽ của khối đơn vị đưa tin báo đài và phản ánh của người dân. Một trong những chính sách nhằm thúc đẩy tiêu dùng hàng hóa trong nước đó là cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, hiệu quả của chính sách này thể hiện qua nhiều chuyển biến trong thói quen tiêu dùng hàng hoá của người việt. Tuy nhiên, lợi dụng tình hình đó, nhiều đối tượng lợi dụng chính sách này để thực hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, biến hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng, hàng hóa do nước ngoài sản xuất đội lốt hàng Việt Nam nhằm lừa dối người tiêu dùng, đem lại lợi nhuận bất chính. Bên cạnh đó, các văn bản pháp luật – công cụ quản lý nhà nước khi áp dụng còn tồn tại bất cập. Vì vậy, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp hiện nay chưa thực sự có hiệu quả. Nạn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp đang là vấn đề mang tính thời sự, vấn nạn gây nhức nhối cho toàn xã hội và được phần lớn xã hội quan tâm. Trước hết gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, quyền lợi người tiêu dùng, tiếp theo gây thiệt hại lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của những doanh nghiệp trong nước, làm thất thu thuế của nhà nước, góp phần gia tăng nhiều tiêu cực trong xã hội và tội phạm khác. Trong thời kỳ hội nhập, hoạt động này cũng đang làm xấu đi môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam và làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Để đẩy lùi tình trạng trên, hoạt động quản lý nhà nước giữ tầm quan trọng hàng đầu, nhà nước cần có những giải pháp để công tác đấu tranh chống hàng giả được thực hiện có hiệu quả hơn, quyết liệt hơn, mang tính thích nghi, kịp thời thích ứng những biến động tiêu cực. Với việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trong hoạt động thương mại, đặc thù là điểm nóng đối với các vi phạm hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp, Sở Công thương Hà Nội những năm vừa qua đã có những giải pháp thể hiện sự quyết tâm trong công tác đấu tranh, ngăn chặn hoạt động vận chuyển, sản xuất, tàng trữ, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội và đã đạt được một số thành tựu lớn. Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp, là một cán bộ của Sở Công thương Hà Nội, từ thực tế công tác của mình và nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp hiện nay; em đã chọn đề tài: “Quản lý nhà nước của Sở Công thương về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế.2.Mục tiêu nghiên cứu: Hệ thống hóa các vấn đề lý luận chung về hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ và hoạt động quản lý nhà nước trong vấn đề này. Phân tích thực trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 20102015, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp. Phân tích hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công Thương Hà Nội đối với vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội, qua đó, đánh giá những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế. Kiến nghị và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội đối với hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội.3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:3.1.Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 20102014. Công tác quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 20102014.3.2.Phạm vi nghiên cứu: Không gian: Hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công Thương Hà Nội về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp thông qua hoạt động thực thi các quy định về sở hữu công nghiệp và kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại trên phạm vi Thành phố Hà Nội. Thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2014 và định hướng cho giai đoạn tiếp theo từ năm 2015 đến năm 2020.4.Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu tại bàn để hình thành khung lý thuyết cho nghiên cứu. Phương pháp phân tích, tổng hợp để phân tích một số tồn tại trong các quy định của pháp luật, chính sách của nhà nước trong quá trình thực thi; đánh giá hiệu lực của hoạt động quản lý nhà nước, đánh giá tác động tiêu cực từ hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp. Phương pháp chuyên gia: nhận định của một số chuyên gia về hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội về lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp hiện nay. Phương pháp điều tra, khảo sát nhằm thu thập thông tin liên quan đến tình hình diễn biến các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp; thông tin về công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp của Sở Công thương và công tác phối hợp với các đơn vị chức năng có liên quan. Phương pháp tổng hợp, thống kê mô tả thực trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay. Phương pháp dự báo5.Nguồn số liệu: Sở Công thương Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội Cục sở hữu trí tuệ Bộ Khoa học và Công nghệ Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam VATAP Các đơn vị đại diện chủ sở hữu công nghiệp tại Việt Nam: React Việt Nam, Công ty TNHH Võ Trần… Các văn bản Luật, Nghị định, Thông tư hướng dẫn 6. Kết cấu của luận văn: Chương I: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệpChương II: Thực trạng quản lý nhà nước của Sở Công thương về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà NộiChương III: Các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

trƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN

  

nguyễn thị thanh huơng

quản lý nhà nuớc của sở công thơng về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghệ trên địa bàn thành phố hà nội

Chuyên ngành: LịCH Sử KINH Tế

Ngời hớng dẫn khoa học:

ts đặng thị lệ xuân

Hà Nội - 2015

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

SHCN Sở hữu công nghiệp

UBND Uỷ ban nhân dân

VBBH Văn bằng bảo hộ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong nhiều năm trở lại đây, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

đã thúc đẩy các ngành sản xuất trong nước phát triển, đảm bảo cung cấp cho thịtrường nguồn hàng hóa có chất lượng tốt, đa dạng về mẫu mã, chủng loại đáp ứngnhu cầu hàng hóa trong nước và hàng hóa xuất khẩu Đi cùng với sự phát triển đó,bên cạnh những hàng hóa có chất lượng tốt do các doanh nghiệp, cơ sở uy tín sảnxuất, nhập khẩu, còn tồn tại một lượng lớn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệlưu thông trên thị trường Trong nước, tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàngxâm phạm sở hữu công nghiệp là diễn ra ngày càng trầm trọng, đặc biệt trong hoàncảnh nền kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn

Tại thủ đô Hà Nội, với đặc thù là trung tâm kinh tế-chính trị của cả nước, lànơi tiêu thụ hàng hóa, trung chuyển hàng hóa đi các tỉnh trong cả nước, thị trườnghàng hóa diễn ra khá sôi động hàng hóa đa dạng, dồi dào, trong đó, nhiều mặt hàngđưa vào thị trường để tiêu thụ là hàng hóa giả mạo Phổ biến là quần áo, giày dép,túi xách, kính mắt… các mặt hàng có nguy cơ tổn hại sức khỏe con người, vật nuôinhư lương thực thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thuốc phòng bệnh,chữa bệnh, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi…Nhiều mặt hàng được làm giảkhá giống hàng thật, đặc biệt một số mặt hàng có giá ngang với hàng thật khiếnngười tiêu dùng hoang mang khi lựa chọn sản phẩm

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của loại hình kinh doanh thương mạiđiện tử tạo điều kiện cho hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp có cơ hộilưu thông trên thị trường với số lượng lớn Các đối tượng lợi dụng kênh phân phốinày bằng nhiều hình thức quảng cáo hấp dẫn để kinh doanh hàng hóa kém chấtlượng, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ nhằm chuộc lợi, móc tiền từ túingười tiêu dùng

Trước nạn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ ngày càng có nhữngchuyển biến tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chung của toàn xã hội Hoạt

động quản lý nhà nước trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp được thực hiện sâu rộng với tất cả các cơ quan, ban ngành, lựclượng chức năng có liên quan tiến hành vào cuộc rất quyết liệt cùng sự phối hợpchặt chẽ của khối đơn vị đưa tin báo đài và phản ánh của người dân Một trongnhững chính sách nhằm thúc đẩy tiêu dùng hàng hóa trong nước đó là cuộc vận

động "người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", hiệu quả của chính sách này

thể hiện qua nhiều chuyển biến trong thói quen tiêu dùng hàng hoá của người việt.Tuy nhiên, lợi dụng tình hình đó, nhiều đối tượng lợi dụng chính sách này để thựchiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, biến hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ không

rõ ràng, hàng hóa do nước ngoài sản xuất đội lốt hàng Việt Nam nhằm lừa dốingười tiêu dùng, đem lại lợi nhuận bất chính Bên cạnh đó, các văn bản pháp luật –công cụ quản lý nhà nước khi áp dụng còn tồn tại bất cập Vì vậy, công tác quản lýnhà nước đối với hoạt động đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp hiện nay chưa thực sự có hiệu quả Nạn hàng giả, hàng xâm phạm

sở hữu công nghiệp đang là vấn đề mang tính thời sự, vấn nạn gây nhức nhối chotoàn xã hội và được phần lớn xã hội quan tâm Trước hết gây ảnh hưởng trực tiếpđến sức khỏe con người, quyền lợi người tiêu dùng, tiếp theo gây thiệt hại lớn đếnhoạt động sản xuất, kinh doanh của những doanh nghiệp trong nước, làm thất thuthuế của nhà nước, góp phần gia tăng nhiều tiêu cực trong xã hội và tội phạm khác.Trong thời kỳ hội nhập, hoạt động này cũng đang làm xấu đi môi trường đầu tưkinh doanh của Việt Nam và làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Việt Nam trên thịtrường quốc tế Để đẩy lùi tình trạng trên, hoạt động quản lý nhà nước giữ tầm quantrọng hàng đầu, nhà nước cần có những giải pháp để công tác đấu tranh chống hànggiả được thực hiện có hiệu quả hơn, quyết liệt hơn, mang tính thích nghi, kịp thờithích ứng những biến động tiêu cực Với việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nướctrong hoạt động thương mại, đặc thù là điểm nóng đối với các vi phạm hàng giả,hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp, Sở Công thương Hà Nội những năm vừa qua

đã có những giải pháp thể hiện sự quyết tâm trong công tác đấu tranh, ngăn chặnhoạt động vận chuyển, sản xuất, tàng trữ, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở

hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội và đã đạt được một số thành tựulớn Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống hàng giả,hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp, là một cán bộ của Sở Công thương Hà Nội, từthực tế công tác của mình và nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề hàng giả,

hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp hiện nay; em đã chọn đề tài: “Quản lý nhà nước của Sở Công thương về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế.

2 Mục tiêu nghiên cứu:

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận chung về hàng giả, hàng xâm phạm sở hữutrí tuệ và hoạt động quản lý nhà nước trong vấn đề này

- Phân tích thực trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữucông nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2010-2015, phương thức, thủđoạn hoạt động của các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp

- Phân tích hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công Thương Hà Nội đối vớivấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố HàNội, qua đó, đánh giá những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế

- Kiến nghị và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước của Sở Côngthương Hà Nội đối với hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bànThành phố Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệptrên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2010-2014

- Công tác quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội về vấn đề hàng giả, hàngxâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2010-2014

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công Thương Hà Nội vềvấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp thông qua hoạt động thực thi

các quy định về sở hữu công nghiệp và kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý viphạm hành chính trong lĩnh vực thương mại trên phạm vi Thành phố Hà Nội.

- Thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2014 và định hướng cho giai đoạn tiếptheo từ năm 2015 đến năm 2020

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tại bàn để hình thành khung lý thuyết cho nghiên cứu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp để phân tích một số tồn tại trong các quyđịnh của pháp luật, chính sách của nhà nước trong quá trình thực thi; đánh giá hiệulực của hoạt động quản lý nhà nước, đánh giá tác động tiêu cực từ hoạt động sảnxuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

- Phương pháp chuyên gia: nhận định của một số chuyên gia về hoạt độngquản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội về lĩnh vực hàng giả, hàng xâmphạm sở hữu công nghiệp hiện nay

- Phương pháp điều tra, khảo sát nhằm thu thập thông tin liên quan đến tìnhhình diễn biến các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp; thông tin về công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm

sở hữu công nghiệp của Sở Công thương và công tác phối hợp với các đơn vị chứcnăng có liên quan

- Phương pháp tổng hợp, thống kê mô tả thực trạng sản xuất, kinh doanh hànggiả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay

- Phương pháp dự báo

5 Nguồn số liệu:

- Sở Công thương- Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội

- Cục sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ

- Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam VATAP

- Các đơn vị đại diện chủ sở hữu công nghiệp tại Việt Nam: React Việt Nam,Công ty TNHH Võ Trần…

- Các văn bản Luật, Nghị định, Thông tư hướng dẫn

6 Kết cấu của luận văn:

Chương I: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

Chương II: Thực trạng quản lý nhà nước của Sở Công thương về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

Chương III: Các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VẤN ĐỀ HÀNG

GIẢ, HÀNG XÂM PHẠM SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP

I Khái quát về hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

1 Một số khái niệm và phân loại

1.1 Về hàng giả

Theo pháp luật hiện hành, khái niệm hàng giả được quy định tại Khoản 8,

Điều 3 Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính Phủ quy định về xửphạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả,hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hàng giả bao gồm:

a) Hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng; có giá trị sử dụng, côngdụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; có giá trị

sử dụng, công dụng không đúng với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặcđăng ký;

b) Hàng hóa có hàm lượng định lượng chất chính hoặc tổng các chất dinhdưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản khác chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với tiêuchuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghitrên nhãn, bao bì hàng hóa;

c) Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người, vật nuôi không có dược chất; códược chất nhưng không đúng với hàm lượng đã đăng ký; không đủ loại dược chất

đã đăng ký; có dược chất khác với dược chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

d) Thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công

bố áp dụng; không đủ loại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghitrên nhãn, bao bì hàng hóa;

đ) Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địachỉ của thương nhân khác; giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa;

giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã vạch hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thươngnhân khác;

e) Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồngốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;

g) Hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật Sở hữu trítuệ năm 2005;

Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 quy định: Hàng hoá giả mạo về sở hữu trítuệ theo quy định của Luật này bao gồm hàng hoá giả mạo nhãn hiệu, giả mạo chỉdẫn địa lý và hàng hoá sao chép lậu Cụ thể:

Hàng hoá giả mạo nhãn hiệu là hàng hoá, bao bì của hàng hoá có gắn nhãnhiệu, dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo

hộ dùng cho chính mặt hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệuhoặc của tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý

Hàng hoá sao chép lậu là bản sao được sản xuất mà không được phép của chủthể quyền tác giả hoặc quyền liên quan

h) Tem, nhãn, bao bì giả

* Xét dưới góc độ kinh tế - xã hội, hàng giả được phân chia thành 2 nhóm:Thứ nhất, hàng hóa giả mạo về nội dung là hàng hóa giả mạo về chất lượng vàcông dụng hàng hóa, bao gồm hàng hóa không có giá trị sử dụng hoặc giá trị sửdụng không đúng với nguồn gốc, bản chất tự nhiên, tên gọi và công dụng của hànghóa Những hàng hoá này khi người tiêu dùng sử dụng sẽ có khả năng bị ảnh hưởngđến sức khỏe thậm chí là tính mạng và thiệt hại về kinh tế

Thứ hai, hàng hóa giả mạo về hình thức là hàng hóa giả mạo về bao bì, nhãnhàng hóa, đặc biệt là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hàng hóa Các tiêu chí về hìnhthức, biểu tượng, kiểu dáng bên ngoài, thậm chí là dòng slogan in trên nhãn mác,bao bì giúp người tiêu dùng phân biệt giữa sản phẩm này với sản phẩm của nhà sảnxuất khác cùng loại Do đó nhà sản xuất, chủ sở hữu nhãn hàng hóa trước hết là chủthể bị thiệt hại Bên cạnh đó, người tiêu dùng có thể trở thành nạn nhân nếu chấtlượng của những hàng hóa trên bị không đảm bảo hoặc chất lượng cũng bị làm giả

Sự phân biệt giữa hai loại hàng giả trên cho thấy đối với công tác chống hànggiả về nội dung, vai trò của người tiêu dùng được đặt lên hàng đầu Trường hợphàng giả về hình thức, vai trò nâng cao nhận thức của người tiêu dùng là quan trọng,tuy nhiên trọng tâm vẫn là vai trò của nhà sản xuất, thương nhân có hàng hoá bị làmgiả về bao bì, nhãn mác.

1.2 Về hàng hoá xâm phạm sở hữu công nghiệp

Hàng hóa xâm phạm sở hữu công nghiệp là sản phẩm, hàng hóa có các yếu tốxâm phạm được tạo ra từ các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối vớisáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tênthương mại và thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn

Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ giải nghĩa các yếu tố được bảo hộ như sau:

Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giảiquyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên

Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiệnbằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này

Mạch tích hợp bán dẫn là sản phẩm dưới dạng thành phẩm hoặc bán thànhphẩm, trong đó các phần tử với ít nhất một phần tử tích cực và một số hoặc tất cảcác mối liên kết được gắn liền bên trong hoặc bên trên tấm vật liệu bán dẫn nhằmthực hiện chức năng điện tử Mạch tích hợp đồng nghĩa với IC, chip và mạch viđiện tử

Thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn (sau đây gọi là thiết kế bố trí) là cấutrúc không gian của các phần tử mạch và mối liên kết các phần tử đó trong mạchtích hợp bán dẫn

Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các tổ chức,

cá nhân khác nhau Nhãn hiệu bao gồm: Nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận,nhãn hiệu nổi tiếng, nhãn hiệu liên kết

Nhãn hiệu tập thể là nhãn hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của cácthành viên của tổ chức là chủ sở hữu nhãn hiệu đó với hàng hoá, dịch vụ của tổchức, cá nhân không phải là thành viên của tổ chức đó

Nhãn hiệu chứng nhận là nhãn hiệu mà chủ sở hữu nhãn hiệu cho phép tổchức, cá nhân khác sử dụng trên hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân đó đểchứng nhận các đặc tính về xuất xứ, nguyên liệu, vật liệu, cách thức sản xuất hànghoá, cách thức cung cấp dịch vụ, chất lượng, độ chính xác, độ an toàn hoặc các đặctính khác của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu.

Nhãn hiệu liên kết là các nhãn hiệu do cùng một chủ thể đăng ký, trùng hoặctương tự nhau dùng cho sản phẩm, dịch vụ cùng loại hoặc tương tự nhau hoặc cóliên quan với nhau

Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được người tiêu dùng biết đến rộng rãi trêntoàn lãnh thổ Việt Nam

Tên thương mại là tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinhdoanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh kháctrong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh

Các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bao gồm sản xuất (chế tạo, giacông lắp ráp, chế biến, đóng gói, in, sao), nhập khẩu, buôn bán, vận chuyển, quảngcáo, chào hàng, tàng trữ, cho thuê sản phẩm, hàng hóa có các yếu tố xâm phạmquyền sở hữu trí tuệ

1.3 Phân biệt hàng giả và hàng xâm phạm SHCN

Hàng giả là khái niệm chung có phạm vi đối tượng bao trùm rộng lớn, mangtính tổng quát, bao gồm những hàng hóa giả mạo về nội dung, giả mạo về hình thức,trong đó nội dung giả mạo về SHCN là một phần nhỏ nằm trong khái niệm hàng giảnói chung

Việc phân định sự khác giữa hàng giả và hàng xâm phạm SHCN thực chất làphân biệt giữa hàng hóa giả mạo về SHCN và hàng hóa xâm phạm SHCN Theo đó,dấu hiệu quan trọng nhất để xác định hàng hóa là giả mạo, hay xâm phạm là phải cóhàng thật để đối chiếu

Đối với hàng hóa được xác định là hàng hóa giả mạo SHCN, trên hàng hóa

có gắn các dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt so với hàng thật, các dấu hiệu nàyphải thỏa mãn được bảo hộ về SHCN theo quy định của pháp luật và văn bằng

bảo hộ đối với dấu hiệu trên còn thời hạn hiệu lực Trên thực tế các dấu hiệu hay

bị giả mạo gồm nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý Một điều kiện nữa, sản phẩm có gắndấu hiệu giả mạo phải cùng loại, có cùng đặc tính kỹ thuật với sản phẩm thật bịgiả mạo

Đối với hàng hóa được xác định là hàng xâm phạm SHCN, điều kiện để kếtluận chính là sản phẩm xâm phạm SHCN không có trong danh mục sản phẩm củachủ sở hữu dấu hiệu SHCN, không phải là hàng hóa cùng loại, cùng đặc tính kỹthuật; các dấu hiệu gắn trên sản phẩm có điểm khác biệt nhỏ với dấu hiệu đã đượcbảo hộ, tuy nhiên cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền xác định dấu hiệu trêngây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng nhầm tưởng về dấu hiệu

đã được bảo hộ của chủ sở hữu

Trên thực tế, việc phân định hàng hóa giả mạo SHCN hay hàng hóa xâmphạm SHCN là một việc rất khó khăn, dễ gây nhầm lẫn cho cơ quan thi hành phápluật bởi chưa có văn bản pháp luật nào quy định, phân định ranh giới cụ thể giữa hailoại hàng hóa này

2 Tác hại của hàng giả, hàng xâm phạm SHCN

2.1 Đối với kinh tế - xã hội

Nạn sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm SHCN làm ảnh hưởng xấuđến đời sống kinh tế, xã hội; ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lànhmạnh và thu hút đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là khu vực vốn đầu tưnước ngoài và việc thực hiện những cam kết song phương - đa phương về sở hữucông nghiệp

Hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chỉ có thể góplàm hạn chế diễn biến của hàng giả, hàng xâm phạm SHCN Sự tồn tại của hànggiả, hàng xâm phạm SHCN trên thị trường là tất yếu khách quan, không thể loại bỏtriệt để, làm ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước; kỷcương, pháp luật không được tuân thủ nghiêm minh

Sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm SHCN làm nhà nước bị thất thuthuế, xã hội mất đi của cải vật chất, môi trường bị xâm hại

Nạn sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng nhái còn gây ra những hậu quả phứctạp, nặng nề về đạo đức và xã hội Yếu tố phi pháp làm gia tăng chênh lệch giữangười giàu và người nghèo Lợi nhuận phi pháp từ sản xuất, buôn bán hàng giả,hàng xâm phạm SHCN còn làm cho đạo đức bị tha hoá từ đồng tiền bất chính thuđược, kéo theo đó là các tệ nạn xã hội có cơ hội gia tăng như cờ bạc, rượu chè Hàng giả là vật liệu xây dựng mang lại cho xã hội nhưng công trình kém chấtlượng, độ bền thấp và rủi ro tai nạn cao.

2.2 Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, chân chính là đối tượng chịu thiệt hại nhất

về kinh tế do tệ nạn hàng giả, hàng hoá xâm phạm quyền sở hữu tcông nghiệp gây

ra Hàng giả, hàng nhái làm suy giảm uy tín các thương hiệu chính phẩm, củangười sản xuất kinh doanh chân chính Điều này còn làm triệt tiêuđộng lực sáng tạo

về trí tuệ của doanh nghiệp và xã hội

Hàng giả, hàng nhái làm lu mờ hình ảnh của nhãn hiệu nổi tiếng và có thể gâymất lòng tin đối với người tiêu dùng

Hàng giả, hàng nhái không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế do uy tín thương hiệu

bị giảm sút, mất thị phần, giảm sút lợi nhuận mà nghiêm trọng hơn là triệt tiêu động lựcsáng tạo về trí tuệ của các doanh nghiệp nói riêng và của xã hội nói chung Thậm chílàm cho công ăn việc làm mất đi và có thể dẫn đến bị phá sản doanh nghiệp

Ví dụ cụ thể, sản lượng nước mắm Phú Quốc chỉ đạt tối đa 15 triệu lít/ 1 năm,tuy nhiên trên thị trường có hàng trăm triệu lít nước năm mang tên Phú Quốc HoặcCông ty Unilever Việt Nam có thời điểm bị thiệt hại lên tới hàng chục triệu USD donạn hàng giả gây ra, trong đó xác định được hàng giả nhãn hàng Unilever 90% cónguồn gốc từ nước ngoài

2.3 Đối với người tiêu dùng

Người tiêu dùng đang là đối tượng trực tiếp và bị thiệt hại về nhiều mặt từ việcmua và sử dụng hàng giả, hàng xâm phạm SHCN

Trước hết là thiệt về kinh tế do mua phải hàng giả Nguy hiểm hơn là ảnhhưởng đến sức khoẻ, tính mạng của người sử dụng hàng giả vì đó là những hàng

hoá không đảm bảo chất lượng, đặc biệt đối với các mặt hàng như: dược phẩm,thựcphẩm, mỹ phẩm Nạn hàng giả luôn luôn là nguy cơ đe doạ trực tiếp đến sức khoẻ,tính mạng người tiêu dùng và lâu dài làm suy kiệt giống nòi.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng trở nên mất lòng tin đối với thương hiệu hànghoá, thậm chí có hoài nghi trong quá trình lựa chọn sản phẩm có phải sản phẩm giảhay không

3 Các nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

3.1 Nhu cầu thị trường, nhận thức của người tiêu dùng

Nguyên nhân chính khiến hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp lưuthông trên thị trường công khai và ngày càng mở rộng quy mô là từ phía người tiêudùng, vì người tiêu dùng lá người trực tiếp sử dụng sản phẩm, quyết định nhu cầuthị trường đối với sản phẩm hàng hoá

Trên thị trường hàng hoá trong nước ngày càng đa dạng, phong phú nhưng vẫnchưa đáp ứng được hết nhu cầu của người tiêu dùng Trong tình hình suy giảm kinh

tế, thu nhập bình quân thấp, người tiêu dùng ưa thích sử dụng những mặt hàng cónhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp như thật với giá thành thấp

So với hàng hoá chính hãng từ nhà sản xuất, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữucông nghiệp có ưu điểm giá thành rẻ do đối tượng sản xuất hàng giả không phải đầu

tư trí tuệ, công nghệ để làm ra sản phẩm, sử dụng những vật tư, nguyên liệu, linhkiện giá thành thấp không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc an toàn nên chi phíthấp Bên cạnh đó, các đối tượng sản xuất sử dụng những lao động giá rẻ chưa quađào tạp, hoặc trình độ nhân công thấp để sản xuất sản phẩm, dùng nhiều thủ đoạngian lận thương mại nhằm trốn thuế Trên thị trường, nhiều người vẫn chấp nhậnmua hàng mặc dù biết sản phẩm mình chọn mua là hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp Điều này có nghĩa người tiêu dùng đã tiếp tay cho hàng giả, hàngxâm phạm sở hữu công nghiệp có cơ hội lưu thông trên thị trường

Phần đông người tiêu dùng Việt Nam hiện nay còn tư tưởng sính ngoại, cho rằngcác sản phẩm hàng hoá nhập khẩu từ nước ngoài có chất lượng tốt hơn hàng Việt Nam

do đó người tiêu dùng không ngần ngại bỏ ra số tiền lớn để sở hữu cho mình những sản

phẩm dưới các tên gọi: "hàng xách tay, hàng nhập khẩu, hàng nội địa nước ngoài".

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể trở thành người tiêu dùng thông thái, thông thạomọi thủ đoạn của những đối tượng làm hàng giả Chính vì vậy họ đã trở thành kháchhàng mục tiêu để các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả hướng tới

3.2 Lợi nhuận đem lại cho các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả

Hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ luôn tạo ra

“siêu lợi nhuận” nên rất có sức hút, lôi kéo được nhiều đối tượng tham gia, kể cảnhững người lao động thuần túy, trên nhiều địa bàn và nhiều lĩnh vực khác nhau.Quá trình hô biến sản phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc thành hàng hoá nhậpkhẩu thông qua giai đoạn thay đổi nhãn hàng hoá, in nhãn mác giả các thương hiệunổi tiếng đã đem lại lợi nhuận gấp nhiều lần cho chủ kinh doanh

Một số doanh nghiệp có tâm lý đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu, ý thứcchấp hành pháp luật kém, thiếu sự tôn trọng đối với người tiêu dùng Vì lợi nhuận,sẵn sàng làm giả mạo những sản phẩm được bảo hộ SHCN có uy tín, chất lượng,kiểu dáng gây nhầm lẫn, đánh lừa người tiêu dùng Đó là biểu hiện của cạnh tranhkhông lành mạnh, giành giật thị trường của những doanh nghiệp chân chính

3.3 Hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước:

Lực lượng được nhà nước trao quyền tham gia quản lý nhà nước về sở hữucông nghiệp từ Trung ương đến địa phương còn khá mỏng, trong quá trình thực thicông vụ còn thiếu các công cụ, trang thiết bị để phân biệt hàng giả Nhiều khi, lựclượng làm công tác kiểm tra, xử lý vi phạm còn sử dụng phương pháp truyền thốngnhư nhận biết, phân biệt bằng cảm quan, kinh nghiệm Tuy nhiên, với tình hìnhhàng hoá ngày càng được làm giả một cách tinh vi, quá trình phát hiện hàng hoá viphạm càng gặp nhiều khó khăn

3.4 Sự hạn chế từ phía doanh nghiệp trong vấn đề bảo vệ sở hữu công nghiệp và phòng chống hàng giả.

* Đối với các doanh nghiệp hoạt động chân chính

Thứ nhất, thực tế hiện nay, một bộ phận doanh nghiệp chưa tích cực trongcông tác đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp,chưa ý thức được tầm quan trọng của việc bảo hộ sở hữu công nghiệp, thực hiện

đăng ký bảo hộ SHCN mang tính chiếu lệ mà không quan tâm đến giai đoạn bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp về SHCN đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền traocho Hậu như rất ít doanh nghiệp có bộ phận chuyên trách chăm lo về bảo hộSHCN, chưa có chiến lược bảo vệ SHCN cụ thể, coi vấn đề SHCN chỉ là bộ phậnnhỏ trong cơ cấu chiến lược của doanh nghiệp mình

Thứ hai, doanh nghiệp lo ngại đến uy tín, doanh số tức thời do chi phí bảo hộ

sở hữu công nghiệp khá cao Để duy trì một thương hiệu, dòng sản phẩm trongnhiều năm, nhà sản xuất chân chính phải tốn rất nhiều chi phí như chi phí quảng bá,quảng cáo sản phẩm, các hoạt động xúc tiến thương mại và bảo hộ quyền sở hữu trítuệ Quá trình phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện các đối tượng sản xuất,kinh doanh hàng hoá giả mạo hàng hoá, sản phẩm của doanh nghiệp không thể đạtđược tính triệt để Bởi khi đăng tải, tuyên truyền thông tin về các sản phẩm làm giảcác sản phẩm của doanh nghiệp, doanh nghiệp lo ngại người tiêu dùng tẩy chayngay cả sản phẩm chính hãng, với hiểu biết của người tiêu dùng khó có thể phânbiệt được chính xác hàng thật - hàng giả, vì hoài nghi và để tránh nhầm lẫn, ngườitiêu dùng không chọn sản phẩm bất kể sản phẩm là chính hãng hay hàng giả mạo,thay vào đó, người tiêu dùng chọn sản phẩm tương đương cùng loại của nhà sảnxuất khác Điều đó làm giảm phần lớn thị phần sản phẩm của doanh nghiệp và làmgiảm khả năng duy trì phát triển sản phẩm chính hãng trên thị trường

Thứ ba, nhiều doanh nghiệp không chủ động phối hợp với các cơ quan chứcnăng trong việc phát hiện, ngăn chặn việc làm giả các sản phẩm của mình

Thứ tư, doanh nghiệp đã áp dụng biện pháp khắc phục tình trạng hàng giả nhưngchưa hiệu quả thậm chí chính doanh nghiệp cũng không phát hiện ra sản phẩm giả domức độ tinh vi của sản phẩm do đó chấp nhận sống chung với hàng giả

II Cơ sở pháp lý, những vấn đề lý luận về hoạt động quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp:

1 Các khái niệm chung

1.1 Quản lý nhà nước

Quản lý theo nghĩa chung là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thốngnào đó nhằm trật tự hóa và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất

định Theo góc độ hành động, quản lý được phân chia thành 3 loại: Quản lý sinhhọc (các vấn đề về thiên nhiên, môi trường), quản lý kỹ thuật và quản lý xã hội (hayquản lý con người).

Tuy nhiên hiện nay, khi nói đến hoạt động quản lý, người ta thường nghĩ đếnquản lý xã hội Quản lý xã hội là sự điều khiển, chỉ đạo đối với một hệ thống haymột quá trình, căn cứ vào những quy luật, định luật hay những nguyên tắc tươngứng để cho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của người quản lýnhằm đạt được mục đích đã đề ra Quản lý xã hội là một yếu tố rất quan trọng,không thể thiếu trong đời sống xã hội Xã hội phát triển càng cao thì vai trò củangười quản lý càng lớn và nội dung quản lý càng phức tạp

Quản lý nhà nước cũng chính là một dạng của quản lý xã hội Theo đó, quản

lý nhà nước là hoạt động mang tính quyền lực của nhà nước để điều chỉnh các quan

hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm duy trì, phát triển các mối quan

hệ xã hội, trật tự pháp luật và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

Nhà nước quản lý xã hội không chỉ với tư cách là một tổ chức chính trị đặc biệtthực hiện mà còn do tất cả các bộ phận khác cấu thành hệ thống chính trị thực hiện

1.2 Quản lý nhà nước và vấn đề hàng giả

Quản lý nhà nước đối với vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu côngnghiệp là một bộ phận của quản lý nhà nước về thương mại cụ thể là hoạt động lưuthông hàng hoá trên thị trường Trong vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu côngnghiệp, quản lý nhà nước là việc thông qua hoạt động tổ chức, điều hành của các cơquan nhà nước, các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền theo lĩnh vực đượcphân công, phối hợp cùng toàn xã hội để hoạt động lưu thông, sản xuất, buôn bánhàng hoá trên thị trường được diễn ra một cách bình thường theo đúng quy định củapháp luật ( ý chí của nhà nước)

Mục tiêu của công tác quản lý nhà nước là đấu tranh chống sản xuất, buôn bánhàng giả; hạn chế tới mức tối đa tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm SHCN xảy ra.Theo đó, quản lý nhà nước được thể hiện thông qua các nội dung sau:

Thứ nhất, hoạt động chấp hành luật pháp, trình dự án luật, ban hành các vănbản cụ thể hoá các vi phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực hàng giả, hàng xâm

phạm sở hữu công nghiệp, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luậttrong quá trình thực thi còn tồn tại, phát sinh vướng mắc.

Thứ hai, tổ chức điều hành để các văn bản quy phạm pháp luật được áp dụngvào thực tiễn, các hoạt động cụ thể: tập huấn, phổ biến, tuyên truyền các chính sách,pháp luật của nhà nước về sở hữu công nghiệp và sản xuất, kinh doanh hàng hoá;chế tài tương ứng với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạmSHCN được quy định trong pháp luật hiện hành

Thứ ba, tổ chức bộ máy cơ quan thực thi pháp luật về vấn đề hàng giả, hàngxâm phạm SHCN trên thị trường theo các cấp từ Trung ương đến địa phương vàtheo ngành dọc; trú trọng công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanhnghiệp và người tiêu dùng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về vấn đềhàng giả, hàng xâm phạm SHCN

Thứ tư, đào tạo nguồn nhân lực các cán bộ, công chức tham gia hoạt độngquản lý nhà nước

Thứ năm, kiểm tra việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước, các văn bản quy phạm pháp luật đối với hoạt động sản xuất, lưuthông hàng hoá; kịp thời phát hiện, kiểm tra, xử lý vi phạm

Thứ sáu, giải quyết các khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền

Ý nghĩa của hoạt động này là nhằm đảm bảo: Một là, hiệu lực của quản lý nhànước trong đấu tranh, phòng chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp.Hai là, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật trong hoạt động sản xuất,buôn bán hàng hoá, bảo đảm pháp chế và những yêu cầu khác đối với hàng hoá lưuthông trên thị trường Ba là, phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả nạn sản xuất vàbuôn bán hàng giả Bốn là, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lýnhà nước trong lĩnh vực chống hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

3 Các phương pháp đánh giá

Trong phạm vi luận văn này, đánh giá công tác quản lý nhà nước với vấn đềhàng giả bằng cách kết hợp chặt chẽ phương pháp đánh giá định tính và phươngpháp định lượng

3.1 Đánh giá định lượng

Phương pháp đánh giá định lượng dựa trên kết quả kiểm tra, xử lý của lựclượng chức năng có thẩm quyền kiểm tra, xử lý các vi phạm trong lĩnh vực hànggià, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp, phân tích tính chất phức tạp của vụ việc;tính nghiêm trọng của hành vi vi phạm; tính triệt để của hoạt động kiểm tra, xử lýqua các năm từ 2010 đến 2015

Theo phạm vi nghiên cứu của đề tài, các chỉ tiêu định lượng bao gồm:

- Số lượng các bản cam kết không sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâmphạm SHCN được ký, tỷ lệ các cơ sở đã ký cam kết vẫn vi phạm

- Số lượng các đơn đăng ký bảo hộ SHCN nộp, số văn bằng bảo hộ được cấp,

tỷ lệ số VBBH được cấp so với số đơn đăng ký

- Số vụ vi phạm hàng giả, hàng xâm phạm SHCN; tỷ trọng các loại hình vi phạm

- Tốc độ tăng của các vụ việc phối hợp, tỷ lệ các vụ việc điển hình, tỷ lệ các

vụ việc chuyển cơ quan cảnh sát điều tra để khởi tố

- Số thu ngân sách nhà nước, tỷ trọng số thu tiền xử phạt VPHC trong tổng số thu

- Tỷ lệ công chức nữ được tuyển dụng mới qua các năm

3.2 Đánh giá định tính

Phương pháp đánh giá định tính dựa trên hệ thống cơ sở dữ liệu từ thực tế hoạtđộng quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng xâm phạm SHCN; thông qua quytrình thực thi công vụ đang được áp dụng từ đó đánh giá các kết quả đạt được vànhững hạn chế còn tồn tại để từ đó đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lýnhà nước trước vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm SHCN đang ngày càng diễn biếnphức tạp

Cán bộ, công chức là chủ thể thực hiện hoạt động quản lý nhà nước vì vậy làyếu tố tác động lớn đến tính hiệu lực của pháp luật trong quá trình thực thi, tính hiệuquả trong công tác quản lý nhà nước Đánh giá chất lượng, trình độ cán bộ, côngchức thông qua cơ chế tuyển dụng, cơ cấu cán bộ, công chức trở thành căn cứ đánhgiá tính hiệu quả của quản lý nhà nước với vấn đề hàng giả

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA SỞ CÔNG

THƯƠNG VỀ VẤN ĐỀ HÀNG GIẢ, HÀNG XÂM PHẠM SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

I Tình hình hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn Thành phố Hà Nội

1 Nguồn gốc, xuất xứ của hàng giả và các mặt hàng thường được làm giả lưu thông trên thị trường Hà Nội

1.1 Nguồn gốc, xuất xứ của hàng giả

Trung Quốc từ lâu đã nổi tiếng là phân xưởng sản xuất hàng giả, hàng xâmphạm SHCN của thế giới với lợi thế gia công

Việt Nam với địa hình chiều dài đường biên giới giáp Trung Quốc lớn đã tạođiều kiện thuận lợi cho các đối tượng làm ăn phi pháp thẩm lậu hàng hoá dồi dàovào tiêu thụ tại thị trường trong nước Trong đó, hàng giả, hàng xâm phạm SHCNchiếm tỷ trọng khá lớn vì những hàng hoá này nếu đi qua con đường chính ngạch,nhập khẩu qua Hải quan sẽ không được thông quan và bị xử lý vi phạm Tại thịtrường Hà Nội, 90% hàng giả bị cơ quan chức năng phát hiện đều có nguồn gốc từTrung Quốc Hàng hoá được vận chuyển qua các tỉnh biên giới như Quảng Ninh,Hải Phòng, Lạng Sơn để về tiêu thụ trong thị trường Hà Nội và trung chuyển đicác tỉnh thành khác Các đầu nậu thường mua nguyên liệu để sản xuất hàng giả,hàng hoá thành phẩm hoặc đặt hàng giả, hàng xâm phạm SHCN trực tiếp từ cácxưởng bên Trung Quốc

Bên cạnh đó, hàng giả, hàng xâm phạm SHCN còn được làm giả trực tiếp, rảirác tại các khu vực nội và ngoại thành Hà Nội như các khu công nghiệp, các làngnghề truyền thống hoặc những cơ sở sản xuất nhỏ lẻ hoạt động sản xuất bí mật trongcác khu dân cư

Năm 2008, thủ đô Hà Nội sáp nhập thêm tỉnh Hà Tây và mở rộng địa giớihành chính, tỷ lệ vùng nông thôn trong địa giới tăng dẫn đến tình hình hoạt động

sản xuất, buôn bán, tàng trữ hàng giả, hàng xâm phạm SHCN có nhiều diễn biếnphức tạp hơn Quá trình đô thị hoá cùng với việc tiếp cận phương tiện thông tin đạichúng ngày càng phổ biến, hàng hoá trên thị trường nội thành đa dạng với đầy đủchủng loại Người tiêu dùng Hà Nội đã quan tâm hơn trong việc lựa chọn hàng hoáchính hãng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng Tuy nhiên, ở một số huyện ngoại thành

Hà Nội, thu nhập trung bình của người dân còn thấp, nhu cầu sử dụng hàng hoá cònthấp, điều kiện tiếp cận với các phương tiện thông tin đại chúng, thiết bị mạng cònhạn chế khả năng phân biệt hàng thật - giả còn kém hơn nữa người dân khi muahàng thường chỉ quan tâm đến giá cả hàng hoá, thuận mua vừa bán Điều đó thànhđịa bàn màu mỡ để hàng giả, hàng xâm phạm SHCN công khai buôn bán

Dấu hiệu nhận biết cơ bản đối với hàng giả, hàng xâm phạm SHCN đó là hànghoá không có hoá đơn chứng từ, sử dụng hoá đơn giả hoặc mua hàng hoá có hoáđơn, chứng từ hợp pháp sau đó sử dụng quay vòng hoá đơn để hợp thức hoá hànggiả, hàng xâm phạm SHCN

1.2 Các mặt hàng bị làm giả gây tác hại nghiêm trọng

Theo nghiên cứu, hiện nay trên thị trường tồn tại hơn 30 nhóm hàng bị làmgiả, hầu hết mặt hàng nào được sản xuất ra trong thời gian ngắn trên thị trường cũngxuất hiện hàng giả Hiện nay, các nhóm hàng thường bị làm giả gồm thực phẩm và

đồ uống, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, hàng gia dụng, hàng thờitrang, đồ gia dụng, đồ điện tử, vật liệu xây dựng

1.2.1 Thực phẩm và đồ uống

Thực phẩm và đồ uống là loại hàng hoá mà người tiêu dùng đưa trực tiếp vào

cơ thể vì vậy khi sử dụng phải hàng giả sẽ mang đến tác hại nghiêm trọng Một sốmặt hàng được ví dụ cụ thể dưới đây:

Thời gian gần đây, trên thị trường xuất hiện nhiều loại thực phẩm giả như mực giả,ruốc giả Theo bác sĩ Lê Thị Tuyết Phượng, khoa Tiêu hóa, bệnh viện Nhân dân 115, khi

ăn phải thực phẩm chứa foocmon sẽ khiến người dùng bị rối loạn tiêu hóa, chậm tiêu,viêm loét dạ dày, viêm đại tràng Foocmon còn là tác nhân gây ung thư nhiều cơ quantrong cơ thể như gia tăng tỷ lệ ung thư xoang mũi, ung thư đường hô hấp…

Thêm vào đó, trên thị trường còn xuất hiện các loại thực phẩm như thịt bò

khô, tôm khô, trứng gà non… được làm giả từ nhựa và cao su PGS.TS NguyễnDuy Thịnh, Viện công nghệ sinh học thực phẩm, chia sẻ: "Các loại thực phẩm nếuđược làm giả bằng nhựa trong quá trình chế biến, gặp nhiệt độ cao sẽ biến dạng vàsinh ra các chất bột nhựa gây hại cho sức khoẻ Trong bột nhựa nếu chứa thànhphần nhựa melamine, có thể gây ung thư, vô sinh nếu nuốt hoặc hít vào phổi hoặc bịhấp thụ qua da lâu ngày Liều gây chết thông thường là 3 gram cho mỗi kg trọnglượng cơ thể" Theo đó, khi ăn phải những chất độc này có thể gây ra sai lệch vàbiến dị các nhiễm sắc thể, phụ nữ có thai sử dụng có thể ảnh hưởng lên sự phát triểncủa bào thai, sinh con quái thai, dị dạng.

Đặc biệt nghiêm trọng hơn, gạo là một phần không thể thiếu trong các bữa ăncủa người Việt cũng bị làm giả Gạo giả được làm từ hỗn hợp khoai lang, khoai tâyđúc thành hình dạng cùng kích cỡ với hạt gạo Sau đó, gạo giả được bổ sung thêmpolime làm tăng độ cứng, giống y gạo thật Theo các nhà nghiên cứu, loại gạo nàygây ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa của con người bởi nhựa polime rất khó tiêu Nếu gạogiả sử dụng polime tái chế thì càng nguy hiểm, bởi đây là hóa chất vô cùng độc hại.Với đồ uống bị làm giả gồm các loại nước uống đóng chai, rượu, bia các loạicủa các thương hiệu nổi tiếng đều bị làm giả Tình trạng ngộ độc rượu, bia giả ngàycàng gia tăng đặc biệt vào những đợt cao điểm lễ tết, nhu cầu sử dụng của ngườidân cao Các loại rượu ngoại có thương hiệu nổi tiếng thường bị làm giả rất nhiều.Rượu giả thường có mùi đặc trưng và khá giống với rượu thật Tuy nhiên, quátrình sản xuất rượu giả đã rút gọn công đoạn kiểm nghiệm chuẩn chất lượng hànghoá mà các quy trình này đối với sản phẩm thật phải trải qua các giai đoạn rấtnghiêm ngặt Trong rượu giả còn chứa các chất như chì, axit xitric cao, thậm chí cảchất furfurol gây ra các bệnh như tim mạch, ung thư, mất trí nhớ, dị tật thai nhi…ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng

Gần đây, theo thông tin báo chí nêu, nhiều loại thực phẩm bị làm giả chứa cácchất độc gây bệnh ung thư, biến đổi khác trong cơ thể người sử dụng Các ví dụ cụthể như trứng gà giả làm bằng cao su, tai lợn giả làm từ nhựa và gelatin, mực khô giảlàm từ cao su, trân châu giả đốt cháy có mùi khét như cao su, rồi quá trình sử dụng

hoá chất để biến thịt lợn thành thịt bò giả Thực phẩm là mặt hàng người tiêu dùngtrực tiếp sử dụng đưa vào cơ thể, do đó thực phẩm giả là loại hàng giả gây tác hạinguy hiểm nhất trong số các mặt hàng bị làm giả và có thể dẫn đến tử vong ở người.

1.2.2 Mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng

Xu hướng làm đẹp, bồi bổ sức khoẻ ngày càng phổ biến Lợi dụng điều kiện

đó, các đối tượng đã dùng mọi thủ đoạn để làm giả các sản phẩm mỹ phẩm, dượcphẩm, thực phẩm chức năng đưa vào phân phối tràn lan trên thị trường

Tại Hà Nội, mỹ phẩm được làm giả mỹ phẩm của những hãng mỹ phẩm nổitiếng như Lo'real, Chanel, Lancôme đa dạng, đầy đủ chủng loại từ son môi,dưỡng da, chăm sóc cơ thể, phấn trang điểm Bên cạnh đó là số lượng lớn các sảnphẩm kem trộn, làm trắng da, kem trị nám, kem trị mụn, sữa non gắn nhãn mác, in

mã vạch thể hiện nguồn gốc xuất xứ từ các nước như Hàn Quốc, Nhật Bản, TháiLan, Đặc biệt, kem trắng da được sinh viên và giới trẻ ưa chuộng do tác dụng làmđẹp siêu tốc Các sản phẩm trên được bày bán trôi nổi trên thị trường, tại nhiềutrung tâm mua sắm như chợ sinh viên Cầu Giấy, chợ Đồng Xuân, hay chợ đêm phố

cổ, trên các trang mạng xã hội, các website bán hàng - địa chỉ không rõ ràng vớiquảng cáo nhiều công dụng làm đẹp vượt trội, thần kỳ Giá các sản phẩm dao động

đủ mức giá từ vài chục đến tiền triệu Mỹ phẩm giả còn được sử dụng trong nhiều

cơ sở spa, thẩm mỹ viện, trung tâm chăm sóc sắc đẹp, nơi mà hiện nay, nhiều chị

em thường lui đến để làm đẹp Hầu hết các sản phẩm tắm trắng, chăm sóc da trênđều được làm giả tại các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, các phương tiện, công cụ phục vụtrộn kem rất đơn sơ từ xô, chậu, can, cốc các loại Công thức phối trộn và tỷ lệ củacác loại kem này đều được tự định lượng, không qua kiểm soát nguồn gốc, chấtlượng, chứa hàm lượng chất cấm cao Để thành hàng hoá thành phẩm, các cơ sởchiết rót kem trộn vào từng hũ nhỏ rồi dán nhãn mác giả, dập niêm màng co khôngkém hàng chính hãng Quá trình điều tra của các cơ quan chức năng cho thấy,nguyên liệu để sản xuất kem trộn hầu hết có nguồn gốc từ Trung Quốc, các gói bộttrắng được nhập lậu, không qua quá trình kiểm định hàng nhập khẩu, có giá vàichục nghìn một gói 1 kg, sau khi thành phẩm bán ra thị trường lợi nhuận gấp 10 đến

20 lần Trái ngược với các sản phẩm giả, kém chất lượng, những sản phẩm mỹphẩm hàng chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng hay của các doanh nghiệp chân chínhsản xuất có nguồn gốc từ thiên nhiên, trải qua kiểm nghiệm chất lượng chặt chẽ,không gây tổn hại đến da hay các tác dụng phụ khác.

Theo Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, hội đã nhận đượcnhiều đơn khiếu nại, hỗ trợ đối với việc người tiêu dùng sau khi sử dụng các loại

mỹ phẩm trôi nổi, mỹ phẩm giả bị dị ứng, nổi mẩn đỏ, gây ngứa, nhiều trường hợpngười dùng phải nhập viện vì thể trạng biến chuyển xấu nhưng không thể tìm đượcngười bán hàng

Gần đây, các mặt hàng thực phẩm chức năng giả bị cơ quan chức năng pháthiện xử lý ngày càng nhiều với số lượng hàng hoá lớn Mặt hàng thực phẩm chứcnăng được làm giả rất tinh vi, cơ quan chức năng cũng rất khó khăn để phân biệt sảnphẩm thật - giả Các loại thực phẩm chức năng bị làm giả phổ biến là sữa ong chúa,nhau thai cừu, collagen Thực phẩm chức năng giả không được trải qua quy trìnhkiểm định chất lượng, khả năng chứa các hoạt chất nguy hại, chất cấm có hại chosức khoẻ con người cao hoặc chứa các chất có tác dụng như thuốc khiến người tiêudùng lầm tưởng có thể thay thế thuốc Theo nguyên tắc, trên các sản phẩm thựcphẩm chức năng có in hàng chữ: sản phẩm này không phải là thuốc, không có tácdụng thay thế thuốc chữa bệnh

Mặt hàng dược phẩm bị làm giả gây tính nguy hiểm cao cho xã hội vì quytrình kiểm nghiệm, cấp chứng nhận lưu hành rất gắt gao Trên thị trường, mặt hàngdược phẩm bị làm giả thường là các loại thuốc được người tiêu dùng sử dụng thôngthường như thuốc tránh thai, que thử thai Hậu quả của việc dùng thuốc giả, thuốckhông đem lại các tác dụng như trong chỉ định, công bố mục đích sử dụng

1.2.3 Hàng gia dụng, đồ điện tử

Hàng gia dụng, đồ điện tử là những mặt hàng tiêu dùng chủ yếu của ngườidân Những mặt hàng này khi bị làm giả chủ yếu gây thiệt hại về kinh tế cho ngườitiêu dùng

Các mặt hàng gia dụng như thiết bị nhà bếp, thiết bị chiếu sáng do Trung

Quốc sản xuất, tuy nhiêm trên nhãn hàng hoá có in xuất xứ hàng hoá tại các nướcChâu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc được quảng cáo là sản phẩm được sản xuất theodây chuyền công nghệ hiện đại, chất lượng tốt Lợi dụng điều này, một số doanhnghiệp giao bán các sản phẩm gia dụng trên với giá tương đương các sản phẩmnhập khẩu từ Châu Âu, Nhật Bản chính hãng, thu hút người tiêu dùng bởi cácchương trình khuyến mại, giảm giá, tặng quà rất hấp dẫn Quá trình lừa dối ngườitiêu dùng đã thu lại số thu lợi nhuận đáng kể.

Gần đây theo phản ánh của cơ quan báo chí, trên thị trường, giấy vệ sinh làmặt hàng bị làm giả khá phổ biến, tuy giá trị thấp nhưng lợi nhuận do sản xuất kinhdoanh giấy vệ sinh giả khá lớn Tâm lý người tiêu dùng ít để ý phân biệt đâu là sảnphẩm giấy thật giả vì họ chưa thực sự thấy rõ lợi ích khi sử dụng một sản phẩmchính hãng Nhiều người quan niệm, giấy vệ sinh sau khi sử dụng, giấy thật- giảchức năng sử dụng cũng vậy, nên họ chưa đồng lòng, phối hợp cùng doanh nghiệpbài trừ, tẩy chay nạn giấy giả

Các mặt hàng đồ điện, điện tử được bày bán công khai trên thị trường, có giáthành thấp hơn nhiều so với sản phẩm chính hãng So với các sản phẩm chính ngạchđược kiểm nghiệm, đăng ký tiêu chuẩn chất lượng, có tên thương nhân chịu tráchnhiệm và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng; các sản phẩm giả này được làm rất tinh vi, giảmạo từ nhãn mác, sách hướng dẫn sử dụng, tem hợp chuẩn, dấu hợp quy đến từngchi tiết cấu tạo nên sản phẩm do đó người tiêu dùng rất khó phân biệt đâu là sảnphẩm chính hãng Đặc điểm của các sản phẩm đồ điện, điện tử được làm giả khôngmang lại tính bền cho người sử dụng, chóng hỏng và có trường hợp xảy ra các tainạn khi sử dụng như cháy, chập điện gây mất an toàn trong quá trình sử dụng

1.2.4 Hàng thời trang

Trong số các mặt hàng thường bị làm giả, nhóm hàng thời trang chính là mặthàng chiếm tỉ lệ phần trăm bị làm giả lớn nhất điển hình là túi xách, ví, dây lưng,quần áo, giày dép của các thương hiệu nổi tiếng Đây cũng là mặt hàng được bàybán công khai, tràn lan nhất trên thịt trường, phổ biến tại sạp hàng, kiot tại các chợ,các cửa hàng thời trang dọc các tuyến phố lớn nhỏ Trên thực tế, sản xuất hàng giả

là hàng hoá trên không đòi hỏi công nghệ sản xuất quá cao, dây chuyền sản xuấtkhông tốn quá nhiều chi phí cho nên việc làm giả các mặt hàng này là dễ nhất, phổbiến nhất, thu hút nhiều đối tượng tham gia sản xuất nhất Hàng giả có nhiều cấp độkhác nhau với các mức giá tương ứng Nhìn hình thức, kiểu dáng, màu sắc y changhàng thật, chỉ có chất lượng là có khác biệt Nếu chưa từng được nhìn, sử dụng sảnphẩm là hàng thật, người tiêu dùng khó có thể nhận biết, phân biệt được đâu là sảnphẩm thật - giả.

So với các mặt hàng khác, mặt hàng thời trang ít ảnh hưởng đến sức khoẻ conngười do vậy người tiêu dùng thường có tâm lý chủ quan khi lựa chọn sử dụng sảnphẩm.Tuy vậy, thực tế hàng thời trang như quần áo, kính, đồng hồ, đồ mỹ ký, giàydép giả không đảm bảo chất lượng khi tiếp xúc trực tiếp với cơ thể con người gâynguy cơ ung thư da, da nhiễm các chất độc hại và một số mối nguy hại khác

2 Diễn biến hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả,

hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay

2.1 Thủ đoạn của đối tượng sản xuất hàng giả, hàng xâm phạm SHCN: Các phương thức thực hiện hành vi ngày càng đa dạng Dựa trên những hiểu biết tương đối về quy định của pháp luật đối với sản phẩm hàng hoá lưu thông trên thị trường

Chỉ cần nhà sản xuất công bố sản phẩm, một thời gian ngắn sau trên thị trường

đã xuất hiện hàng giả

Thứ nhất, hàng sản xuất tại Việt Nam làm giả biến thành hàng hoá có xuất xứ

từ nước ngoài

Trước tâm lý xính ngoại của đa số người tiêu dùng hiện nay, trào lưu dùnghàng xách tay, hàng nội địa Nhật Bản, hàng tiêu dùng Thái Lan ngày càng gia tăng,hàng hoá được bày bán phổ biến tại nhiều tuyến phố trên địa bàn Hà Nội, trên nhiềutrang mạng internet Đặc trưng của hàng hoá trên là hàng nhập khẩu khi nhập khẩuvào Việt Nam phải theo con đường chính ngạch khai báo thuế nhập khẩu và hoànthành thủ tục thông quan với cơ quan Hải Quan Tuy nhiên, do ham lợi nhuận lớn,hàng hoá nhập khẩu theo các con đường không chính ngạch thẩm lậu vào tiêu thụtrên thị trường Việc nhập lậu hàng hoá ngày càng khó khăn, đối tượng phải đi quanhiều chốt kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền chống lậu, chống hàng giả Vìvậy, xuất hiện động cơ sản xuất, kinh doanh hàng hoá ở mức độ tinh vi lừa dối đượcnhiều người tiêu dùng

Các đối tượng nắm bắt được nhu cầu thị trường đối với hàng hoá có nguồngốc từ nước ngoài đang được người tiêu dùng ưa chuộng, chưa đăng ký bảo hộ tạiViệt Nam để sản xuất hàng giả mạo mã vạch, tên thương nhân, nhãn mác, bao bìsản phẩm được đầu tư chi phí lớn để làm nhái nên khi phân biệt bằng mắt, cảm quanthông thường trông mẫu mã khá giống hàng ngoại, khá xịn

Các đối tượng sử dụng nhân viên kinh doanh đi chào hàng tại các cửa hàngkinh doanh các sản phẩm có xuất xứ tương tự để trà trộn vào bán cho người tiêudùng Chỉ nhận khách đặt hàng qua điện thoại là có người chở hàng đến Trên kệ tại

các cửa hàng, hàng giả được bày cùng với các mặt hàng xuất xứ nước ngoài, cùngcông dụng, tuy nhiên hấp dẫn người tiêu dùng bởi giá thành rẻ hơn Các đối tượngcòn thiết lập hệ thống các đại lý tại các tỉnh thành, ngày càng được lan toả rộng, chỉbán hàng cho các đầu mối tin cậy, chính sách ưu đãi, chiết khấu hấp dẫn.

Thứ hai, hàng hoá gia công, sản xuất tại nước ngoài biến tấu trở thành hàng

Việt Nam

Lợi dụng chủ trương của nhà nước, người Việt Nam ưu tiên dùng hàng ViệtNam, các đối tượng đặt hàng hoá giả mạo hàng hoá thương hiệu Việt Nam, đưa vàothị trường Việt Nam bằng con đường tiểu ngạch Các mặt hàng bị làm giả là nhữngmặt hàng tiêu dùng thông thường, của những doanh nghiệp mà sản phẩm đã có uytín lâu năm trên thị trường trong và ngoài nước Có thể kể đến các sản phẩm củaRạng Đông, Sơn Hà,

Bên cạnh đó, chủ trương chính sách của Việt Nam khuyến khích sản xuất cácmặt hàng dệt may, da giầy là thế mạnh của nền sản xuất trong nước, thời gian nhiềunăm trở lại đây, hàng thời trang xuất khẩu có uy tín trên thị trường nội địa nóichung và thị trường Hà Nội và đã trở thành thói quen tiêu dùng của đa số người tiêudùng Đi cùng với đó, hàng giả được nguỵ trang dưới danh nghĩa hàng hoá xuấtkhẩu để tiêu thụ trên thị trường Theo báo cáo tổng hợp kết quả kiểm tra, kiểm soátmới đây của Sở Công thương, cơ quan đã kiểm tra, triệt phá được một số các đầumối phân phối hàng giả núp bóng hàng hoá xuất khẩu nhằm che mắt người tiêudùng Tại cơ sở bán buôn đồ lót xuất khẩu, cơ quan kiểm tra đã phát hiện tang vật,phương tiện để đối tượng thực hiện hành vi thay thế mác, tem nhãn các sản phẩm đồlót của Trung Quốc thành hàng hoá mang nhãn mác của Công ty Triumph có nhàmáy sản xuất tại Việt Nam

Thứ ba, sản xuất, lắp ráp hàng hoá có chứa các linh phụ kiện giả, xâm phạm

SHCN

Trên thị trường, cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng khó cóthể nhận ra những sản phẩm hàng hoá có chứa chi tiết, linh kiện giả mạo, xâmphạm SHCN Yếu tố bị làm giả được lắp ráp bên trong

Một ví dụ điển hình đối với mặt hàng chấn lưu trên hàng hoá có in tên, địa chỉnhà sản xuất có nguồn gốc từ Trung Quốc, tuy nhiên bên trong bộ vi mạch sảnphẩm có in nhãn hiệu NVC đã được bảo hộ tại Việt Nam của Công Ty TNHH ÁnhSáng Thành Long Quá trình giám định về sở hữu công nghiệp, cơ quan chức năngkết luận bộ vi mạch trên sản phẩm chấn lưu vi phạm hàng hoá giả mạo nhãn hiệu.Thứ tư, làm giả thương hiệu đã hết hạn bảo hộ mà chưa được gia hạn Theoquy định của pháp luật hiện hành, nhà nước cấp văn bằng bảo hộ sở hữu côngnghiệp đối với các sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệuhàng hoá Tuy nhiên, theo Luật Sở hữu trí tuệ, văn bằng bảo hộ có hiệu lực trongthời hạn nhất định: 20 năm đối với bằng độc quyền sáng chế, 10 năm đối với bằngđộc quyền giải pháp hữu ích và giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, 05 năm đối vớibằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp; có thể gia hạn các lần liên tiếp khi văn bằngbảo hộ hết hiệu lực Trong thời gian văn bằng bảo hộ hết hiệu lực mà chủ sở hữuvăn bằng không kịp thời gia hạn thì các sản phẩm hàng hoá có gắn các dấu hiệutrùng, tương tự gây nhầm lẫn với sản phẩm hàng hoá của chủ sở hữu văn bằngtương ứng với nội dung được bảo hộ hoàn toàn không có căn cứ để xác định đó làhàng giả mạo hay hàng xâm phạm SHCN Nắm được kẽ hở nói trên, các đối tượngngang nhiên sản xuất, làm giả, làm nhái hàng hoá mà không sợ sự kiểm tra, kiểmsoát của các cơ quan chức năng cũng như trách nhiệm trước pháp luật.

2.2 Thủ đoạn vận chuyển, đưa hàng hoá vào lưu thông trên thị trường

Do chế tài xử lý hành vi vận chuyển hàng hoá dựa trên số lượng, trị giá hànggiả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp vi phạm, các đối tượng thường xé nhỏhàng hoá đi thành nhiều chuyến, vận chuyển trên các phương tiện giao thông có giátrị thấp, thuê các đối tượng ít hiểu biết pháp luật, thương binh để vận chuyển hànghoá nhằm mục đích giảm thiểu rủi ro

Thủ đoạn cất giấu hàng hoá: Đối với hàng hoá trên đường vận chuyển, các đốitượng thường sử dụng phương tiện giao thông tự chế để cất giấu hàng hoá Tại một

số cửa hàng, hàng giả hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp không được bày báncông khai mà được cất giấu để tại kho, không được bày bán công khai, hàng hoá chỉđược bán khi có khách liên hệ, khách quen đặt hàng

Thủ đoạn giao nhận hàng hoá: chưa được quy định chế tài cụ thể, dùng hình thứchàng hoá vận chuyển liên tỉnh gửi xe khách, lợi dụng sự buông lỏng, không để ý của lái

xe Khi cơ quan chức năng tạm giữ hàng hoá sẽ không xử lý được chủ hàng

Trên môi trường kinh doanh qua mạng internet, hàng giả, hàng xâm phạm sởhữu công nghiệp được bày bán khá công khai Đây là nơi tiêu thụ hàng giả khá hiệuquả Một số chủ kinh doanh trên mạng ngang nhiên quảng cáo, giới thiệu các sảnphẩm là hàng giả để bán cho người tiêu dùng Thậm chí, nhiều chủ hàng còn lấyluôn ảnh của hàng hoá chính hãng để quảng cáo, giới thiệu cho sản phẩm giả mìnhbán Các gian hàng trên mạng không ghi rõ địa chỉ để khách đến xem hàng, chỉnhận chuyển hàng khi có khách đặt

Một thủ đoạn buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm SHCN mà các đối tượngđang sử dụng để đánh lừa người tiêu dùng hiện nay đó là thông qua việc tổ chứchội thảo, lấy danh nghĩa đơn vị tổ chức hội thảo là một tổ chức, doanh nghiệp chânchính để chào hàng, bán hàng giả với nhiều hình thức quà tăng khuyến mại phongphú, thậm chí hàng khuyến mại cũng là hàng giả Khách hàng mục tiêu thường lànhưng người cao tuổi, cán bộ hưu trí, các bà nội trợ vì họ là những người có thờigian rảnh rỗi, có nhu cầu và có tâm lý sẵn sàng bỏ túi tiền để sử dụng những hànghoá, dịch vụ phục vụ về sức khoẻ và các hàng hoá tiện ích khác, cả tin, khả năngtiếp cận với các phương tiện truyền thông, báo mạng bị hạn chế và điều quan trọng

họ đã tích luỹ được nguồn tài chính sau quá trình nhiều năm lao động, tích luỹ Thủđoạn của các đối tượng là lấy lòng tin của các tổ trưởng tổ dân phố - khu dân cư để

từ đó nhờ cậy sự giúp đỡ trong việc thuê địa điểm (nhà văn hoá khu phố, nhà dân )

và liên hệ, phát giấy mời đến các gia đình để tổ chức hội thảo Trên giấy mời có ghi

rõ, nếu đến tham dự sẽ được nhận một phần quà từ công ty trị giá 50.000 đồng đến100.000 đồng Hội thảo thường được tổ chức với nội dung bí quyết sống khoẻ, bíquyết điều trị bệnh qua đó tổ chức giới thiệu, chào bán sản phẩm hàng hoá Các đốitượng lừa đảo trong quá trình làm việc tại các doanh nghiệp chân chính đã đánh cắpcác tài liệu công ty - bản đăng ký tổ chức hội nghị bán hàng, sử dụng các tài liệunày và thẻ nhân viên giả để giới thiệu là nhân viên công ty, đối tượng sẽ xuất trình

khi được yêu cầu Theo đó, các đối tượng dễ dàng qua mặt các cơ quan chức năngđịa phương Hàng hoá khi được giới thiệu, quảng cáo có xuất xứ từ nước ngoài, cóthương nhân chịu trách nhiệm tại Việt Nam rõ ràng, có thẻ bảo hành theo thời hạnquy định và có nhiều công dụng, tiện ích vượt trội Giá các sản phẩm được chào báncao gấp 3 đến 4 lần giá nhập và giá trị thực Khách hàng mua hàng khi giới thiệuđược người khác cùng mua sẽ được chiết khấu cao và được tặng những phần quà làsữa tắm dê, nước gội đầu Tuy nhiên, sản phẩm sữa tắm dê, nước gội đầu cũng làhàng giả Bằng thủ đoạn trên, trong thời gian dài khá nhiều người tiêu dùng đã bịmắc lừa, mua phải những sản phẩm hàng hoá trên về sử dụng.

- Chủ thể thực hiện hành vi

Các đối tượng tham gia hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâmphạm SHCN rất đa dạng tuy nhiên đều chung một mục đích lợi nhuận Nền kinh tếkhủng hoảng kéo dài, tỷ lệ thất nghiệp trong xã hội gia tăng dẫn đến nhu cầu việclàm tạo ra thu nhập giúp duy trì, ổn định cuộc sống Chủ thể thực hiện hành vi viphạm bên cạnh các đối tượng làm nghề sản xuất, buôn bán còn có cả đối tượng hưutrí, học sinh, sinh viên; không chỉ giới hạn trong phạm vi người mang quốc tịch ViệtNam mà còn mở rộng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài Các đối tượng ít hoạtđộng đơn lẻ mà ngày càng có xu hướng hoạt động có tổ chức chặt chẽ

Bên cạnh đó, nhóm đối tượng vi phạm có đặc điểm rất phức tạp vì còn baogồm những người có điều kiện kinh tế, trình độ, chuyên môn, kỹ thuật, tay nghềcao, rất am hiểu lĩnh vực, ngành nghề mình đang quản lý, thậm chí một số người cónhiệm vụ, quyền hạn nhất định như cán bộ, công chức nhà nước

II Tình hình hoạt động quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội đối với vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

1 Giới thiệu chung về Sở Công thương Hà Nội

Sở Công Thương thành phố Hà Nội là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhândân thành phố Hà Nội, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng; chịu sự chỉ đạo, quản

lý về tổ chức, biên chế và hoạt động của UBND Thành phố, đồng thời chịu sự chỉđạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Công Thương

Sở Công Thương thành phố Hà Nội có chức năng tham mưu, giúp Ủy bannhân dân Thành phố thực hiện chức năng quản lý nhà nước về Công Thương trênđịa bàn, bao gồm các lĩnh vực: Cơ khí; luyện kim; điện; năng lượng mới; nănglượng tái tạo; hóa chất; vật liệu nổ công nghiệp; công nghiệp khai thác mỏ và chếbiến khoáng sản; công nghiệp tiêu dùng; công nghiệp thực phẩm; công nghiệp chếbiến khác; lưu thông hàng hóa trên địa bàn Thành phố; xuất khẩu; nhập khẩu; quản

lý thị trường; quản lý cạnh tranh; xúc tiến thương mại; kiểm soát độc quyền; chốngbán phá giá; chống trợ cấp, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; thương mại điện tử;dịch vụ thương mại; hội nhập kinh tế; quản lý cụm, điểm công nghiệp trên địa bàn;các hoạt động khuyến công; các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Sở

Sở Công thương Hà Nội làm nhiệm vụ thường trực Ban chỉ đạo 389 Thànhphố về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Phó giám đốc Sở làm Phótrưởng Ban chỉ đạo và làm trưởng cơ quan thường trực Ban chỉ đạo

2 Tình hình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

Nhiệm vụ quản lý thị trường, chống sản xuất và buôn bán hàng giả là mộttrong tám nhiệm vụ trọng tâm hàng năm của Sở Công thương Hà Nội, góp phầnbình ổn thị trường, đưa hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hoá của tổ chức, cá nhânthực hiện theo đúng quy định của pháp luật và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.Theo đó, hoạt động quản lý nhà nước được thực hiện cụ thể như sau:

2.1 Lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời thông qua chương trình, kế hoạch công tác hằng năm, các vấn đề phát sinh đột xuất, đề xuất sửa đổi bổ sung các quy phạm pháp luật, trình UBND Thành phố đóng góp ý kiến dự thảo Luật có liên quan đến lĩnh vực sở hữu công nghiệp và hàng giả.

2.1.1 Công tác lãnh đạo, chỉ đạo

Sở Công thương lãnh đạo, chỉ đạo các phòng ban thuộc sở, Chi cục Quản lýthị trường Hà Nội thực hiện kế hoạch kiểm tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm tronglĩnh vực hàng giả, xâm phạm sở hữu công nghiệp Hằng năm, phát động các đợt caođiểm đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp như thời giantrước Tết Nguyên Đán, các ngày lễ lớn

Công tác lập kế hoạch hằng năm, kỹ thuật lập kế hoạch theo phương pháptruyền thống Một bản kế hoạch bao gồm các phần mục tiêu, yêu cầu chung; nộidung; các văn bản áp dụng; tổ chức thực hiện; chế độ báo cáo Cơ chế giao chỉ tiêu

vụ việc kiểm tra, xử lý căn cứ vào số liệu kết quả thực hiện nhiệm vụ năm trước.Căn cứ các biến động của thị trường, các phát sinh theo thông tin báo nêu vềdiễn biến tình hình hàng giả trên địa bàn Thành phố, chỉ đạo bằng các văn bản chỉđạo đột xuất về nội dung tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm hànggiả, xâm phạm sở hữu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

Cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo 389 Thành phố Hà Nội, chủ trì, phối hợpvới các cơ quan có liên quan như Công an, Thuế, Hải Quan, Y tế là thành viênBan chỉ đạo làm công tác chống buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm vàgian lận thương mại trên địa bàn Thành phố Hà Nội

2.1.2 Công tác tham mưu, đề xuất sửa đổi bổ sung các quy định của pháp luật cho phù hợp với điều kiện tình hình mới

2.1.2.1 Hệ thống pháp luật làm công cụ pháp lý để hoạt động quản lý nhà nước

về vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm SHCN được thực hiện

Theo quy định của pháp luật, những văn bản luật, quy phạm pháp luật cònhiệu lực làm căn cứ pháp lý được áp dụng trong quá trình quản lý nhà nước về vấn

đề hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp:

Thứ nhất, các văn bản Luật bao gồm:

- Luật thương mại

- Luật xử lý vi phạm hành chính 2012

- Luật Sở hữu trí tuệ 2005

Thứ hai, các nghị định của Chính phủ bao gồm:

+ Nghị định 103/2006/NĐ-CP ngày22/9/2006 của Chính Phủ quy định chi tiếtLuật Sở hữu trí tuệ

+ Nghị định sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ

+ Nghị định 72/2002/NĐ-CP ngày 09/2/2002

+ Các nghị định xử phạt vi phạm hành chính đối với các vi phạm hàng giả,

hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp: Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013của Chính Phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại,sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Nghịđịnh 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính tronglĩnh vực sở hữu công nghiệp.

Thứ ba, thông tư do Bộ Khoa học Công nghệ ban hành nhằm hướng dẫn chitiết Nghị định, cụ thể là:

Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN ngày 26/6/2015 Quy định chi tiết và hướngdẫn thi hành một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chínhphủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp

2.1.2.2 Đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về hàng giả, hàngxâm phạm SHCN

Hàng năm, Sở Công thương tổng hợp lấy ý kiến của các phòng, ban, đơn vịtrực thuộc từ đó tham mưu, trình Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội các đề xuấtsửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về sở hữu công nghiệp, hàng giả

Các quy phạm pháp luật về hàng giả, hàng xâm phạm SHCN được xây dựngdựa trên thực tiễn hoạt động kiểm tra, kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm của cánhân, tổ chức Hiện nay, một bộ phận đối tượng vi phạm do có hiểu biết pháp luật

về quy định các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâmphạm SHCN, lợi dụng kẽ hở những hành vi vi phạm chưa được pháp luật quy định

để thực hiện các khâu trong quá trình tiêu thụ, đưa hàng giả, hàng xâm phạm SHCNlưu thông trên thị trường

Cụ thể:

Tại Điều 12 Nghị định 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chính Phủ quyđịnh về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp quy định chếtài xử lý đối với các hành vi sản xuất, nhập khẩu, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ đểbán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; chưa quy định xử phạt đối với hành

vi giao nhận hàng hóa giả mạo nhãn hiệu gây khó khăn cho cơ quan kiểm tra khi ápdụng quy định của pháp luật trong đấu tranh, xử lý đối tượng không trực tiếp vậnchuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, chỉ thực hiện hành vi giao nhận hàng hóa

Quy định về tiêu huỷ hàng giả chưa thống nhất giữa các nghị định quy định xửphạt vi phạm hành chính đối với hàng giả, hàng xâm phạm SHCN Tại Nghị định185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 quy định về xử lý hàng hóa vi phạm hàng giảnhư sau:

Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật (hàng hóa) vi phạm – là việc cơquan xử lý VPHC ban hành Quyết định tịch thu hàng hóa vi phạm và tự thực hiệntiêu hủy hàng hóa

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm – là việc cơquan xử lý VPHC ban hành Quyết định trả lại hàng hóa vi phạm cho cá nhân, tổchức vi phạm tự tiêu hủy hàng hóa vi phạm của mình

Trên thực tế, chưa có thông tư quy định chi tiết trong trường hợp nào áp dụnghình thức xử phạt bổ sung hay biện pháp khắc phục hậu quả đối với hàng giả bị xử lý

2.2 Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến cộng đồng

Hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật là một khâu quan trọngtrong công tác quản lý nhà nước với vấn đề hàng giả đang ngày càng trở thành vấn đềnóng của toàn xã hội Việc tuyên truyền có tính lan toả rộng khắp đem lại nhiều chuyểnbiến tích cực đến toàn xã hội Đẩy lùi nạn hàng giả phải xuất phát từ những thay đổitrong nhận thức và các hành vi mua sắm cuả người tiêu dùng, nói không với sản xuất,kinh doanh, tiêu dùng hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp Cụ thể:

Thứ nhất, định kỳ hàng năm và những đợt cao điểm, các cán bộ công chức làm

công tác quản lý địa bàn thuyết phục, vận động các doanh nghiệp, hộ kinh doanh kýcam kết không sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp

Sở Công thương đã áp dụng mô hình "kinh doanh sạch" được áp dụng thíđiểm tại chợ truyền thống như Chợ Đồng Xuân - đầu mối bán buôn, bán lẻ, phânphối hàng hoá cho phần lớn thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận Theo đó, các tiểuthương hoạt động kinh doanh tại chợ thực hiện ký cam kết không kinh doanh hànglậu, hàng giả, chỉ kinh doanh hàng hoá có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

Công tác vận động các cơ sở kinh doanh ký cam kết không kinh doanh hànggiả, hàng xâm phạm SHCN vẫn chưa thực sự phát huy tác dụng Tỷ lệ cơ sở vi

phạm sau khi ký cam kết bị xử lý vi phạm hành chính về hàng giả, hàng xâm phạmSHCN vẫn ở mức cao, tỷ lệ này tiếp tục được duy trì qua các năm Trong số các cơ

sở theo thống kê không vi phạm sau khi ký cam kết, nhiều cơ sở còn tồn tại kinhdoanh hàng giả, hàng xâm phạm SHCN tuy nhiên chưa bị cơ quan chức năng pháthiện hoặc chưa bị kiểm tra do đó trên thực tế, tỷ lệ các cơ sở kinh doanh ký cam kết

Theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ về xử phạt viphạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp và nghị định 185/2013/NĐ-CPngày 15/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạtđộng thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng quy định chế tài phạt hành chính đối với hành vi sản xuất, kinh doanhhàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp mà không bị truy cứu trách nhiệm

hình sự: mức phạt tiền tương đương giá trị hàng hoá là hàng thật.

Theo Điều 156 Bộ luật Hình sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam:Trường hợp hàng giả có trị giá trên 30.000.000 đồng sẽ bị xem xét truy cứu tráchnhiệm hình sự

Thứ ba, tổ chức triển lãm hàng thật - hàng giả giới thiệu cách nhận diện hàng

giả đến người tiêu dùng

Nhằm mục đích tuyên truyền, phổ biến đến người tiêu dùng những dấu hiệu cơbản của hàng thật - hàng giả, tháng 10 hàng năm, Sở Công thương Hà Nội tổ chứctriển lãm: "Tuần nhận diện hàng Việt Nam, tự hào hàng Việt Nam" với sự tham giacủa hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng, các doanh nghiệp có hànghoá tham dự triển lãm và các cơ quan ban ngành có liên quan Triển lãm trưng bàycác sản phẩm hàng hoá là hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu công nghiệp từ các vụviệc vi phạm điển hình mà cơ quan đã xử lý, thu giữ Các sản phẩm là hàng chínhhãng cùng tài liệu hướng dẫn cách phân biệt hàng thật - giả được trưng bày bêncạnh các sản phẩm giả mạo để người tiêu dùng đối chiếu so sánh, nhận biết các dấuhiệu phân biệt trong quá trình tham quan

Tại buổi triển lãm, các doanh nghiệp trực tiếp phổ biến cho người tiêu dùngkinh nghiệm phân biệt hàng thật - hàng giả khi mua hàng từ đó đưa ra nhữngkhuyến cáo giúp người tiêu dùng thông thái khi lựa chọn sản phẩm

Thông qua triển lãm, ban tổ chức cung cấp các thông tin về tình hình hàng giả,hàng xâm phạm SHCN trên thị trường; tác động tiêu cực đến kinh tế xã hội; cácbiện pháp xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi này; kêu gọi ý thức củangười dân trong việc tố giá, đấu tranh với những hành vi sản xuất, buôn bán hànggiả, hàng xâm phạm SHCN Bên cạnh đó, giúp các doanh nghiệp nhận thức đượctầm quan trọng của việc thực thi quyền SHCN; lợi ích của doanh nghiệp trong việcphối hợp với các cơ quan chức năng chống hàng giả, hàng xâm phạm SHCN và ýthức tự bảo vệ minh trước nạn hàng giả, hàng xâm phạm SHCN

2.3 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước và phối hợp giữa Sở Công thương

với các lực lượng phối hợp trên địa bàn Thành phố Hà Nội

2.3.1 Tổ chức bộ máy của Sở Công thương Hà Nội thực hiện quản lý nhà nước có liên quan đến lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm SHCN

2.3.1.1 Về tổ chức bộ máy

Tổ chức bộ máy các phòng ban, đơn vi trực thuộc Sở Công thương Hà Nội thựchiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm SHCN gồm:

* Các phòng chuyên môn nghiệp vụ thuộc Sở Công thương:

- Văn phòng sở thực hiện nhiệm vụ tổ chức cán bộ, công chức và thi đua khenthưởng của Sở Công thương

- Phòng Quản lý thương mại thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, tham mưu các quyđịnh của pháp luật về thương mại và sở hữu công nghiệp; hướng dẫn về chuyên môn,nghiệp vụ thuộc lĩnh vực thương mại, theo dõi và tổng hợp tình hình thị trường và tìnhhình diễn biến hàng giả, hàng xâm phạm SHCN trên địa bàn TP Hà Nội

Quá trình kiểm định các điều kiện sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thuộc tráchnhiệm quản lý của Sở Công thương để hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận cơ sở

đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh mặt hàng kinh doanh có điều kiện, nếu phát hiện cơ

sở hoạt động có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thương mại, hàng giả thì tiến hànhthông báo cho Chi cục Quản lý thị trường để xác minh sâu, làm rõ và xử lý vi phạm.Phòng tổng hợp các ý kiến đóng góp sửa đổi, bổ sung các quy định của phápluật về hàng giả, hàng xâm phạm SHCN từ đó trực tiếp kiến nghị, đề xuất UBNDThành phố Hà Nội, Bộ Công thương

- Phòng Quản lý công nghiệp: hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ thuộc lĩnhvực công nghiệp

- Phòng Thanh tra thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, thanh tra việcchấp hành các quy định của pháp luật đối với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm hànhchính trong lĩnh vực thương mại của Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội

* Đơn vị trực thuộc Sở công thương:

Chi cục Quản lý thị trường làm nhiệm vụ quản lý thị trường và trực tiếp làmcông tác xử phạt vi phạm hành chính đối với lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạmSHCN trên địa bàn TP Hà Nội; thực hiện sự chỉ đạo, điều hành trực tiếp từ Sở Công

thương và báo cáo kết quả công tác về Sở Công thương theo quy định

Phó Giám đốc Sở Công thương đồng thời là Chi cục trưởng Chi cục Quản lýthị trường, trực tiếp điều hành hoạt động quản lý nhà nước của Chi cục

Hệ thống tổ chức thực thi công vụ tại Chi cục được tổ chức theo nguyên tắcvăn phòng chi cục gồm các phòng có trách nhiệm quản lý chung và các đội Quản lýthị trường trực tiếp thực hiện quản lý địa bàn

Mỗi Đội Quản lý thị trường đóng tại địa bàn một quận, huyện để giao tráchnhiệm quản lý; riêng đối với lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm SHCN có 02 độichuyên trách thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm pháp luật

về hàng giả và SHCN trên địa bàn toàn Thành phố

Sơ đồ tổ chức bộ máy Sở Công thương Hà Nội thực hiện chức năng, nhiệm

vụ quản lý nhà nước với vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm SHCN

2.3.1.2 Về phân công công tác

Công chức làm việc tại các phòng, ban thuộc sở

VĂN PHÒNG CHI CỤC

- Phòng Nghiệp

vụ Tổng hợp

- Phòng Phối hợp liên ngành

- Phòng Kiểm tra

- Phòng Tổ chức hành chính