Đề cương quản lý nhà nước về dân tộc và tôn giáo

Đề cương môn dân tộc và tôn giáo gồm 12 câu hỏi kèm câu trả lời bám sát dạng thi. v

Quản lý nhà nước về dân tộc, tôn giáo

Câu 1: Phân biệt sự khác nhau giữa tín ngưỡng, tôn giáo và mê tín dị đoan Tại sao trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo lại cần sự phân biệt đó?

Tín ngưỡng ngược lại chưa qui tụ thành tổ chức,chưa có giáo luật chỉ có các huyền thoại, thần tích, truyền

thuyết, nơi thờ cúng còn phân tán ,có sự hòa nhập giữa thế giới thần linh và con người,chưa có nghi lễ, được pháp luật bảo vệ ,dk sự đồng tình và chấp thuận của xã hội

Tôn giáo phải có đủ 4 yếu tố cấu thành, đó là: giáo chủ, giáo lý, giáo luật và

tín đồ, thì các loại hình tín ngưỡng dân gian không có 4 yếu tố đó Nếu đối với tín đồ tôn giáo, một người, trong

một thời điểm cụ thể, chỉ có thể có một tôn giáo thì một người dân có thể đồng thời sinh hoạt ở nhiều tín

ngưỡng khác nhau.

Mê tín dị đoan : chỉ hoạt đọng đơn lẻ không có tổ chức ,phải lợi dụng một không gian nào đó của những cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian để hành nghề hoặc hành nghề tại tư gia, Hoạt động này bị xã hội lên án, không đồng tình,ko dk pháp luật bảo vệ

 Mục đích

Sinh hoạt tín ngưỡng :thể hiện nhu cầu của đời sống tinh thần, đời sống tâm linh Trong lĩnh vực này ,không có

ai làm việc chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp

Mê tín dị đoan : kiếm tiền là chính Người hoạt động trong lĩnh vực này chỉ làm việc với khách hàng khi có tiền,hoạt động bán chuyên nghiệp hoặc chuyên nghiệp Nhiều người sống và gây dựng cơ nghiệp bằng nghề này

 Thời gian làm việc :

Sinh hoạt tín ngưỡng theo định kỳ tại cơ sở thờ tự (ngày mùng Một, ngày Rằm âm lịch hàng tháng ra đình làm

lễ Thánh; hàng năm đến ngày giỗ bố mẹ ông bà, phải làm giỗ,…)

Mê tín dị đoan hoạt động không định kỳ, vì người đi xem bói chỉ gặp thầy bói khi trong nhà có việc bất thường xảy ra (mất của, chết đuối, ốm đau, hỏa hoạn,…)

 Sự du nhập

Tín ngưỡng phải xuất phát từ địa phương ,ko có sự du nhập còn tôn giáo thì ngược lại

Tín ngưỡng mang tính dân tộc, dân gian nhiều hơn tôn giáo Tín ngưỡng nếu phát triển đến một mức độ nào đó thì có thể thành tôn giáo

 Tính dân gian :

Tôn giáo ít tính dân gian hơn tín ngưỡng và mê tín

Cần phải phân biệt 3 khái niệm trên nhằm đưa ra những biện pháp quản lý riêng đối vs từng loại Cần phân

biệt để tránh mê tín dị đoan lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo hoạt động.Ví dụ như ccas hoạt động mê tín dị đoan hay hành nghề tại các cơ sở thờ tự tôn giáo và tín ngưỡng dân gian nhằm tạo dk độ tin cậy nhất định

Đối với tôn giáo thì có những điều chỉnh phù hợp để đảm bảo cho lợi ích của quốc gia ,dân tộc cũng như lợi ích ,văn hóa của các tôn giáo Phải biết cách sử dụng tôn giáo như một công cụ QLNN hữu hiệu

Với tín ngưỡng cần khuyến khích những nét đẹp văn hóa ,duy trì nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

Với mê tín dị đoan phải có những biện pháp ngăn chặn để tránh dk những hậu quả xấu cho nhân dân cũng như cho xã hội ko để nhũng kẻ xấu lợi dụng làm ăn không chân chính

+Các nhà truyền giáo của các tôn giáo phải dựa vào tín ngưỡng bản địa để tuyên truyền và thể hiện đức tin tôn giáo của mình

Note: mê tín ko đối lập hoàn toàn với tôn giáo

Câu 2: Phân tích nguồn gốc của tôn giáo Tại sao nói “Đạo đức của tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới ở nước ta hiện nay”?

a)Nguồn gốc của tôn giáo :

 Nguồn gốc KT-XH:đời sống kinh tế khó khăn nên x hiện tôn giáo như một niềm tin để bấu víu cứu vớt

Trong xã hội nguyên thủy, do trình độ lực lượng sản xuất thấp kém con người cảm thấy yếu đuối và bất lực trước thiên nhiên rộng lớn và bí ẩn, vì vậy họ đã gắn cho tự nhiên những sức mạnh, quyền lực to lớn,thần thánh hóa nhứn sức mạnh đó Từ đó, họ xây dựng nên những biểu hiện tôn giáo để thờ cúng

Khi xã hội phân chia thành giai cấp đối kháng, con người cảm thấy bất lực trước sức mạnh của thế lực giai cấp thống trị Họ không giải thích được nguồn gốc của sự phân hóa giai cấp và áp bức, bóc lột, tội

ác … tất cả họ quy về số phận và định mệnh Từ đó, họ đã thần thành hóa một số người thành những thần tượng có khả năng chi phối suy nghĩ và hành động người khác mà sinh ra tôn giáo

Như vậy, sự yếu kém về trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, sự bần cùng về kinh tế, áp bức, bóc lột về chính trị, bất lực trước những bất công của xã hội

 Nguồn gốc nhận thức :trình độ nhận thức kém ,khơng hiểu biết khơng lý giải dk một cách khoa học

những gì diễn ra trong cuộc sống Sự nhận thức của con người khi xa rời hiện thực, thiếu khách quan dễrơi vào ảo tưởng, thần thành hĩa đối tượng

 Nguồn gốc tâm lý :Sự sợ hãi tạo ra thần linh

Biểu hiện của lịng biết ơn (Vd :nơi chơn cất đại tướng Võ Nguyên Giap)

Niềm mong ước những cái tốt đẹp

b) Chứng minh câu nĩi (vai trị của đạo đức tơn giáo tác động tích cực đến cơng cuơc xdựng xã hơi mới như thế nào? )-chém –những cái in đậm là ý chính cần nhớ để phân tích

Tơn giáo khơng thể tồn tại nếu chỉ đáp ứng một cách hư ảo khát vọng của con nguời Bởi vậy cần phải tháy ở tơn giáo ở khía cạnh đạo đức của nĩ,Trong bất cứ một xã hội nào ,chừng nào con người cịn sống tren thế gian ,họ vẫn luơn mong chờ một xã hội cơng bằng ,nhân ái Nhưng đĩ lại là mục tiêu lâu dài của mọi thời đại kể

cả trong xã hội mới Hiện nay, nhân loại đã đạt được những thành tựu to lớn về khoa học và cơng nghệ, giúp con người cĩ thêm những khả năng để nhận thức xã hội và làm chủ tự nhiên Song, thế giới khách quan là vơ cùng, vơ tận, tồn tại đa dạng và phong phú, nhận thức của con người là một quá trình và cĩ giới hạn, thế giới cịn nhiều vấn đề mà hiện tại khoa học chưa thể làm rõ Do vậy, đạo đức tơn giáo vẫn tác dộng vơ cùng nhiều đến quá trình xây dựng xã hội mới

Cơng cuộc xây dựng xã hội mới ở nước ta hiện nay là “dân giá nước manh ,xã hơi cơng bằng dân chủ văn

minh” và (1)một xã hội nào cũng mong muốn hướng đến những điều thiện ,những việc làm nhân đạo mà

những việc đĩ lại chính là đạo đức tơn giáo.Cĩ rất nhiều cơng việc từ thiện mà các tổ chức tơn giáo làm tốt

hơn bất cứ một tổ chức nào kể cả nhà nước Thé nên ,nhà nước mới coi đĩ chính cơng cụ hữu hiệu trong cơng cuộc xây dựng xã hội mới

Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới và bối cảnh quốc tế hiện nay, các vị chức sắc và tín đồ các tơn giáo cũng khơng ít trăn trở, lo toan cho vận nước trước xu hướng tồn cầu hĩa lắm cơ may cũng nhiều thách thức Những

năm qua,(2) các tổ chức tơn giáo đã tiến hành nhiều hoạt động nhân đạo, từ thiện như: tiến hành quyên

gĩp giúp đỡ người bị thiên tai, bệnh tật, bất hạnh cơ đơn; giúp gia đình nghèo vượt khĩ, bảo trợ học sinh, sinh viên cĩ hồn cảnh khĩ khăn; thăm hỏi những gia đình thương binh, liệt sĩ, người cĩ cơng với cách mạng; mở lớp tình thương; khám chữa bệnh miễn phí; nuơi dưỡng người già khơng nơi nương tựa…

(3)Trong mơi trường xã hội chủ nghĩa, các tơn giáo cĩ điều kiện thuận lợi để hoạt động tơn giáo một cách

tự do và đĩng gĩp phần khơng nhỏ cho việc giữ gìn giá trị đạo đức, văn hĩa truyền thống của dân tộc.

(Thực tế cho thấy, chủ nghĩa xã hội khơng những khơng hạn chế mà trái lại là mơi trường thuận lợi cho việc thực hiện đầy đủ quyền tự do tín ngưỡng, tơn giáo chân chính của nhân dân Và chính điều này, cũng lại tạo cơ hội cho các tơn giáo ở Việt Nam đĩng gĩp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.)

Trong vấn đề củng cố khối đại đồn kết dân tộc và kế thừa, phát huy những giá trị văn hĩa đạo đức trong tơn giáo vào việc xây dựng nền đạo đức mới, nền văn hĩa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc (4) đạo đức của tơn

giáo lai càng gĩp phần xây dựng khối đại đồn kết dân tộc

(5) Bất cứ tơn giáo nào cũng cĩ một hệ thống chuẩn mực và giá trị đạo đức nhằm điều chỉnh ý thức và hành vi đạo đức của các tín đồ Mà quan niệm đạo đức của hầu hết mọi tơn giáo, ngồi những giá trị đặc thù bảo vệ niềm tin tơn giáo thiêng liêng, cịn đề cập đến những chuẩn mực đạo đức mang tính nhân

loại, như sống hiếu thảo với cha mẹ, trung thực, nhân ái, hướng tới cái thiện, tránh xa điều ác Đó cũng

là những chuẩn mực vô cùng phù hợp vs xã hội mới ( Người theo tôn giáo không phải sống thế nào cũng được, mà phải sống theo những khuôn phép đạo đức hợp với tín điều của tôn giáo mình, hành động không phải chỉ là thực hành một số hình thức nghi lễ, mà còn phải sống theo những quy tắc đạo đức nhất định.)

Ví dụ :

+ Mục đích cao cả của Phật giáo là “diệt khổ" để hướng đến giải thoát, đến được Niết bàn Muốn đạt được điều

đó, con người không chỉ cần có niềm tin tôn giáo, mà còn cần cả sự phấn đấu nỗ lực của bản thân bằng cách thực hành một đời sông đạo đức Từ đó, Phật giáo đã đưa ra những chuẩn mực đạo đức rất cụ thể để con người

tu tập, phấn đấu Trong đó, phổ biến nhất là Ngũ giới (không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nóidối, không uống rượu) và Thập thiện (ba điều thuộc về thân: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, ba điều thuộc về ý thức: không tham lam, không thù hận, không si mê, bốn điều thuộc về khẩu: không nói dối, không nói thêu dệt, không nói hai chiều, không ác khẩu) Những chuẩn mực này cũng vo cùng phù hợp vs xã hội văn minh ngày nay

+ Trong đạo đức Kitô giáo, giới răn yêu thương được xem là nền tảng Kinh thánh khuyên con người phải yêu chồng vợ, cha mẹ, con cái, anh em, làng xóm, cộng đồng Những điều mà Kinh thánh răn cấm cũng rất cụ thể: không giết người, không lấy của người, không nói sai sự thật, không ham muốn chồng hoặc vợ của người, không làm chứng giả để hại người

Câu 3: Phân tích xu thế hiện nay của các tôn giáo trên thế giới Xu thế ấy tác động đến quản lý nhà nước về tôn giáo ở VN như thế nào?

a) thế tục hóa

Hướng chủ yếu của xu thế này là những hành vi nhập thế của mọi tôn giáo bằng cách tham gia vào những

hoạt động trần tục phi tôn giáo như xã hội, đạo đức, giáo dục, y tế… nhằm góp phần cứu nhân độ thế.

- biểu hiện trong cuộc đấu tranh của bộ phận tiến bộ trong từng tôn giáo muốn xóa bỏ những điểm lỗi thời

trong giáo lý, những khắt khe trong giáo luật, muốn tiến tới sự đoàn kết giữa các tín đồ các tôn giáo khác nhau

- biểu hiện ở vai trò của tôn giáo bị giảm sút, đặc biệt là ở các nước công nghiệp, nhất là ở các cư dân thành

thị và tầng lớp thanh niên Họ cho rằng cuộc sống bản thân được quyết định chủ yếu là là tự thân, ít phụ thuộc

và không phụ thuộc vào thần linh

- biểu hiện ở chỗ con người dường như ra khỏi tôn giáo Một số tín đồ vẫn tiến hành những nghi lễ và cầu xin,

có khi còn hành hương nhưng lại không hẳn theo giáo lý hay giáo luật đã được định sẵn.

- Xu thế thế tục hóa cũng có mặt trái, thể hiện rất rõ trong việc tham gia vào các hoạt động chính trị của một số

tổ chức tôn giáo nhằm bảo vệ trực tiếp hay gián tiếp quyền lợi của các thế lực chính trị phản động.

Tác động (tham khảo ) Đây tác động tiêu cực từ những mặt trái của cơ chế thị trường, của quá trình toàn cầu hóa, và của hội nhập quốc tế Điển hình như ở nước ta, “Thế tục hóa” trong Phật giáo hiện nay là một số

vấn đề cần quan tâm,chú ý hàng đầu Có không ít nhận thức lệch lạc trong việc thế tục hóa tôn giáo, dẫn đến việc gắn đời sống tu hành với thái độ thực dụng, với tinh thần thụ hưởng của nền kinh tế thị trường và xã hội

tiêu thụ, chạy theo các giá trị vật chất… Không thể phủ nhận một thực tế đáng buồn là ở một số cơ sở thờ tự và

trong một bộ phận Tăng, Ni Phật tử của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay, sự biến đổi này đang diễn ra theo xu hướng tiêu cực, nếu không muốn nói là chệch hướng với mục tiêu tốt đẹp phục vụ đạo pháp và dân tộc.

Có thể thấy điểm nổi bật là sự gia tăng các yếu tố dị đoan trong lễ nghi Phật giáo cùng với sự sa sút về phẩm hạnh của một bộ phận Tăng, Ni, tín đồ Nhiều nhà chùa đang là nơi diễn ra các hoạt động mê tín dị đoan

như: đồng bóng, xóc thẻ, bói toán; nhiều Tăng Ni không hành đạo theo tôn chỉ Phật giáo mà chỉ lo toan, mưu lợi về tiền bạc hay phẩm trật.

Tình trạng một số cơ sở của Phật giáo bị dung tục hóa, tầm thường hóa, thương mại hóa, một số nhà chùa không còn giữ được vẻ thanh tịnh, tôn nghiêm trang trọng vốn có, chỉ khói nhang nghi ngút, cầu cúng râm ran, vàng mã lan tràn; còn với Phật pháp, với nhiệm vụ giáo hóa chúng sinh thì thờ ơ, lãnh đạm Nhiều hoạt động của Phật giáo từ thuần túy tôn giáo, nhằm mục đích đáp ứng cho nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh hướng thiện của con người, khi chạy theo mặt trái cơ chế thị trường, chạy theo các nhu cầu tầm thường của một số người đã nảy sinh sự lai tạp, pha trộn với mê tín, dị đoan, cũng vì vậy trở thành mảnh đất béo bở cho không ít kẻ đội lốt tôn giáo thực hiện việc “buôn thần bán thánh”, mị dân, làm suy giảm niềm tin của tín đồ Phật tử vào con đường đến với sự giải thoát trong Phật giáo Hiện tượng “sư không ra sư, chùa không ra chùa” trên thực tế vẫn còn tồn tại ở không ít nơi, một số cơ sở thờ tự trở thành “lãnh địa” riêng của vị trụ trì và ít chịu sự quản lý, giám sát của Giáo hội nên nảy sinh không ít tiêu cực…

Đưa ra biện pháp quản lý

b) dân tộc hóa

Biểu hiện của xu thế này là hướng trở về với tôn giáo truyền thống, phổ biến ở các nước đang phát triển, lan

rộng sang cả châu Âu Các tôn giáo dân tộc không có tính phổ quát nhưng lại gắn chặt và bền vững với từngdân tộc

- Hiện nay có hiện tượng các tôn giáo được truyền bá một cách nhanh chóng sang các quốc gia khác với nhiều

cách thức khác nhau vì vậy tôn giáo dân tộc hay tôn giáo truyền thống được coi là một thứ vũ khí để bảo vệ

bản săc của dân tộc trước sự uy hiếp của các tôn giáo thế giới, thường được các thế lực chính trị sử dụng như

một phương tiện để đồng hóa văn hóa, đồng thời là chỗ dựa để để các tôn giáo ngoại sinh được dân tộc

hóa.

Tác động: Phải giữ giữ gìn bản sắc dân tộc ,hạn chế tình trạng cải giáo Các tôn giáo khi du nhập vào Việt namđều phải có những thay đổi nhất định để phù hợp với sự phát triển của đất nước.Ở VN: tín ngưỡng thờ cúng, tổtiên luôn luôn được tôn vinh và được tôn vinh là tôn giáo bản địa

c) đa dạng hóa

Từ xu thế toàn cầu hóa dẫn đến xu thế đa dạng hóa trong tôn giáo Điều này phản ánh được nguyên tắc của

thời đại: thống nhất trong đa dạng

- Ngày nay, dân trí được nâng cao, không gian xã hội của cá nhân đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia, của khu vực Con người không chỉ tiếp cận với các tôn giáo truyền thống mà còn với các tôn giáo khác Sự tiếp cận ấy

không hề thụ động mà còn có sự phê phán, tiếp thu Từ đó dẫn đến sự phân hóa tín đồ các tôn giáo thành 3 loại: khô đạo, nhạt đạo, đậm đạo và nảy sinh hiện tượng song hành tôn giáo trong một con người Nghĩa là một

cá nhân cùng một lúc theo nhiều tôn giáo khác nhau, ngay cả ở những nước vốn có truyền thống độc thần

Trong điều kiện đó từng tôn giáo cũng có sự phân rẽ thành các giáo phái, thậm chí có giáo lý xa lạ với giáo lý ban đầu Nội bộ các tôn giáo bị phân rẽ thành 3 bộ phận: bộ phận toàn thống, bộ phận bảo thủ cực đoan, bộ phận ôn hòa

Tác động : + Đối với Việt Nam, do đặc điểm về mặt địa lý, tính đa thần phổ biến Thực tế cho thấy, trong đời sống tôn giáo nổi lên tục thờ thần đá, thần cây, thần sông, nước, các nhiên thần

+phương thức canh tác nông nghiệp như vậy cũng xuất hiện ý niệm về trời, đất

+ở các tộc người trong cộng đồng quốc gia dân tộc tồn tại nhiều hình thức tôn giáo sơ khai: tô tem, ma thuật, phù thuỷ tạo nên đời sống tôn giáo của người Việt vô cùng đa dạng và phong phú

+sự du nhập của các tôn giáo lớn: Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo Có thể nói, ba tôn giáo này truyền vào Việt Nam rất sớm, song vẫn tồn tại hoà bình bên cạnh nhau suốt hơn 2000 năm lịch

sử đã trở thành một trong những yếu tố cốt yếu của nền văn hoá, đó là hiện tượng tam

giáo đồng nguyên Chính sự xâm nhập, đan xen vào nhau tạo ra nét văn hoá của mỗi con

người Trong con người Việt Nam vừa có cái duy lý của Nho giáo, vừa có cái tâm linh

của Phật giáo, vừa có cái siêu thoát của Lão giáo

+trong đời sống thực hành tôn giáo một tín đồ của một tôn giáo có thể tham gia nhiều hành vi sinh hoạt tôn giáo khác nhau Những người theo tôn giáo được coi là độc thần: Công giáo, Tin Lành, Hồi giáo cũng không

ít người còn tham gia và sinh hoạt tôn giáo khác ở chùa, đền, các lễ hội tôn giáo

d) xung đột dân tộc đan xen xung đột tôn giáo

Đây là xu thế đang xảy ra khắp nơi trên thế giới Trong những thập kỉ gần đây ,xung đột dân tộc thường đan quyện ảnh hưởng lẫn nhau với chia rẽ tôn giáo ,tranh chấp lãnh thổ Đây là xu thế trong lĩnh vực QLNN cần đặcbiệt quan tâm

Tác động : Trong lịch sử Việt nam chưa diễn ra xung đột gay gắt nào về dân tộc đn xen với

xung đột tôn giáo.Tuy vậy chúng ta vẫn phải có những biện pháp nhằm ngăn chặn trước tình trạng này

-Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn

giáo của Đảng và Nhà nước trong nhân dân

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm

cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây

dựng và bảo vệ Tổ quốc

-Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có

công với Tổ quốc, dân tộc và nhân dân; tôn trọng tín ngưỡng truyền thống của đồng bào

các dân tộc và đồng bào có đạo, thông qua đó tăng cường sự đồng thuận giữa những

người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những

người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống

những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của

Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

Tóm lại: Bốn xu thế trình bày ở trên trong thực tế đan quyện vào nhau, xu thế nọ là hệ quả của xu thế kia, ta chỉ

có thể phân tích rành rẽ trong từng trường hợp ở từng thời điểm, từng nơi cụ thể Nhưng trong các xu thế ấy thì

hiện nay xu thế thế tục hoá là nổi trội hơn cả và biểu hiện của nó rất phong phú và rất đa dạng.

e) các xu thế khác

+Trong một tôn giáo hoặc kết hợp giữa các tôn giáo để phân ly hoặc hình thành các tôn giáo mới

+Phát huy ảnh hưởng của tôn giáo trong quá trình giải quyết các vấn đề toàn cầu trong quá trình toàn cầu hóa.+Các tôn giáo đưa ra các học thuyết chính trị - xã hội và sự xuất hiện các đảng phái chính trị được thành lậpdưới ngọn cờ tôn giáo

Câu 4: Tại sao nói “ Việt Nam là 1 quốc gia đa tôn giáo” ? Đặc điểm ấy đòi hỏi những yêu cầu gì trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở nước ta?

a) Nguyên nhân (tham khảo )

1.Với vị trí địa lý nằm ở khu vực Đông Nam Á có ba mặt giáp biển, Việt Nam rất thuận lợi trong mối giao lưu với các nước trên thế giới và cũng là nơi rất dễ cho việc thâm nhập các luồng văn hoá, các tôn giáo trên thế

giới

2.Ở Việt Nam, do đặc điểm lịch sử liên tục bị xâm lược từ bên ngoài nên việc Lão giáo,

Nho giáo - những tôn giáo có nguồn gốc ở phía Bắc thâm nhập; Công giáo - một tôn giáo

gắn với văn minh Châu Âu vào truyền đạo và sau này đạo Tin lành đã khai thác điều kiện

chiến tranh ở miền Nam để truyền giáo thu hút người theo đạo là điều dễ hiểu.

3.Ở Việt Nam có những tôn giáo có nguồn gốc từ phương Đông như Phật giáo, Lão giáo, Nho giáo; có tôn giáo có nguồn gốc từ phương Tây như Thiên chúa giáo, Tin lành; có tôn giáo được sinh ra tại Việt Nam như

Cao Đài, Phật giáo Hoà Hảo; có tôn giáo hoàn chỉnh (có hệ thống giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức giáo

hội), có những hình thức tôn giáo sơ khai Có những tôngiáo đã phát triển và hoạt động ổn định; có những tôn giáo chưa ổn định, đang trong quá trình tìm kiếm đường hướng mới cho phù hợp.

4.Việt Nam có lịch sử lâu đời và nền văn minh hình thành sớm, lại kề bên hai nền văn

minh lớn của loài người là Trung Hoa và ấn Độ, nên tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng

sâu đậm từ hai nền văn minh này

5 Lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm, nhưng người có cộng lớn trong việc giúp

dân, cứu nước được cả cộng đồng tôn sùng và đời đời thờ phụng Trong tâm thức của

người Việt luôn tiềm ẩn, chứa đựng đạo lý “uống nước, nhớ nguồn” Điều đó thể hiện rất

rõ trong đời sống, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của họ

b)biểu hiện (tại sao nói… )

1) 80% dân số có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, trong đó gần 20 triệu tín đồ của 6 tôn giáo đang hoạt

động bình thường

+Phật giáo: Gần 10 triệu tín đồ ,có mặt hầu hết ở các tỉnh, thành phố trong cả nước

+ Thiên chúa giáo: Hơn 5,5 triệu tín đồ, có mặt ở 50 tỉnh, thành phố

+ Đạo Cao Đài: Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt chủ yếu ở các tỉnh Nam Bộ

+Phật giáo Hoà Hảo: Gần 1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ

+Đạo Tin lành: khoảng 1 triệu tín đồ, tập trung ở các tỉnh: Đà Nẵng, Quảng Nam, TP Hồ

Chí Minh và một số tỉnh phía Bắc

+Hồi Giáo: Hơn 60 nghìn tín đồ, tập trung ở các tỉnh: An Giang, TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận

2) Ngoài 6 tôn giáo chính thức, còn có một số nhóm tôn giáo địa phương, hoặc mới được thành lập có liên quan đến Phật giáo, hoặc mới du nhập ở bên ngoài vào như: Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Tổ Tiên Chính giáo, Bàlamôn, và các hệ phái tin lành

3)Ở Việt Nam có một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo các tôn giáo Hầu hết các

dân tộc thiểu số vẫn giữ tín ngưỡng nguyên thủy thờ đa thần với quan niệm vạn vật hữu

linh và thờ cúng theo phong tục tập quán truyền thống Sau này, theo thời gian các tôn

giáo dần dần thâm nhập vào những vùng đồng bào các dân tộc thiểu số hình thành các

cộng đồng tôn giáo, cụ thể:

+ Cộng đồng dân tộc Khơme theo Phật giáo Nam tông

+ Cộng đồng người Chăm theo Hồi giáo Có khoảng gần 100 nghìn người Chăm, trong

đó số người theo Hồi giáo chính thống (gọi là Chăm Ixlam) là 25.703 tín đồ, Hồi giáo

không chính thống (Chăm Bàni) là 39.228 tín đồ Ngoài ra còn có hơn 30 nghìn người

theo đạo Bàlamôn (Bà Chăm)

+Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở khu vực Tây Nguyên có gần

300 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo và gần 400 nghìn người theo đạo Tin lành

+ Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Bắc một số theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở Tây

Bắc có 38 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo; đặc biệt, khoảng 20 năm trở lại

đây có đến trên 100 nghìn người Mông theo đạo Tin lành dưới tên gọi Vàng Chứ và hơn

10 nghìn Dao theo đạo Tin lành dưới tên gọi Thìn Hùng

*Yêu cầu trong công tác quản lý:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn

giáo của Đảng và Nhà nước

-nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các tôn giáo

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm

cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc

- Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có ác dân tộc và đồng bào có đạo, thông qua đó tăng cường sự đồng thuận giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo và những

người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ

sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan;

+chủ động đấu tranh vạch trần âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch phản động, lợi dụng chiêu bài tự do

tín ngưỡng, tôn giáo, nhân quyền để chống phá Nhà nước Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, gây mất ổn định chính trị - xã hội của đất nước Đối với số đối tượng lợi dụng

tôn giáo ngoan cố chống đối, làm tay sai cho địch cần điều tra làm rõ, xử lý nghiêm minh.

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối

với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

- đối với mỗi tín ngưỡng và tôn giáo cầnn có một chính sách cụ thể để điều chỉnh

- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo đáp ứng yêu cầu hội

nhập kinh tế quốc tế cũng nh ư phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam

Câu 5: Phân tích đặc điểm của hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo ở nước ta hiện nay?

-Một là, Việt Nam là một quốc gia có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôn giáo khác

nhau đang tồn tại.(pt như câu trên )

-Hai là, Tính đan xen, hoà đồng, khoan dung của tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam

Điều đó được biểu hiện:

+Thứ nhất, sự dung hợp của đối tượng thờ phụng ở các nơi thờ tự: Chùa là nơi thờ Phật,

nhưng chùa đâu phải chỉ có Phật A Di Đà, Thích Ca Mâu Ni, Di Lặc, các vị La Hán, Bồ

Tát mà ở đấy, ta còn thấy các vị thánh, thần, tiên, mẫu

+Thứ hai, tam giáo đồng nguyên và đại đạo tam kỳ phổ độ

+ thứ ba ,Tôn giáo nào cũng dạy con người làm điều lành, tránh làm điều dữ; gạt điều dở, giữ điều hay, hướng con người vươn tới chân, thiện, mỹ

+Thứ tư, Giáo lý của các tôn giáo lớn ở Việt Nam có không ít những điều khác biệt và

trong lịch sử đã xuất hiện những mâu thuẩn nhất định, nhưng nhìn chung, chưa có sự đối

đầu dẫn dến chiến tranh tôn giáo

-Ba là,tính trội của yếu tố nữ trong hệ thống tín ngưõng, tôn giáo ở Việt Nam

Từ Bắc tới Nam ở Việt Nam, đâu đâu cũng có nơi thờ Nữ thần: Phật bà, Thánh Mẫu…Đền thờ Bà Chúa Kho (Bắc Ninh), bà chúa Liễu ở phủ Tây hồ (Hà Nội), là những nơi thu hút nhiều người không phải chỉ có giới nữ Nhiều nơi như đình chùa, miếu, điện, thánh thất, nhà thờ là nơi chốn hương hoa, oản quả nhằm thờ phụng những bậc thánh thần, tiên Phật của giới nữ.

-Bốn là, thần thánh hoá những người có công với gia đình, làng, nước

Thành hoàng của người Việt rất phong phú và đa dạng Hầu hết các vị được tôn vinh thành hoàng là những người có công đánh giặc giữ nước hoặc cứu thế hộ dân, có vị khai làng lập ấp, có người tạo nghề nghiệp mới, hoặc chính là tổ của một dòng họ Có làng chỉ phụng thờ một vị thành hoàng, nhưng cũng có thôn xóm thờ đến hai, ba thậm chí thờ cả bảy, tám vị là thành hoàng

-Năm là, tín đồ các tôn giáo Việt Nam hầu hết là nông dân lao động

-Sáu là, Một số tôn giáo bị các thế lực thù địch phản động trong và ngoài nước lợi

dụng vì mục đích chính trị

Các thế lực trong và ngoài nước đang âm mưu sử dụng ngọn cờ nhân quyền gắn với tôn giáo hòng xoá bỏ CNXH ở nước ta Vì vậy, một mặt phải đáp ứng đúng như cầu tín ngưỡng chính đáng của nhân dân, mặt khác phải luôn cảnh giác với âm mưu lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch

Câu 6: Phân tích đặc điểm của Phật Giáo ở nước ta hiện nay Từ đặc điểm đó hãy nêu yêu cầu trong công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của Phật Giáo ở nước ta.

1.Đặc điểm của Đạo Phật:

1.Đạo Phật là đạo giải thoát, đạo giác ngộ chứ không phải là đạo cầu xin ban phước

2.Về thế giới quan: Không quan niệm về thượng đế, thần linh; không đề cập vị thần sáng

tạo thế giới và con người

3 Về nhân sinh quan: Phật giáo đề cao vai trò của con người trong cuộc sống hiện thực;

giáo lý của Phật không là tối thiêng liêng chỉ là phương tiện giúp con người giải thoát

khổ đau

4 Phật giáo ở Việt Nam có cả 2 hệ phái: Phật giáo Nam tông (Tiểu thừa, Nguyên thuỷ) và

Phật giáo Bắc tông (Đại thừa, Phát triển) Hệ phái Tiểu thừa được truyền từ Ấn Độ qua

Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Campuchia rồi vào Việt Nam Phái này chủ trương giữ nghiêm giới luật từthời Đức Phật tại thế Hệ phái Đại thừa từ Ấn Độ truyền sang Trung Quốc rồi vào Việt Nam và Triều Tiên, Nhật Bản nên được gọi là “Bắc truyền” hay “Bắc tông” Hệ phái Phật giáo Phát triển chủ trương linh động trong thực hiện giới luật, không câu nệ vào câu chữ trong kinh mà lựa chọn sự phù hợp, hữu ích, có hiệu quả cho tu hành và đời sống xã hội

5Dung hợp các tín ngưỡng truyền thống: Phật giáo Việt Nam dung hợp các tín ngưỡng

truyền thống của người Việt Nam: thờ cúng Tổ tiên, thờ Thần, thờ Mẫu nhưng Phật giáo

vẫn giữ vai trò chủ đạo để làm nên Đạo Phật Việt Nam

6.Gắn bó với dân tộc: Phật giáo du nhập vào Việt Nam trở thành một tôn giáo gắn bó

giữa đạo với đời, thể hiện tinh thần nhập thế Phật giáo Việt Nam có truyền thống yêu

nước, gắn bó với dân tộc, đồng hành trong những giai đoạn thăng trầm của đất nước, góp

phần đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc Trong Phật giáo Việt Nam đã ghi

nhận hai trường hợp đặc biệt: Lý Công Uẩn – một vị sư xả pháp, xuất tu để ra đời làm

bậc quân vương khai mở triều đại nhà Lý, và Trần Nhân Tông – một vị hoàng đế từ bỏ

ngai vàng để vào núi ẩn tu trở thành một vị Tổ sư của Phật giáo đời Trần Trong thời kỳ

hội nhập, Phật giáo luôn chia sẻ những khó khăn, hỗ trợ những người gặp hoàn cảnh

khốn khó, gặp thiên tai, địch họa để chung tay cùng đất nước góp phần ổn định xã hội,

xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội

7 Đoàn kết nội bộ: Phật giáo Việt Nam có tinh thần đoàn kết, gắn bó nội bộ Tuy có nhiều

tông phái Phật giáo cùng tồn tại và phát triển, nhưng tất cả đều sinh hoạt trong một tổ

chức chung là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Trong Hiến chương của mình Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định “Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức Giáo hội duy nhất đại diện cho tăng ni, Phật tử Việt Nam trong vàngoài nước” Ngoài ra, Phật giáo Việt Nam còn đoàn kết với

các tầng lớp trong xã hội và đoàn kết với các tôn giáo bạn để chung tay xây dựng và phát triển đất nước Đây là điều chưa có một tổ chức Phật giáo nước ngoài nào có thể làm được

8Tính sơn môn, pháp phái: Du nhập vào Việt Nam, Phật giáo hình thành và phát triển

theo truyền thống của cư dân, phát triển như dòng họ thế tục Việc quản lý, kỷ luật sư sãi

đều do Sơn môn, Pháp phái giải quyết Giáo hội chung chỉ chủ trương và định hướng

những công tác Phật sự lớn và có tính tổng thể Còn các hoạt động tôn giáo cụ thể như: tiếp

độ tăng ni, truyền thụ giới luật, trì giảng kinh điển, các nghi thức tôn giáo… đều mang tính

Sơn môn, Hệ phái, và do người đứng đầu Sơn môn, Hệ phái chỉ đạo thực hiện

9 Là thành tố tạo nên tính đặc trưng văn hóa:

Văn hoá, đạo đức Phật giáo như quan điểm “ở hiền gặp lành” “báo đáp tứ trọng ân” “người Phật tử hiếu hạnh”

“hành thiện tránh ác”, “từ bi cứu khổ”, “tôn trọng con người”, “bình đẳng tâm, không phân biệt đẳng cấp, sang hèn”, “yêu chuộng hòa bình”… đã thấm đậm trong tâm tưởng mỗi con người Việt Nam qua các thế hệ Nó đã góp phần tạo dựng nên nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc Mà ở đó, người ta không còn phân biệt đâu là đạo đức xã hội, đâu là đạo đức tôn giáo

10.Tổ chức của đạo Phật: không chặt chẽ; không có giáo quyền, không thống nhất cách tu

hành và dễ bị lợi dụng bởi các thế lực thù địch

11 các tín đồ hiểu biết giáo lý, giáo luật hạn chế

12.

viên của UBMT TQ, là đại biểu HĐND

2.yêu cầu

-Thường xuyên tổ chức các buổi diễn thuyết và tường thuật trực tiếp trên web để người

dân tiện theo dõi, có cơ hội tiếp cận hơn với giáo lý nhà Phật

- tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, bảo đảm cho các tổ chức tôn giáo được Nhà nước thừa nhận được hoạt động theo pháp luật, bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo hộ trong hoạt động tôn giáo và đảm bảo quyền và nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo

- tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo phát huy vai trò tích cực của mình trong đời sống xã hội, trong quá trình xây dựng

- hoàn thiện hệ thống pháp luật, pháp luật về tôn giáo

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn

giáo của Đảng và Nhà nước đối với hệ thống chức sắc của Đạo phật

- Đẩy mạnh giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Tăng cường sự đồng thuận giữa những nhà tu hành và những người không tín ngưỡng,

tôn giáo; giữa những tín đồ của Đạo phật với những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo

cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

- Đối với đội ngũ chức sắc tham gia vào công việc Nhà nước không chỉ là những người am hiểu về giáo lý, giáoluật của Đạo phật mà cần phải hiểu biết và các chủ trương, chính sách và pháp luật; đặc biệt cần quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức chung cũng như kiến thức chuyên môn về quản lý Nhà nước đối với đội ngũ này

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

-Cần quan tâm và sâu sát hơn đối với các hoạt động từ thiện, quyên góp của các nhà tu hành để tránh tình trạng

bị lợi dụng và xuất hiện hành vi vi phạm pháp luật

Câu 7: Phân tích đặc điểm cơ bản của Đạo Công Giáo ở nước ta Đặc điểm ấy đòi hỏi yêu cầu gì trong công tác quản lý nhà nước đối với Đạo Công Giáo?

Đặc điểm của công giáo: