Bài tiểu luận nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm văn hoc nước ngoài trong nhà trường trung học phổ thông

hành xử mới để từ đó người dạy và người học lấy làm kinh nghiệm cho bảnthân.- Đến với chương trình Ngữ văn 11 với một số tác phẩm và đáng chú ý là vở Roomeo và Juliet, chuyện tìn ngang t

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TÁC PHẢM VĂN HOC NƯỚC NGOÀI TRONG NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

xu thế chung của thời đại

Vị trí của văn học nước ngoài trong chương trình văn học nhà trường rấtquan trọng Văn học nước ngoài được lựa chọn giảng dạy ở trường THPT chiếmmột thời lượng không nhỏ trong chương trình và là sự kết tinh tinh hoa của vănhọc thế giới, đủ sức vượt qua sự thử thách khắc nghiệt của không gian và củathời gian Ta bắt gặp ở đó những đỉnh cao như Lý Bạch, Đỗ Phủ, Ba sô, Sêch-xpia, Sêkhôp, Puskin, Lỗ Tấn, Sô-lô-khôp.với những tác phẩm nổi tiếng Nhìnchung đó là những tác phẩm rất giàu giá trị nhân bản, tinh thần dân tộc có tácdụng lớn trong việc bồi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhân cách Không chỉ thếviệc tiếp nhận các giá trị văn hóa lớn sẽ tạo điểm tựa tốt cho chúng ta xây dựngcon người Việt Nam hiện đại, là cơ sở cho vấn đề hội nhập văn hóa thế giới-một vấn đề mang tính tất yếu hiện nay

B NỘI DUNG

1 Thống kê, khảo sát chương trình văn hoạc nước ngoài trong nhà trường THPT

Lớp 6 (1 tác phẩm)

1 Buổi học cuối cùng Đô-đê Pháp Truyện ngắn

luật

3

Ngẫu nhiên viết

nhân buổi mới

về quê Lý Bạch Trung Quốc

Thơ trữ tình- thấtngôn tứ tuyệt Đường

luật

4 Bài ca nhà tranh

bị gió thu phá Đỗ Phủ Trung Quốc

Thơ trữ tình- thấtngôn trường thiên

Lớp 8 (6 tác phẩm) T

1 Cô bé bán diêm An-đéc-xen Đan Mạch Truyện ngắn-cổ

tích

2 Đánh nhau với cối

xay gió Xéc-van-téc Tây Ban Nha Tiểu thuyết

3 Chiếc lá cuối cùng O-hen-ri Mĩ Truyện ngắn

4 Hai cây phong Ai-ma-tốp Cư-rơ-gư-xtan Truyện ngắn

6 Ông Giuốc-đanh

Lớp 9 (6 tác phẩm) T

3 Mây và sóng Ta-go Ấn Độ Thơ trữ tình-tự do

4 Rô-bin-xơn

ngoài đảo hoang Đi phô Anh

Tiểu thuyết phiêu

lưu

5 Bố của Xi-mông Mô-pa-xăng Pháp Truyện ngắn

6 Con chó Bấc Giắc lân-đơn Mĩ Tiểu thuyết

Lớp 10 (10 tác phẩm)

8 Khe chim kêu Vương Duy Trung Quốc Thơ trữ tình

9 Hồi trống cổ

thành

La QuánTrung Trung Quốc Tiếu thuyết

10

Tào tháo uống

rượu luận anh

hùng

La QuánTrung Trung Quốc Tiểu thuyết

2 Số phận con

3 Ông già và biển

→ Các tác giả, tác phẩm được chọn giảng dạy trong chương trình đều cótính tiêu biểu cho giai đoạn, trường phái, trào lưu văn học mà nó thể hiện Vănhọc của nhiều quốc gia được đưa vào chương trình một cách đáng trân trọng vàyêu quý Đó là những tinh hoa văn hoá nhân loại mà Việt Nam hay bất kỳ mộtquốc gia nào cũng cần phải nghiên cứu tìm hiểu, học tập để làm giàu thêm trithức văn học cho bản thân công chúng văn học nước mình

2 Những khó khăn và thuận lợi khi dạy văn học nước ngoài:

Vị trí của văn học nước ngoài nhà trường Trung học phổ thông là rất quantrọng, nó là sự kết tinh những tinh hoa văn hoá nhân loại Ai đó đã từng nói rằng

“Trên con đường thành công không có dấu chân kẻ lười biếng” Và muốn đi sâutìm hiểu một tác phẩm nào đó đặc biệt là tác phẩm văn học nước ngoài chúng taphải tìm hiểu rõ những thuận lợi và khó khăn còn gặp phải trong quá trình họctập để từ đó rút ra được những biện pháp nhằm khắc phục yếu tố tích cực và

phát huy những thuận lợi để có hiệu quả tối ưu nhất trong công tác dạy và học ởnhà trường.

Thuận lợi:

- Khi học văn học nước ngoài cung cấp cho học sinh những giá trị tưtưởng, và có cơ hội cho các em tiếp xúc với những nét nghệ thuật đặc sắc, hoànhtráng đồ sộ Điển hình ở lớp 10 THPT học các tác phẩm của văn học Hi Lạp, đốitượng học sinh lớp 10 đã lớn , bắt đầu mở rộng cách nhìn, cách đánh giá giá trịnhân văn của nhân loại, sức tưởng tượng phong phú Ví dụ:

Ở đoạn trích Uy Lít Xơ trở về bằng đoạn Uy Lít Xơ đấu trí đấu lực với Pô

Li Phe Trên con đường đi đến hoà bình cũng có những nguy hiểm chết người,mất mạng và mất tính người mà con người luôn đấu tranh để giữ lấy nó Đứctính gan dạ, mưu trí vượt qua khó khăn qua hình tượng chàng dũng sĩ điều đógóp phần không nhỏ đến tác dụng giáo dục niềm tin ý chí cho học sinh phổthông trong hoàn cảnh hiện tại và tương lai

Hay học các tác phẩm Ấn Độ Cổ đại trong sử thi Ramayanna khi tìm hiểuđoạn trích Rama buộc tội cũng là điều kiện để cho người dạy và người học nắmbắt được những nét tinh hoa độc đáo cả về tư tưởng lẫn thể loại, các giá trị nhânvăn lẫn giá trị dân tộc

- Và qua đọc một số tác phẩm thơ Đường, văn học Trung Quốc là nền vănhọc phong phú và lâu đời có mối liên hệ gần gữi với Việt Nam về nhiều mặt.Thơ Đường thoải mái chan hoà vào đời sống tinh thần văn hoá của người ViệtNam

- Đến với văn học Nhật Bản tác giả đã đưa vào một đơn vị bài thơ Haikucủa Basho, thơ Haiku giản dị, cô đúc tinh luyện đến tối thiểu tiết kiệm lời văn

mà dồi dào ý nghĩa đem lại cho người dạy cũng như người học cái nhìn mới mẻ

để từ đó tạo hứng thú mạnh mẽ

- Vì đây là những tác phẩm nước ngoài, và vì đặc điểm của người ViệtNam ưa tìm tòi khám phá nên đã kích thích được sự chủ động mở mang hiểubiết của học snh, mở mang thêm những vùng đất mới, phong tục tập quán, cách

hành xử mới để từ đó người dạy và người học lấy làm kinh nghiệm cho bảnthân.

- Đến với chương trình Ngữ văn 11 với một số tác phẩm và đáng chú ý là

vở Roomeo và Juliet, chuyện tìn ngang trái có thật xảy ra ở Iliast thời trung cổ, ở

độ tuổi lớp 11 đề tài tình yêu sẽ được các em hứng thú và sẽ tìm ra nhiều ý kiếnmới mẻ về tình yêu giúp chủ động hơn trong quá trình dạy học

Hay với truyện ngắn “Người trong bao” tư tưởng truyện ngắn có phần phùhợp với những vấn đề được đặt ra cho thời đại chúng ta, trong cơ chế thị trườngcon người chịu sự tác động khắc nghiệt làm cho chúng ta luôn phải đấu tranhgiữa cái tốt và cái xấu, cái cao cả và cái thấp hèn, cá nhân và cộng đồng

- Các tác phẩm được đưa vào chương trình đó là những đỉnh cao kết tinhtất cả những giá trị nhân văn cao cả

Đọc đoạn trích “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” tầm vóc củaHugo không chỉ được thấy qua thơ mà còn ở cả tiểu thuyết Qua đó đem đến chohọc sinh những hiểu biết cảm nhận chính xác hơn cụ thể hơn

- Vấn đề chiến tranh và hậu quả của chiến tranh vốn là đề tài quen thuộccủa văn học Việt Nam khi học văn học nước ngoài cùng chung đề tài này thì làmột điều kiện vô cùng thuận lợi, lúc này học sinh có những rung cảm và cảmxúc thẩm mĩ riêng Các em sẽ ý thức sâu sắc răng để có được cuộc sống hoàbình như ngày hôm nay thì ngoài kia có biết bao nhiêu người đã ngả xuống

- Điều đáng nói ở đây là môn văn học nước ngoài được sắp xếp theo thểloại, theo lịch sử từ cổ đai đến hiện đại giúp cho người dạy cũng như người họctìm hiểu một cách có hệ thống nền văn học thế giới

- Tư tưởng trong một số tác phảm phù hợp với một số tư tưởng văn hoádân tộc ta

- Tài năng thanh lọc nội dung tác phẩm của giáo viên

Khó khăn:

Thực tế chương trình sách giáo khoa có sự thay đổi, vì vậy không có lí gì

mà người dạy và người học văn chỉ “dậm chân tại chỗ” Đặc biệt chúng ta khôngchỉ quan tâm và hứng thú với những tác phẩm văn học nước nhà, mà còn cần

chú ý tìm tòi, cảm nhận sâu sắc nữa với những tác phẩm văn học nước ngoài.Thế nhưng, nó dường như vẫn chưa được quan tâm đúng mức, dường như vẫncòn là một mảnh đất thiêng với cả giáo viên và học sinh do nhiều nguyên nhânchủ quan và khách quan khác nhau.Giáo viên thì thụ động, ngại nghiên cứu nêncũng không có được những phương pháp dạy học sáng tạo để cuốn hút học sinh.Học sinh thì cũng ngại học nên đã có những suy nghĩ mơ hồ hoặc là sai lệch vềcác tác phẩm văn học đích thực đó Phải chăng sự cách biệt về văn hóa, về ngônngữ là một rào cản quan trọng khiến văn học nước ngoài ít được chủ động đónnhận ở trường phổ thông?

Bên cạnh những thuận lợi thì việc học văn học nước ngoài trong nhàtrường trung học phổ thông có những khó khăn nhất định

- Do nền văn hoá khác nhau nên khó khăn trong việc tiếp nhận các tácphẩm Ví dụ: đọc đoạn trchs “Đánh nhau với cối xay gió” là người Việt Nam vàđặc biệt thé hệ trẻ chưa một lần nhàn thấy cối xay gió thì sẽ khó khăn trong việctiếp nhận nội dung tác phẩm

- Do hoàn cảnh lịch sử, điều kiện xã hội khác nhau, các em đang sống ởthời đại hoà bình không biết gì về chiến tranh nên khi đọc và phân tích “Thuốc”của Lỗ Tấn học sinh sẽ không nhận thức và thấu hiểu được một đất nước trunghoa đang cần một phương thuốc tinh thần để chữa bệnh cho chính họ - - Ngườidạy cũng không đủ vốn kiến thức để mở rộng, dẫn dắt học sinh nắm bài nhanhhơn Trước sự phát triển rầm rộ của văn học phương Tây thì bên này đại dươngnhân dân họ sống hư vô, tin vào dị đoan, háo danh vô bổ

- Vấn đề tiếp nhận các văn bản thường qua bản dịch hay còn gọi là “Hàngrào ngôn ngữ” nên học văn học nước ngoài cả người dạy và người học gặp khókhăn trong việc phân tích đánh giá tác phẩm

- Mặt khác những tác phẩm đưa vào giảng dạy là những đỉnh cao củanghệ thuật.Moolie đỉnh cao của hài kịch… học sinh rất khó tiếp nhận mắc dù cóhứng thú Ta có thể dễ dàng nhìn thấy rằng với trình độ học sinh bậc THCS vàTHPT không đủ khả năng để nhìn nhận đánh giá đún nội dung mà tác giả đềcập

- Do hạn chế về mặt không gian và thời gian, một tác phẩm văn học nướcngoài đã khó hiểu nhưng lượng thời gian quá ngắn thì sẽ không đi sâu mổ xẻđược vấn đề

- Sự khác biệt về văn hoá, dân tộc, phong tục tập quán, hiểu biết về vănhoá – xã hội của học sinh quá yếu thực chất tư duy của học sinh thực tế đếnmức thực dụng, đi theo hướng tiêu cực, học sinh không chịu đọc trước tác phẩm,

có những em còn hiểu ngô nghê sai lệch về nội dung tác phẩm Ví dụ: khi hỏi

“Cảm nhận của em về Puskin khi đọc Tôi yêu em ? thì học sinh trả lời rằng “Đó

là một người hèn nhát không đấu tranh vì tình yêu”

- Một thực tế mà người dạy văn nào cũng không thể không biết đó là từlâu nay bộ phận văn học nước ngoài ít nằm trong chương trình kiểm tra đánhgiá, thi cử chính điều đó khiến học sinh và giáo viên coi nhẹ học phần này

Một nguyên nhân nữa cũng không kém phần quan trọng là sự tác độngcủa thực tế xã hội Do nền kinh tế phát triển nhanh nên hiện nay học sinh đềuhướng đến khoa học tự nhiên mà xem nhẹ Khoa học xã hội không chỉ thể hiện

rõ ở quá trình học và ở xu hướng chọn nghành nghề Điều này dẫn đến thựctrạng đáng buồn khi các em đến với văn học một cách hời hợt

- Giáo viên chưa chuẩn bị tốt cho bài dạy, chưa nắm bắt đúng tinh thầncủa việc tiếp nhận Giáo viên không chú ý đến việc hướng dẫn học sinh tiếpnhận một tác phẩm văn học mà chỉ chú tâm đến việc mình chỉ truyền đạt đượcbao nhiêu kiến thức mà không chú ý đến việc cung cấp chìa khoá cho học sinh

để mở ra cánh của mới Rất nhiều giáo viên đã không chú ý đến đổi mới phươngpháp giảng dạy Phương pháp chủ yếu của giáo viên chủ yếu vẫn là thuyếtgiảng- giáo viên làm thay công việc của học sinh.Điều này hoàn toàn đi ngượclại mục tiêu của đổi mới phương pháp dạy học văn hiện nay.Cũng bởi thực tế đónên các tiết học chưa tạo được hứng thú cho học sinh khi tiếp cận, cắt nghĩa tácphẩm Điều này đã tạo ra sự bị động cho học sinh và không thực hiện các tínhchất của quá trình tiếp nhận văn chương Thông thường trong các tiết dạy, giáoviên chỉ chú trọng chuyển tải về mặt nội dung mà ít hướng dẫn cho học sinh tạo

ra một chìa khóa để có thể mở bất cứ tác phẩm nào cùng thể loại Đây cũng là

tồn tại chung hiện nay Do tiếp cận theo hướng này mà chúng ta đôi khi tìm hiểutác phẩm chỉ ở góc độ xã hội học chứ chưa đi theo đặc trưng thi pháp thể loại.Không chỉ thể, khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu tác phẩm, rất nhiều giáo viênkhông chú ý đến tính tích hợp Chẳng hạn, không tìm ra mối liên hệ giữa các tácphẩm, các nền văn học Chẳng hạn, trong chương trình lớp 10, có thể liên hệ khidạy 3 tác phẩm sử thi (Ô-đi-xê của Hy Lạp, Ra-ma-y-a-na của Ấn Độ, Đam Sancủa Việt Nam) để thấy được những điểm tương đồng và khác biệt nhưng nhiềugiáo viên đã không để ý đến điều đó Một thực tế nữa cũng dễ nhận thấy là rất ít

GV sử dụng các phương tiện hỗ trợ dạy học tích cực Dường như xuất phát từquan điểm không thi, không nằm trong phạm vi kiểm tra đánh giá nhiều lắm nên

GV cũng chỉ dạy qua loa, chiếu lệ

- Giáo viên không đặt tác phẩm vào vào bầu không khí văn hóa, lịch sửcủa dân tộc sản sinh ra nó Văn học là sản phẩm tinh thần của một nhà văn nhưngnhà văn lại kí thác trong đó nhưng ước mơ, khát vọng của mình, của dân tộcmình và thời đại mình đúng như O.Banzac từng nói "Nhà văn là người thư kítrung thành của thời đại" Bởi lẽ đó một tác phẩm văn học bao giờ cũng đượcsản sinh trong một hoàn cảnh lịch sử cụ thể và chính hoàn cảnh đó sẽ chi phốinhiều đề tài, chủ đề, tư tưởng của tác phẩm Nhưng nhiều giáo viên đã lãng quên

đi mất điều này Không phải là chúng ta sa đà vào khám phá tác phẩm theohướng xã hội học nhưng đó vẫn là yếu tố cần thiết Hơn nữa, mỗi một dân tộc,mỗi một vùng miền có một có cái những nét văn hóa khác nhau, giáo viên phảinắm vững điều này để tạo điểm tựa vững chắc khi tiếp cận tác phẩm Chẳng hạn,

về phương thức sống, nếu phương Tây hướng ngoại thì phương Đông lại hướngnội.Nhưng một số giáo viên do ngại đọc, ngại vận động nên kiến thức nền ở vấn

đề này vẫn còn hạn hế Và một lẽ tất nhiện, khi những vấn thuộc về kiến thứcnền tảng mà giáo viên không vững thì chắc chắn khả năng giúp học sinh chiếmlĩnh tri thức sẽ giảm đi rất nhiều

- Chúng ta mỗi giáo viên là kĩ sư tâm hồn nhưng chưa phải là người nghệsĩ thực thụ, chúng ta chưa nghĩ đến đổi mới phương pháp, không đưa văn học vềvới cuộc sống chỉ cần thay đổi một tí trong phương pháp Ví dụ: dạy “Tôi yêu

em” của Puskin nếu giáo viên cho học sinh trình bày quan điểm riêng của mình

về tình yêu thì lú đó giáo viên chỉ cần đúc rút lại thì học sinh sẽ hứng thú hơn

3 Đề xuất giải pháp để nâng cao chất lượng giờ dạy văn học nước ngoài

GIẢI PHÁP CHUNG

Thực trạng day và học tác phẩm văn học nước ngoài ở trường phổ thông

có nhiều kết quả khả quan Song để kết quả này không ngừng được nâng cao thìviệc đổi mới phương pháp dạy học vẫn luôn đặt ra những yêu cầu cấp thiết Đặcbiệt lý thuyết tiếp nhận hiện nay được xem là cơ sở lý luận có nhiều ưu thế khi

áp dụng để đổi mới phương pháp dạy học văn theo hướng phát huy tính tích cựcchủ động của học sinh Thể hiện ước muốn góp phần vào công cuộc đổi mớiphương pháp dạy học của ngành giáo dục hiện nay, tôi mạnh dạn đưa ra nhữnggiải pháp về việc ứng dụng lí thuyết tiếp nhận của trường phái Konstan vàogiảng dạy những tác phẩm văn học nước ngoài để không ngừng nâng cao chấtlượng học tập của học sinh phổ thông

Phần khảo sát thực trạng trên, tôi đã cơ bản nêu lên những nguyên nhâncòn hạn chế trong công việc giảng dạy của giáo viên cũng như học tập của họcsinh Từ đó cho thấy rằng, muốn nâng cao được chất lượng dạy học tác phẩmvăn học nước ngoài không phải là việc làm từ một phía mà là sự tương tác qualại nhiều chiều trong mối quan hệ Giáo viên – Tác phẩm – Học sinh

3.1 Yêu cầu đối với học sinh

- Hoạt động tiếp nhận tác phẩm văn học nước ngoài đòi hỏi học sinh pháthuy tối đa tính tích cực sáng tạo trong khi học Theo lí thuyết tiếp nhận, vị tríngười học là vô cùng quan trọng Tác phẩm văn học không những có giá trị tựthân mà tư tưởng của nó phải được gia cố thêm ở mỗi người Vì lẽ đó trong giờhọc, mối quan hệ học sinh – tác phẩm là chủ yếu Học sinh phải là chủ thể tronghoạt động tiếp nhận đầy sáng tạo ấy Mối quan hệ Giáo viên – Tác phẩm , Giáoviên – Học sinh là quan hệ phụ Giáo viên không phải là người cảm nhận thaycho học sinh mà chỉ có thể là nhân tố tác động vào hoạt động tiếp nhận của các

em để hoạt động này diễn ra thuận lợi, không gò bó Muốn tránh được những

“phản ngộ” đáng tiếc, học sinh phải thực sự là người đối thoại với tác giả, tìmcách giải tỏa nổi ấm ức của mình Có học sinh nói rằng: “bài của mấy ổng khóhọc quá” Đây là một nỗi bức xúc trong lòng các em mà chỉ có những dịp trao

đổi với giáo viên thực tập như chúng tôi các em mới có dịp thổ lộ Suy chocùng, học sinh phải tự vận động tìm ra được những vấn đề mà nhà văn gởi gắmtrong tác phẩm thì mới “hiểu” được họ Tiến xa hơn, đồng cảm hay ký thác vàotác phẩm những “chuyện hôm nay”, những vấn đề trực tiếp liên quan đến cuộcsống mà các em quan tâm như tình bạn, tình yêu, hạnh phúc… Lúc đó các emkhông còn cảm thấy xa lạ với những tác phẩm, tác giả văn học nước ngoài Tìnhbạn trong “Hoàng Hạc Lâu tống Manh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng”, tình yêuquê hương trong “thu hứng”, tình yêu trong thơ Tagore, Puskin, ý chí kiêncường bấc khuất chinh phục thiên nhiên, lao động hết mình trong “Ông già vàbiển cả”, đấu tranh chống cái ác cái xấu bảo vệ danh dự, uy quyền trong Hamlet,giá trị tố cáo trong “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”, bí ẩn mà gần gũitrong “Liêu trai chí dị”, hạnh phúc, ca ngợi con người trong “ Một con người rađời” Gorki …và còn vô số giá trị khác nữa tiềm ẩn như những mạch nước ngầmchờ đợi người đọc khơi nguồn thì bật trào ra tươi mát.

- Để làm được điều đó, học sinh phải là người năng động ham học hỏi vàmạnh dạn phát biểu, suy nghĩ tìm tòi, thể hiện và giữ vững ý kiến của mình vềnhững vấn đề trong khi tiếp nhận tác phẩm văn học nước ngoài Điều này cũngđồng nghĩa với việc khuyến khích các em thắc mắc, bức xúc khi phát hiệnnhững điều mà các em chưa chấp nhận trong quá trình giáo viên phân tích, giảngdạy

- Ngoài ra, tự thân học sinh phải biết vận động tích lũy, đọc, tự nghiêncứu sách tham khảo …để ngày càng nâng cao tầm đón nhận của mình, đuổi kịpnhịp độ học tập của bạn bè Học sinh không được lười đọc, không nên ỷ lại vàobài giảng và phân tích của giáo viên, và đặc biệt nên cố gắng khắc phục tính thụđộng trong tiếp nhận tác phẩm văn học Bởi vì cố gắng đến đâu giáo viên cũngkhông làm gì được nếu bản thân các em không có chút hứng thú về vấn đề, vềtác phẩm trước mắt, không chịu đối thoại và tìm hiểu tư tưởng tác giả, thờ ơ vớibài học

3.2 Đối với giáo viên

- Giáo viên phải có kinh nghiệm thẩm mỹ

- Giáo viên phải nắm vững trọng tâm bài học và hướng khai thác tác phẩm

đó Chẳng hạn khi phân tích thơ Đường thông thường theo bố cục đề – thực –luận – kết, nhưng cũng có bài giáo viên linh hoạt phân tích theo cấu trúc 4/4 như

“Thu hứng” Bốn câu đầu là cảnh rừng thu, khí thu, sông thu, trời thu 4 câu sau

là con người Có như vậy giáo viên mới là người chỉ điểm cho học sinh nhanhchóng khai thác tác phẩm không chỉ đúng mà còn trúng Có được những gợi ýthích đáng để học sinh không chỉ thấy được câu chuyện “Một con người ra đời”không đơn thuần là chuyện sanh nở mà là sự xuất hiện của con người – thànhquả của tạo hóa Có được những liên hệ phong phú về xã hội đời Đường, vềcuộc đời của quan Giang Châu tư mã, mới có thể cho học sinh thấy được rằnglời than “Cùng một lứa bên trời lận đận” của Bạch Cư Dị là có lý do…

Tóm lại:

- Yêu cầu cao nhất trước nhất là giáo viên phải có vốn am hiểu nhất định

về tác phẩm văn học nước ngoài mà mình phụ trách giảng dạy

- Giáo viên phải nắm được tầm đón nhận của học học sinh PTTH Giáoviên là người am hiểu và dự kiến được trình độ thực tế của học sinh, để có kếhoạch cụ thể phù hợp, làm sao có thể đảm bảo cho học sinh toàn lớp có cơ hộiphát huy sáng tạo đồng đều, không có em nào theo không kịp; nhưng cũng đảmbảo các em khá giỏi có được phát huy hết năng lực học tập của mình Việc làmnày không dễ, nó đòi hỏi giáo viên có sự khéo léo trong tổ chức giảng dạy.Ngoài ra, giáo viên còn phải nắm được sở thích của các em Một điều khá lý thúkhi khảo sát là học sinh cho rằng tác phẩm không gần gũi, chỉ nói đến chiếntranh… Đó là cơ sở để biết được nguyện vọng của các em Giáo viên nắm đượcnguyện vọng này sẽ dễ dàng hơn trong những bước lên lớp cũng như chuẩn bị.Chẳng những thế mà còn là cơ sở để giáo viên tổ chức ngoại khoá, hay chuyên

đề, chuyên san cho học sinh tự do thoải mái phát huy sáng tạo Không phải dạy

để học sinh có cảm nhận giống mình mà giáo viên phải phấn đấu để học sinhnhờ vào những gợi ý để bày tỏ ý kiến chủ quan, những cảm nhận thật sự từchính tâm tư tình cảm của các em, không chút gì gò bó

- Giáo viên còn phải có trách nhiệm mở rộng tầm đón nhận của học sinh

để không đơn thuần là việc học mà còn ở những lĩnh vực nghệ thuật khác có liênquan đến việc học

- Giáo viên biết lắng nghe ý kiến phản hồi từ học sinh: ý kiến này có liênquan đến yêu cầu 2 nhưng mở rộng hơn Học là cho học sinh vì thế không lý nàonhững ý kiến của các em lại không được tôn trọng Học sinh là chủ thể tiếp nhậntác phẩm văn học Trong những hoạt động đó, những suy luận, những thắc mắcđược nêu ra thôi thúc các em tìm câu trả lời Lúc này vai trò của giáo viên đượcphát huy, giáo viên lắng nghe ý kiến đó để giải đáp cũng để bổ sung cho bàigiảng và điều chỉnh nếu thấy cần thiết, học sinh phổ thông rất chú trọng điểm số

do vậy khi phát biểu hay nêu yêu cầu gì các em rất ngại liên quan đến điểm họctập của các em sợ sẽ sai bị trừ điểm Vì vậy, giáo viên nên tránh tạo tính uyquyền tuyệt đối trong dạy học, tránh nhồi nhét truyền thụ một chiều làm hạn chếkhả năng sáng tạo hết sức dồi dào của học sinh

- Giáo viên có thái độ trân trọng đối với những ý kiến hay, sáng tạo củahọc sinh và kịp thời uốn nắn những phát hiện lệch lạc hay xa đà vào tiểu tiết củahọc sinh để điều chỉnh cho phù hợp với ý đồ của tác giả

Qua quá trình này giáo viên cũng phần nào bổ sung thêm kiến thức thẩm

mỹ của mình và hoàn thiện hơn thiết kế bài giảng sau này hoàn chỉnh hơn

- Giáo viên rèn luyện cho học sinh có nhu cầu bộc lộ suy nghĩ, tình cảm

về tác phẩm qua hoạt động trao đổi, thảo luận Thầy cô phải có biện pháp thuhút các em tham gia thảo luận, thậm chí tranh luận về những vấn đề bài học.Được như vậy, sau khi giải quyết xong vấn đề các em cảm thấy thoả mãn và

“chính ngộ” được, thậm chí “bừng tỉnh” Muốn vậy, trước hết giáo viên phảihướng dẫn các em thử đặt vấn đề, thử hỏi “vì sao?” “vì sao thơ Đường lại cónhiều hình ảnh ước lệ?”, “vì sao Hamet lại băn khoăn “sống hay không sống”

mà không phải là “sống hay chết?, Vì sao lão Gôriô đối xử tốt với con mà lại bịđối xử tệ hại như vậy? Tại sao thơ Targo lại đượm chất triết học? Hàng loạt câuhỏi tại sao được đặt ra Trả lời cho câu hỏi này sẽ đem đến cho các em nhữngthu hoạch lớn lao, mỹ mãn Trả lời được câu hỏi này học sinh sẽ cảm thấy nhẹ

nhõm hẳn đi và không thắc mắc “thơ của mấy ổng sao mà xa lạ thế? Văn của họsao mà khó hiểu thế?”.

- Giáo viên phải có khả năng sư phạm nhằm vận dụng linh hoạt các biệnpháp tích cực, hướng dẫn quá trình học tập của học sinh đạt kết quả cao Trêntinh thần của lí thuyết tiếp nhận, giáo viên phát huy tối đa sự linh hoạt của mình,vận dụng phương pháp dạy học sao cho hiệu quả giờ dạy cao nhất Giáo viên cóđược năng lực nghề nghiệp vững vàng thể hiện qua việc hoạch định cụ thể, khoahọc những việc làm trong quá trình dạy học Dự kiến những hình thức hoạtđộng, thao tác tiến hành và yêu cầu cần đạt qua các việc làm ấy để có nhữngđịnh hướng xác thực cho hoạt động tiếp nhận của học sinh

- Bản thân giáo viên phải có thiết kế quá trình tiếp nhận chung cho toànlớp, đồng thời cũng phải có những định hướng trong việc tiếp nhận ở mỗi cánhân Cũng như yêu cầu thứ hai, giáo viên phải có những câu hỏi hay dự kiếnhình thức hoạt động như thế nào để tạo điều kiện phát huy toàn diện cho họcsinh Trong lớp học, trình độ nhận thức của các em không đều nhau, khả năngnhạy bén cũng chỉ tập trung ở một vài em cá biệt Do vậy, trong bảng thiết kếbài học của mình ngoài những định hướng chung cho toàn lớp thì giáo viên cũngphải chú ý những định hướng phát triển riêng cho từng đối tượng khác nhau.Câu khó hỏi học sinh giỏi, câu dễ hỏi học sinh trung bình Công việc này tuy vất

vả nhưng đem lại hiệu quả toàn diện cho nhiều người Nó còn thể hiện tinh thầnlàm việc nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm của giáo viên

- Giáo viên phải rèn luyện cho học sinh thói quen phân tích tác phẩmtrong tổng hợp nội dung và hình thức Câu hỏi phỏng vấn học sinh cho thấy yếu

tố hấp dẫn các em là các vấn đề về xã hội, con người, hình thức mới lạ… Quanđiểm đổi mới phương pháp dạy học dưới ánh sáng lí thuyết tiếp nhận Phân tíchtác phẩm văn học không nên quá tách bạch nội dung và hình thức ngôn từ Bởi

lẽ tác phẩm văn học được cấu thành thống nhất trong nội dung và hình thức.Không có tác phẩm nào nội dung hay lại không thể hiện bằng một hình thức độcđáo và ngược lại cũng không có hình thức vụng về lại chuyển tải được nội dunghay

- Nội dung và hình thức của tác phẩm luôn gắn bó mật thiết nhau, thốngnhất thể hiện hình tượng tác phẩm nghệ thuật do vậy không nên tìm hiểu nộidung một nơi, nghệ thuật một nơi mà phải chỉ ra được nội dung đó được thể hiệnnhư thế nào qua hình thức nghệ thuật như thế nào?

Tóm lại, để thực hiện giờ dạy tác phẩm văn học nước ngoài dưới ánh sángcủa lí thuyết tiếp nhận, giáo viên phải vất vả hơn, chủ động hơn nhiều trong hoạtđộng thiết kế và dạy học Nhưng đây cũng là một nhiệm vụ vinh quang, cao cả.Giáo viên giúp cho học sinh đến được những chân trời nghệ thuật đặc sắc thôngqua những giờ học tác phẩm văn học nước ngoài, đồng thời cũng là dịp để nhìnlại mình, xem xét khả năng thẩm mĩ và nhân cách mình Muốn làm được nhưvậy người giáo viên dạy văn phải hết sức tâm huyết với nghề và không ngừngtrao dồi để tự nâng cao mình trong hoạt động nghệ thuật giảng dạy

4 Thiết kế giáo án giảng dạy các tác phẩm cụ thể và đúc rút kinh nghiệm qua bài dạy

4.1 Sử thi

UY-LIT-XƠ TRỞ VỀ (Trích “Ôđixê”-Sử thi Hi Lạp)

- Kĩ năng nhập vai nhân vật kể chuyện

- Phân tích nhân vật qua đối thoại

- Tổ chức học sinh đọc diễn cảm văn bản

- Hướng dẫn học sinh đọc sáng tạo, tái hiện, gợi tìm và đặt câu hỏi

- Nêu vấn đề cho học sinh phát hiện và phân tích

- Giao tiếp: học sinh trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về ý nghĩa, mụctiêu cuộc sống thể hiện qua hành động và ngôn ngữ của các nhân vật qua tác phẩm

+ SGK, sách chuẩn kiến thức ngữ văn 10

C.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ

Gáo viên kiểm tra BT1/46 (về nhà) của Học sinh lấy điểm

3 Bài mới:

Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt

* Họat động 1: GV yêu cầu HS đọc

phần tiểu dẫn và nêu những nét

chính về tác giả tác phẩm

(GV: Có luồng ý kiến cho rằng

Hơmerơ chỉ do người đời sau tưởng

tượng.Tác giả là tập thể nhân dân Hi

chậm rãi,trang trọng trừ mấy câu nói

của Têlêmác)

- Nêu bố cục của đoạn trích?

- Trình bày đại ý văn bản?

* Họat động 2: Tìm hiểu văn bản.

- Trước lời tác động của nhủ mẫu

Ơriclê, Pênêlốp (P) có diễn biến tâm

trạng như thế nào?

- Tại sao rất nhớ chồng, mong chồng

mà nghe tin Uylitxơ trở về nàng lại

- Tâm trạng pênêlôp như thế nào khi

trạng của Pênêlốp khi nghe tin chồng trở về, và khi gặp chồng

+ Đoạn 2: Phần còn lại Thử thách và sum họp của hai người

3 Đại ý: Thể hiện tâm trạng của

Pê-Nê-Lốp trước tác động của nhũ mẫu, Têlêmac và trong cuộc đấu trí với Uy-Lit-Xơ Cảnh gia đình đoàn tụ sau 20 năm xa cách

II Đọc- hiểu văn bản

1 Tâm trạng Pênêlôp :

a Trước tác động của nhũ mẫu:

- Không tin vì:

+ Cho rằng có thần linh giúp đỡ

+ Cuộc đối dầu quá chênh lệch, một mình Uylitxơ không thể giết 108 tên vương tôn công tử

+ Thời gian xa cách quá lâu (20 năm), hết hi vọng về sự sống của Uylitxơ

=> thần bí hóa câu chuyện,hoài nghi và

tự trấn an mình

suy tư, thận trọng, tỉnh táo, không vội vàng hấp tấp

b Trước tác động của con trai:

- Kinh ngạc quá đỗi, đến mức không nói nên lời

nghe con mình trách cứ?

- Qua đó, em có nhận xét gì về con

người Pênêlốp? Phải chăng đúng

như Têlêmac nhận xét “bao giờ lòng

dạ mẹ cũng rắn như đá”?

(GV nhắc lại: Trước khi vào đoạn

trích, nghe nhũ mẫu báo tin Uylitxơ

trở về, Pênêlốp đột ngột “ mừng rỡ

cuống cuồng nhảy ra khỏi giường

ôm lấy bà nước mắt chan hòa”

→ Biểu thị lòng chung thủy, hạnh

phúc tột độ, niềm vui khôn cùng)

- Qua câu trả lời của Pênêlốp khi con

trai trách cứ ta thấy thêm điều gì

trong tính cách của nàng? (khôn

ngoan, thận trọng của một người đã

trải qua nhiều thử thách)

- Khi đối diện với Uylitxơ (U),

Pênêlốp có cử chỉ, dáng điệu như thế

nào?

- Trước tình thế Têlêmac trách mẹ

gay gắt làm nổi bật phẩm chất gì của

Uylitxơ? (nhẫn nại)

- Lời lẽ của P đối với con có gì đặc

- Tin chắc cha mẹ sẽ nhận ra nhau dễ dàng vì cha mẹ có những dấu hiệu riêng

Thông minh, khôn ngoan

2 Cuộc đấu trí giữa P và Uylitxơ:

- phân vân, lúng túng trong ứng xử

→ tình cảm >< lí trí

- Sáng suốt đưa ra

ý định thử thách với chồng qua đốithoại với con trai con người thận trọng, biết kìm nén tình cảm

-Sai nhũ mẫu khiêng chiếc

- Mắt nhìn xuống đất đợi xem vợ mình nói gì

- Nhẫn nại mỉm cười:

+ Hiểu ý định của

vợ +Chấp nhận thử thách

+ Tin vào trí tuệ của mình

- Gợi ý chiếc giường bí mật

- Giật mình và

biệt? Thái độ của U lúc ấy như thế

nào? Ý nghĩa của thái độ ấy?

- Khi U tắm ra, đẹp như một vị thần,

P vẫn không nhận ra chồng? Em

nghĩ gì về điều này? (nhận ra nhưng

vẫn thử thách)

- Sau khi trách cứ về trái tim sắt đá

của P, U nói với nhũ mẫu

“Già… lâu nay”, em có nhận xét gì

về lời lẽ ấy? (gợi ý cho vợ)

- P thử thách như thế nào? Tại sao P

- Khi nhận ra nhau, tâm trạng của

Pênêlốp và Uylitxơ như thế nào?

Tình cảm ấy được khắc họa tập

trung nhất trong hình ảnh nào? Tác

giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì ở đoạn cuối?

(so sánh, mở ra nhiều tầng bậc)

- Phát biểu ý kiến về vẻ đẹp tình yêu

và lòng chung thuỷ của Pênêlốp và

Uylitxơ ?

giường bí mật ra khỏi giường

→ Thử phản ứng của Uylitxơ

Khôn khéo, thông minh, nặng

về lí trí, rất kiên định

miêu tả lại tỉ mỉ đặc điểm, quá trình hình thành chiếc giường

→ Dụng ý để vợ nhận ra mình

Cao quí và nhẫn nại, tài trí thâm trầm

Thể hiện cao độ nỗi niềm, khát khao, sung sướng của P và U khi gặp nhau

III/ Ghi nhớ: SGK

- Nêu cảm nhận của em về khát

vọng mãnh liệt được trở về quê

hương xứ sở của Uylitxơ?

* Họat động 3: Tổng kết

- Ý nghĩa của đoạn trích là gì?

- Qua phân tích, em có nhật xét gì về

nghệ thuật của đoạn trích.?

1 Nội dung:

Đề cao, khẳng định sức mạnh của tâm hồn trí tuệ của con người Hi Lạp Đồng thời làm rõ giá trị hạnh phúc gia đình khi người Hi Lạp chuyển từ chế

độ thị tộc sang chế độ chiếm hữu nô lệ

2 Nghệ thuật:

- Miêu tả tâm lí nhân vật bằng thái độ,

cử chỉ, dáng điệu

- Nhân vật mang đậm tâm lí sử thi:

ngây thơ, chất phát nhuốm màu huyền

- Qua câu chuyện này, tác giả muốn nêu lên điều gì?

(Đề cao khẳng định sức mạnh của tâm hồn và trí tuệ con người HyLạp vàlàm rõ giá trị hạnh phúc gia đình khi người Hy Lạp chuyển đổi từ chế độ thị tộcsang chế độ chiếm hữu nô lệ.)

- Theo em trong xã hội hiện nay, đoạn trích trên có ý nghĩa giáo dục đốivới chúng ta không? Ý nghĩa đó là gì?

(giáo dục con người lòng thủy chung, sự thận trọng, bài học về trí tuệ.Hạnh phúc thực sự chỉ đến sau thử thách)

- Học bài cũ :Tìm trong bài chi tiết mà em thích nhất, giải thích vì sao?

- Lập lại dàn ý cho bài làm văn số 1

E Rút kinh nghiệm:

- Sử thi là loại hình văn học dân gian ra đời khi xã hội đã thoát thai bầyđàn nguyên thủy, nó có cách tư duy và xây dựng lại hình tượng nhân vật khácvới các loại hình văn học dân gian ra đời sau này Vì vậy khi giảng sử thi, chúng

ta phải xuất phát từ đặc trưng tư duy của nó Giảng sử thi không chỉ giảng vềvăn hóa dân gian mà còn phải giảng cả những vấn đề nghệ thuật có trong tácphẩm Muốn làm được điều này chúng ta phải cố gắng sưu tầm tài liệu để có sự

so sánh đối chiếu giữa các loại tư duy với nhau để rút ra cái chung trong sử thi

nhưng cũng biết cái riêng trong từng sử thi của mỗi nước “Mọi vấn đề chỉ bộc

lộ trong so sánh và chỉ trong so sánh nó mới bộc lộ hết bản chất của nó là gì”.

- Tìm hiểu bối cảnh lịch sử và hoàn cảnh sáng tác tác phẩm: Tác phẩmvăn chương bao giờ cũng mang trên mình dấu ấn của một thời lịch sử nhất định

Vì vậy việc tìm hiểu bối cảnh lịch sử và hoàn cảnh sáng tác bao giờ cũng là mộtyêu cầu có tính nguyên tắc

- Tóm tắt toàn bộ tác phẩm, đi sâu phân tích đặc điểm của từng nhân vậttrong tác phẩm

- Nhấn mạnh đặc điểm của sử thi Trong quá trình giảng dạy có thể chohọc sinh hiểu thêm về sử thi và đặc điểm của sử thi:

- Thể hiện những bức tranh xã hội rộng lớn cùng với những sự kiện lịch

sử trọng đại của dân tộc

- Biểu dương chiến tích của những anh hùng dũng cảm, có phẩm chất tốtđẹp, đại diện cho lợi ích cộng đồng

- Có ngôn ngữ trang trọng, ngợi ca, gọi chung là phong cách cao cả

Trên cơ sở các đặc điểm của thể loại sử thi trên, giáo viên tiếp tục giúphọc sinh soi vào các tác phẩm văn học.Phân tích khuynh hướng sử thi trong mộtnền văn học hay một tác phẩm văn học Trong quá trình giảng dạy giáo viên cóthể kết hợp phân tích cho học sinh khuynh hướng sử thi trong tác phẩm

- Đặc biệt trong tác phẩm này giáo viên phải giải thích được các thuậtngữ, điển tích để học sinh hiểu rõ hơn và đi sâu vào phân tích mổ xẻ tác phầmdễ dàng hơn

Có thể so sánh giữa cách miêu tả tâm lí nhân vật giữa sử thi Đam Săn của ViệtNam và sử thi cổ điển Ô-đi-xê của Hi Lạp qua hai đoạn trích Chiến thắng MtaoMxây và đoạn trích Uy-lít-xơ trở về để thấy được sự giống nhau và khác nhau

về bút pháp sử thi giữa hai tác phẩm, hai truyền thống văn học, qua đó nắmđược những đặc điểm tiêu biểu của bút pháp sử thi

4.2 Kịch

TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Giu-li-et)

_ U Sêch-xpia_

A/ MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức:

- Tình yêu chân chính và mãnh liệt của tuổi trẻ vượt lên thù hận của dòng tộc

- Đặc sắc của thiên tài nghệ thuật Sêch-xpia: miêu tả tâm trạng qua ngôn ngữ độc thoại, đối thoại

2/ Kĩ năng:

- Đọc – hiểu theo đặc trưng thể loại

- Nhận biết được một vài đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: ngôn ngữ, hành động, bố cục và xung đột kịch

- KNS: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tư duy sáng tạo

3/ Thái độ:

- Trân trọng tình yêu chân chính và cảm thương cho tấn bị kịch tình yêu vượt lênmọi ngăn cách của về thù hận của họ

B CHUẨN BỊ:

GV: SGK, SGV, thiết kế bài giảng, ảnh tác giả

HS: SGK; Đọc hiểu bài “Tình yêu và thù hận ”; tập soạn, tập học

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định tổ chức: Kiểm diện học sinh

2 Kiểm tra miệng: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài

3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

VÀ HS

NỘI DUNG BÀI HỌC

* Hoạt động 1:

- Tìm hiểu chung về văn

hóa Phục hưng,Tác giả

1 Thời đại Phục hưng:

Phong trào Phục hưng, mà cốt lõi là chủ nghĩa nhân văn: giải phóng tinh thần, tình cảm con người khỏi sự kìm hãm và trói buộc của giáo hội phong kiến, đề cao những giá trị tốt đẹp, cao quí của con người -> văn hóa phục hưng là một bướctiến kì diệu trong lịch sử văn minh Tây Âu

Những gương mặt tiêu biểu của văn hóa Phục hưng: Leônađơvanhxi, Đantê, Rabơle, Xecvantet,Sêchxpia…

* Tác phẩm: 37 vở kịch

Một số truyện thơ dài

154 bài Xon – nê

3 Vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét:

a Xuất xứ:

- Được viết khoảng 1594 - 1595

- Lấy bối cảnh tại thành Vê-rô-na ( Ý )

b Thể loại:

chứng minh tình yêu của

Rô-mê-ô và giu-li-ét diễn

ra trong bối cảnh hai dòng

b Nội dung đoạn trích: Cảnh Rô-mê-ô gặp

Giu-li-ét tại vườn nhà Ca-piu-lét sau đêm vũ hội hoá trang

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Hình thức các lời thoại:

* 6 lời thoại đầu, về hình thức là những lời thoại của từng người Họ nói về nhau chứ không nói với nhau-> lời độc thoại nội tâm bày tỏ nỗi lòng suy nghĩ của nhân vật

- Lời độc thoại nội tâm: bày tỏ thành thật, không cần giấu diếm, chứa đựng cảm xúc chân thành, đằm thắm

- Độc thoại có hàm chứa đối thoại: làm cho lời độc thoại thêm sinh động, nhiều màu sắc

* 10 lời thoại sau là lời đối thoại thông thường

+ Giu-li-ét: Chàng hãy khước từ cha chàng và từchối dòng họ của chàng đi, Chỉ có tên họ chàng

là thù địch của em thô Nơi tử địa họ mà bắt gặpanh

hiện ở ai nhiều hơn? Vì

sao? Cả hai đều nhắc đến

hận thù trong khi tỏ tình để

làm gì?

* Lời đối thoại, độc thoại

nội tâm của Rô-mê-ô và

Giu-li-ét diến ra trong bối

cảnh thời gian,không gian

như thế nào?

Phân tích diễn biến tâm

trạng của Rô-mê-ô trong

đoạn trích (đặc biệt qua lời

thoại đầu tiên)

- Nỗi ám ảnh thù hận xuất hiện ở Giu-li-ét nhiều hơn Nàng lo lắng day dứt không chỉ cho mình

mà còn cả người yêu

- Thái độ Rô-mê-ô quyết liệt hơn, chàng sẵn sàng

từ bỏ dòng họ mình để đến với tình yêu Cái chàng sợ là không có được, không chiếm được tình yêu của Giu- li- ét, sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận

=> Cả hai đều nhắc đến thù hận song không phải

để khơi dậy hay khoét sâu hận thù mà chỉ để vượtlên thù hận, bất chấp thù hận -> Quyết tâm xây đắp tình yêu

3 Tâm trạng của Rô-mê-ô.

- Đêm khuya, trăng sáng Màn đêm thanh vắng với vầng trăng trên trời cao tạo chiều sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đôi tình nhân-> Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của chàng trai đang yêu do đó thiên nhiên là thiên nhiên hoà đồng, chở che, trân trọng

- Trăng trở thành đối tượng để Rô-mê-ô so sánh với vẻ đẹp không sánh được của Giu- li-ét.:

- “Hai ngôi sao đẹp nhất trên bầu trời”-> so sánh