CHẨN đoán HÌNH ẢNH XQUANG tắc RUỘT YKHOABOOKS COM

ĐẠI CƯƠNG• Định nghĩa:Tắc ruột là quá trình bệnh lý,sự di chuyển các chất trong lòng ruột bị ngưng trệ • Các chất trong lòng ruột -Ruột non:thức ăn,dịch tiêu hóa -Ruột già:hơi và phân,đạ

CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH XQUANG

TẮC RUỘT

TẠI TUYẾN CƠ SỞ

BS NGUYỄN HỒNG QUÂN

ĐẠI CƯƠNG

• Định nghĩa:Tắc ruột là quá trình bệnh lý,sự di chuyển các chất trong lòng ruột bị ngưng trệ

• Các chất trong lòng ruột

-Ruột non:thức ăn,dịch tiêu hóa

-Ruột già:hơi và phân,đại tràng trái:phân đặc

*Phân loại:tắc ruột cơ năng,tắc ruột cơ học

Tắc cơ năng lòng ruột vẫn thông suốt,tắc cơ

học có nguyên nhân thực thể.

NGUYÊN NHÂN

1.TẮC RUỘT CƠ HỌC

CHẨN ĐOÁN

DẤU HIỆU RẮN BÒ

XQUANG CHẨN ĐOÁN

• ột non giãn khi đường kính ngang hồi tràng (ở đoạn cuối) trên 25 mm và hỗng tràng

(đoạn gần) trên 30 mm Bình thường hay có các mức khí- dịch trong ruột non nhưng

chân (chiều rộng mức khí-dịch) không rộng hơn 25 mm

Đường kính manh tràng không vượt quá 80 mm, đường kính phần còn lại của đại tràng

không quá 55 mm Mức khí – dịch trong đại tràng không

vượt quá góc gan.

Mức nước hơi ruột non: vòm

•

thấp,chân rộng.Mức nước hơi ruột già vòm cao chân hẹp

XQUANG CHẨN ĐOÁN

Dãn ống tiêu hóa trên chỗ tắc:3-8 h

Mức nước hơi:12-24h sau tắc,tắc cao

có thể không

Mất hơi dưới chỗ tắc:sau 24 h

XQUANG CHẨN ĐOÁN

• Dấu hiệu chuỗi tràng hạt

1 Trong trường hợp tắc ruột muộn, do

sự tăng sinh dịch và tăng sinh hơi kéo

dài –> tăng áp lực trong lòng ruột kéo

dài gây ứ trệ tĩnh mạch, giảm tưới

máu mao mạch ở thành ruột -> niêm mạc

ruột bị tổn thương, phù nề, xung huyết…

–> Các nếp niêm mạc thành ruột và quai

ruột giãn rộng

2.Trường hợp tắc ruột mà lượng dịch

nhiều hơn nhiều so với lượng hơi sinh ra

+ thành ruột bị phù nề, xung huyết, các

nếp niêm mạc thành ruột và quai ruột giãn

rộng –> Làm cho trong lòng ruột chứa chủ

yếu dịch, lượng hơi ít phân tán vào giữa

các khe nếp niêm mạc thành ruột –> tạo

thành hình ảnh chuỗi tràng hạt

CHỤP BỤNG ĐỨNG HOẶC NẰM NGHIÊNG

TRÁI ĐỂ PHÁT HIỆN MỨC NƯỚC HƠI VÀ CHUỖI TRÀNG HẠT

XQUANG CHẨN ĐOÁN

• Tắc ruột non (a)

Nhiều quai ruột non giãn, chứa đầy khí

Lưu ý nhiều nếp vòng theo chu vi ruột (b) Rất ít khí do ruột non

bị tắc chứa đầy dịch (c) Phim X quang

bụng chụp đứng cho thấy nhiều mức khí

dịch-hình “bậc thang”

XQUANG CHẨN ĐOÁN

• Những dấu hiệu X quang quan

trọng cho phép phân biệt giữa tắc

ruột mức độ nhiều và mức độ ít là

quai ruột non giãn với các quai ruột

giãn nhất có đường kính trung bình

36mm và vuợt quá 50% đường kính

của các quai đại tràng lớn nhất, số

lượng các quai giãn nhiều hơn các

quai không giãn 2,5 lần Các dấu

hiệu khác có ý nghĩa nhất và giá trị

dự báo tắc ruột mức độ nhiều theo

các nhà X quang tiêu hóa có kinh

nghiệm là có nhiều hơn hai mức

khí-dịch, các mức khí-dịch có chân rộng

hơn 2,5 cm và các mức khí – dịch trong

cùng một quai có chân cách nhau hơn 2

cm theo chiều cao

TẮC RUỘT MỨC ĐỘ NHIỀU NHIỀU MỨC KHÍ DỊCH,CHÂN RỘNG TRÊN 2,5 CM

CÓ QUAI RUỘT CHIỀU CAO 2 MỨC KHÍ DỊCH CHÊNH TRÊN 2CM

CÓ QUAI RUỘT TỶ LỆ ĐƯỜNG KÍNH RUỘT NON/ĐẠI TRÀNG LÊN TRÊN 0,5

CHẨN ĐOÁN XQUANG

XQUANG:ĐẠI TRÀNG GIÃN TO

Ct:K ĐẠI TRÀNG SIGMA

CHẨN ĐOÁN XQUANG

DẤU HIỆU HẠT CÀ PHÊ TRONG 1 TRƯỜNG HỢP XOẮN RUỘT NON

CHẨN ĐOÁN XQUANG

XOẮN ĐẠI TRÀNG SIGMA

Trên phim X quang bụng, quai đại tràng sigma giãn to

(không còn ngấn ngang)nhô lên khỏi tiểu khung

và kéo cao đến phần trên của ổ bụng, thường lệch sang phải

DẤU HIỆU ỐNG HƠI LỘN NGƯỢC XOẮN ĐẠI TRÀNG SIGMA

(HẠT CÀ PHÊ )

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Xo

• ắn manh tràng

Xoắn manh tràng ít xảy ra so với

xoắn đại tràng sigma, chỉ chiếm dưới

5% các trường hợp tắc đại tràng

Xoắn thường ở những người trung

niên, điển hình là những người không

có tiền sử phẫu thuật ổ bụng Xoắn ở

đại tràng lên, vị trí điển hình là ngay

trên van hồi-manh tràng Phim X

quang bụng thường cho phép chẩn

đoán và cho thấy quai ruột giãn to

kéo từ hố chậu phải đến góc phần tư

trên trái ổ bụng Ruột non thường

giãn và đại tràng ở đầu xa bị xẹp

CHẨN ĐOÁN XQUANG

A B

A.Dấu hiệu hình bia,khối mô mềm ¼ trên phải bụng,nhiều vòng tròn sáng

B.Dấu hiệu mặt khum,thấu kính:khối mô mềm tròn lồi vào trong đại tràng ngang

LỒNG RUỘT

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Tắc ruột trong bệnh cảnh nhồi máu mạc treo

Thấy khí trong tĩnh mạch cửa

Khí trong thành ruột

CHẨN ĐOÁN XQUANG

PNEUMOBILIA

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Tắc ruột do sỏi mật Chú ý phụ nữ lớn tuổi Tam chứng Xquang(50%) 1.Khí đường mật

2.Giãn ruột non với mức khí dịch 3.Sỏi mật cản quang

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Tắc ruột non do thoát vị nghẹt lỗ bịt (a) Nhiều quai ruột non giãn Lưu ý có một ít khí dưới dây chằng bẹn ở lỗ bẹn phải (b,c) Chụp CT cho thấy một quai ruột ở giữa cơ bịt trong và cơ bịt ngoài, xác định thoát vị bịt bên phải gây tắc ruột

CHẨN ĐOÁN XQUANG

XQUANG VỚI THUỐC CẢN QUANG

-Chụp X-quang với thuốc cản quang được chỉ định để: (1) chẩn đoán xác định tắc ruột cao, (2) chẩn đoán xác định tắc đại tràng, và (3) chẩn đoán phân biệt giữa tắc và bán tắc ruột non

-Để chẩn đoán tắc ruột cao, cho bệnh nhân uống thuốc cản quang Hình ảnh điển hình là tá tràng (và các quai đầu tiên của hỗng tràng) dãn to, khung tá tràng bung rộng, thuốc không thoát qua được chỗ tắc

-Trong trường hợp tắc đại tràng, chụp phim với barium được thụt vào lòng đại tràng qua ngã hậu môn Không cần thiết phải chụp với kỹ thuật đối quang kép vì mục đích không phải để đánh giá các tổn thương niêm mạc Nếu tắc đại tràng hoàn toàn, chúng ta có hình ảnh “cắt cụt” đại tràng Nếu đại tràng tắc không hoàn toàn, tuỳ thuộc vào nguyên nhân gây bán tắc (ung thư, viêm túi thừa, xoắn…), chúng ta có các hình ảnh khác nhau

-Để chẩn đoán phân biệt giữa tắc và bán tắc ruột non, hoặc cho bệnh nhân uống thuốc cản quang (quang ruột non, phương pháp thông thường) hoặc thuốc cản quang được đưa vào lòng ruột qua một ống thông được đặt tới đoạn D3 tá tràng (quang ruột non có bơm thuốc cản quang) và đánh giá thời gian tiêu thoát của thuốc cho đến khi thuốc cản quang bắt đầu vào đại tràng phải Thời gian tiêu thoát kéo dài chứng tỏ có bán tắc ruột Nếu nghi ngờ tổn thương nằm ở đoạn cuối ruột non, thí dụ lao hồi-manh tràng, có thể thụt thuốc cản quang qua hậu môn (quang ruột non, phương pháp ngược dòng), chúng ta có hình ảnh chít hẹp nham nhở thành ruột Bình thường sau 2 giờ

30 phútđó hết ở dạ dày, 6 - 8 giờ đó hết ở hồi tràn

Thời gian di chuyển của chất cản quang so với bình thường lớn hơn 12 giờ thì có thể nghĩ đến tắc nghẽn cơ học

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Hình ảnh của tắc ruột non hoàn toàn do dính

trên phim chụp quang ruột non:thuốc cản

quang không qua được đại tràng sau 16 giờ

Ghi nhận lòng đại tràng vẫn còn phân và hơi.

CHẨN ĐOÁN XQUANG

DẤU HIỆU MỎ CHIM

XOẮN MANH TRÀNG

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Hình ảnh càng cua,đáy chén trong Lồng ruột

Phim chụp đại tràng cản quang

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Hình ảnh “đại tràng bị cắt cụt” trên phim chụp quang đại tràng của một trường hợp tắc ruột do ung thư đại tràng góc lách Ghi nhận đại tràng ngang chướng hơi tới tận góc lách.

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Apple core sign – colon UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG

CHẨN ĐOÁN XQUANG

Tắc ruột cơ năng

CHẨN ĐOÁN XQUANG

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN