Bài 12: Độ To Của Âm

Âm to, âm nhỏ Biên độ dao – Biên độ dao động Thí nghiệm 1: Cố định một đầu th ớc thép đàn hồi có chiều dài khoảng 15cm trên mặt hộp gỗ, Khi đó th ớc nằm yên tại vị trí cân bằng... C1: H

Bµi 12

§é to cña ©m Gi¸o viªn: TrÇn Minh Tó

Tr êng THPTBC TrÇn Quèc TuÊn

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Chọn từ thíchhợp điền vào chỗ trống:

a) Số dao động trong một giây gọi là

b) Đơn vị đo tần số là

c) Tai ng ời bình th ờng có thể nghe đ ợc âm có tần số từ

đến

d) Âm càng bổng thì có tần số dao động càng

Âm càng trầm thì có tần số dao động càng

tần số héc (Hz)

20 Hz 20000 Hz

lớn nhỏ

Câu 2:

Khi vặn dây đàn căng nhiều thì âm phát ra ,

tần số dao động

Khi vặn dây đàn căng ít (dây chùng) thì âm phát ra , tần số dao động

cao (bổng) lớn

thấp (trầm) nhỏ

I Âm to, âm nhỏ Biên độ dao – Biên độ dao

động Thí nghiệm 1:

Cố định một đầu th ớc thép đàn hồi có chiều dài khoảng 15cm trên mặt hộp gỗ, Khi đó th ớc nằm yên tại vị trí cân bằng

C1: Hãy quan sát dao động của đầu th ớc và ghi kết quả vào

bảng1:

Cách làm th ớc dao

động Đầu th ớc dao động mạnh hay yếu? Âm phát ra to hay nhỏ?

a) Nâng đầu th ớc

lệch nhiều

b) Nâng đầu th ớc

lệch ít

Đầu th ớc dao động

mạnh Âm phát ra to

Đầu th ớc dao động

yếu Âm phát ra nhỏ

(Hình b).

(Hình a).

Nâng đầu tự do của th ớc lệch khỏi vị trí cân bằng rồi thả tay cho

th ớc dao động trong hai tr ờng hợp: a) Đầu th ớc lệch nhiều

b) Đầu th ớc lệch ít

C2: Đầu th ớc lệch khỏi vị trí cân bằng càng , biên độ dao

động càng , âm phát ra càng

ít

C2: Đầu th ớc lệch khỏi vị trí cân bằng càng , biên độ dao

động càng , âm phát ra càng

nhiều

Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng gọi là biên độ dao động.

Biên độ dao động

Biên độ dao động

Gõ nhẹ, quả cầu bấc lệch càng , chứng tỏ biên độ dao

động của mặt trống càng , tiếng trống càng

I Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao

động Thí nghiệm 2:

Treo quả cầu bấc sao cho khi dây treo thẳng đứng thì quả cầu vừa chạm sát vào giữa mặt trống

Lắng nghe tiếng trống và quan

sát dao động của quả cầu trong

hai tr ờng hợp:

a) Gõ mạnh

b) Gõ nhẹ

C3: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:

Gõ mạnh, quả cầu bấc lệch càng , chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng , tiếng trống càng

nhiều

ít

Kết luận:

Âm phát ra càng , khi dao động của nguồn âm càng lớn.

II Độ to của âm

 Độ to của âm đ ợc đo bằng đơn vị đêxiben, kí hiệu dB.

 Ng ời ta có thể dùng máy để đo độ to của âm.

 Tiếng nói thì thầm.

 Tiếng nói chuyện bình th ờng.

 Tiếng nhạc to.

 Tiếng ồn rất to ở ngoài phố.

 Tiếng ồn của máy móc nặng trong công x ởng.

 Tiếng sét.

 Ng ỡng đau (làm đau nhức tai) – Tiếng động cơ

phản lực ở cách 4m.

20 dB.

40 dB.

60 dB.

80 dB.

100 dB.

120 dB.

130 dB.

Độ to của một số âm

Vận dụng

Bài 1: Vật phát ra âm to hơn khi nào?

A Khi vật dao động nhanh hơn

B Khi vật dao động mạnh hơn

C Khi tần số dao động lớn hơn

D Cả ba tr ờng hợp trên

C4: Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to hay nhỏ? Tại sao?

Trả lời: Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to Vì khi gảy mạnh, dây đàn lệch nhiều, tức là biên độ dao động của dây đàn lớn, nên âm phát ra to.

C5: Hãy so sánh biên độ dao động của điểm giữa sợi dây đàn (điểm M) trong hai tr ờng hợp vẽ ở hình vẽ sau.

Vận dụng

M

(Hình b)

M

(Hình a)

Biên độ dao động lớn Biên độ dao động nhỏ