Các khái niệm liên quan đến đấu thầu Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu mua sắm hàng hoá, dịch vụ tư vấn, đầu tư xây dựng
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ
K44B KH-ĐT
Huế, 2014
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 2Lời cảm ơn
Để thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự quantâm và giúp đỡ nhiệt tình của các tổ chức và cá nhân Tôi xin gửi lời cảm ơn chânthành tới:
Ban giám hiệu nhà trường, các thầy giáo, cô giáo bộ môn đã tạo điều kiện giảngdạy và cung cấp cho tôi những kiến thức cơ bản về lý luận cũng như thực tiễn trongnhững năm qua
Giảng viên chính ThS Hồ Tú Linh đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi nhiệttình trong quá trình thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn tới quý Công ty Cổ phần Dệt may Huế, các anh chịnhân viên trong Công ty đã giúp đỡ tôi trong quá thực tập, thực hiện nghiên cứu đề tài,cung cấp những thông tin, số liệu cần thiết để tôi hoàn thành bài báo cáo này
Tôi xin chân thành cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè đã độngviên, giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài
Do hạn chế về mặt kiến thức và kinh nghiệm cũng như thời gian nên quá trìnhnghiên cứu đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được ý kiếnđóng góp của Quý thầy cô và bạn bè để khóa luận ngày càng hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Huế, ngày 19 tháng 05 năm 2014
Sinh viênTrương CườngĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 3MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ viii
ĐƠN VỊ QUY ĐỔI ix
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ix
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ i
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phạm vi nghiên cứu 2
5 Phương pháp nghiên cứu 2
PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU 4
1.1 Cơ sở lý luận về hoạt động đấu thầu và hiệu quả hoạt động đấu thầu 4
1.1.1 Hoạt động đấu thầu 4
1.1.1.1 Các khái niệm liên quan đến đấu thầu 4
1.1.1.2 Hình thức tổ chức đấu thầu 5
1.1.1.3 Vai trò của đấu thầu 7
1.1.1.3.1 Vai trò của đấu thầu đối với chủ đầu tư 7
1.1.1.3.2 Vai trò của đấu thầu đối với nhà thầu 8
1.1.1.3.3 Vai trò của đấu thầu đối với nền kinh tế 9
1.1.1.4 Các nguyên tắc đấu thầu 9
1.1.4.1 Nguyên tắc cạnh tranh 9
1.1.4.2 Nguyên tắc công bằng 10
1.1.4.3 Nguyên tắc minh bạch 10
1.1.4.4 Nguyên tắc hiệu quả 10
1.1.2 Hiệu quả hoạt động đấu thầu 10
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 41.2.1 Hoạt động đấu thầu trên thế giới 12
1.2.2 Hoạt động đấu thầu ở Việt Nam 15
1.2.2.1 Quy định chung về hoạt động đấu thầu ở Việt Nam 15
1.2.2.2 Tình hình hoạt động đấu thầu ở Việt Nam giai đoạn 2009 – 2011 16
CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TỪ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ 18
2.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Dệt May Huế 18
2.1.1.Quá trình hình thành và phát triển của công ty 18
2.1.2.Chức năng và nhiệm vụ hoạt động của công ty 19
2.1.3.Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty 19
2.2 Quy trình tổ chức đấu thầu tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế 21
2.2.1.Các quy định được sử dụng trong công tác đấu thầu của công ty 21
2.2.2.Các bước tiến hành đấu thầu 22
2.2.2.1 Chuẩn bị đấu thầu 22
2.2.2.2 Tổ chức đấu thầu 23
2.2.2.3 Làm rõ hồ sơ mời thầu 24
2.2.2.4 Làm rõ hồ sơ dự thầu 24
2.2.2.5 Đánh giá hồ sơ dự thầu 25
2.2.2.6 Trình duyệt và thẩm định kết quả đấu thầu 27
2.2.2.7 Phê duyệt kết quả đấu thầu 27
2.2.2.8 Thông báo kết quả đấu thầu 28
2.2.2.9 Thương thảo, hoàn thiện hợp đồng và ký kết hợp đồng 28
2.2.3.Các phương thức đấu thầu được sử dụng 28
2.2.4.Nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu 29
2.2.5.Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu 29
2.3.1.Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của hoạt động đấu thầu đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Cổ phần Dệt may Huế 32
2.3.1.1 Sự tác động của hoạt động đấu thầu dến sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Dệt may Huế .38
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 52.3.2 Những thành tựu đạt được của công tác đấu thầu tại công ty Cổ phần dệt may Huế 39
2.3.3.Những hạn chế và nguyên nhân của chúng 40
3.1 Định hướng nâng cao hiệu quả của công tác đấu thầu 42
3.2 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đấu thầu 42
3.2.1.Giải pháp từ cơ quan pháp lý 42
3.2.2.Giải pháp từ phía chủ đầu tư 43
3.2.3.Giải pháp từ phía nhà thầu 45
PHẦN III: LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 47
3.1 Kết luận 47
3.2 Kiến nghị 47
3.2.1 Cải cách, đổi mới các văn bản pháp lý, các quy định về đấu thầu 47
3.2.2 Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm trong đấu thầu 48
3.2.3 Hoạt động đấu thầu cần tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả 48
TÀI LIỆU THAM KHẢO 49 PHỤ LỤC
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 6DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
B/C : Tỷ lệ lợi ích/chi phíBKHDT : Bộ kế hoạch đầu tư
EU : Liên minh Châu ÂuGDP : Tổng thu nhập quốc dânHSDT : Hồ sơ dự thầu
HSMT : Hồ sơ mời thầuIRR : Hệ số hoàn vốn nội bộ
NPV : Giá trị hiện tại ròngSXKD : Sản xuất kinh doanhXNK : Xuất nhập khẩu
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 7DANH MỤC BẢNG BIỂU
1 Tình hình đấu thầu tại một số nước trên thế giới giai đoạn 2007 – 2011 14
2 Phương pháp đánh giá và lựa chọn nhà thầu 31
3 Tính toán giá trị hiện tại ròng của các dự án đấu thầu giai đoạn 2009 – 2013 34
4 Tính toán giá trị lợi ích trên chi phí các dự án đấu thầu giai đoạn 2009 - 2013 35
5 Hệ số hoàn vốn nội bộ của các dự án đấu thầu giai đoạn 2009 - 2013 36
6 Thời gian hoàn vốn của các dự án đấu thầu giai đoạn 2009 - 2013 38
7 Doanh thu của các dự án trong giai đoạn 2009-2013 39
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 8DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
1 Tình hình áp dụng các hình thức đấu thầu 17
1 Tổ chức bộ máy công ty Cổ Phần Dệt – May Huế 20
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 9ĐƠN VỊ QUY ĐỔI
Trang 10TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
1 Lý do chọn đề tài
Hoạt động đấu thầu trong thời gian qua đang dần phổ biến và được sử dụng nhiềutrong các hoạt động xây dựng, mua sắm và lắp đặt của nhiều dự án đầu tư lớn Phươngthức đấu thầu đã được lựa chọn và trở thành phương pháp hiệu quả dối với các ngànhnghề Và đối với ngành dệt may thì hoạt động đấu thầu dã đóng góp vào hiệu quả của hoạtđộng đầu tư của các doanh nghiệp dệt may Vậy nên tôi đã tiến hành nghiên cứu về đề tài
“Đánh giá hiệu quả hoat động đấu thầu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế”.
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn thực hiện đấu thầu
- Đánh giá hiệu quả của hoạt động đấu thầu ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuấtkinh doanh tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế
- Đề xuất một số định hướng và giải pháp để nâng cao hiệu quả của hoạt độngđấu thầu
3 Dữ liệu phục vụ nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Dựa vào các báo cáo tổng kết kết quả hoạtđộng sản xuất kinh doanh của công ty, báo cáo thường niên các năm 2009 – 2013 Cácbài báo về tình hình hình đấu thầu trong nước và ngoài nước thông qua internet
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu số liệu thứ cấp: nghiên cứu số liệu được tổng hợp bởiCông ty Cổ phần Dệt May Huế
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: tiến hành nghiên cứu xem xét đánh giánhững tài liệu thu thập được
- Phương pháp tổng hợp phân tích dữ liệu: là tiến hành tổng hợp và phân tích dữliệu đang có
5 Kết quả nghiên cứu đạt được
Qua quá trình nghiên cứu về hoạt động đấu thầu của công ty nắm bắt được tình hìnhđấu thầu của công ty Từ đó đánh giá được tính hiệu quả của hoạt động đấu thầu tại công ty.Đánh giá được sự tác động của hoạt động đấu thầu lên kết quả sản xuất kinhdoanh của Công ty Cổ phần Dệt May Huế
Đưa ra được các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu vànâng tầm ảnh hưởng của hoạt động đấu thầu trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa công ty Cổ phần Dệt May Huế
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 11PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thị trường ngày càng phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp cũng phải phát triểnhơn nữa để có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của thị trường và tránh bị lạchậu hốn với đối thủ cạnh tranh, điều tất yếu là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiêp sảnxuất kinh doanh ngày càng khốc liệt hơn Như vậy để có thể đứng vững trong thịtrường cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi các doanh nghiệp phải tiến hành đầu tư nhằm cảitiến chất lượng sản phẩm và mở rộng quy mô sản xuất để tăng năng lực cạnh tranh.Hoạt động đầu tư đã trở thành hoạt động chính và đóng vai trò quan trọng trong sảnxuất kinh doanh của các doanh nghiệp Những hoạt động đầu tư của các doanh nghiệpđược thực hiện dưới nhiều hình thức phù hợp với từng mục đích riêng của từng doanhnghiệp Tuy nhiên tất cả các hoạt động đầu tư dù phục vụ cho mục đích nào thì đềucần phải thực hiện những công việc như mua sắm, xây dựng và lắp đặt Và hoạt độngmua sắm, xây dựng, lắp đặt và dịch vụ có thể được thực hiện dưới rất nhiều phươngpháp khác nhau và một trong những phương pháp mang lại hiệu quả tốt nhất cho chủđầu tư chính là phương pháp đấu thầu Trong phương pháp đấu thầu chủ đầu tư làngười đi mua và các nhà thầu phải giới thiệu hàng hóa, sản phẩm của mình để ngườimua quyết định mua Khi tiến hành đấu thầu chủ đầu tư là người nắm rõ nhất các tiêuchuẩn của hàng hóa mà mình cần mua và có rất nhiều phương án được đưa ra cho chủđầu tư lựa chọn Hàng hóa cần mua rất đa dạng về mẫu mã, đặc tính kỹ thuật nên chủđầu tư có thể lựa chọn hàng hóa mà mình cần mua đáp ứng được yêu cầu về đặc tính
kỹ thuật với giả cả phù hợp nhằm tối đa hóa lợi ích
Phương pháp đấu thầu được lựa chọn và đã trở thành phương pháp hiệu quả trongnhiều ngành nghề, lĩnh vực sản xuất kinh doanh, trong đó có ngành dệt may Đây là ngànhthực hiện nhiều hoạt động đầu đầu tư vào các trang thiết bị sản xuất, dây chuyền côngnghệ Vì vậy hoạt động đấu thầu sẽ đóng góp không nhỏ vào việc mang lại hiệu quả chohoạt động sản xuất của các doanh nghiệp dệt may Nhận thấy đươc tầm quan trọng của
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 12hoạt động đấu thầu tại các doanh nghiệp dệt may tôi đã lựa chọn nghiên cứu về đề tài
“Đánh giá hiệu quả hoat động đấu thầu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế”.
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu về hoạt động đấu thầu và hiệu quả hoạt động đấuthầu tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế nhằm hiểu được rõ hơn ý nghĩa, nội dung củaphương pháp luận về đấu thầu và hiệu quả đấu thầu Qua đó tìm hiểu về hoạt động đấuthầu và đánh giá được hiệu quả của hoạt động đấu thầu trong sản xuất kinh doanh và
cụ thể là hiệu quả của hoạt động đâu thầu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế Từ đóđưa ra những kiến nghị, giải pháp giúp nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu tạiCông ty Cổ phần Dệt may Huế
3 Đối tượng nghiên cứu
Phương thức đấu thầu đã trở thành phương thức chính trong hoạt động đầu tưmua sắm và xây dựng của Công ty Cổ phần Dệt May Huế Hoạt động đấu thầu củacông ty bao gồm các công việc là: Thông báo mời thầu, tiến hành tổ chức sơ tuyển nhàthầu, tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu phù hợp và đáp ứng được yêu cầu của công
ty, thông báo cho nhà thầu tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng, tiến hành xử lý cácvấn đề phát sinh trong quá trình thực hiệp hợp đồng nếu có
4 Phạm vi nghiên cứu
Không gian nghiên cứu là tại Công Ty Cổ Phần Dệt May Huế, địa chỉ: 122Dương Thiệu Tước – Thủy Dương – Hương Thủy – Thừa Thiên Huế
Thời gian: giai đoạn 2009 – 2013
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp là phương pháp thu thập số liệu trực tiếp từcông ty mà số liệu thu thập được có thể phản ánh sơ bộ nội dung của vấn đề cần tìm hiểu.Phương pháp này thu thập những số liệu sau khi thu thập thì không cần thông qua tổnghợp, thống kê như những số liêu sơ cấp mà có thể sử dung ngay để tiến hành phân tích về
ý nghĩa của nó và đưa ra nhận xét hay kết luận về vấn đề đó Số liệu này có thể thu thậpđược từ các báo cáo, các hồ sơ, các văn bản tổng kết của đối tượng nghiên cứu
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 13 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu là phương pháp mà người thực hiện đề tài cầnphải đọc suy ngẫm, phân tích các tài liệu, số liệu liên quan đến đối tượng nghiên cứunhằm xác định được phương hướng thực hiện đề tài nghiên cứu
Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu
Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu là tiến hành tổng hợp tài liệu, số liệu
về nội dung cần nghiên cứu và thực hiện các phương thức tính toán, phân tích thôngtin, số liệu trên công cụ excel nhằm đánh giá và đưa ra được giải pháp năng cao hơnnữa hiệu quả của hoạt động đấu thầu tại công ty
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 14PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU 1.1 Cơ sở lý luận về hoạt động đấu thầu và hiệu quả hoạt động đấu thầu 1.1.1 Hoạt động đấu thầu
1.1.1.1 Các khái niệm liên quan đến đấu thầu
Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu
để thực hiện gói thầu mua sắm hàng hoá, dịch vụ tư vấn, đầu tư xây dựng được cấp cóthẩm quyền phê duyệt trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch vàhiệu quả kinh tế
Trình tự thực hiện đấu thầu gồm các bước chuẩn bị đấu thầu, tổ chức đấu thầu, đánh
giá hồ sơ dự thầu, đánh giá hồ sơ đề xuất, thẩm định và phê duyệt kết quả đấu thầu, thôngbáo kết quả đấu thầu, thương thảo, hoàn thiện hợp đồng và ký kết hợp đồng
Bên mời thầu là chủ đầu tư, thủ trưởng đơn vị mua sắm hoặc tổ chức chuyên môn
có đủ năng lực và kinh nghiệm được chủ đầu tư, chủ tài khoản đơn vị dự toán sử dụng
để tổ chức đấu thầu theo các quy định của pháp luật
Gói thầu là một phần của dự án, trong một số trường hợp đặc biệt gói thầu là
toàn bộ dự án; gói thầu có thể gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều
dự án hoặc là khối lượng mua sắm một lần đối với mua sắm thường xuyên Việc phânchia gói thầu phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt
Hồ sơ mời sơ tuyển là toàn bộ tài liệu bao gồm các yêu cầu về năng lực và kinh
nghiệm đối với nhà thầu làm căn cứ pháp lý để bên mời thầu lựa chọn danh sách nhàthầu mời tham gia đấu thầu
Hồ sơ dự sơ tuyển là toàn bộ tài liệu do nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ sơ mời
sơ tuyển
Hồ sơ mời thầu là toàn bộ tài liệu sử dụng cho đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu
hạn chế bao gồm các yêu cầu cho một gói thầu làm căn cứ pháp lý để nhà thầu chuẩn
bị hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm lựa chọn nhà thầutrúng thầu; là căn cứ cho việc thương thảo, hoàn thiện và ký kết hợp đồng
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 15Hồ sơ dự thầu là toàn bộ tài liệu, mẫu biểu do nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ
sơ mời thầu và được nộp cho bên mời thầu theo quy định nêu trong hồ sơ mời thầu
Giá gói thầu là giá trị gói thầu (không bao gồm dự phòng) được xác định trong
kế hoạch đấu thầu trên cơ sở tổng mức đầu tư hoặc tổng dự toán, dự toán được duyệt
và các quy định hiện hành khác
Giá đánh giá là giá được xác định trên cùng một mặt bằng về các yếu tố kỹ thuật,
tài chính, thương mại và được dùng để so sánh, xếp hạng hồ sơ dự thầu đối với góithầu mua sắm hàng hóa, xây lắp hoặc gói thầu EPC Giá đánh giá bao gồm giá dự thầu
do nhà thầu đề xuất để thực hiện gói thầu sau khi đã sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch,cộng với các chi phí cần thiết để vận hành, bảo dưỡng và các chi phí khác liên quanđến tiến độ, chất lượng, nguồn gốc của hàng hóa hoặc công trình thuộc gói thầu trongsuốt thời gian sử dụng
Hợp đồng là văn bản ký kết giữa chủ đầu tư và nhà thầu được lựa chọn trên cơ sở
thoả thuận giữa các bên nhưng phải phù hợp với quyết định phê duyệt kết quả lựa chọnnhà thầu và các quy định khác có liên quan theo quy định của pháp luật
1.1.1.2 Hình thức tổ chức đấu thầu
Hoạt động đấu thầu là hoạt động thưc hiện đầu tư của các doanh nghiệp nên nóđược thực hiện với nhiều hình thức khác nhau, mỗi một hình thức đều mang những ưuthế riêng biệt và phù hợp đối với các dự án có tính chất khác nhau Và ta có tổng cộngbảy hình thức tổ chức đấu thầu là: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu,mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, tự thưc hiện, lựa chọn nhà thầu trong trườnghợp đặc biệt
Đấu thầu rộng rãi
Đối với đấu thầu rộng rãi, không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự Trước khiphát hành hồ sơ mời thầu, bên mời thầu phải thông báo mời thầu theo quy định để cácnhà thầu biết thông tin tham dự Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mời thầu cho cácnhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứđiều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho mộthoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 16 Đấu thầu hạn chế
Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong các trường hợp sau đây:
+ Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng cho góithầu;
+ Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù; gói thầu cótính chất nghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêucầu của gói thầu
Hình thức đấu thầu hạn chế là hình thức mà chủ đầu tư có thể giới hạn số lượngnhà thầu thông qua bản danh sách ngắn mà bên mời thầu lập ra dựa trên đánh giá riêngcủa bên mời thầu hoặc là tiến hành đặt điều kiện cần đáp ứng khi tham gia dự thầutrong thông báo mời thầu của công ty Khi mà số lượng nhà thầu tham gia dự thầu íthơn so với quy định thì chủ đầu tư cần trình người có thẩm quyền xem xét, quyết địnhcho phép thực hiện đấu thầu hạn chế hoặc áp dụng hình thức lựa chọn khác
Chỉ định thầu
Hình thức chỉ định thầu là hình thức mà chủ đầu tư chỉ định trực tiếp nhà thầuthực hiện dự án của mình Tại đây chỉ phát sinh quan hệ giữa chủ đầu tư và một nhàthầu duy nhất Nhà thầu được đề nghị chỉ định thầu có đủ năng lực thực hiện gói thầu.Hình thức chỉ định thầu được áp dụng với những công việc sau:
- Phải đảm bảo tính bí mật (an ninh quốc gia)
- Phải thực hiện công việc ngay (khắc phục sự cố)
- Giá trị công việc nhỏ, yêu cầu kỹ thuật đơn giản
- Công việc có tính thử nghiệm nên rủi ro cao
- Quy định của nguồn vốn
Mua sắm trực tiếp
Mua sắm trực tiếp là hình thức thực hiện gói thầu mà chủ đầu tư lựa chọn nhàthầu thực hiện dự án mà không thông qua đấu thầu Khi thực hiện mua sắm trực tiếp,chủ đầu tư mời nhà thầu trước đó đã được lựa chọn thông qua đấu thầu để thực hiệngói thầu mới có nội dung tương tự với gói thầu mà nhà thầu này đã thực hiện trước đó
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 17 Tự thực hiện
Hình thức tự thực hiện được áp dụng trong trường hợp chủ đầu tư là nhà thầu có đủnăng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mình quản lý và sử dụng
Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt
Trường hợp gói thầu có đặc thù riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựachọn nhà thầu theo quy định thì chủ đầu tư phải lập phương án lựa chọn nhà thầu, bảo đảmmục tiêu cạnh tranh và hiệu quả kinh tế trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định
1.1.1.3 Vai trò của đấu thầu
1.1.1.3.1 Vai trò của đấu thầu đối với chủ đầu tư
Trong hoạt động đấu thầu thì chủ đầu tư là người đi mua và quyết định việc hìnhthành giao dịch đấu thầu hay không Trong trường hợp đó, người mua do nắm vữngnhững nhu cầu của mình và nắm chắc mối quan hệ giữa số lượng, chất lượng và giá cảnên họ sẽ luôn tìm cách để có thể hướng tới sự tối đa hóa lợi ích kinh tế Khi thực hiệnđấu thầu, chủ đầu tư bên mời thầu sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn đối với hàng hóa cầnmua sắm Với nhiều mặt hàng đa dạng và phong phú chủ đầu tư có thể lựa chọn mặthàng đạt yêu cầu cần thiết của mình với giá thành hợp lý Như vậy, hoạt động đấu thầu
đã giúp chủ đầu tư có thể nâng cao hiệu quả mua sắm là giảm chi phí mua sắm xuốngnhưng vẫn mua được hàng hóa có chất lượng tốt hơn
Khi tiến hành hoạt động đấu thầu sẽ thu hút được rất nhiều nhà thầu tham gia vàohoạt động đấu thầu nhờ đó chủ đầu tư có thể tiếp cận được với nhiều nhà thầu mới cótiềm năng phát triển tốt hơn Bên cạnh đó, hoạt động đấu thầu cũng thu hút được nhiềunhà thầu mạnh giới thiệu sản phẩm mới của mình giúp cho chủ đầu tư có thể tìm ra
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 18hàng hóa thay thế mới và cũng tiếp cận với phương thức, hoàng hóa, dịch vụ có đặctính kỹ thuật mới, hiện đại hơn.
Thông qua hoạt hoạt đấu thầu thì chủ đầu tư có thể sử dụng vốn đầu tư của mìnhhiệu quả hơn nhờ hạn chế được các tác động tế nhị từ các mối quan hệ của các cá nhâncủa bên chủ đầu tư với đối tác nhờ vậy mà hạn chế được những thông đồng giữa các cánhân của hai bên đối tác Bên cạnh đó trong một số trường hợp mà chủ đầu tư khôngthể trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư của mình thì phương thức đấu thầu làgiải pháp tối ưu nhất giúp chủ đầu tư giám sát được hoạt động đầu tư của mình thôngqua hình thức tổng thầu EPC
1.1.1.3.2 Vai trò của đấu thầu đối với nhà thầu
Trong đấu thầu do khi dành được những hợp đồng lớn có khi lên tới cả tỷ USDnên các nhà thầu có lợi về nhiều mặt Đối với xã hội thì uy tín của họ được nâng cao,giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán tăng, những nhà lãnh đạo của các nhà thầu cóđiều kiện tốt để có thể tiến xa hơn trên con đường danh vọng của mình Nhờ tập trungthực hiện cung cấp cho dự án lớn trong một khoảng thời gian nhất định nên đã tạođược thêm công ăn việc làm cho công nhân của mình, giúp họ có thể trau dồi hoànthiện tay nghề, tăng thêm thu nhập cải thiện cuộc sống Với những công ty uy tín biếtcách phân bổ nguồn lực của mình thì có thể giải quyết được hoàn cảnh dư thừa nhâncông sau khi hoàn thành và bàn giao hợp đồng đấu thầu
Khi tham gia đấu thầu vào các gói thầu sẽ giúp cho các nhà thầu được cọ xát,hiểu biết thêm về các đối thủ cạnh tranh khác cùng ngành với mình Khi được cọ xátvới nhiều đối thủ mới sẽ giúp cho các chủ đầu tư có thể tự hoàn thiện mình hơn nữa,nâng cao năng lực cạnh tranh, hoàn thiện sản phẩm và có thể tiếp cận với các kháchhàng mới, mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của mình
Đấu thầu nói chung và đấu thầu quốc tế nói riêng nó sẽ giúp cho các nhà thầu
có thể học hỏi và thay đổi thiết bị công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho bảnthân mình Để cho dự án của mình được lựa chọn các nhà thầu phải đáp ứng nhữngtiêu chuẩn nhất định hoặc phải sử dụng công nghệ tiên tiến, do BMT quy định Nhưvậy để có đủ điều kiện đó thì các nhà thầu buộc phải thay đổi về cả chất và lượng sảnphẩm của mình Bên cạnh đó nhờ đạt được các hợp đồng có giá trị tạo tiền đề và điều
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 19kiện cho các nhà thầu có thể đầu tư cải thiện mình làm tăng khả năng trúng thầu hơnđối với các dự án khác Đấu thầu không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho các nhà thầu
mà nó còn năng cao uy tín trên thị trường tạo tiền đề cho các nhà thầu mở rộng quy
mô và phát triển hơn nữa Và nó cúng giúp tăng thêm kinh nghiệm đấu thầu cho cácnhà thầu
Hoạt động đấu thầu chính là cầu nối để cho các nhà thầu là doanh nghiệp có thểvươn đến tầm thế giới mở rộng quan hệ giao lưu hợp tác quốc tế tiếp cận với nhiềutiến bộ khoa học công nghệ trên toàn thế giới Nhờ vậy mà các nhà thầu có thể nângcao năng lực cạnh tranh của mình và có thể huy động vốn từ nguồn quốc tế
1.1.1.3.3 Vai trò của đấu thầu đối với nền kinh tế
Như chúng ta đã biết hoạt động đấu thầu mang lại những lợi ích đích thực cho cảchủ đầu tư cũng như là các nhà thầu nhờ vậy nó sẽ là nguồn động lực và cũng là cơ sởcho sự phát triển đồng đều của toàn bộ nền kinh tế Vì thế đấu thầu cũng nắm giữ vaitrò quan trọng cho sự phát triển bền vững cho nền kinh tế quốc dân
Hoạt động đấu thầu đã tạo ra được môi trường cạnh tranh bình đẳng và lànhmạnh giữa các nhà thầu để tất cả các nhà thầu đều có cơ hội phát triển là ngang nhautránh phát triển méo mó dần tạo ra thị trường độc quyền Nhờ vậy hoạt động đấu thầucũng góp phần nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về các hoạt động của nền kinh tế
1.1.1.4 Các nguyên tắc đấu thầu
Khi thực hiện công tác đấu thầu thì các bên liên quan cần phải đảm bảo thực hiện tốt
và đầy đủ các nguyên tắc của đấu thầu theo quy định Để một hoạt động đấu thầu hợppháp, đúng với quy định thì công tác đấu thầu cần phải tuân thủ và làm sáng tỏ bốnnguyên tác cơ bản của đấu thầu là: cạnh tranh – công bằng – minh bạch – hiệu quả
1.1.4.1.Nguyên tắc cạnh tranh
Khi tiến hành hoạt động đấu thầu thì bên mời thầu cũng như các nhà thầu đềucần phải tuân thủ các quy định và đảm bảo sự cạnh tranh đầy đủ hợp pháp giữa cácnhà thầu Bên mời thầu không được cấu kết với nhà thầu mà phải tạo điều kiện thuậnlợi cho tất cả các nhà thầu tham gia đấu thầu
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 201.1.4.4.Nguyên tắc hiệu quả
Phương thức đấu thầu được lựa chọn thực hiện là nhằm hướng đến mục đích lànâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư của chủ đầu tư nên công tác đấu thầu cần phải đảmbảo đạt hiệu quả tốt Để hoạt động đấu thầu có thể đảm bảo nguyên tắc hiệu quả thì cảbên mời thầu và nhà thầu được lựa chọn phải đảm bảo thực hiện tốt công việc củamình Bên mời thầu cần lựa chọn nhà thầu tốt nhất còn nhà thầu thực hiện gói thầu cầnphải đảm bảo thực hiện đúng thời gian yêu cầu của gói thầu đảm bảo gói thầu có thểphát huy hiệu quả của nó
1.1.2 Hiệu quả hoạt động đấu thầu
Hiệu quả
Cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội thì hiệu quả kinh tế không chỉ làmối quan tâm của bản thân người sản xuất, doanh nghiệp, của bất cứ cá nhân nào màcòn là vấn đề của toàn xã hội, của tất cả các quốc gia nào trên thế giới, của nền kinh tế
Đó là thước đo quan trọng phản ánh trình độ tổ chức quản lí, trình độ tổ chức khaithác các yếu tố đầu vào, các nguồn lực tự nhiên phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinhdoanh Hiệu quả kinh tế của một hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu đề cập đến lợiích kinh tế sẽ thu được từ hoạt động đó, phản ánh mặt chất lượng của hoạt động kinh tế.Nâng cao chất lượng của hoạt động kinh tế tức là làm cho hoạt động sản xuất kinhdoanh có hiệu quả, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người về mọi mặt.Đồng thời đây cũng là mục đích cuối cùng của mọi nỗ lực sản xuất kinh doanh
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 21Theo GS Paul A.Samuelson: “Hiệu quả có nghĩa là không lãng phí hoặc sửdụng các nguồn lực một cách tiết kiệm để thỏa mãn các nhu cầu và mong muốncủa con người”.
Theo TS Nguyễn Tiến Mạnh: “Hiệu quả kinh tế là một phạm trù khách quanphản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu đã được xác định”.GS.TS Ngô Đình Giao lại cho rằng: “Hiệu quả kinh tế là tổ chức cao nhất của sựlựa chọn kinh tế của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường có sự quản lí củaNhà nước”
Như vậy có nhiều quan điểm về hiệu quả kinh tế, mỗi quan điểm lại có một góc
độ nhìn nhận khác nhau Tuy nhiên xét cho cùng chúng ta có thể hiểu hiệu quả kinh tế
là so sánh thành quả được và toàn bộ chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó Bản chấtcủa hiệu quả kinh tế chính là mối quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được với toàn bộchi phí bỏ ra, kết quả so sánh càng lớn thì hiệu quả kinh tế càng cao và ngược lại kếtquả so sánh càng thấp thì hiệu quả càng thấp
Theo Fassell (1957) và một số nhà kinh tế khác thì chúng ta có thể tính được hiệuquả kinh tế một cách đầy đủ theo nghĩa tương đối Hiệu quả kinh tế là một phạm trùtrong đó sản xuất đạt cả hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ Điều đó có nghĩa là cảhai yếu tố hiện vật và giá trị đều tính đến khi xem xét việc sử dụng các yếu tố nguồnlực trong hoạt động sản xuất Nếu hoạt động sản xuất chỉ đạt hiệu quả kỹ thuật hayhiệu quả phân bổ thì đó chỉ mới là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ để đạthiệu quả kinh tế
Ý nghĩa của việc đánh giá hiệu quả kinh tế
Như đã nói trên, hiệu quả kinh tế đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối vớibản thân một doanh nghiệp, một cá nhân nào đó mà là mối quan tâm của toàn xã hội
Do đó việc đánh giá hiệu quả kinh tế sau mỗi chu kỳ sản xuất là rất quan trọng vàkhông thể thiếu đối với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và sản xuất nôngnghiệp nói riêng
Khi đánh giá hiệu quả kinh tế chúng ta biết được mức độ sử dụng các nguồn lựctrong quá trình sản xuất đã hiệu quả hay chưa, đã tối thiểu hóa các chi phí hay chưa
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 22Đồng thời biết dược nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả/hiệu quả đó để từ đó có biệnpháp khắc phục hợp lí.
Đánh giá hiệu quả kinh tế còn là căn cứ để xác định các mục tiêu phương hướngsản xuất kinh doanh của đơn vị trong thời gian tiếp theo nhằm đạt được sự tăng trưởngcao trong sản xuất trên cơ sở những cái đạt được Xét đến cùng đánh giá hiệu quả kinh
tế là căn cứ thực hiện tái sản xuất mở rộng và có hiệu quả hơn
Hiệu quả hoạt động đấu thầu
Hoạt động đấu thầu chỉ có thể xuất hiện khi tiến hành đầy tư mua sắm hàng hóa,xây lắp công trình hay là có nhu cầu về dịch vụ tư vấn Bởi vậy hoạt động đấu thầugần như gắn liền và tồn tại song song với hoạt động đầu tư và mục đích hướng đến củahoạt động đầu tư là đạt được hiệu quả kinh tế Mặt khác hoạt động đấu thầu là nhằmmục đích giảm thiểu chi phí đầu tư nhưng mang lại nguồn lợi ích lớn hơn cho hoạtđộng đầu tư
Vậy hiệu quả đấu thầu chính là việc đạt được mục đích giảm thiểu chi phí đầu tưđến mức thấp nhất có thể giúp cho hoạt động đầu tư đạt được hiệu quả kinh tế cao hơn
so với việc thực hiện công tác đầu tư theo phương thức thông thường trước đây Hayhiểu theo cách khác là khi thực hiện đấu thầu thì hoạt động đầu tư sẽ đạt được mức lợiích cao hơn trên cùng nguồn lực có hạn ở hiện tại của công ty so với việc tiến hànhđầu tư theo cách thông thường của dự án
1.2 Cơ sở thực tiễn về hoạt động đấu thầu
1.2.1.Hoạt động đấu thầu trên thế giới
Trong giai đoạn 2009 – 2013 hoạt động đấu thầu trên thế giới chịu nhiều ảnhhưởng từ các cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, khủng hoảng nợ công ở Châu Âu đãtạo nên những biến động lớn cho hoạt động đấu thầu của thế giới
Trong giai đoạn từ năm 2007 đến 2011 tổng giá trị đấu thầu của Nhật Bản tăng từ8,95 triệu $ lên đến 18,17 triệu $ Bên cạnh đó số lượng gói thầu cũng tăng lên từ11.548 gói thầu/năm lên tới 14.462 gói thầu/năm Như vậy trong giai đoạn này thịtrường đấu thầu của Nhật Bản phát triển và giá trị đấu thầu tăng lên là do giá trị củatừng gói thầu tăng lên Đấu thầu Nhật Bản chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng giá trị
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 23hàng hóa quốc dân, số lượng hợp đồng được ký kết thông qua đấu thầu chiếm 90% vàtổng giá trị của nó chiếm tới 81%.
Trong giai đoạn từ năm 2007 dến năm 2011 tổng giá trị gói thầu của nước Anhđược công bố lại có xu hướng tăng lên từ 112,71 triệu $ lên 131,42 triệu $ và đặc biệttrong năm 2010 giá trị các gói thầu đạt tới 151,18 triệu $ cao nhất vượt trội so với cácquốc gia trong khu vực EU Trong đó giá trị các gói thầu từ các khoản chi tiêu củachính phủ chỉ chiếm từ 20,2% đến 25,1% và trong năm 2010 đạt 28,2% tổng chi củachính phủ Mặt khác thì số lượng gói thầu của nước Anh lại có xu hướng giảm xuống
từ 12849 gói thầu/năm xuống còn 11009 gói thầu/năm từ đó ta có thể thấy hoạt độngđấu thầu ngày càng được tin cậy và được sử dụng cho những dự án có quy mô lớn Giátrị đấu thầu đóng góp vào GDP chiếm từ 3,9% đến 6,4% so với tổng GDP của cả nước.Điều này cho thấy hoạt động đấu thầu trong nền kinh tế nước Anh mang lại hiệu quảtốt và được tin dùng
Trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011 nước Đức có tổng giá trị của góithầu được công bố cũng có chiều hướng tăng lên từ 37,58 triệu $ đến 46,91 triệu $.Trong đó giá trị của các gói thầu đến từ nguồn vốn nhà nước chiếm từ 6,6% đến 6,8%tổng chi Và số lượng gói thầu tăng khá mạnh từ 16196 gói thầu/năm lên đến 22370gói thầu/năm trong năm 2011 Sự đóng góp của hoạt động đấu thầu vào GDP ở nướcĐức là rất thấp chỉ từ 1,1% đến 1,3% bởi vì hoạt động đấu thầu ở đây là do nhà nướctiến hành nên chủ yếu tập trung vào duy trì và phát triển lợi ích xã hội không chú trọngvào lợi ích kinh tế
Trong giai đoạn 2007 – 2011 quy mô đấu thầu của Trung Quốc tăng lên rấtnhanh từ 59.248,5 triệu $ đến 135.521,7 triệu $, tăng lên rất nhanh và gấp 2,3 lần Nhờ
sự đóng góp lớn từ hoạt động đấu thầu mà GDP của Trung Quốc tăng lên rất nhanhtăng từ 2.710 triệu $ lên đến 5.930 triệu $ Hoạt động đấu thầu của Trung Quốc tậptrung nhiều vào các dự án xây dựng công trình có quy mô lớn đang dần phổ biến hơn ởkhắp Trung Quốc
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 24Tổng giá trị
(Triệu $)
Số gói thầu
Tổng giá trị
(Triệu $)
Số gói thầu
Tổng giá trị
(Triệu $)
Nhật Bản 11.548 8,95 12.902 13,80 14.462 18,17 + Bộ Tài chính Pháp lệnh số 45 của năm 1980
+ Hiệp định mua sắm chính phủ năm 1981
Anh 12.849 112,71 11.625 151,18 11.009 131,42 + Luật định 2009 số 2992 và số 3100
+ Sửa đổi ngưỡng – Quy định 1336/2013
Đức 16.196 37.58 21.836 45,20 22.370 46,91 + Chỉ thị mua sắm quốc phòng 2009/81/EC
+ Thông tin liên lạc 2013 C366/01
Trung Quốc 37.819 59.248,5 49.853 119.371 56.170 135.521,7 + Luật mua sắm chính phủ nước Cộng hòa
nhân dân Trung Hoa
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 251.2.2.Hoạt động đấu thầu ở Việt Nam
1.2.2.1.Quy định chung về hoạt động đấu thầu ở Việt Nam
- Thông tư số 09/2010/TT-BKH ngày 21/04/2010 của Bộ Kế Hoạch và Đầu Tưquy định chi tiết về lập báo cáo đánh giá HSDT đối với gói thầu mua sắm hàng hóa vàxây lắp
- Thông tư số 01/2011/TT-BKHDT ngày 04/01/2011 của Bộ Kế Hoạch Đầu Tưquy định chi tiết kiểm tra về công tác đấu thầu
Dự án bắt buộc đấu thầu
Việc lựa chọn nhà thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án dược quy định tạiđiều 1 luật đấu thầu 2005 là:
- Dự án sử dụng vốn nhà nước từ 30% trở lên cho mục tiêu đầu tư phát triển,ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 26+ Dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp mở rộng các dự án đã đầu tư xây dựng;+ Dự án đầu tư để mua sắm tài sản kể cả thiết bị, máy móc không cần lắp đặt;+ Dự án quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xâydựng đô thị, nông thôn;
+ Dự án nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật;
+ Các dự án khác cho mục tiêu đầu tư phát triển;
- Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt độngthường xuyên của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổchức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn
vị vũ trang nhân dân
- Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm phục vụ việc cải tạo,sửa chữa lớn các thiết bị, dây chuyền sản xuất, công trình, nhà xưởng đã đầu tư củadoanh nghiệp nhà nước
1.2.2.2.Tình hình hoạt động đấu thầu ở Việt Nam giai đoạn 2009 – 2011
Hiện nay các dự án sử dụng hình thức đấu thầu đang dần phổ biến rộng rãi vàhoạt động trong nhiều lĩnh vực hơn ở Việt Nam Tuy hoạt động đấu thầu đang dần phổbiến trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế nhưng vẫn tập trung phần lớn trong ngànhcông nghiêp xây dựng
Nhìn chung tình hình đấu thầu ở Việt Nam hiện nay thì hình thức chỉ định thầuđược sử dụng phổ biến hơn các hình thức còn lại và hiện đang có xu hướng tăng lên.Bên cạnh đó hình thức đấu thầu rỗng rãi cũng đã được sử dụng trong công tác đấu thầucủa các dự án tuy nhiên hình thức đấu thầu rộng rãi có xu hướng dần qua các năm.Hình thức tổ chức đấu thầu được sử dụng nhiều nhất là chỉ định thầu và thứ hai là đấuthầu rộng rãi với số liệu thống kê qua các năm là năm 2009 tỷ lệ các dự án chỉ địnhthầu chiếm 67,13% tổng số gói thầu và các dự án đấu thầu rộng rãi là 21,39% còn lại
là các hinh thức khác Năm 2010 các dự án chỉ định thầu tăng so với năm 2009 vàchiếm 73% tổng số gói thầu và các dự án đấu thầu rộng rãi chiếm 15% còn lại các hìnhthức khác chỉ chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số gói dthầu Năm 2011 số gói thầu chỉ địnhchiếm 75% và số gói thầu cạnh tranh rộng rãi chiếm 13% còn lại là các hình thức đấuthầu khác
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 27Biểu đồ 1: Tình hình áp dụng các hình thức đấu thầu
Qua đó tình hình đấu thầu của Việt Nam có xu hướng dịch chuyển từ cạnh tranhrộng rãi sang chỉ định thầu (biểu đồ 1.1) Như vậy thời gian qua hoạt động đấu thầutuy đã có luật đấu thầu được ban hành để kiểm tra giám sát thực hiện đấu thầu nhưnghình thức chỉ định thầu vẫn chiếm tỷ lệ lớn với 75% tổng số gói thầu và chiếm 45%tổng vốn đầu tư Từ đó tạo ra hạn chế lớn trong quá trình đấu thầu hiện nay là chưađảm bảo được nguyên tắc cạnh tranh, công bằng nên hoạt động đấu thầu dễ bị lợi íchcủa nhóm chi phối dẫn đến tình trạng tham nhũng ảnh hưởng đến nguyên tắc hiệu quảtrong đấu thầu
Hiện tại Bộ Kế Hoạch Đầu Tư đang triển khai thí điểm chương trình đấu thầuqua mạng do Cục Quản lý Đấu thầu thực hiên giai đoạn 2012-2013 nhằm khắc phục vàlàm tăng tính cạnh tranh trong hoạt động đấu thầu giữa các nhà thầu, hạn chế gian lậntrong đấu thầu Kết quả thực hiện thí điểm đấu thầu qua mạng giai đoạn 2012-2013mang lại so với giai đoạn 2009-2011 là rất đáng khích lệ, với số gói thầu áp dụng hìnhthức đấu thầu qua mạng tăng 20 lần và số người sử dụng đăng ký tham gia tăng 500%trong đó số lượng nhà thầu tăng 650% và bên mời thầu tăng 460%
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 28CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TỪ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
DỆT MAY HUẾ
2.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Dệt May Huế
2.1.1.Quá trình hình thành và phát triển của công ty
Theo hiệp định ký kết giữa hai Nhà nước Việt Nam và Hungary về việc xây dựngmột nhà máy sợi ở Việt Nam bằng vốn viện trợ, Hungary là bên cung cấp toàn bộ thiết
bị công nghệ và phụ tùng với công suất thiết kế là 51.360 cọc sợi, và Việt Nam là bênđầu tư xây dựng mặt bằng Chính phủ Việt Nam sau khi xem xét đã chọn Huế là địađiểm đặt nhà máy sợi nhằm mục đích phát triển kinh tế cho khu vực miền Trung.Quá trình xây dựng và lắp đặt thiết bị được bắt đầu từ năm 1979 cho đến năm
1987 cơ bản mới hoàn thành Ngày 16/01/1988 Bộ Công Nghiệp Nhẹ ra quyết định số10CN- TCCB thành lập Nhà máy sợi Huế, đến ngày 26/3/1988 Nhà máy khánh thành
và chính thức đi vào hoạt động
Quy mô của nhà máy ngày càng được mở rộng, đầu năm 1994 Nhà máy sợi Huế
đã nhận được thêm một nhà máy sợi do Tỉnh Thừa Thiên Huế bàn giao Trước tìnhhình đó Bộ Công Nghiệp Nhẹ ra quyết định 140/CN- TCLĐ ngày 19/02/1994 thànhlập công ty Cổ phần dệt may Huế trực thuộc Tổng Công Ty Dệt May Việt Nam với sốvốn ban đầu là 45.439.870.000 đ trong đó :
Đến đầu năm 2006 công ty chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần.Công ty Cổ phần dệt may Huế trong những năm qua sản xuất kinh doanh luôn đạt hiệu
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 29quả cao, thu được nhiều lợi nhuận, góp phần vào quá trình phát triển của nền kinh tếđịa phương nói chung và ngành dệt may nói riêng.
2.1.2.Chức năng và nhiệm vụ hoạt động của công ty
Nhiệm vụ
+ Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch sản xuất, định mức thu chi đảm bảo cólãi trong hoạt động kinh doanh
+ Thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước thông qua nộp thuế và các khoản phí
+ Giải quyết công ăn việc làm, tạo thu nhập cho người lao động
+ Cung cấp sản phẩm cho người tiêu dùng
+ Quản lí, sử dụng vốn kinh doanh theo chế độ, chính sách bảo toàn và phát triểnvốn, tự trang trải về tài chính
+ Thực hiện nghiêm túc các hợp đồng mua bán và thực hiện tốt các chính sáchcủa Nhà nước liên quan đến công ty
+ Thực hiện các nhiệm vụ và nghĩa vụ Nhà nước giao Thực hiện đầy đủ cácchính sách kinh tế và pháp luật của Nhà nước
+ Bảo vệ Công ty, bảo vệ sản xuất, giữ gìn an ninh Công ty cũng như toàn xãhội, làm tròn nghĩa vụ quốc phòng
2.1.3.Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty
Bộ máy quản lý của Công ty được tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng, Chủtịch hội đồng quản trị là người đứng đầu, chịu trách nhiệm cao nhất, Tổng Giám đốc làngười điều hành trực tiếp mọi hoạt động của Công ty
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 30HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ BAN KIỂM SOÁT
P.TỔNG GIÁM ĐỐC Phụ trách Nội chính
P.TỔNG GIÁM ĐỐC Phu trách Sợi
TrưởngphòngkếhoạchXNKMay
Trưởngphòngtàichính
kế toán
Trưởngphòngkinhdoanh
GiámđốcnhàmáySợi
TrưởngphòngKỹthuậtđầu tư
Trưởngphòngnhân sự
Trưởngtrạm ytế
Trưởngban đờisống
Trưởngbanbảo vệ
Giámđốc xínghiệp
cơ điện
Giámđốc nhàmáyDệtNhuộm
Sơ đồ 1: Tổ chức bộ máy công ty Cổ Phần Dệt – May Huế
Ghi chú: Quan hệ trực tiếpĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾQuan hệ chức năng Quan hệ kiểm tra
Trang 31 Chức năng nhiệm vụ và mối quan hệ giữa các phòng ban
- Hội đồng quản trị: là cơ quan quản lí cao nhất, có quyền nhân danh công ty để
quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục tiêu, chiến lược và quyền lợi của công ty
- Ban kiểm soát: có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp lí, hợp pháp trong điều hành.
Ban kiểm soát hoạt động độc lập với Hội đồng quản trị và Ban giám đốc
- Tổng giám đốc: Là người đứng đầu, chịu trách nhiệm toàn bộ về kết quả hoạt
động SXKD của công ty, thực hiện nhiệm vụ và nghĩa vụ đối với NN
- Phó tổng giám đốc: là người giải quyết những công việc được Tổng giám đốc
ủy quyền, là người phụ trách và chỉ đạo các phòng ban và đơn vị sản xuất
- Phòng kinh doanh: Tổ chức thực hiện kế hoạch cung ứng và quản lý toàn bộ
nguyên liệu, vật tư kỹ thuật, thiết bị phụ tùng đặt mua trong nước và nhập khẩu Phụtrách tiêu thụ toàn bộ sản phẩm ở thị trường trong nước và nước ngoài thông qua bánbuôn và bản lẻ, đại lý xuất nhập khẩu trực tiếp và uỷ thác xuất nhập khẩu
- Phòng tài chính kế toán: Tổ chức ghi chép, tính toán và phản ánh đầy đủ các
nghiệp vụ phát sinh Định kỳ phối hợp với các phòng ban liên quan tiến hành kiểm kêtất cả các loại vật tư hàng hóa thành phẩm trong kho và xuất dùng Lập các báo cáoquyết toán phản ánh tình hình hoạt động SXKD gửi các cơ quan quản lý
- Phòng quản lý chất lượng: Chịu trách nhiệm về kiểm tra chất lượng trên các
công đoạn của dây chuyền sản xuất và sản phẩm trước khi nhập kho, kiểm tra nguyênphụ liệu mua vào, và việc tiêu thụ thành phẩm, hàng hóa
2.2. Quy trình tổ chức đấu thầu tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế
2.2.1.Các quy định được sử dụng trong công tác đấu thầu của công ty
Công ty cổ phần Dệt may Huế khi tham gia hoạt dộng đấu thầu thì công ty làbên mời thầu thực hiện công tác tổ chức đấu thầu các dự án của công ty Hoạt độngđấu thầu là cách thức mua sắm hàng hóa trong đó người đi mua và người bán buộcphải tuân thủ các quy định do chủ đầu tư đưa ra Để thực hiện tốt hoạt động dấuthầu của công ty thì Công ty Cổ phần Dệt may Huế đã áp dụng các quy định màbên mời thầu và nhà thầu phải tuân thủ khi tham gia đấu thầu, đại diện một số vănbản pháp luật như sau:
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 32- Luật đấu thầu số 61/2005/QH11của Quốc hội khóa 11 tại kỳ họp thứ 8 bắt đầu
2.2.2.Các bước tiến hành đấu thầu
2.2.2.1.Chuẩn bị đấu thầu
Sơ tuyển nhà thầu
Việc sơ tuyển nhà thầu được thực hiện theo quy định sau đây:
- Việc sơ tuyển nhà thầu được thực hiện trước khi tổ chức đấu thầu nhằm chọnđược các nhà thầu đủ năng lực và kinh nghiệm theo yêu cầu của gói thầu để mời thamgia đấu thầu; đối với các gói thầu mua sắm hàng hoá, gói thầu EPC có giá gói thầu từ
300 tỷ đồng trở lên, gói thầu xây lắp có giá gói thầu từ hai 200 tỷ đồng trở lên phảiđược tiến hành sơ tuyển;
- Trình tự thực hiện sơ tuyển bao gồm lập hồ sơ mời sơ tuyển; thông báo mời sơtuyển; tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự sơ tuyển; đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển; trình và phêduyệt kết quả sơ tuyển; thông báo kết quả sơ tuyển;
- Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển phải được nêu trong hồ sơ mời sơtuyển theo mẫu hồ sơ mời sơ tuyển do Chính phủ quy định bao gồm tiêu chuẩn vềnăng lực kỹ thuật, tiêu chuẩn về năng lực tài chính và tiêu chuẩn về kinh nghiệm
Lập hồ sơ mời thầu
Hồ sơ mời thầu được lập theo mẫu do Chính phủ quy định và bao gồm các nộidung sau đây:
- Yêu cầu về mặt kỹ thuật:
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 33Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn, bao gồm các yêu cầu về kiến thức và kinhnghiệm chuyên môn đối với chuyên gia (điều khoản tham chiếu);
Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, bao gồm yêu cầu về phạm vi cung cấp, sốlượng, chất lượng hàng hoá được xác định thông qua đặc tính, thông số kỹ thuật, tiêuchuẩn công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, thời gian bảo hành, yêu cầu về môi trường vàcác yêu cầu cần thiết khác;
Đối với gói thầu xây lắp, bao gồm yêu cầu theo hồ sơ thiết kế kỹ thuật kèm theobảng tiên lượng, chỉ dẫn kỹ thuật và các yêu cầu cần thiết khác;
- Yêu cầu về mặt tài chính, thương mại, bao gồm các chi phí để thực hiện góithầu, giá chào và biểu giá chi tiết, điều kiện giao hàng, phương thức và điều kiện thanhtoán, nguồn tài chính, đồng tiền dự thầu và các điều khoản nêu trong điều kiện chung
và điều kiện cụ thể của hợp đồng
- Tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu quan trọng, điều kiện ưu đãi (nếu có), thuế, bảohiểm và các yêu cầu khác
Mời thầu
Việc mời thầu được thực hiện theo quy định sau đây:
- Thông báo mời thầu đối với đấu thầu rộng rãi;
- Gửi thư mời thầu đối với đấu thầu hạn chế hoặc đối với đấu thầu rộng rãi
có sơ tuyển
2.2.2.2.Tổ chức đấu thầu
Phát hành hồ sơ mời thầu
Hồ sơ mời thầu được phát hành cho các nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi, chocác nhà thầu theo danh sách được mời tham gia đấu thầu hạn chế hoặc cho các nhàthầu đã vượt qua bước sơ tuyển
Trường hợp hồ sơ mời thầu cần sửa đổi sau khi phát hành thì phải thông báo đếncác nhà thầu đã nhận hồ sơ mời thầu tối thiểu 10 ngày trước thời điểm đóng thầu
Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu
Các hồ sơ dự thầu nộp theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu phải được bên mời thầutiếp nhận và quản lý theo chế độ quản lý hồ sơ "Mật"
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 342.2.2.3.Làm rõ hồ sơ mời thầu
- Trường hợp nhà thầu cần làm rõ hồ sơ mời thầu thì phải gửi văn bản đề nghịđến bên mời thầu để xem xét và xử lý
- Việc làm rõ hồ sơ mời thầu được bên mời thầu thực hiện theo một hoặc cáchình thức sau đây:
Gửi văn bản làm rõ hồ sơ mời thầu cho các nhà thầu đã nhận hồ sơ mời thầu;
Trong trường hợp cần thiết, tổ chức hội nghị tiền đấu thầu để trao đổi vềnhững nội dung trong hồ sơ mời thầu mà các nhà thầu chưa rõ Nội dung trao đổi phảiđược bên mời thầu ghi lại thành biên bản và lập thành văn bản làm rõ hồ sơ mời thầugửi cho các nhà thầu
- Văn bản làm rõ hồ sơ mời thầu quy định tại khoản 2 Điều này là một phần của
hồ sơ mời thầu
2.2.2.4.Làm rõ hồ sơ dự thầu
Nhà thầu không được thay đổi, bổ sung hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu.Sau khi mở thầu, nhà thầu có trách nhiệm làm rõ hồ sơ dự thầu khi có yêu cầu củabên mời thầu Việc làm rõ hồ sơ dự thầu được thực hiện dưới hình thức trao đổi trực tiếphoặc gián tiếp, nhưng phải bảo đảm không làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dựthầu đã nộp, không thay đổi giá dự thầu Nội dung làm rõ hồ sơ dự thầu phải thể hiệnbằng văn bản và được bên mời thầu bảo quản như một phần của hồ sơ dự thầu
Việc làm rõ hồ sơ dự thầu chỉ được thực hiện giữa bên mời thầu và nhà thầu có
hồ sơ dự thầu cần phải làm rõ
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 352.2.2.5.Đánh giá hồ sơ dự thầu
Đánh giá sơ bộ
- Kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu:
+ Tính hợp lệ của đơn dự thầu Đơn dự thầu phải được điền đầy đủ và có chữ kýcủa người đại diện hợp pháp của nhà thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Đối vớinhà thầu liên danh, đơn dự thầu phải do đại diện hợp pháp của từng thành viên liêndanh ký hoặc thành viên đứng đầu liên danh thay mặt liên danh ký đơn dự thầu theoquy định trong văn bản thoả thuận liên danh;
+ Tính hợp lệ của thoả thuận liên danh Trong thoả thuận liên danh phải phânđịnh rõ trách nhiệm, quyền hạn, khối lượng công việc phải thực hiện và giá trị tươngứng của từng thành viên trong liên danh, kể cả người đứng đầu liên danh và tráchnhiệm của người đứng đầu liên danh; chữ ký của các thành viên, con dấu (nếu có);+ Có một trong các loại giấy tờ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu: Giấy chứngnhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đầu tư; quyết định thành lập hoặc Giấyđăng ký hoạt động hợp pháp; Giấy phép bán hàng thuộc bản quyền của nhà sản xuất(nếu có yêu cầu);
+ Số lượng bản gốc, bản chụp hồ sơ dự thầu;
+ Sự hợp lệ của bảo đảm dự thầu;
+ Các phụ lục, tài liệu kèm theo hồ sơ dự thầu
- Loại bỏ hồ sơ dự thầu không đáp ứng các điều kiện tiên quyết quy định trong
hồ sơ mời thầu theo quy định của pháp luật;
- Đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu theo tiêu chuẩn đánh giá vềnăng lực và kinh nghiệm nêu trong hồ sơ mời thầu đối với gói thầu không tiến hành
sơ tuyển Tuỳ theo điều kiện của từng gói thầu mà việc đánh giá năng lực, kinhnghiệm của nhà thầu có thể được thực hiện tại bước đánh giá sơ bộ đối với tất cảnhà thầu có hồ sơ dự thầu hợp lệ, không vi phạm điều kiện tiên quyết hoặc việcđánh giá năng lực, kinh nghiệm được thực hiện sau khi xác định giá đánh giá vàphải được quy định trong hồ sơ mời thầu Nhà thầu phải được đánh giá đạt yêu cầu
về năng lực, kinh nghiệm theo quy định trong hồ sơ mời thầu thì hồ sơ dự thầu mới
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ