SKKN BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG SKKN QUẢN lý tổ CHUYÊN môn THAM KHẢO
Trang 1UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Ở TRƯỜNG THPT A, TỈNH HẢI DƯƠNG
MÔN: QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CẤP TỈNH
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐIỂM THỐNG NHẤT Bằng số:………
Bằng chữ:……….
Họ và tên Giám khảo số 1:………chữ ký…………
Họ và tên Giám khảo số 2 :………chữ ký…………
Năm học 2012 – 2013
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT KẺ SẶT
TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Ở TRƯỜNG THPT A, TỈNH HẢI DƯƠNG
MÔN: QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG TÊN TÁC GIẢ ÔNG: TRẦN VĂN XIÊM
Xác nhận của nhà trường (ký, đóng dấu)
Năm học 2012 - 2013
Số phách
Trang 3UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Ở TRƯỜNG THPT A, TỈNH HẢI DƯƠNG MÔN: QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CẤP CƠ SỞ
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐIỂM THỐNG NHẤT Bằng số:………
Bằng chữ:……….
Họ và tên Giám khảo số 1:………Ký tên………
Họ và tên Giám khảo số 2 :……… Ký tên…………
Năm học 2012 - 2013
Trang 4UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Ở TRƯỜNG THPT A, TỈNH HẢI DƯƠNG MÔN: QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CẤP NGÀNH
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐIỂM THỐNG NHẤT Bằng số:………
Bằng chữ:……….
Giám khảo số 1:………
Giám khảo số 2 :………
Năm học 2012 - 2013
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG SKKN
BGH
CNH – HĐH
CNTT
CSVC
ĐHSP
GD – ĐT
GV
GVG
HS
HSG
HT
NXB
PTDH
PPDH
PHT
THPT
TTCM
TCM
UBND
TS
PGS
Ban giám hiệu Công nghiệp hóa – hiện đại hóa Công nghệ thông tin
Cơ sở vật chất Đại học sư phạm Giáo dục – đào tạo Giáo viên
Giáo viên giỏi Học sinh Học sinh giỏi Hiệu trưởng Nhà xuất bản Phương tiện dạy học Phương pháp dạy học Phó hiệu trưởng Trung học phổ thông
Tổ trưởng chuyên môn
Tổ chuyên môn
Uỷ ban nhân dân Tiến sĩ
Phó giáo sư
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trên thế giới ngày nay, khi xu thế hội nhập kinh tế quốc tế phát triểnmạnh mẽ thì nhu cầu về nguồn nhân lực có trình độ cao ngày càng lớn Giáodục và Đào tạo có vai trò rất to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội củamỗi quốc gia
Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến sự phát triển của Giáo dục và Đàotạo được thể hiện bằng Luật Giáo dục năm 2005, các Nghị quyết TW 4 khoáVII, nghị quyết TW 2 khoá VIII và các kỳ đại hội: Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ IX, X, XI Đảng cộng sản Việt Nam đều khẳng định coi giáo dục đàotạo là quốc sách hàng đầu
Trên cơ sở các chủ trương, đường lối, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên về việcđổi mới chương trình giáo dục trung học phổ thông, đổi mới phương phápdạy học, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học, đặc biệt với chủ
đề “ đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng dạy học” thì quản lýhoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông A trong nhữngnăm qua đã có những bước chuyển biến tích cực và đã đạt được một số kếtquả nhất định nhiều TCM được tặng danh hiệu tập thể LĐTT, tập thể LĐXS Tuy nhiên, vẫn còn những nhược điểm mang tính cần thiết phải khắcphục, đó là:
- Công tác quản lý việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức, sinhhoạt tổ chuyên môn còn mang tính hình thức, lỏng lẻo, sinh hoạt mang tínhđơn điệu, máy móc theo các đề mục có sẵn, chỉ chú ý đến triển khai công tácmới, ít tổng kết, rút kinh nghiệm chuyên môn Khi sinh hoạt còn nể nang,theo một lối mòn, ít bàn các biện pháp sinh hoạt chuyên đề, giúp đỡ, thúc đẩygiáo viên, tận dụng kinh nghiệm của giáo viên già, sức bật của giáo viên trẻ,sinh hoạt nhóm, chưa kích thích được giáo viên tham gia đọc sách, nghiên
Trang 7cứu tài liệu Cho nên nghiên cứu một cách khoa học, hệ thống các nhu cầucủa các trường trung học phổ thông về đổi mới nội dung, phương pháp dạyhọc, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học trong đó việc đầu là hoạt động tổchuyên môn ở các trường trung học phổ thông là một việc làm rất cần thiết vàcấp bách để có được thầy giỏi dẫn tới trò giỏi, quản lý tốt tổ chuyên môn thìchất lượng dạy học sẽ đi lên.
Với những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ở trường trung học phổ thông A, tỉnh Hải Dương”.
2.Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệutrưởng nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của tổ chuyên môn, từ đó gópphần đảm bảo chất lượng dạy và học trong trường trung học phổ thông
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
2.2.1.Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn củaHiệu trưởng ở trường trung học phổ
2.2.2.Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ởtrường trung học phổ thông A, tỉnh Hải Dương
2.2.3 Đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động tổ chuyênmôn của Hiệu Trưởng ở trường trung học phổ thông A, tỉnh Hải Dương
Trang 84 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ở cáctrường trung học phổ thông A, tỉnh Hải Dương
5 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyênmôn ở trường THPT A, tỉnh Hải Dương
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phân tích các tài liệu lý luận về quản lý TCM và hoạt động tổ chuyênmôn Điều tra bằng bảng hỏi để nắm bắt, tổng hợp và đánh giá thực trạngTCM và hoạt động tổ chuyên môn từ đó tìm ra những hạn chế, yếu kém vànguyên nhân của thực trạng đó, từ đó đề ra các biện pháp tăng cường quản lýhoạt động TCM
7 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung đề tài có 3chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môncủa Hiệu trưởng ở trường trung học phổ thông
Chương 2 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ởtrường trung học phổ thông A, tỉnh Hải Dương
Chương 3 Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động tổ chuyên môn củaHiệu trưởng ở các trường THPT A, tỉnh Hải Dương
Trang 9Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG 1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Nói đến nhà trường là nói đến dạy và học; Ở nước ta có nhiều công trìnhnghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nóiriêng như công trình của các tác giả Nguyễn Ngọc Quang, Phạm Viết Vượng,Nguyễn Phúc Châu Các công trình khoa học của các tác giả trên đã được ápdụng rộng rãi và mang lại những hiệu quả trong việc quản lý nhưng phần lớncác công trình đó chủ yếu đi sâu nghiên cứu lý luận có tính chất tổng quan vềquản lý giáo dục, quản lý nhà trường, còn về các biện pháp cụ thể để quản lýhoạt động tổ chuyên môn, quy hoạch bồi dưỡng TTCM để thúc đẩy thày giỏidẫn tới trò giỏi, đặc biệt áp dụng vào cơ sở do đặc thù tại địa phương, cơ sởthì việc áp dụng chưa thành công và hiệu quả Chính vì vậy nghiên cứu mộtcách khoa học, hệ thống các nhu cầu của các trường trung học phổ thông vềđổi mới nội dung, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy họctrong đó việc đầu là quy hoạch, lựa chọn, bồi dưỡng TTCM, đổi mới hoạtđộng tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông là một việc làm rất cầnthiết và cấp bách
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Quản lý là tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý(người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức,làm cho tổ chức đó vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức
1.2.2 Quản lý giáo dục
Trang 10Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới kháchthể quản lý nhằm đưa ra hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định trên cơ sởnhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống giáodục quốc dân Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý giáo dục như:
Quan điểm hiệu quả: quản lý giáo dục phải được thực hiện sao cho hiệu
số đầu ra và đầu vào của hệ thống giáo dục phải đạt cực đại
Quan điểm kết quả: quản lý giáo dục cần chú ý đến việc đạt mục tiêugiáo dục nhiều hơn chú ý đến hiệu quả kinh tế của nó
Quan điểm đáp ứng: quản lý giáo dục phải hướng tới việc làm cho hệthống giáo dục phục vụ, đáp ứng các đòi hỏi của sự nghiệp phát triển đất nước
và xã hội
Quan điểm phù hợp: quản lý giáo dục phải đạt được mục tiêu phát triểngiáo dục trong điều kiện bảo tồn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóadân tộc
1.2.3 Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường: là lĩnh vực quản lý tác nghiệp giáo dục, nghĩa làquản lý việc dạy-học diễn ra trong trường học Như vậy, quản lý nhà trường lànhững tác động của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, tập thể học sinh,cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong nhà trường nhằm đạt đượcnhững hiệu quả tối ưu của mục tiêu giáo dục của nhà trường
1.2.4 Biện pháp
Biện pháp là chỉ ra cách thức phân tích các mặt đúng hoặc sai, tốt hoặcxấu của một sự vật hiện tượng, để từ đó chỉ ra cách thức duy trì hoặc phát huycái đúng cái tốt, loại bỏ đi cái sai, cái xấu, bổ sung cái đúng hơn, cái tốt hơn,cho sự vật hiện tượng đó
Cho nên biện pháp quản lý là sự phân tích mặt đúng, mặt sai, mặt tốtmặt xấu trong quản lý hoạt động đó để chỉ ra cách thức duy trì và phát huy cái
Trang 11đúng, cái tốt, loại bỏ cái sai, cái xấu, đồng thời bổ sung cách làm mới đúnghơn và tốt hơn để hoạt động đó có chất lượng hơn và hiệu quả hơn.
1.2.5 Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Đề xuất biện pháp quản lý là phải tổng hợp được các cách làm đã có,
đồng thời đánh giá cách làm nào đúng và tốt, cách làm nào sai và xấu, chỉ racách làm nào đúng hơn và tốt hơn từ đó đồng ý để lại hoặc bỏ đi cách làmnào, bổ sung thêm cách làm mới nào nhằm có được chất lượng và hiệu quảhơn
Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn là quá trình đi nghiên cứu
từ cơ sở lý luận về hoạt động tổ chuyên môn đó đi đến đánh giá thực trạngquản lý hoạt động tổ chuyên môn với chủ đích là chỉ ra được cách làm đúng
và tốt, cách làm sai và xấu; từ đó phân tích để giữ lại cách làm đúng và tốt,loại bỏ cách làm sai và xấu, đồng thời bổ sung cách làm mới đúng hơn và tốthơn để hoạt động tổ chuyên môn có chất lượng hiệu quả hơn
1.3 Nội dung quản lý nhà trường
1.3.1 Quản lý bộ máy tổ chức
Tổ chức là một chỉnh thể, có một cấu trúc, có những chức năng và nhữnghoạt động riêng để đạt tới những mục đích nhất định
Hoạt động quản lý chỉ xuất hiện khi có tổ chức và hoạt động này bắtnguồn từ sự phân công công việc của con người trong một tổ chức Một ngườitrong xã hội có thể tham gia nhiều tổ chức khác nhau theo nhu cầu của cuộcsống Tổ chức có tác dụng tập hợp sức mạnh để hoàn thành nhiệm vụ mà một
cá nhân không thể hoàn thành được; đồng thời tăng cường sức mạnh nhờ sựtích hợp năng lực và trí tuệ của các thành viên
1.3.2 Các chức năng của quản lý nhà trường
a Kế hoạch hóa
Trang 12Kế hoạch hóa nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựutương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt đượcmục tiêu, mục đích
Có 3 loại kế hoạch: Kế hoạch chiến lược, kế hoạch chiến thuật, kế hoạchtác nghiệp Đối với người quản lý, nếu không có kế hoạch thì sẽ không biếtphải tổ chức nguồn lực như thế nào, thậm chí còn không rõ phải tổ chức cái
gì Nếu không có kế hoạch thì người quản lý không thể chỉ dẫn, lãnh đạongười dưới quyền hành động để đi đến mục đích đặt ra, không thể xác địnhđược tổ chức mình có đi đúng hướng hay không, không biết khi nào mới tớimục tiêu đặt ra Chính vì vậy, kế hoạch là một chức năng rất quan trọng và có
ý nghĩa sống còn của người quản lý
b Tổ chức
Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các mối quan hệ giữa cácthành viên, giữa các bộ phận trong tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thànhcông kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nhờ việc tổ chức cóhiệu quả, người quản lý có thể phối hợp, điều phối các nguồn nhân lực và vậtlực Thành công của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực và phongcách của người quản lý, phụ thuộc vào sự huy động và sử dụng đúng cácnguồn lực sao cho có hiệu quả
c Chỉ đạo
Khi kế hoạch đã được thiết lập, cơ cấu tổ chức bộ máy đã được hìnhthành thì người quản lý phải chỉ đạo và hướng dẫn cấp dưới thực hiện cácbước của kế hoạch để đạt được mục tiêu của tổ chức Chỉ đạo chính là thựchiện việc tác động, điều khiển hướng dẫn, gây ảnh hưởng đến tất cả các thànhviên trong tổ chức để mọi công việc đạt được mục tiêu chung Nhiệm vụ củangười quản lý phải phổ biến, truyền đạt và giải thích mục tiêu kế hoạch, phân
Trang 13công giao trách nhiệm và quyền hạn cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân cùngphối hợp làm việc để hoàn thành tốt nhiệm vụ.
d Kiểm tra
Kiểm tra là một trong các chức năng quan trọng của công tác quản lý,thông qua đó cá nhân, bộ phận hay tổ chức theo dõi giám sát các thành quảhoạt động, qua đó phát hiện các sai sót lệch lạc nảy sinh trong quá trình thựchiện, tìm nguyên nhân và đưa ra các biện pháp khắc phục, sửa chữa nhằm đạtmục tiêu kế hoạch Kiểm tra có thể xem là quá trình tự điều chỉnh của ngườiquản lý Nhờ có kiểm tra mà người quản lý nắm bắt được thông tin đầy đủ,đánh giá đúng kết quả công việc, điều chỉnh hoạt động của tổ chức đúnghướng, cho nên có thể nói quản lý mà không kiểm tra thì không có quản lý
1.4.Vị trí vài trò nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THPT
Điều lệ trường Trung học (ban hành kèm theo Thông tư số 12/ 2011/ BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT) qui định Mỗi trườngtrung học có Hiệu trưởng và một số Phó Hiệu trưởng Nhiệm kỳ của Hiệutrưởng là 5 năm, thời gian đảm nhận chức vụ Hiệu trưởng không quá 2 nhiệm
TT-kỳ ở trường trung học Hiệu trưởng và hiệu phó phải là giáo viên đạt trình độđược đào tạo của nhà giáo theo qui định của luật giáo dục đối với cấp học và
đã tham gia trực tiếp giảng dạy ít nhất 5 năm (hoặc 4 năm đối với miền núi,hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điềukiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở các cấp học đó; Hiệu trưởng phảiđạt chuẩn qui định tại Chuẩn Hiệu trưởng trường THPT
Người HT trường học trước hết phải là nhà giáo dục, bằng chính nhâncách của mình tác động một cách tích cực đến đội ngũ giáo viên và sự hìnhthành, phát triển nhân cách học sinh Người HT phải là người công dân gươngmẫu, có tinh thần trách nhiệm cao, là nhân tố tạo ra bầu không khí dân chủtrong nhà trường Người HT phải có phẩm chất chính trị, hành vi và thái độ
Trang 14ứng xử tốt đối với mọi người, đối với công việc cũng như đối với môi trườngsống Đồng thời, người HT phải biết tin tưởng vào đội ngũ, có tấm lòng độlượng bao dung, có trái tim nhân hậu nhưng cũng phải có tính quyết đoán.Hiệu trưởng là người đại diện cho nhà nước về mặt hành chính để quản
lý các hoạt động của nhà trường trên cơ sở pháp luật và các văn bản qui phạmpháp luật của nhà nước và các cơ quan hữu quan HT là người đại diện chochính quyền về mặt thi hành pháp luật, quản lý hành chính về mặt pháp luật.Hiệu trưởng là nhà sư phạm, là người lãnh đạo công tác giảng dạy, làmviệc với GV, HS và các tổ chức đoàn thể trong và ngoài trường Để nâng caochất lượng giáo dục toàn diện, người HT phải có kiến thức khoa học quản lý,khoa học và phương pháp giảng dạy bộ môn, đồng thời phải biết lựa chọn vàkết hợp hài hòa các phương pháp giáo dục
Hiệu trưởng là người quản lý giáo dục, trực tiếp điều hành hoạt động nhàtrường Chính vì vậy, người HT phải biết xây dựng kế hoạch hoạt động, theodõi chất lượng dạy học của giáo viên, học tập của HS, tích cực công tác với
GV để xây dựng và duy trì chất lượng giảng dạy, kiểm tra, đánh giá kịp thờicác hoạt động, tạo điều kiện cho GV và HS phấn đấu
Người HT phải có kỹ năng quản lý nguồn nhân lực, biết tập hợp lựclượng, biết phát huy trí lực của tập thể, hướng dẫn tổ chức động viên lựclượng giáo dục thực hiện tốt các mục tiêu và nhiệm vụ của nhà trường THPT.Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng được quy định tại điều 19 củađiều lệ trường trung học
1.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn
1.5.1 Chức năng, nhiệm vụ tổ chuyên môn
a Chức năng tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn được qui định ở điều 16 chương II- Điều lệ trường trunghọc Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ
Trang 15đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu nămhọc Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng chương trình,
kế hoạch hoạt động của tổ; động viên, giúp đỡ nhau dạy tốt, trao đổi kinhnghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho GV; quản lý hoạtđộng của các thành viên trong tổ, tham gia dự giờ, trao đổi, góp ý để rút kinhnghiệm trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học; đổi mới phương pháp giảngdạy và giáo dục
b Nhiệm vụ Tổ chuyên môn
Cũng tại điều 16 khoản 2 - điều lệ trường trung học qui định rất rõ nhiệm
vụ của tổ chuyên môn qua đó ta thấy: Tổ chuyên môn là một tổ chức cơ sở,trực tiếp chỉ đạo hoạt động của GV, thống nhất thực hiện các kế hoạch củanhà trường, chịu sự chỉ đạo của HT, đảm bảo xây dựng, thiết lập bầu khôngkhí đoàn kết, thống nhất để hoàn thành nhiệm vụ và nâng cao chất lượng dạy-học trong nhà trường
1.5.2 Người tổ trưởng chuyên môn trong trường THPT
TTCM được Hiệu trưởng chỉ định và giao nhiêm vụ trong số những giáoviên có năng lực Từ khi được phân công làm tổ trưởng, họ chính thức bắt tayvào thực hiện những công việc như: Xây dựng kế hoạch hoạt động chung chotổ; hướng dẫn và kiểm tra việc xây dựng, thực hiện kế hoạch dạy học của tổviên theo đúng chương trình và những quy định của ngành; tổ chức bồi dưỡngchuyên môn, nhiệm vụ cho giáo viên trong tổ thông qua thăm lớp dự giờ,phân công kèm cặp giúp đỡ, sinh hoạt chuyên môn…; tổ chức kiểm tra, đánhgiá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của trường; đềxuất khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên; thay mặt cho giáo viên trong tổ đềxuất ý kiến lên lãnh đạo trường và truyền đạt, phổ biến, triển khai các mệnhlệnh, chỉ thị, quyết định từ cấp trên đến các thành viên trong tổ
a Vị trí, vai trò của người Tổ trưởng chuyên môn
Trang 16- Tổ trưởng chuyên môn ở trường THPT theo qui định do Hiệu trưởng
bổ nhiệm vào đầu mỗi năm học là người đúng đầu tổ chuyên môn, là ngườigóp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch Nhiệm
kỳ của TTCM theo từng năm học, hết một năm học có thể bổ nhiệm lại hoặc
bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường
- Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, TTCM là người chịutrách nhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của giáoviên (GV) trong phạm vi các môn học của TCM được phân công đảm trách
Tổ trưởng chuyên môn là một cán bộ quản lý được hưởng phụ cấp chức
vụ theo các phân hạng loại trường và các văn bản pháp luật hiện hành
b Phẩm chất và năng lực của người tổ trưởng chuyên môn
Tổ trưởng chuyên môn là một giáo viên nên phải đảm bảo các qui định
về tiêu chuẩn trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của giáoviên được qui định trong chuẩn nghề nghiệp giáo viên ban hành theo thông tư30/2009/TT – BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ GD &
ĐT Qui định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT
Về phẩm chất: Có phẩm chất đạo đức tốt; Có uy tín với đồng nghiêp, họcsinh; Vững vàng về tư tưởng chính trị; Có ý thức tổ chức kỷ luật và có tinhthần trách nhiệm cao; Sống trung thực, lành mạnh, là tấm gương tốt cho họcsinh và đồng nghiệp; Đoàn kết và hợp tác với đồng nghiệp; Dám nghĩ, dámlàm, dám chịu trách nhiệm; Công bằng, trung thực và có sức khỏe tốt
Về năng lực: Đạt trình độ chuẩn về chyên môn, giảng dạy đạt từ khá trởlên; Có năng lực lãnh đạo, quản lý (tập hợp năng lực, định hướng dẫn dắt, lập
kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá…); Có năng lực, trình độ, kinhnghiệm chuyên môn; Biết lắng nghe, tổ chức đoàn kết trong tổ, gương mẫu,công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử; Có năng lực tổ chức
Trang 17hoạt động chuyên môn; Có năng lực kiểm tra đánh giá chuyên môn; Có nănglực tư vấn chuyên môn cho lãnh đạo trường…
Có thể khẳng định phẩm chất, năng lực của người TTCM là điều kiện cơbản để lãnh đạo tổ chức chuyên môn thực hiện thành công nhiệm vụ, gópphần vào thắng lợi chung của sự nghiệp giáo dục toàn diện nhà trường
c Nhiệm vụ và quyền hạn của Tổ trưởng chuyên môn
Người tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều
16 của Điều lệ trường Trung học, trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọngtâm: Quản lý giảng dạy của giáo viên và Quản lý học tập của học sinh
Nhiệm vụ của TTCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc và không
ít các khó khăn Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tácquản lý Tổ trưởng vừa có trách nhiệm trước các thành viên trong tổ vừa cótrách nhiệm trước lãnh đạo nhà trường
Chính vì thế, tổ trưởng cần phải có những quyền hạn cần thiết mới có thểđiều hành công việc trong tổ nhằm đáp ứng các chức năng và nhiệm vụ của tổchuyên môn
Quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn:
- Quản lý điều hành các hoạt động của tổ; lập kế hoạch, phân côngnhiệm vụ, triệu tập, hội ý, họp tổ
- Quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch
- Theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra việc thực hiện cácnhiệm vụ của các thành viên trong tổ, giúp Hiệu trưởng có cơ sở đánh giágiáo viên một cách chính xác
- Tham gia các cuộc họp, hội nghị chuyên môn có liên quan đến chươngtrình của các môn của tổ khi cấp trên tổ chức
Trang 18- Được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn do Sở, Phòng tổ chức, đượchưởng các chế độ chính sách về các mặt vật chất và tinh thần theo các văn bảnpháp luật hiện hành.
- Tư vấn đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn Đề nghịHiệu trưởng tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc dạy học của môn học
1.5.3 Nguyên tắc quản lý hoạt động tổ chuyên môn
- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong quản lý tổ chuyên môn
1.5.4.Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Trang 19Căn cứ vào qui định của điều lệ trường trung học nội dung quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn của Hiệu trưởng bao gồm: Công tác kế hoạch; côngtác quản lý tổ của TTCM; công tác giảng dạy của GV theo kế hoạch cá nhân;việc thực hiện chương trình theo khung kiến thức chuẩn của Bộ GD&ĐT, đổimới PPDH, áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy; nội dung sinh hoạt
tổ chuyên môn; Bồi dưỡng GV; Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinhyếu kém; công tác tự học, tự bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học; các công táckhác như công tác chủ nhiệm lớp, việc thực hiện các quy định, quy chế củangành, pháp luật nhà nước Quản lý học tập của học sinh
1.5.5 Các mối quan hệ của tổ chuyên môn ở trường THPT
a Quan hệ giữa TCM với Hội đồng trường
Theo qui định tại điều 20 Điều lệ trường trung học, thành viên của Hộiđồng trường có đại diện của tổ chuyên môn Hội đồng trường là tổ chức chịutrách nhiệm quyết định về phương hướng hoạt động của nhà trường, huy động
và giám sát việc sử dụng các nguồn lực dành cho nhà trường, gắn nhà trườngvới cộng đồng và xã hội, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục Hiệu trưởng
có trách nhiệm thực hiện Nghị quyết của Hội đồng trường trong điều hành cáchoạt động của nhà trường Do đó, quan hệ giữa TCM với Hội đồng trườngđược thể hiện:
- Là quan hệ chấp hành khi TCM thực hiện các nhiệm vụ do Hiệu trưởngphân công khi triển khai Nghị quyết của Hội đồng trường
- Là quan hệ tham gia khi đại diện TCM là thành viên của Hội đồngtrường
- Là quan hệ tham mưu khi TCM thông qua đại diện của mình trong hộiđồng trường để đề xuất, kiến nghị hoặc góp ý về các chủ trương hoạt độngcủa nhà trường về các vấn đề liên quan như chương trình, nội dung, PPDH,giáo dục…
Trang 20b Quan hệ với Ban giám hiệu
Tổ chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn trong trường THPT do Hiệutrưởng trực tiếp cơ cấu và quyết định Điều này xác định tính chất mối quan
hệ giữa TCM với lãnh đạo nhà trường
Là cầu nối giữa Hiệu trưởng và giáo viên trong tổ về thông tin hai chiềunhằm mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục Hiệu trưởng cóthông tin để đánh giá chính xác giáo viên, trình độ chuyên môn, nghiệp vụcủa họ, từ đó phân công giáo viên hợp lý, đạt hiệu quả tốt; chuyển tải cho giáoviên trong tổ các chỉ đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và các cơ quan quản lýcấp trên về các hoạt động của nhà trường
c Quan hệ với công tác chủ nhiệm
Các thành viên trong tổ chuyên môn cũng thực hiện công tác chủ nhiệm.Mối quan hệ này sẽ giúp giáo viên trao đổi chuyên môn và trao đổi về côngtác quản lý học sinh, hiểu rõ hơn học sinh, từ đó góp phần vào công tác giáodục toàn diện học sinh
d Đối với Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
Tổ chuyên môn không thể hoạt động độc lập mà có quan hệ chặt chẽ vớicác tổ chuyên môn khác, với Công đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh Các mối quan hệ trên nếu được thực hiện tốt, chặt chẽ, đồng bộ thìchắc chắn hoạt động của tổ chuyên môn sẽ đạt hiệu quả tốt hơn
Trang 21Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG THPT A - TỈNH HẢI DƯƠNG
2.1 Quy mô trường lớp, đội ngũ giáo viên cơ sở vật chất phục vụ dạy và học
Bảng 2.1 Quy mô trường, lớp, học sinh qua các năm:
Năm học
2007-2008
Năm học2008-2009
Năm học2009-2010
Năm học2010-2011
Năm học2011-2012
Bảng 2.2 Số lượng cán bộ, giáo viên trường năm học 2011-2012:
Số cán bộ giáo viên Trình độ đào tạo
sự đi vào nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, GV và HS trong toànhuyện
Trang 22Qui mô trường lớp được giữ vững, công tác xây dựng CSVC được đẩymạnh, cảnh quan các nhà trường ngày càng khang trang, sạch đẹp Trang thiết
bị dạy học trong các nhà trường được tăng cường bổ sung theo hướng hiện đạihóa Công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia được thực hiện khá tích cựcHoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và QLGD được đẩymạnh, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc đổi mới công tác quản lý, đổimới phương pháp giảng dạy
Một số hạn chế, tồn tại:
- Việc thực hiện đổi mới PPDH của một số GV còn nhiều hạn chế; sửdụng thiết bị dạy học và hoạt động tự làm đồ dùng dạy học, ứng dụng CNTTchưa đồng đều giữa các trường
- Đội ngũ GV đủ về tỷ lệ, nhưng số GV đứng lớp thiếu do số GV được
cử đi học, ốm đau lâu dài, nghỉ thai sản chiếm tỉ lệ khá lớn;
- Trường có sự chênh lệch quá lớn về độ tuổi và thâm niên giảng dạygiữa các GV Số GV trẻ nhiệt tình, có kiến thức mới nhưng nghiệp vụ sưphạm còn hạn chế GV lớn tuổi giàu kinh nghiệm nghề nghiệp song ngại đổimới, đó cũng chính là rào cản của sự hòa nhập giữa các thế hệ GV trong tổ,trong trường, dẫn đến chỉ đạo CM còn gặp khó khăn, bất cập
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tuy đã được đầu tư xây dựng
như-ng vẫn còn gặp khó khăn như: thiếu phònhư-ng học, thiếu diện tích đất, sân chơi,bãi tập, trang thiết bị phục vụ dạy học chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa hiệnnay, tiến độ xây dựng trường chuẩn quốc gia còn chậm
2.2 Thực trạng công tác quản lý đội ngũ TTCM của Hiệu trưởng ở trường THPT A
2.2.1 Về số lượng tổ chuyên môn và biên chế TCM
Bảng 2.3 Số lượng BGH, TTCM, GV
Trang 23Số lượng Nữ
Hiện nay, tổng số tổ chuyên môn của trường là 06 trong đó có 2 tổ thuầnnhất và 4 tổ ghép, hầu hết các tổ ghép có từ 2 hoặc nhiều bộ môn, tổ chuyênmôn thuần nhất một môn đó là tổ Toán, Văn Các tổ ghép việc điều hành,quản lý chuyên môn của tổ trưởng gặp khá nhiều khó khăn
Tuy nhiên, mỗi tổ chuyên môn còn có thêm một tổ phó giúp tổ trưởngquản lý chuyên môn Thông thường, khi phân công tổ trưởng, tổ phó, Hiệutrưởng chú ý hơn đến các tổ ghép nhiều bộ môn sao cho việc quản lý vềchuyên môn đỡ khó khăn hơn, cụ thể tổ trưởng và tổ phó không cùng chuyênmôn để việc điều hành dễ ràng hơn
Các tổ ghép khi sinh hoạt chuyên môn mang tính chuyên sâu như: dựgiờ, thao giảng, tổ chức chuyên đề, đổi mới phương pháp dạy học thì sẽ gặpkhó khăn Giáo viên dạy khác môn góp ý rút kinh nghiệm, đánh giá sẽ thiếuchính xác nên thường rất ít khi có ý kiến đóng góp thảo luận Do vậy các buổisinh hoạt như vậy phần nhiều còn mang tính hình thức Tuy nhiên vẫn có 25%
ý kiến của BGH, 33,3% tổ trưởng chuyên môn, 32,6% giáo viên tán thành cầnduy trì nhiều bộ môn trong một tổ chuyên môn
2.2.2 Trình độ chuyên môn của TTCM và uy tín của TTCM đối với GV
100% trình độ TTCM nhà trường là tốt nghiệp đại học sư phạm Tuynhiên có đến 9,5% số người được lấy ý kiến cho rằng tổ trưởng chuyên môncần đạt trình độ cao học để có khả năng giải quyết những vướng mắc vềchuyên môn trong tổ Đây là một vị thế tất yếu trước yêu cầu nâng cao chấtlượng đội ngũ nhà giáo, chất lượng giáo dục Chỉ có 2,8% số ý kiến cho rằng
tổ trưởng chuyên môn chỉ cần có thâm niên công tác Độ uy tín để quản lý tổchuyên môn đại bộ phận từ BGH, TTCM và giáo viên đều cho rằng tổ trưởng
Trang 24chuyên môn phải là người có uy tín trong tổ thì việc điều hành tổ mới tốt vàđồng nghiệp mới khâm phục
2.2.3 Phẩm chất chính trị đạo đức của tổ trưởng chuyên môn
Đây là tiêu chuẩn nền tảng quan trọng của người cán bộ quản lý và độingũ nhà giáo Các tổ trưởng chuyên môn trong trường luôn chấp hành chủ tr-ương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; hiểu và vận dụng có hiệuquả các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục vàcông tác quản lý tổ chuyên môn; có ý thức chấp hành tổ chức, kỷ luật laođộng; có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc; có ý thức học hỏi nângcao trình độ; có lối sống, tác phong mẫu mực; có tinh thần đoàn kết, quan hệtốt với mọi người, được đồng nghiệp tín nhiệm Có thể nói, phấn đấu rènluyện phẩm chất chính trị, đạo đức là lương tâm của người giáo viên Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã dạy chúng ta cách dùng người: Độ lượng, rộng rãi, chịu khódạy bảo, sáng suốt, thân mật, vui vẻ
Những tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức trên cũng là chuẩnđánh giá người cán bộ quản lý, là nhân cách nhà giáo Do đó, mỗi ngườiTTCM phải tự rèn luyện mình để luôn là tấm gương sáng cho đồng nghiệp vàhọc sinh noi theo
2.2.4 Năng lực cá nhân của TTCM
Đội ngũ TTCM nhà trường đáp ứng được các tiêu chuẩn về năng lực cánhân như các mặt: trình độ chuyên môn, năng lực giảng dạy, năng lực thammưu, năng lực tập hợp quần chúng, Khả năng ứng dụng CNTT
Kết quả khảo sát cho thấy, có từ 73,2% đến 95% BGH cho rằng các tiêuchuẩn trên là rất cần thiết đối với một TTCM, trong đó trình độ chuyên môn
là cao nhất (95%, kế đến là năng lực giảng dạy(89,1%) TTCM cũng như GVcùng thống nhất rất cao khi cho rằng trình độ chuyên môn và năng lực giảngdạy là rất cần thiết ( 89,3%- 90,4%) Ngoài trình độ chuyên môn thì năng lực
Trang 25giảng dạy (trình độ nghiệp vụ) là rất quan trọng để TTCM tạo được uy tín đốivới tập thể tổ, là niềm tin của đồng nghiệp, để mọi người cùng hướng về mụctiêu chung là nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục.
Ngoài ra, khả năng giao tiếp nói chung và giao tiếp sư phạm, khả năngứng dụng thành thạo CNTT trong quản lý và trong dạy học là một trongnhững tiêu chuẩn của người quản lý
2.2.5 Yêu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý của TTCM
Tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường có nhiệm vụ chỉ đạo điều hànhhoạt động chuyên môn của tổ, giúp HT quản lý quá trình dạy học Hầu hết cácTTCM ở đây chưa được tham gia các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý GDngắn hạn và dài hạn Phần lớn các TTCM điều hành và quản lý chủ yếu quahọc hỏi từ những người đi trước và tự rút kinh nghiệm trong quá trình quản lý
và điều hành tổ Phong cách quản lý chưa có tính chuyên nghiệp
Để tìm hiểu nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý của TTCM, tôi đã tiếnhành khảo sát và thu được kết quả như sau:
Kết quả cho thấy, có 82% BGH, 89% TTCM và 75,8% GV cho rằng rấtcần thiết bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho TTCM thông qua hình thức ngắnhạn Tôi nhận thấy, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý dưới hình thức ngắn hạn làhợp lý để tiếp thu những liến thức cơ bản quản lý hành chính và quản lý giáodục Còn trong quá trình điều hành và quản lý tổ, người TTCM cũng sẽ họchỏi, tích lũy kinh nghiệm quản lý tổ của mình Vả lại, thời gian tham gia bồidưỡng ngắn hạn sẽ không ảnh hưởng nhiều đến việc giảng dạy ở trường vìmột số giờ đứng lớp của TTCM vẫn khá cao
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ở trường THPT A, tỉnh Hải Dương
2.3.1 Thực trạng hoạt động về xây dựng kế hoạch và phân công chuyên môn của tổ chuyên môn
Trang 26Vào đầu năm học các TTCM đều xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ tr
ên cơ sở kế hoạt hoạt động của nhà trường Một số ý kiến đánh giá việc xâydựng kế hoạch là bình thường, chỉ làm cho có chứng tỏ còn một số TTCMchưa coi trọng việc xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ Tuynhiên tỉ lệ này không cao nhưng qua đó cho chúng ta thấy BGH chưa quantâm và kiểm tra việc lập kế hoạch đầu năm của các TTCM, thực tế theo đánhgiá của một số GV có tới 37,5% TTCM không làm tốt công tác này
Việc xây dựng kế hoạch giảng dạy của GV: kế hoạch giảng dạy của GVđược TTCM hướng dẫn và ký duyệt trước khi thực hiện Một số ý kiến chorằng tự GV thực hiện TTCM ký duyệt có góp ý hoặc không góp ý Thực tếcho thấy việc xây dựng kế hoạch chuyên môn của GV chưa được sự quan tâmđầy đủ của CBQL và trực tiếp là TTCM
Quản lý cách thức phân công chuyên môn trong tổ đối với các lớp định hướng HT trao đổi với TTCM trước khi có quyết định cuối cùng Đối với cáclớp khác HT để TTCM trực tiếp phân công chuyên môn Hình thức này cũng
có ưu điểm là TTCM sâu sát với GV nên hiểu rõ hơn về khả năng của từnggiáo viên Tuy nhiên để thỏa mãn những nhu cầu, nguyện vọng và hoàn cảnh
cụ thể của từng giáo viên đồng thời có sự phối hợp nhịp nhàng với các tổchức khác trong vấn đề này thì hình thức này chưa phù hợp
2.3.2 Thực trạng quản lý việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
Hiệu trưởng đã tổ chức cho giáo viên học tập về định hướng đổi mớiphương pháp dạy học, yêu cầu đổi mới, mục đích đổi mới phương pháp dạyhọc Tuy nhiên, việc giúp giáo viên tăng cường sử dụng thiết bị dạy học, tiếnhành các hình thức tổ chức dạy học phong phú cần làm tốt hơn
Trang 27Hiệu trưởng tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện đổi mới phương phápdạy học đặt ở mức ưu tiên, điều kiện tốt nhất cho giáo viên thực hiện đổi mớiphương pháp dạy học như thời gian, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
Hiệu trưởng đã tiến hành tổ chức quản lý, chỉ đạo đổi mới phương phápdạy học thông qua tổ chuyên môn, cử đồng chí Phó Hiệu trưởng chuyên mônphụ trách việc này Tuy nhiên trong chỉ đạo thực hiện có lúc hiệu quả chưacao
Ý kiến giáo viên đề nghị Hiệu trưởng cần thành lập ban chỉ đạo đổi mớiphương pháp dạy học, mời các nhà giáo có nhiều kinh nghiệm trong công tácđổi mới phương pháp dạy học về để tổ chức trao đổi, hướng dẫn cụ thể vấn đềđổi mới phương pháp dạy học vì trong quá trình thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học có khi họ còn lúng túng, thực hiện đạt chất lượng và hiệu quảchưa cao
Hiệu trưởng có động viên, khen thưởng giáo viên thực hiện có hiệu quảviệc đổi mới phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học đồng thời phêbình, nhắc nhở những giáo viên chưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học,hình thức tổ chức dạy học
Ý kiến giáo viên: Hầu hết số giáo viên nhất trí với tự đánh giá của Hiệutrưởng nhưng họ còn cho rằng động viên, khen thưởng giáo viên thực hiện tốtviệc đổi mới phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học và phê bìnhnhắc nhở giáo viên thực hiện chưa tốt việc này có lúc còn chưa kịp thời nênchưa khuyến khích được những người tích cực trong công tác này, và giáoviên đề nghị Hiệu trưởng cần đưa kết quả việc thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học và xem xét trong xếp loại thi đuacủa giáo viên hàng năm
2.3.3 Thực trạng quản lý công tác, sinh hoạt TCM, công tác bồi dưỡng, bồi dưỡng HSG - phụ đạo HS yếu và nghiên cứu khoa học
Trang 28Công tác sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo quy định của Điều lệtrường THPT là 2 lần trong 1 tháng, trường THPT A có ý thức rất sớm trongviệc hình thành đội tuyển HSG khối 10, K11, K 12 và cử giáo viên dạy độituyển, lựa chọn giáo viên có chuyên môn tốt để giảng dạy và bồi dưỡng, nhàtrường, đồng thời xem kết quả của quá trình học tập ở nhà trường ở các nămhọc trước và kết quả học sinh giỏi qua các năm và kết hợp với các hình thứctọa đàm, vấn đáp, tham khảo thêm truyền thống hiếu học của gia đình, củatừng học sinh Qua phỏng vấn các GV và cán bộ quản lý các thày đều nhậnxét HSG, học sinh năng khiếu là học sinh quy tụ đủ 3 tiêu chuẩn: Thông tuệ,sáng tạo, có phẩm chất nổi bật, say mê tò mò khoa học, đi tìm cái mới, giàulòng vị tha, có ý thức tự hoàn thiện mình, tinh thần vựơt khó và tự chủ cao,nhà trường thật sự quan tâm đến đầu tư kinh phí đúng mức để tổ chức, chỉđạo và quản lý nội dung này một cách khoa học và có hiệu quả.
2.3.4 Thực trạng công tác kiểm tra của HT và Chế độ giao ban, báo cáo công việc giữa HT và TCM
Kiểm tra là hoạt động không thể thiếu được trong công tác quản lý của
HT Đối với TCM, Hiệu trưởng nhà trường thường kiểm tra các nội dung hoạtđộng chính sau: hồ sơ của TTCM, công tác chỉ đạo chuyên môn, kế hoạchhoạt động tổ, công tác bồi dưỡng chuyên môn, tổ chức sinh hoạt chuyên đề,viết SKKN đánh giá xếp loại GV của tổ…Về các hình thức kiểm tra của HTđối với TTCM có hai hình thức sau: Kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất Hình thức kết hợp giữa kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất được phầnđông số người được hỏi tán thành ( 62,5 % BGH,53,3% TTCM, 40,9 % GV ).Như vậy việc kết hợp hai hình thức kiểm tra là hợp lý Kiểm tra định kỳ đềuđặn và được biết trước theo kế hoạch đầu năm học giúp TTCM có kế hoạchchủ động trong công việc Tuy nhiên khi cần thiết hoặc trong những trườnghợp cụ thể, đặc biệt sẽ có kiểm tra đột xuất Điều này sẽ giúp phát hiện, uốn
Trang 29nắn và sửa chữa những sai lệch và kịp thời điều chỉnh Kiểm tra còn giúp HTđánh giá được chất lượng quản lý tổ của TTCM, phân loại giữa các TCM,phát hiện những nhân tố tích cực để khen thưởng, nêu gương kịp thời và cũng
là cơ sở để cất nhắc cán bộ cho tương lai, qua đó rút kinh nghiệm cho giáoviên nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường
Chế độ giao ban, báo cáo giữa HT và TCM các trường được duy trì kháthường xuyên Điều này giúp HT triển khai kế hoạch, kiểm tra tiến độ và kếtquả thực hiện kế hoạch của các tổ chuyên môn Trên cơ sở đó, kịp thời điềuchỉnh, bổ sung kế hoạch, sắp xếp nhân lực hợp lý để hoàn thiện nhiệm vụchung của nhà trường
Hàng tháng HT họp triển khai kế hoạch, đồng thời nghe báo cáo kết quảhoạt động của các tổ trong tháng, điều quan trọng là cần phải tổ chức họp vàothời điểm nào trong tháng cho hợp lý, vì theo qui định TCM họp định kỳ 2 lầnmột tuần Thông qua trực báo, giao ban, tổ trưởng kịp thời triển khai kế hoạch
cụ thể đến GV Tùy theo các kế hoạch cụ thể của cấp trên, với từng nội dung
HT có thể bố trí họp đột xuất để triển khai kịp thời Do vậy, việc tổ chức giaoban, báo cáo định kỳ giữa HT và TCM không nên quá nhiều mà nên đầu tưthời gian để chỉ đạo, kiểm tra các hoạt động toàn diện trong nhà trường.Trong trường hợp cần thiết BGH, HT có thể tham gia họp trực tiếp với TCM
và thông qua hòm thư góp ý đặt tại phòng chờ giáo viên để báo cáo
2.3.5 Thực trạng mối quan hệ giữa TCM và các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường
Nhà trường xây dựng cơ chế phối hợp giữa TTCM với các tổ chức đoànthể trong nhà trường Điều đó chứng tỏ tính cần thiết, nếu không sẽ dẫn đếnnhững chồng chéo, khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động dạy học
2.3.6 Thực trạng sử dụng các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Trang 30Tăng cường chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn Có lúc HT quản lýhoạt động của tổ chuyên môn thông qua TTCM, lúc HT trực tiếp giao choPHT quản lý Dù là HT, PHT hay TTCM trực tiếp chỉ đạo hoạt động của tổchuyên môn cũng cần phải cụ thể hoá bằng các nội dung, các nhiệm vụ cụ thểtrong từng tháng và trong mỗi học kỳ, cả năm học Việc chỉ đạo hoạt độngcủa tổ chuyên môn không thể thực hiện một cách chung chung, đại khái hoặchoàn toàn thụ động chờ kế hoạch của cấp trên.
2.4 Nguyên nhân thực trạng: Tổng hợp các kết quả khảo sát và phân tích
thực trạng chúng tôi có một số nhận xét khái quát như sau:
2.4.1 Nguyên nhân thành công
Đội ngũ nhà giáo và CBQL của nhà trường đã ổn định về số lượng, đồng
bộ về chất lượng, trình độ đào tạo chuẩn, trên chuẩn và đang được quan tâmtốt, phần lớn cán bộ, GV có ý thức trách nhiệm, nhiệt tình với công việc, luôngiữ được sự đoàn kết nội bộ, có nhận thức chính trị vững vàng, có trình độchuyên môn nghiệp vụ và năng lực sư phạm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáodục phổ thông trong giai đoạn hiện nay HT nhận thức được vị trí, vai tròquan trọng của việc quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong việc nâng caochất lượng dạy học trong nhà trường, yêu cầu của việc chỉ đạo các nội dunghoạt động của tổ chuyên môn theo kế hoạch và sự cần thiết phải kiểm tra côngtác quản lý hoạt động tổ chuyên môn
HT đã tạo điều kiện thuận lợi cho GV trong việc thực hiện chuyên môn
và các công tác khác CBQL quan tâm đến công tác hoạt động của tổ chuyênmôn, đã sử dụng được một số biện pháp quản lý đạt hiệu quả Đội ngũ TTCMnhà trường có đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sưphạm, gương mẫu trong các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dạy học -giáo dục trong nhà trường trong giai đoạn hiện nay
2.4.2 Nguyên nhân hạn chế
Trang 31Một số CBQL, TTCM,TPCM chưa nhận thức sâu sắc được vai trò, vịtrí của tổ chuyên môn trong Nhà trường, vì vậy chưa quan tâm nhiều và đầu
tư trí tuệ, thời gian cho công tác hoạt động của tổ chuyên môn Mọi hoạt độngcủa tổ chuyên môn còn mang nặng sự thụ động, đội ngũ TTCM thụ động, ítsáng tạo trong công việc Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn thiếu sự đa dạng,phong phú Chưa thực sự đổi mới trong nội dung sinh hoạt của tổ, dẫn đếnviệc sinh hoạt tổ mang nặng tính hành chính, sự vụ với nội dung nghèo nàn,kém hiệu quả
Việc xây dựng các kế hoạch hoạt động cho tổ chuyên môn ngay từ đầunăm học còn thiếu và yếu Chưa thực hiện việc kế hoạch hoá các hoạt độngcủa nhà trường nói chung, hoạt động của tổ chuyên môn nói riêng Chưa pháthuy được vai trò quản lý tổ của các TTCM vì vậy họ chưa thể hiện đượcnhiều và có hiệu quả trong việc quản lý các hoạt động của tổ Trình độ đào tạotrên chuẩn, trình độ lý luận chính trị của đội ngũ GV và TTCM số lượng đãqua đào tạo còn rất ít Vẫn còn tình trạng GV thừa, thiếu cục bộ, bất cập vềloại hình, trình độ đào tạo và năng lực sư phạm Công tác tự học, tự bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ của GV chưa quan tâm tốt Công tác kiểm tranội bộ Nhà trường hiệu quả còn thấp.Việc viết sáng kiến kinh nghiệm và làm
đồ dùng dạy học của GV còn yếu, mang tính đối phó, hình thức, chưa có tínhsáng tạo và thực tiễn Chưa có nhiều biện pháp quản lý hoạt động của tổchuyên môn mang tính khả thi, đồng bộ, thành hệ thống
Mặt khác, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của các nhà trường còn cónhững khó khăn, thiếu thốn nhất định, cơ sở vật chất của các tổ chuyên mônchưa có gì, các phòng làm việc chưa có khu riêng biệt nên có những hạn chếtrong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn;