Muốn vậy, các nhà trường phải tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó có tăng cường và nâng cao chất lượng công tác tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho h
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CAO VAN MINH
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP QUỐC PHÒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CAO VAN MINH
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP QUỐC PHÒNG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 0114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN ĐỨC SƠN
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn “Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng” Là công trình nghiên cứu của cá nhân, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lí luận, khảo sát tình hình thực tiễn của Nhà trường và dưới sự hướng dẫn khoa
học của PGS-TS Nguyễn Đức Sơn
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này
là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2015
TÁC GIẢ
Cao Văn Minh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, Tôi xin chân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Giám Hiệu, Khoa Sau đại học, Khoa Tâm lí giáo dục, thuộc Trường Đại Học Sư Phạm Thái Nguyên, cùng các Thầy giáo, Cô giáo đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu
Đặc biệt Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:
PGS - TS Nguyễn Đức Sơn đã trực tiếp hướng dẫn Khoa học nhiệt tình chỉ bảo
và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành bản Luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ, động viên giúp đỡ của Đảng uỷ, Ban Giám Hiệu, các Phòng, Ban, Khoa, Tiểu đoàn quản lý học viên và đồng nghiệp ở Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ Tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện Luận văn
Trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn không tránh khỏi thiếu sót, kính mong được sự quan tâm, góp ý và chia sẻ để luận văn được hoàn thiện hơn
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2015
TÁC GIẢ
Cao Văn Minh
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
5 Giả thuyết khoa học 4
6 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Cấu trúc của luận văn 6
Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG QUÂN SỰ 7
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.2 Một số khái niệm công cụ 10
1.2.1 10
1.2.2 11
1.2.3 trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP 13
1.3 Nội dung tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Quân sự 16
1.3.1 Mục tiêu, chương trình tổ chức hoạt động thực tế 17
1.3.2 Nội dung tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên 17
1.3.3 Hình thức tổ chức tổ chức hoạt động thực tế 18
Trang 61.3.4 Chủ thể, đối tượng tổ chức tổ chức hoạt động thực tế 19
1.3.5 Nguyên tắc, Phương pháp tổ chức hoạt động 20
1.3.6 Lực lượng, cơ sở vật chất, thông tin phục vụ tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 20
1.4 Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP 21
1.4.1 Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP 21
1.4.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong gi¸o giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP 23
1.5 Những nhân tố tác động đến tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên 28
1.5.1 Tình hình thế giới, trong nước và sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch 28
1.5.2 Yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị 28
1.5.3 Phương hướng, nhiệm vụ công tác giáo dục - đào tạo của nhà trường quân đội nói chung, của Trường Cao đẳng CNQP nói riêng 29
1.5.4 Đặc điểm đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục ở nhà trường 30
1.5.5 Đặc điểm đội ngũ học viên 31
1.5.6 Điều kiện bảo đảm cho giáo dục và tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên 31
Kết luận chương 1 32
Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CNQP, TỔNG CỤC CNQP 33
2.1 Khái quát về Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng, Tổng cục CNQP 33
2.1.1 Thông tin khái quát về nhà trường 33
2.1.2 Cơ cấu tổ chức, quy mô của trường Cao đẳng CNQP 34
2.1.3 Quy mô đào tạo 36
Trang 72.2 Thực trạng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng tại
trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng, Tổng cục CNQP 37
2.2.1 Thực trạng về nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học viên về tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 37
2.2.2 Xác định mục tiêu, chương trình hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 41
2.2.3 Thực trạng về nội dung, hình thức tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 43
2.2.4 Thực trạng công tác quản lý học viên tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 45
2.2.5 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên 47
2.2.6 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động thực tế cho học viên 48
2.3 Đánh giá khái quát thực trạng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng tại Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP 50
2.3.1 Đánh giá thực trạng 50
2.3.2 Nguyên nhân của thực trạng 54
Kết luận chương 2 56
Chương 3 BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CNQP, TỔNG CỤC CNQP 57
3.1 Yêu cầu đối với tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP 57
3.1.1 Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên phải bám sát sự lãnh đạo của tổ chức đảng 57
3.1.2 Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên phải phân cấp rõ ràng, phát huy tính chủ động, sáng tạo của các chủ thể 58
3.1.3 Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng phải phù hợp với đặc điểm học viên và luôn gắn chặt với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị ở nhà trường 58
Trang 83.1.4 Vận dụng linh hoạt các phương pháp trong giáo dục chính trị, tư tưởng,
trong đó phương pháp giáo dục - tâm lý giữ vai trò chủ đạo 59
3.2 Biện pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP 60
3.2.1 Nâng cao chất lượng xây dựng và triển khai chương trình, kế hoạch giáo dục chính trị, tư tưởng và tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên 60
3.2.2 Nâng cao trách nhiệm, năng lực tiến hành tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho các chủ thể giáo dục trong nhà trường 66
3.2.3 Thường xuyên đổi mới tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trong nhà trường 72
3.2.4 Đẩy mạnh các hoạt động tự giáo dục, tự tổ chức hoạt động thực tiễn của học viên 76
3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá, tổng kết kinh nghiệm Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên 79
3.2.6 Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, lực lượng xây dựng môi trường sư phạm mẫu mực tổ chức có hiệu quả hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 84
3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 89
3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 89
3.3.2 Về tính cấp thiết của các biện pháp 90
3.3.3 Về mức độ khả thi của các biện pháp 90
3.3.4 Về điều kiện tiến hành các biện pháp trong thực tế 91
Kết luận chương 3 93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94
1 Kết luận 94
2 Khuyến nghị 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 99
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Quy mô đào tạo của nhà trường từ năm năm 2010 -2014 37
Bảng 2.2 Kết quả ý kiến của cán bộ, giảng viên 39
Bảng 2.3 Nhận thức của cán bộ, giảng viên, học viên về tổ chức hoạt động thực tế 41
Bảng 2.4 Kết quả về mục tiêu của tổ chức hoạt động thực tế 42
Bảng 2.5 Hình thức, kết quả thực hiện tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng 44
Bảng 2.6 Kết quả thái độ và hành vi chính trị của học viên 46
Bảng 2.7 Kết quả thống kê số lượng học viên vi phạm kỷ luật 47
Bảng 2.8 Kết quả học tập và rèn luyện của học viên 49
Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 92
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục - đào tạo là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng hàng đầu của các nhà trường cao đẳng, đại học trong quân đội Cùng với việc trang bị kiến thức, kỹ năng các nhà trường luôn quan tâm Tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục, hình thành những phẩm chất nhân cách của người cán bộ, nhân viên trong quân đội trên cơ sở “nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống, lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống” [12 tr.216]
Giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên các trường của Quân đội có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển toàn diện nhân cách người quân nhân cách mạng Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương khoá
XI chỉ rõ: “Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên gắn với kiểm điểm, đánh giá và biện pháp giải quyết vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảng của các cấp” [13, tr.36] để tạo niềm tin trong Đảng và trong nhân dân
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
có vị trí, vai trò rất quan trọng, là một nhiệm vụ, nội dung dạy học, giáo dục quan trọng ở nhà trường cao đẳng, đại học quân sự Nhằm nâng cao giác ngộ chính trị, xây dựng bản chất cách mạng, phẩm chất, năng lực, trình độ chính trị
và đạo đức cách mạng để học viên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, trở thành người cán bộ, nhân viên “có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân” Muốn vậy, các nhà trường phải tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó có tăng cường và nâng cao chất lượng công tác tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Một trong những vấn đề đặt ra là phải đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn về giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên
Trang 12Điều đó đòi hỏi công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nói chung, tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên ở nhà trường cao đẳng quân sự cần được nhìn nhận khoa học và thích ứng Nghiên cứu vấn đề tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên làm sâu sắc thêm lý luận giáo dục quân nhân, nâng cao nhận thức trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong quản lý bộ đội, chấp hành kỷ luật, pháp luật
Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng được thành lập ngày 06/5/2009 trên cơ sở nâng cấp Trường Trung học Công nghiệp quốc phòng trực thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo cán bộ, nhân viên trong quân đội, nhà trường đã cụ thể hoá, bổ sung, hoàn thiện nội dung, chương trình giáo dục- đào tạo đáp ứng về phẩm chất, năng lực cho học viên sau khi tốt nghiệp ra trường
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên các trường trong Quân đội và trường Cao đẳng CNQP còn bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế Nghị quyết đại hội Đảng bộ trường Cao đẳng CNQP lần thứ VII chỉ rõ: “Công tác giáo dục chính trị, xây dựng động cơ, ý thức trách nhiệm cho học viên ở một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa thường xuyên, còn biểu hiện, đơn giản trong quản lý, ít tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng” [10, tr.22] Quá trình tổ chức hoạt động thực tế sẽ giúp học viên được trải nghiệm, được học hỏi để nâng cao trình độ nhận thức và rèn luyện các phẩm chất chính trị cần thiết của người cán bộ, nhân viên trong quân đội Trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức thì việc tăng cường tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên nhà trường là yêu cầu cấp bách Nhà trường cần có các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế có hiệu quả trong giáo dục chính trị tư tưởng bằng các con đường, cách thức hợp lý nhất để học viên hiểu rõ thực tế, không
xa rời thực tế; qua các hoạt động học viên thấy rõ vinh dự, trách nhiệm của
Trang 13mình trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc Từ đó học viên tích cực, phấn đấu học tập và rèn luyện để trở thành người cán bộ kỹ thuật vừa giỏi chuyên môn, vững vàng về chính trị tư tưởng
Nhiều đề tài, công trình khoa học, nhà quản lý đi sâu nghiên cứu những nội dung liên quan về quản lý hoạt động giáo dục cho quân nhân dưới các góc độ tiếp cận và chuyên ngành khác nhau Song, vấn đề Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP vẫn
luận và thực tiễn trên tôi lựa chọn đề tài “Tổ chức hoạt động thực tế trong
giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục đích nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các biện pháp Tổ chức hoạt động thực tế trong hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên; góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật có chất
lượng cao ở Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên các trường Cao đẳng Quân sự
- Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng từ năm 2010 đến nay
- Đề xuất biện pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng nhằm nâng cao kết quả giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
- Khảo nghiệm tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề ra
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng Quân sự
Trang 144.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
4.3 Khách thể khảo sát
- 125 Cán bộ, Giáo viên, Giảng viên của Nhà trường
- 250 Học viên Quân nhân trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
5 Giả thuyết khoa học
Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng đã quan tâm tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên Tuy nhiên, đứng trước sự thay đổi nhanh chóng của thực tiễn xã hội hiện nay, việc tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên cũng gặp nhiều khó khăn và những hạn chế nhất định Hạn chế đó có thể do nhiều yếu tố chi phối, một trong số đó là việc tổ chức các hoạt động thực tế còn nhiều bất cập
Nếu đề xuất và triển khai được những biện pháp tổ chức hoạt động thực
tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng theo hướng thực hiện đồng bộ các nội dung trong quá trình tổ chức thì chất lượng các hoạt động thực tế sẽ được cải thiện, chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên sẽ được nâng cao
6 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu được giới hạn trong phạm vi tổ chức hoạt động thực
tế thuộc chương trình chính khóa của nhà trường Việc tổ chức hoạt động được nghiên cứu từ góc độ quản lý của các cơ quan trong nhà trường Các hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên Quân nhân hệ chính quy tập trung của trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng Học viên các hệ đào tạo khác không thuộc phạm vi đề tài này
- Đề tài chỉ sử dụng các số liệu về hoạt động đào tạo của Nhà trường từ năm 2010 trở lại đây Thực trạng vấn đề nghiên cứu được đánh giá thông qua điều tra, khảo sát, trao đổi, phỏng vấn các đối tượng là cán bộ quản lý, giảng viên và học viên trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
Trang 157 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá một số tác phẩm kinh điển Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết của tổ chức đảng các cấp về giáo dục - đào tạo; các văn bản quản lý giáo dục của Nhà nước, của quân đội; các tài liệu chuyên ngành khoa học quản lý, quản
lý giáo dục, tâm lý giáo dục và tâm lý học lãnh đạo, quản lý; tài liệu học tập chính trị cho các đối tượng; nghị quyết, chỉ thị về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của các cấp uỷ đảng
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động như xây dựng kế hoạch giáo dục; tổ chức thực hiện các hình thức giáo dục chính trị, tư tưởng
và một số hoạt đông thực tế ở tiểu đoàn, đại đội, lớp học viên; tổ chức quá trình dạy học các môn khoa học xã hội và nhân văn ở trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
- Phương pháp điều tra: bằng phiếu hỏi, trao đổi, phỏng vấn trực tiếp được tiến hành đối với giáo viên, cán bộ các cơ quan chức năng, cán bộ quản lý học viên và học viên
- Phương pháp chuyên gia: tập hợp ý kiến của một số chuyên gia về những vấn đề lý luận và thực tiễn của tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn: thống kê, tổng hợp các số liệu báo cáo của Phòng Đào tạo, Phòng Chính trị, Tiểu đoàn học viên và của Nhà trường
7.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng toán thống kê, xử lý số liệu thu thập được, qua phân tích, so sánh, tổng hợp và rút ra nhận định
Trang 168 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục
chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Quân sự
Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị,
tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư
tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng, Tổng cục CNQP
Trang 17Chương 1
CƠ SỞ Lí LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ
TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO HỌC VIÊN
và phương thức sản xuất
Bảo vệ và phát triển lý luận của C Mác, Ph Ăngghen về quân đội, V.I Lênin chỉ rõ sức mạnh chiến đấu của quân đội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó khẳng định: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tuỳ thuộc vào trạng thái chính trị tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường quyết định” [23, tr.147] Cùng với vai trò của yếu tố chính trị, tinh thần, V.I Lênin cũng đã khẳng định sức mạnh và hiệu lực to lớn của công tác đảng, công tác chính trị: “Ở đâu mà công tác chính trị trong quân đội, công tác của các chính uỷ làm được chu đáo nhất thì ở đấy không hề có tình trạng lỏng lẻo trong quân đội, quân đội giữ được trật tự tốt hơn và tinh thần của họ cũng cao hơn Ở đấy thu được nhiều thắng lợi hơn” [22, tr.66]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định sức mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam là sức mạnh tổng hợp của nhiều yếu tố: chính trị tinh thần,
kỷ luật, tổ chức, chỉ huy, vũ khí trang bị, trình độ kỹ chiến thuật, công tác bảo đảm , trong đó yếu tố con người với trình độ chính trị cao giữ vai trò quyết định Do vậy, Hồ Chí Minh đã thường xuyên nhắc nhở lãnh đạo, chỉ huy các
Trang 18cấp trong quân đội “phải tăng cường công tác chính trị, luôn luôn nâng cao trình độ chính trị và giác ngộ giai cấp của bộ đội ta; phải bảo đảm sự chấp hành chính sách của Đảng và Chính phủ; phải triệt để giữ gìn kỷ luật tự giác về mặt quân sự và về mặt chính trị” [29, tr.14] Theo Người các lớp huấn luyện phải được tổ chức thường xuyên; chương trình, giáo trình phải có tính hệ thống theo từng mức độ từ thấp đến cao, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Người yêu cầu: “chính trị viên phải có nhiều năng lực lãnh đạo, năng lực này phải đủ mọi mặt quân sự lẫn chính trị, năng lực về tuyên truyền, tổ chức, xếp đặt kế hoạch, năng lực giải quyết vấn đề cấp bức cũng như vấn đề sinh hoạt hàng ngày
Giáo dục chính trị, tư tưởng cho quân nhân là vấn đề được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Tác giả Nguyễn Hữu Khang [38] xem xét giáo dục chính trị, tư tưởng là một nhiệm vụ, nội dung giáo dục trong nhà trường quân sự, đồng thời nêu ra những biện pháp giáo dục chính trị, tư tưởng cho người học Tác giả Nguyễn Tuấn Dũng, “Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị trong quân đội thời kỳ mới” [5]; “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới” [6] tập trung đề xuất những giải pháp trong tổ chức giáo dục của cấp uỷ, chỉ huy các cấp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị trong quân đội
Trang 19Vấn đề giáo dục đã được các tác giả quan tâm nghiên cứu dưới nhiều góc
độ Bùi Minh Hiền, Quản lý giáo dục [18] Nguyễn Thanh Hoà, Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên ở Đại học Đà Nẵng [19] Nhìn chung,
các tác giả tập trung luận giải nhiều vấn đề cơ bản về giáo dục và quản lý trường học; bước đầu nghiên cứu quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức,
đề cập một số nguyên tắc, phương pháp, xây dựng các biện pháp giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức cho sinh viên
Trong quân đội giáo dục được quan tâm nghiên cứu ở các góc độ, phạm
vi như: Phạm Đình Dũng, Quản lý quá trình giáo dục kỷ luật cho học viên Trường Sĩ quan Tăng, thiết giáp [7] Phạm Văn Long, Quản lý chất lượng giáo dục chính trị ở các trung đoàn bộ binh trên địa bàn Quân khu 9 hiện nay [24]
Ngoài những công trình nghiên cứu trên, còn có nhiều bài viết khác của các nhà khoa học, các tác giả về lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục chính trị, quản lý
tư tưởng quân nhân đăng tải trên các tạp chí và kỷ yếu hội thảo đã được công
bố Những công trình đó bước đầu đề cập đến công tác giáo dục chính trị trong quân đội nói chung
Tóm lại, những tư tưởng, công trình nghiên cứu về giáo dục chính trị, tư
tưởng cho quân nhân trong và ngoài quân đội cập trên đây cho thấy:
Các nhà quân sự lỗi lạc trên thế giới và trong nước qua những thời kỳ lịch sử đều khẳng định vai trò của yếu tố chính trị tinh thần, tạo nên sức mạnh chiến đấu của một quân đội Từ đó, thực hiện việc giáo dục, quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho quân sĩ nhằm phục vụ những mục đích chính trị nhất định
Giáo dục chính trị, tư tưởng trong quân đội được nhiều tác giả nghiên cứu ở các góc độ, cấp độ, phạm vi khác nhau và luận giải những vấn đề cơ bản liên quan, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác tổ chức, quản lý giáo dục
(theo nghĩa hẹp) ở các nhà trường đại học quân sự Mặc dù chưa có công trình
nào tập trung nghiên cứu cơ bản và hệ thống về tổ chức hoạt động thực tế,
Trang 20trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Song các công trình khoa học
đã công bố gợi lên rằng, để nâng cao được chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trong nhà trường thì cần phải tăng cường các biện pháp tổ
chức hoạt động trong quá trình giáo dục đó
1.2 Một số khái niệm công cụ
1.2.1.
Theo từ điển Tiếng Việt, thực tế là “ tổng thể nói chung những gì đang
tồn tại, đang diễn ra trong tự nhiên và trong xã hội, về mặt có quan hệ đến đời
sống con người”; thực tế là “ áp dụng lý thuyết vào thực tế ( nói khái quát)” và thực tế là vận dụng và củng cố lý thuyết, trau dồi nghiệp vụ chuyên môn” [43, tr.974- 975] Như vậy có thể hiểu thực tế là quá trình con người vận dụng
những lý thuyết chuyên môn nghiệp vụ đã được học trong nhà trường vào hoạt động thực tế, qua đó cũng cố, bổ sung lý thuyết vào chuyên môn nghiệp vụ, đó được học tập thông qua bài học
Với tư cách là một hình thức tổ chức dạy học, tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng ở các trường cao đẳng quân sự được diễn ra trong thời gian đào tạo, được tiến hành ở trường và cơ quan, đơn vị nơi tổ chức hoạt động thực tế Đây được coi là một hình thức tổ chức dạy học cơ bản Tổ chức các hoạt động thực tế được tổ chức một cách chặt chẽ, có kế hoạch theo chương trình, nội dung và thời gian xác định Nó được chỉ đạo một cách thống nhất, có sự phối hợp, tạo điều kiện hoạt động của các cơ quan phòng, khoa, đơn
vị, các lực lượng tham gia Quá trình tiến hành tổ chức hoạt động thực tế được được bố trí xen kẽ, đồng thời với các nội dung học lý luận, phân chia theo từng giai đoạn gắn với mục đích yêu cầu nội dung kế hoạch đào tạo của Nhà trường
Nội dung và thời gian của hoạt động thực tế được xác định trong kế hoạch trong chương trình đào tạo của nhà trường Nhiệm vụ của giảng viên và cán bộ quản lý là chỉ đạo, hướng dẫn và giúp đỡ học viên nắm vững kiến thức, đó được học tập, rèn luyện tay nghề hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo để trên cơ sở đó học
Trang 21viên vận dụng vào thực tiễn lao động sản xuất tại đơn vị cơ sở theo nhiệm vụ, chức trách sẽ đảm nhiệm sau khi ra trường
Tổ chức hoạt động thực tế có ý nghĩa quyết định nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục chính trị, chuyên môn, nghề nghiệp cho học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo Tổ chức hoạt động thực tế vừa là sự vận dụng kiến thức đó học tại trường để xử lý các nhiệm vụ cụ thể đặt ra, vừa là quá trình tự khám phá để hình thành kinh nghiệm và kỹ năng hoạt động cho mỗi học viên Giúp cho việc vận dụng lý luận vào thực tiễn, hình thành kỹ xảo, kỹ năng nhanh chóng, vững chắc, tạo năng lực hoạt động thực tiễn và hạn chế được sự vận dụng lý luận một cách máy móc Thông qua thực tiễn giúp cho học viên lấp được khoảng trống giữa lý luận và thực tiễn, củng cố kiến thức đã học, phát triển tư duy sáng tạo, rèn luyện các thao tác chuyên môn kỹ thuật, kích thích tính năng động tích cực của họ trong quá trình dạy học
1.2.2
Tổ chức hoạt động thực tế là sự quán triệt và vận dụng sâu sắc, triệt để học thuyết Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, là cụ thể hoá phương châm, nguyên lý giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam “Học phải đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội” Thực tiễn cho thấy rằng người học muốn có cơ hội lấp được khoảng trống giữa lý luận và thực tiễn, tạo được niềm tin và củng cố vững chắc kiến thức, có tư duy sáng tạo, có thao tác chuyên môn thành thạo thì chỉ có con đường duy nhất thông qua hoạt động thực tiễn của người học
Hoạt động thực tế còn là phương thức để duy trì mối quan hệ giữa nhà trường với đơn vị Các đơn vị, địa phương sẽ cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn phong phú về huấn luyện và giáo dục chính trị để bổ sung cho quá trình dạy học trong các nhà trường Cao đẳng Quân sự
Tổ chức hoạt động thực tế theo nghĩa hẹp là quá trình vận dụng lý thuyết
đó học trong quá trình giáo dục chính trị thông qua các môn học khoa học xã
Trang 22hội và nhân văn vào các hoạt động thực tiễn, luyện tập tình huống, làm các bài tập ứng dụng lý thuyết vào thực tế và tổ chức các hoạt động sau từng bài giảng
lý thuyết hoặc phần học, môn học Tổ chức hoạt động thực tế theo nghĩa rộng (bao gồm các hoạt động thực tiễn) là hình thức thực hành tổ chức sau kết thúc môn hoặc liên môn, hình thức này giúp cho học viên vận dụng lý thuyết vào thực tiễn nhằm rèn luyện nâng cao tay nghề, kỹ xảo, kỹ năng trong tự nhiên, trong thực tiễn và trong cuộc sống quân sự
Hoạt động thực tiễn trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên nó chỉ tiến hành trong một thời gian nhất định, khi người học đã được trang bị một lượng tri thức các môn khoa học xã hội và nhân văn cần thiết, phù hợp, đáp ứng với yêu cầu đào tạo
Từ những vấn đề trên, có thể hiểu: Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể đến toàn bộ quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Tạo điều kiện cho học viên vận dụng những lý thuyết chuyên môn, nghiệp
vụ đã được học tập trong nhà trường vào hoạt động thực tế, nhằm đảm bảo chất lượng, hiệu quả cho quá trình đó, góp phần hình thành, phát triển toàn diện nhân cách học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Quân sự là bộ phận hữu cơ của quản lý hoạt động dạy học - giáo dục Đó là quá trình diễn ra hệ thống những tác động nối tiếp nhau của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý
Thông qua tổ chức hoạt động thực tế giúp học viên đào tạo chuyên môn
kỹ thuật sau 3 năm học tập tại trường tiếp cận thực tiễn đơn vị, rèn luyện nâng cao tay nghề tính hiệu quả hoạt động, rèn luyện các kỹ năng, củng cố kiến thức
đã lĩnh hội được trong quá trình đào tạo, nó trực tiếp quyết định đến việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề nghiệp cho học viên và chất lượng đào tạo của nhà trường Hoạt động thực tế còn là sự vận dụng và quán triệt sâu sắc phương
Trang 23châm, nguyên lý giáo dục “học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, nhà trường gắn với đơn vị”
1.2.3 trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP
Trong giai đoạn hiện nay tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính
trị, tư tưởng ngày càng thể hiện rõ vị trí, vai trò cơ bản, chủ đạo, quyết định phẩm chất nhân cách người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong quân đội và được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Theo Từ điển Công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam: “Giáo dục chính trị, tư tưởng là một nội dung, hình thức của công tác tư tưởng, văn hoá, của Công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội nhằm nâng cao trình độ nhận thức, trình độ giác ngộ cách mạng, xây dựng phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực công tác, chấp hành nghiêm mọi đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kỷ luật của quân đội, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao” [44, tr.267]
Dưới góc độ tâm lý học tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng là “hoạt động có mục đích, có tổ chức và bằng phương pháp khoa học để truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng nhằm hình thành cho mọi cán bộ, chiến sĩ phẩm chất chính trị, đạo đức và những phẩm chất nhân cách, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Đảng, của Quân đội trong từng giai đoạn cách mạng” [35, tr.379] Lý luận giáo dục nhân cách quân nhân chỉ rõ đó là “quá trình tác động có mục đích, có tổ chức của nhà giáo dục đến quân nhân, nhằm hình thành thế giới quan khoa học, niềm tin lý tưởng cách mạng, phẩm chất chính trị cho quân nhân và xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng” [37, tr.89]
Tổ chức hoạt động thực tế trong Giáo dục chính trị, tư tưởng là một khái niệm rộng và được nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau Xét chung nhất, tổ chức hoạt động thực tế trong dục chính trị, tư tưởng là hoạt động có tổ chức, có
Trang 24kế hoạch của một chính đảng nhằm truyền bá hệ tư tưởng, đường lối, quan điểm của giai cấp mình cho quần chúng, hình thành ở họ nhận thức, thái độ, niềm tin, hành vi chính trị và những phẩm chất nhân cách phù hợp với mục tiêu, lý tưởng của giai cấp tổ chức ra quá trình giáo dục
Từ những cách tiếp cận trên, có thể quan niệm:
Tổ chức hoạt động thực tế trong Giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức của nhà giáo dục đến học viên và tập thể học viên, thông qua việc vận dụng các kiến thức chuyên môn đã học được vào thực tế cuộc sống Nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, niềm tin, lý tưởng cách mạng, phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống và góp phần nâng cao năng lực công tác chính trị, tư tưởng cho học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên là hoạt động xã hội đặc thù nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật phục vụ lâu dài trong quân đội Trong đó, song song tồn tại hoạt động truyền thụ và lĩnh hội có quan hệ biện chứng với nhau Xét theo quan điểm hệ thống, tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên nhà trường là một chỉnh thể có cấu trúc gồm nhiều thành
tố có vị trí, chức năng riêng, quan hệ biện chứng với nhau tạo nên quá trình giáo dục toàn vẹn
Mục đích: nhằm bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, xây dựng
những phẩm chất chính trị, đạo đức và nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cho học viên, đáp ứng mục tiêu đào tạo cán bộ nhân viên chuyên môn kỹ thuật đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại
Nhà giáo dục: bao gồm tổ chức đảng, chỉ huy các cấp, các tổ chức quần
chúng, hội đồng quân nhân ở đại đội, tiểu đoàn tập thể học viên, cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên là chủ thể của những tác động giáo dục, quyết định chất lượng, hiệu quả quá trình tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Trang 25Đối tượng giáo dục, là học viên và tập thể học viên, những người đã được
lựa chọn từ các đơn vị trong toàn quân về học tập tại trường có trình độ trung cấp chuyên nghiệp và cao đẳng Học viên và tập thể học viên của nhà trường vừa là đối tượng giáo dục, vừa là chủ thể của quá trình tự tổ chức hoạt động trong giáo dục chính trị, tư tưởng
Nội dung giáo dục và tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị,
tư tưởng cho học viên: có sự giao thoa với nội dung dạy học theo chương trình
đào tạo, nhưng có những nội dung độc lập tương đối so với nội dung dạy học Căn cứ vào mục tiêu và đối tượng đào tạo, nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên thực hiện theo quy định, song tập trung vào giáo dục có hệ thống kiến thức lý luận cơ bản về khoa học xã hội và nhân văn; quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; tình hình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, nhiệm vụ của quân đội và của nhà trường; giáo dục pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội, chuẩn mực về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; tiêu chuẩn của cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật
Phương pháp, hình thức tổ chức: được sử dụng thông qua quá trình dạy
học và các hình thức của công tác giáo dục chính trị, công tác tuyên truyền cổ động, văn hoá, văn nghệ, tự giáo dục, tự rèn luyện về chính trị, tư tưởng của học viên Hiện nay, nhà trường sử dụng đa dạng các phương pháp và hình thức trong tổ chức hoạt động thực tế: giáo dục chính trị, tư tưởng, gắn kết chặt chẽ với các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị nhằm tác động vào ý thức, hành vi để hình thành kinh nghiệm ứng xử cũng như kích thích khả năng
tự điều chỉnh hành vi ứng xử của học viên
Kết quả của quá trình tổ chức hoạt động thực tế giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên:
Là kết quả hình thành, phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của học viên đào tạo để trở thành cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trường
Trang 26Cao đẳng CNQP thông qua việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức, hình thành tình cảm, niềm tin và thái độ chính trị, rèn luyện hành vi, thói quen chính trị, đạo đức cho từng học viên cũng như các tập thể học viên Đây là quá trình không chỉ tác động mạnh mẽ đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, ý chí của học viên mà còn hình thành ở họ phẩm chất chính trị, đạo đức của người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong quân đội Xét về bản chất tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên là một quá trình tổ chức cuộc sống, tổ chức các hoạt động, thiết lập các mối quan hệ qua lại tích cực của nhà giáo dục và học viên để đạt mục tiêu giáo dục đặt ra
1.3 Nội dung tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Quân sự
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng là hoạt động
có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích của mình Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục bao gồm hai cấp độ chủ yếu, đó là vĩ mô và vi
mô Tổ chức hoạt động thực tế vĩ mô tương ứng với khái niệm quản lý một nền giáo dục (hệ thống giáo dục) Tổ chức hoạt động thực tế vi mô tương ứng với khái niệm về tổ chức hoạt động thực tế một nhà trường Ở cấp độ vi mô, Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục - đào tạo của
cơ sở đào tạo nhằm hình thành, phát triển các phẩm chất nhân cách của người học theo mô hình, mục tiêu giáo dục - đào tạo
Tổ chức hoạt động thực tế nhằm thực hiện một nội dung, nhiệm vụ giáo dục trong nhà trường: đó là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến toàn bộ các thành tố của quá trình giáo dục cho học viên nhằm đạt mục tiêu Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục tư tưởng, chính trị cho học viên là những tác động có mục đích, có kế hoạch của nhà quản lý đến tập thể, cán bộ, giáo viên, học viên và những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ tham gia và quan tâm giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức cho sinh viên để thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức đề ra
Trang 27Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng là bộ phận hữu cơ của quản lý quá trình dạy học - giáo dục Đó là quá trình diễn ra hệ thống những tác động nối tiếp nhau của chủ thể tổ chức đến đối tượng tổ chức và các nhân tố cơ bản sau
1.3.1 Mục tiêu, chương trình tổ chức hoạt động thực tế
Mục tiêu của tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư
tưởng cho học viên là một mục tiêu rất quan trọng của quá trình giáo dục đó Học viên sau khi kết thức khóa học có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành nhiệm vụ chức trách của người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong Quân đội đáp ứng yêu cầu phát triển của Quân đội trong giai đoạn hiện nay
Chương trình giáo dục được xác định ngay từ đầu khoá học, năm học, học kỳ, thực hiện trên cơ sở các văn bản quy định Phòng Chính trị, phòng Đào tạo căn cứ vào nội dung, chương trình, kế hoạch của cấp trên xác định chương trình, kế hoạch giáo dục chính trị, tư tưởng và tổ chức hoạt động thực tế cho học viên theo từng hệ đào tạo đã xác định Tiểu đoàn quản lý học viên thực hiện mục tiêu trong phạm vi của cấp mình Hoàn thành nội dung chương trình khóa học học viên có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành nhiệm vụ chức trách của người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong Quân đội đáp ứng yêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại
1.3.2 Nội dung tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên
Tổ chức hoạt động thực tế cho học viên phải căn cứ vào mục tiêu, chương trình và kế hoạch đào tạo: được xác định ngay từ đầu khoá học, năm học, học kỳ, thực hiện trên cơ sở các văn bản quy định Phòng Chính trị phối hợp với Phòng Đào tạo xây dựng kế hoạch xác định mục tiêu, chương trình, kế hoạch giáo dục chính trị, tư tưởng trong toàn trường Tiểu đoàn quản lý học viên tổ chức thực hiện theo phạm vi chức năng nhiệm vụ của mình
Nội dung bao gồm toàn bộ hệ thống kiến thức, các giá trị chuẩn mực, kỹ xảo, kỹ năng cần trang bị cho học viên để góp phần hình thành các phẩm chất nhân cách của người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật Nội dung giáo
Trang 28dục phải đặc biệt chú ý đến chất lượng, số lượng thông tin trong dạy học các môn khoa khoa học xã hội và nhân văn Sau mỗi học phần, môn học căn cứ vào
kế hoạch đã xác định từ đầu năm học, khóa học giáo viên phối hợp, liên hệ tổ chức cho học viên đi tham quan, giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, tổ chức cho học viên đi thực tế tại các nhà máy
Nội dung Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng
cho học viên: có sự giao thoa với nội dung dạy học theo chương trình đào tạo, nhưng có những nội dung độc lập tương đối so với nội dung dạy học Căn cứ vào mục tiêu và đối tượng đào tạo, nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên của Nhà trường thực hiện theo quy định, song tập trung vào giáo dục
có hệ thống kiến thức lý luận cơ bản; quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, nhiệm vụ của quân đội và của nhà trường; giáo dục pháp luật, kỷ luật quân đội, chuẩn mực về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; tiêu chuẩn của cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong quân đội Tổ chức các hoạt động thực tế sau học phần, môn học, khóa học; tổ chức cho học viên đi tham quan, giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, tổ chức cho học viên đi thực tế tại các nhà máy
1.3.3 Hình thức tổ chức tổ chức hoạt động thực tế
Bao gồm toàn bộ hệ thống cách thức tiến hành tổ chức hoạt động thực tế cho học viên Thông qua các hoạt động công tác đào tạo và các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của Nhà trường Nhằm trang bị kiến thức, các giá trị chuẩn mực, kỹ xảo, kỹ năng cần thiết cho học viên để góp phần hình thành các phẩm chất nhân cách của cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật Đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại sẵn sàng bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam
Hình thức tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục phải đặc biệt chú ý thông qua dạy học các môn Khoa khoa học xã hội và nhân văn, hoạt động Công tác đảng, Công tác chính trị và nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trong nhà trường
Trang 29Hình thức tổ chức, phương pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị tư tưởng là sử dụng các hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng vừa đạt hiệu quả giáo dục, vừa hướng dẫn cách thức tổ chức cho học viên, làm cơ sở thực hiện nhiệm vụ ban đầu sau khi tốt nghiệp ra trường
1.3.4 Chủ thể, đối tượng tổ chức tổ chức hoạt động thực tế
* Chủ thể tổ chức hoạt động :
Chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo là Đảng uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường; đảng
uỷ, chi uỷ, chi bộ và chỉ huy tiểu đoàn, đại đội học viên
Chủ thể hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động gồm các cơ quan chức năng, khoa giáo viên; đặc biệt, Phòng Chính trị, Phòng Đào tạo, Ban Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục-đào tạo là những cơ quan tham mưu cho Đảng uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường, trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn và điều hành tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Chủ thể trực tiếp là đội ngũ cán bộ quản lý học viên ở tiểu đoàn, đại đội; đội ngũ giảng viên trong nhà trường; tổ chức đoàn, hội đồng quân nhân, tập thể quân nhân ở đơn vị quản lý học viên Đội ngũ cán bộ quản lý học viên là
“người thầy thứ hai”, với đội ngũ cán bộ, được đào tạo cơ bản, chuyên sâu có ảnh hưởng tích cực tới hoạt động thực tế; đây là lực lượng trực tiếp tổ chức giáo dục chính trị, tư tưởng và quản lý, rèn luyện học viên về mọi mặt; có vai trò rất quan trọng đối với sự hình thành, phát triển nhân cách học viên
Các chủ thể quản lý có sự phối hợp và quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo thành hệ thống tổ chức bộ máy lãnh đạo, chỉ huy để thực hiện việc tổ chức hoạt động thực tế có có chất lượng
Đối tượng: là học viên, tập thể học viên đào tạo trở thành cán bộ, nhân
viên chuyên môn kỹ thuật trong toàn quân chịu sự tác động, điều khiển của các chủ thể tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng Học viên vừa là khách thể, vừa là chủ thể tự tổ chức, thực hiện việc giáo dục, rèn luyện chính trị, tư tưởng theo mục tiêu đào tạo
Trang 301.3.5 Nguyên tắc, Phương pháp tổ chức hoạt động
Nguyên tắc tổ chức hoạt động: môi trường giáo dục quân sự của nhà
trường, các nguyên tắc giáo dục được thực hiện một cách hợp lý Thực tế cho thấy, một số nguyên tắc mang tính đặc trưng được sử dụng phổ biến ở các đơn
vị quản lý học viên như: nguyên tắc phối hợp các phương pháp, nguyên tắc tổ chức các hoạt động giáo dục, rèn luyện chính trị, tư tưởng cho học viên gắn chặt với hoạt động Công tác đảng, công tác chính trị theo mục tiêu đào tạo
Phương pháp tổ chức hoạt động: để thực hiện mục tiêu đã xác định, chủ
thể tổ chức hoạt động sử dụng các phương pháp tác động đến đối tượng tổ chức Sử dụng kết hợp các phương pháp hành chính quân sự, phương pháp giáo dục - tâm lý, phương pháp kích thích là một yêu cầu đối với các chủ thể quản
lý, nhất là ở các đơn vị quản lý học viên; trong đó, cần phát huy tối ưu hiệu quả của phương pháp giáo dục - tâm lý để việc giáo dục đi sâu vào nhận thức, tình cảm, ý chí học viên, đặc biệt học viên là hạ sĩ quan
Ngoài ra, phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể đơn vị Phương pháp phát huy vai trò của tổ chức đảng, tổ chức đoàn, của đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý học viên, phương pháp kiểm tra, rút kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động mang đặc điểm riêng của nhà trường quân đội
Phương pháp chủ yếu tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị,
tư tưởng cho học viên là tổ chức tham quan di tích lịch sử, bảo tàng, tổ chức hoạt động văn hóa văn nghệ, thực tập tại đơn vị cơ sở, hành quân giã ngoại làm công tác vân động quần chúng nhân dân, tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ Phương pháp này vừa đạt hiệu quả giáo dục, vừa hướng dẫn cách thức
tổ chức cho học viên, làm cơ sở cho nâng cao nhận thức chính trị, hình thành phẩm chất, nhân cách ngườì cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật phấn đấu thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của học viên sau khi tốt nghiệp ra trường
1.3.6 Lực lượng, cơ sở vật chất, thông tin phục vụ tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng
Lực lượng gồm hoạt động của đội ngũ nhà giáo dục, đối tượng giáo dục
và hoạt động tự giáo dục, tự quản lý của học viên Sắp xếp, tổ chức, điều khiển hoạt động của các lực lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trong nhà
Trang 31trường đòi hỏi tính khoa học cao, cần coi trọng tới hoạt động của đội ngũ giảng viên khoa học xã hội và nhân văn, cán bộ quản lý giáo dục để thực hiện tốt mục tiêu, yêu cầu giáo dục chính trị, tư tưởng
Tài chính, cơ sở vật chất, trang thiết bị sử dụng phục vụ cho tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên chủ yếu là nguồn vật tư hoạt động công tác đảng, công tác chính trị, vật chất đảm bảo cho đào tạo đáp ứng nhu cầu giáo dục định hướng nghề nghiệp cho học viên
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP đòi hỏi các chủ thể tổ chức phải nắm chắc nguồn thông tin Thông tin là mạch máu của tổ chức, hoạt động, phương tiện để thay đổi cách cư xử và tác động lên sự thay đổi Ngoài những yêu cầu đối với thông tin trong tổ chức hoạt động thực tế, nguồn thông tin ở nhà trường có tính dự báo cao để hướng dẫn, định hướng hoạt động và phòng ngừa Thực tế nhận thấy, quá trình ra quyết định, kiểm tra của của thể tiếp nhận và thực hiện quyết định, báo cáo Tổ chức hoạt động thực tế trong nhà trường không thể thiếu thông tin hai chiều Việc sử dụng thông tin để định hướng, tác động tích cực và điều khiển các hoạt động là yêu cầu đối với chủ thể tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP
1.4 Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP
1.4.1 Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, Tổng cục CNQP
Hiện nay, khái niệm về chất lượng còn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau Triết học Mác-Lênin cho rằng: mỗi sự vật, hiện tượng là sự thống nhất biện chứng giữa chất và lượng, quy định bản chất của sự vật, hiện tượng đó Sự tác động biện chứng giữa chất và lượng theo những quy luật nhất định làm cho sự vật tồn tại, vận động và phát triển không ngừng
Chất lượng là mức hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản Theo Từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự
Trang 32vật, một sự việc” [42, tr.321] Cái gì tạo nên phẩm chất, giá trị của sự vật, hiện tượng Đó là tổng hợp các yếu tố, điều kiện tham gia vào quá trình hình thành chất lượng để thoả mãn nhu cầu nào đó trong đời sống xã hội và con người Trong lĩnh vực giáo dục, chất lượng với đặc trưng sản phẩm là “con người lao
động”, có thể hiểu là kết quả (đầu ra) của quá trình giáo dục, được thể hiện ở
các phẩm chất, giá trị nhân cách và giá trị sức lao động hay năng lực hành nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mục tiêu của từng ngành, nghề đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân Chất lượng giáo dục là chất lượng tổng hợp các yếu tố, điều kiện tham gia vào quá trình tổ chức, hình thành chất lượng để đạt mục tiêu giáo dục nhất định
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Quân sự là cơ sở, nền tảng cho công tác giáo dục, là hạt nhân trong xây dựng và phát triển nhân cách người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong quân đội Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên chính là trình tự, nội dung phát triển của các yếu tố trong hoạt động giáo dục đó Chất lượng của tổ chức hoạt động thực tế là sự phù hợp với mục tiêu đào tạo Xuất phát từ phương pháp tiếp cận hệ thống, hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên là một chỉnh thể gồm nhiều nhân tố, có mối quan hệ hữu cơ với nhau Nếu một trong những nhân tố
đó hoạt động kém hiệu quả thì sẽ hạn chế chất lượng của hệ thống Xem xét chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên phải có quan điểm toàn diện, lịch sử, cụ thể Chất lượng vừa đáp ứng mục tiêu tổ chức hoạt động, vừa là chất lượng các nhân tố trong quá trình tổ chức hoạt động thực tế
Từ phân tích trên, có thể hiểu: Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP là chất lượng tổng hợp của các hoạt động, các nhân tố cấu thành trong quá trình tổ chức hoạt động thực, đảm bảo cho hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho
Trang 33học viên được tổ chức chặt chẽ, điều khiển, điều chỉnh một cách chủ động và đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường
Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên là việc đạt mục tiêu giáo dục, là chất lượng của chủ thể, đối tượng trong tổ chức hoạt động, chất lượng thực hiện nội dung Nâng cao chất lượng
tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP là xây dựng và thực hiện những biện pháp tối ưu để tác động vào các nhân tố tạo thành chất lượng, hay các nhân tố của tổ chức hoạt động Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP là chất lượng của việc tổ chức xây dựng chương trình, kế hoạch giáo dục, xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động thực tế; chất lượng tổ chức lực lượng tham gia vào quá trình giáo dục và tổ chức hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên; chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và chất lượng hoạt động kiểm tra, đánh giá trong giáo dục Suy cho cùng, chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
nhà trường chính là thực hiện các chức năng của tổ chức hoạt động thực tế
Để đánh giá chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng phải có căn cứ từ chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng Việc thực hiện mục tiêu giáo dục là cơ sở, điều kiện thực hiện mục tiêu tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP
1.4.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong gi¸o giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP
* Tiêu chí 1: Kế hoạch tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Xây dựng kế hoạch là hành động đầu tiên của người quản lí, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch Trong quản lí, đây chính là căn cứ mang tính pháp lí quy định hành động của cả tổ chức Chủ thể tổ chức hoạt động thực
Trang 34tế trong nhà trường quán triệt và tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục chính trị,
tư tưởng cho học viên Hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng thường được khởi nguồn từ việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định bước đi, điều kiện, phương tiện cần thiết đối với hoạt động của chủ thể
tổ chức hoạt động và đối tượng tổ chức hoạt động Vì vậy, kế hoạch tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP phải được coi là tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức hoạt động thực tế
Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP ở từng cấp được xác định theo từng khóa học, năm học cụ thể Kế hoạch có thể được thể hiện dưới hình thức một kế hoạch độc lập hoặc là một nội dung thuộc chương trình, kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị quản lý học viên Dù dưới hình thức thể hiện nào, kế hoạch luôn phải phù hợp với sự phát triển của mục tiêu, yêu cầu đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật của Nhà trường và định hướng được hành động của các lực lượng giáo dục; hướng vào giải quyết những vấn
đề trọng tâm, cấp thiết về chính trị, tư tưởng của học viên; phát huy được sức mạnh tổng hợp cũng như khả năng hợp tác của các lực lượng liên quan
- Cùng với xây dựng kế hoạch, việc tổ chức thực hiện kế hoạch cũng có ảnh hưởng lớn đến chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng Vì vậy, từng cấp tổ chức hoạt động thực tế phải thường xuyên theo dõi hoạt động của đơn vị, bám sát sự chỉ đạo của cấp trên, tổ chức tốt các hoạt động giáo dục và tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Kịp thời rút kinh nghiệm, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch
* Tiêu chí 2: Tổ chức lực lượng và phát huy vai trò của các lực lượng
Để thực hiện kế hoạch cần thiết lập một cơ cấu tổ chức, quy định chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ giữa các lực lượng trong giáo dục và tổ chức hoạt động thực tế Chất lượng tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên cần được xem xét ở việc tổ chức lực lượng và phát huy vai
Trang 35trò của các lực lượng trong nhà trường đối với hoạt động này Điều đó được thể hiện trên các khía cạnh chủ yếu sau đây:
Tổ chức lực lượng dạy học, giáo dục, lực lượng làm công tác quản lý giáo dục theo đúng biểu tổ chức - biên chế của Bộ Tổng tham mưu, đủ số lượng, hợp lý về cơ cấu và đảm bảo chất lượng quy định; từng bước chuẩn hoá đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục theo kế hoạch của Nhà trường
Các lực lượng giáo dục, tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP có mối quan hệ mật thiết với nhau, hiệp đồng, phối hợp hoạt động chặt chẽ, thống nhất Không có
sự chồng chéo về nhiệm vụ, đùn đẩy trách nhiệm và những “khoảng trống” về lực lượng cũng như thẩm quyền giải quyết công việc
Chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong giáo dục và tổ chức hoạt động Các lực lượng tiến hành tổ chức hoạt động phải thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức khoa học,
có trình độ, năng lực, kinh nghiệm thực tiễn tiến hành Công tác Đảng, Công tác chính trị và trong tổ chức hoạt động thực tế
* Tiêu chí 3: Mục tiêu, nội dung, phương thức, điều kiện bảo đảm trong
tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên trường Cao đẳng CNQP là điều khiển, điều chỉnh hoạt động của các lực lượng bằng các quyết định, bảo đảm các điều kiện, phương tiện thực hiện nhiệm vụ trong hoạt động thực tế Vì vậy, chất lượng tổ chức hoạt động thực tế phải được thể hiện thông qua thực hiện mục tiêu, nội dung, phương thức, điều kiện bảo đảm cụ thể là:
Thực hiện đúng mục tiêu giáo dục, tiến hành theo chương trình, kế hoạch
và nội dung giáo dục của nhà trường, của các khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên Đảm bảo đúng nguyên tắc, vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục chính trị, tư tưởng phù hợp, hiệu quả
Trang 36Thường xuyên chỉ đạo tốt việc cập nhật nội dung, đổi mới cách sử dụng
và kết hợp những hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng; các đơn
vị quản lý học viên tiến hành có hiệu quả phương pháp giáo dục - tâm lý Đồng thời, tổ chức tốt các hoạt động chính trị, xã hội: tổ chức thăm quan di tích lịch
sử, bảo tàng, các công trình văn hóa… Tổ chức giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao nhằm giáo dục nâng cao nhận thức về chính trị tư tưởng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, nhân cách cho học viên
Bảo đảm tài liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đặc biệt là vật tư trang bị hoạt động Công tác đảng, Công tác chính trị phục vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
* Tiêu chí 4: Kiểm tra, đánh giá trong tổ chức hoạt động thực tế
Kiểm tra nhằm đánh giá việc thực hiện các mục tiêu quản lý, tổ chức
hoạt động thực tế Các chủ thể tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên cần xác định các tiêu chí của việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục và các lực lượng tham gia vào tổ chức hoạt động thực tế đó Mặt khác, phải tiến hành đo đạc kết quả thực hiện, phát hiện sai lệch giữa mục tiêu đề ra với kết quả và nguyên nhân của những sai lệch Kịp thời ra các quyết định điều khiển, điều chỉnh để khắc phục hạn chế; phát huy, nhân rộng điển hình Chất lượng kiểm tra, đánh giá tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP được xem xét trên các biểu hiện chủ yếu sau:
Xây dựng được những tiêu chí đánh giá chất lượng dạy học các môn khoa học xã hội và nhân văn, chất lượng tổ chức các hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên của cán bộ quản lý giáo dục và các tổ chức theo phân cấp Đồng thời, xác định đúng các tiêu chí đánh giá trình độ nhận thức, tình cảm, niềm tin, thái độ và hành vi chính trị, tư tưởng của từng đối tượng học viên
Trang 37Các chủ thể tổ chức hoạt động thực tiễn phải nắm vững quy tắc, quy định, chủ trương, kế hoạch của cấp trên và cấp mình về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng để tiến hành kiểm tra theo quy định Thường xuyên duy trì chế độ kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm Phát hiện ra những sai lệch và tìm biện pháp khắc phục kịp thời trong tổ chức hoạt động thực tế Tiến hành tốt sơ kết, tổng kết, chỉ đạo điểm, nhân rộng điển hình tiên tiến để tổ chức hoạt động thực
tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
* Tiêu chí 5: Kết quả tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị,
tư tưởng cho học viên
Chất lượng của tổ chức hoạt động thực tế được biểu hiện rõ nét bằng kết
quả thực hiện các mục tiêu giáo dục chính trị, tư tưởng Suy cho cùng, kết quả
tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
Trường Cao đẳng CNQP được thể hiện như sau:
- Học viên có phẩm chất chính trị, tư tưởng vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân; có động lực và khả năng tự giáo dục,
tự quản lý về chính trị, tư tưởng đối với bản thân
- Nhận thức, tình cảm, niềm tin, thái độ, hành vi chính trị của học viên hình thành, phát triển sát với phẩm chất chính trị, tư tưởng của cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật Học viên thể hiện sự trưởng thành về chính trị, tư tưởng trong các hoạt động, hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo mục tiêu đào tạo Tập thể học viên luôn vững mạnh, đề cao tự phê bình và phê bình, tích cực đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, lệch lạc về chính trị, tư tưởng, đạo đức
Những tiêu chí trên có quan hệ biện chứng với nhau, gắn kết với thực hiện các chức năng trong tổ chức hoạt động thực tế Việc xác định những tiêu chí trên sẽ là cơ sở để bổ sung, phát triển và hoàn thiện biện pháp tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng
CNQP đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục - đào tạo trong tình hình mới
Trang 381.5 Những nhân tố tác động đến tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên
1.5.1 Tình hình thế giới, trong nước và sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch
Tình hình thế giới và khu vực tiềm ẩn nhiều bất trắc khó lường Việc tranh chấp trên Biển đông diễn biến phức tạp Về kinh tế xã hội Đảng ta nhấn mạnh: “nước ta vẫn đứng trước nhiều thách thức lớn đan xen nhau, tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp, không thể coi thường bất cứ thách thức nào Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới vẫn tồn tại Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm trọng” [12, tr.184-185] Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, “bạo loạn lật đổ”, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước
ta Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của Chủ nghĩa xã hội, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” có những diễn biến phức tạp
Tình hình trên tác động đến tư tưởng, thái độ chính trị của chủ thể và đối tượng tổ chức hoạt động thực tế Điều đó ảnh hưởng đến trách nhiệm của các lực lượng khi ra quyết định và thực hiện quyết định tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Do vậy nhà trường cần thường xuyên nắm chắc tình hình thế giới, trong nước, kịp thời phổ biến, quán triệt và định hướng hành động tới các đối tượng Chủ động nắm chắc diễn biến tư tưởng, nhạy bén phát hiện, giải quyết các trường hợp dao động về tư tưởng của học viên và các lực lượng giáo dục
1.5.2 Yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng quân đội vững mạnh
về chính trị
Thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi phải xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại Xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị đang đặt ra những yêu cầu cấp bách phải nâng cao
Trang 39phẩm chất, năng lực cho cán bộ, chiến sĩ Điều đó càng đặc biệt quan trọng đối với việc giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng CNQP, đào tạo trở thành cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật có tay nghề bậc cao Tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên cũng chịu tác động từ mục tiêu, yêu cầu giáo dục đó Mục tiêu phải bám sát nhiệm
vụ bảo vệ Tổ quốc và chức năng, nhiệm vụ của quân đội
Sự tác động của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị đòi hỏi giáo dục chính trị, tư tưởng cần quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 51/NQ-TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị 124-CT/QUTW ngày 31-3-
2011 của Quân uỷ Trung ương về “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới” Luôn nắm chắc tình hình nhiệm
vụ của quân đội và nhà trường Hoàn thiện mục tiêu giáo dục chính trị, tư tưởng phù hợp với yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật
1.5.3 Phương hướng, nhiệm vụ công tác giáo dục - đào tạo của nhà trường quân đội nói chung, của Trường Cao đẳng CNQP nói riêng
Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đòi hỏi quân đội phải có đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật có phẩm chất và năng lực phát triển cao Đổi mới toàn diện công tác giáo dục-đào tạo, xây dựng nhà trường quân đội theo hướng “chuẩn hoá, hiện đại hoá”
Phát triển giáo dục - đào tạo ở Trường Cao đẳng CNQP cần thực hiện tốt Nghị quyết 29-NQ/TW về “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ” [11, tr.28]; tích cực, bổ sung, hoàn thiện mô hình, mục tiêu, quy trình đào tạo Từng bước nâng cao chất lượng tổng hợp đối với học viên tốt nghiệp ra trường đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Điều đó đặt ra đối với tổ chức hoạt động thực tế trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên phải không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường
Trang 40Thực tế cho thấy, phương hướng, nhiệm vụ công tác giáo dục-đào tạo của nhà trường tác động mạnh đến nội dung, nguyên tắc, phương pháp trong giáo dục chính trị, tư tưởng Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cần tăng cường tổ chức các hoạt động thực tế Xây dựng kế hoạch giáo dục chính trị, tư tưởng và tổ chức các hoạt động thực tế cho học viên phải khoa học, phù hợp với đối tượng, đặc biệt học viên là hạ sĩ quan chiến sỹ, quân nhân chuyên nghiệp đào tạo trở thành cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật có tay nghề cao Tăng cường trách nhiệm, bồi dưỡng năng lực tiến hành giáo dục cho các chủ thể giáo dục Đổi mới phương pháp giáo dục trên cơ sở phát huy thế mạnh của nhà trường, nhất là phương pháp giáo dục - tâm lý gắn chặt với các hoạt động Công tác đảng, công tác chính trị
1.5.4 Đặc điểm đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục ở nhà trường
Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở Trường Cao đẳng CNQP xác định hai khâu đột phá là “xây dựng đội ngũ nhà giáo và đổi mới phương pháp dạy học” Thực hiện “Đề án kiện toàn, phát triển đội ngũ nhà giáo của nhà trường đến năm 2020”, đến nay, số lượng giáo viên, giảng viên đủ biên chế, có 35% giảng viên có trình độ sau đại học, bước đầu đáp ứng được yêu cầu nhiệm
vụ Đội ngũ cán bộ quản lý phát huy được vai trò trong hoạt động, quan tâm tới giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho học viên
Tuy nhiên, trong điều kiện vừa mới được nâng cấp từ trường Trung cấp lên trường Cao đẳng Đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục của nhà trường còn một số bất cập, đó là: được bổ sung từ nhiều nguồn, chất lượng không đồng đều, chênh lệch lớn về độ tuổi, kinh nghiệm giảng dạy, quản lý giáo dục Chất lượng dạy học của một số giảng viên trẻ chưa cao Năng lực quản lý, chỉ huy, tinh thần trách nhiệm và đạo đức ở một số cán bộ quản lý học viên chưa theo kịp với yêu cầu nhiệm vụ
Đặc điểm đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục ở Trường Cao đẳng CNQP ảnh hưởng sâu sắc đến thực hiện mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng Do vậy, cần làm tốt công tác kế hoạch hoá