Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng Theo giải thích của Luật Xây dựng Việt Nam hiện hành Luật số 50/2014/QH13: “Dự án đầu tư xây dựng DA ĐTXD là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
PHẠM TRẦN QUANG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG ĐẤT DỊCH VỤ HUYỆN MÊ LINH ĐẾN NĂM 2020
LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
HÀ NỘI - 2016
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
PHẠM TRẦN QUANG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG ĐẤT DỊCH VỤ HUYỆN MÊ LINH ĐẾN NĂM 2020
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
LUẬN VĂN THẠC SỸ
Người hướng dẫn khoa học
TS PHẠM CẢNH HUY
HÀ NỘI - 2016
Trang 3Tôi xin cam đoan: Bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tác giả, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, kiến thức kinh điển, nghiên cứu khảo sát tình hình thực tiễn và dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Phạm Cảnh Huy - Giảng viên Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội
Các số liệu và những kết quả trong luận văn là trung thực, các đánh giá, kiến nghị đưa ra xuất phát từ thực tiễn và kinh nghiệm, chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào trước khi trình, bảo vệ và công nhận bởi
“Hội Đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật”
Một lần nữa, tôi xin khẳng định về sự trung thực của lời cam kết trên./
Tác giả
Trang 4TS.Phạm Cảnh Huy Xin được trân trọng cảm ơn Thầy đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Học viên xin gửi lời cảm ơn đến các Thầy, Cô trong Viện Kinh tế và Quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để học viên hoàn thành tốt luận văn của mình
Học viên xin gửi lời cảm ơn đến các bạn đồng nghiệp tại các phòng ban của huyện đã nhiệt tình cung cấp thông tin để học viên hoàn thành được luận văn này
Trân trọng cảm ơn!
Trang 5LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC HÌNH VẼ
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 5
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 5
1.1 Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng và quản lý dự án 5
1.1.1 Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng 5
1.1.2 Khái niệm quản lý dự án 8
1.1.3 Các loại cấu trúc tổ chức dự án 10
1.2 Đặc điểm và mô hình tổ chức quản lý các dự án đầu tư xây dựng 13
1.2.1 Đặc điểm các DA ĐTXD 13
1.2.2 Mô hình tổ chức các DA ĐTXD 15
1.3 Các nội dung đánh giá năng lực quản lý dự án của Ban QLDA 18
1.3.1 Năng lực tổ chức của Ban QLDA 18
1.3.2 Năng lực hoạch định và kiểm soát dự án 20
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý dự án của Ban QLDA 22
1.4.1 Các nhân tố bên ngoài 22
1.4.2 Các nhân tố bên trong 23
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 25
CHƯƠNG 2 26
Trang 6MÊ LINH 26
2.1 Giới thiệu tổng quan về Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 26
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ 26
2.1.3 Tổ chức bộ máy và yêu cầu kỹ năng đối với cán bộ Ban 27
2.2 Tình hình thực hiện các gói thầu do Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh quản lý 33
2.2.1 Tình hình chung thực hiện các dự án 33
2.2.2 Khảo sát đánh giá về tình hình thực hiện các dự án/gói thầu 36
2.3 Phân tích thực trạng năng lực quản lý của Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh 47
2.3.1 Năng lực tổ chức 47
2.3.2 Năng lực hoạch định và kiểm soát dự án 53
2.4 Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh 59
2.4.1 Ảnh hưởng của các nhân tố bên ngoài 59
2.4.2 Ảnh hưởng của các nhân tố bên trong 63
2.5 Đánh giá khái quát chung về năng lực quản lý của Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh 64
2.5.1 Kết quả đạt được 64
2.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân 66
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 69
CHƯƠNG 3 70
Trang 7NĂM 2020 70
3.1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội huyện Mê Linh giai đoạn 2010 - 2020 tầm nhìn đến 2030 70
3.1.1 Định hướng phát triển 70
3.1.2 Các mục tiêu cần đạt được của Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh 73
3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực quản lý các DA ĐTXD tại Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh đến năm 2020 74
3.2.1 Tổ chức và nguồn nhân lực 74
3.2.2 Điều chỉnh chức năng các bộ phận 80
3.2.3 Xây dựng và liên tục hoàn thiện phương pháp quản lý 84
TÓM TẮT CHƯƠNG 3 88
KẾT LUẬN 89
KIẾN NGHỊ 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
PHỤ LỤC 94
Phụ lục 1: Các gói thầu dự án xây dựng bệnh viện đa khoa huyện Mê Linh94 Phụ lục 2: Phiếu khảo sát đánh giá 99
Trang 8STT Chữ viết tắt Nghĩa của cụm từ viết tắt
2 Ban QLDA XDHT ĐDV Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng
Trang 9Bảng 2 1.Biểu thống kê số lƣợng các dự án chƣa hoàn thành công tác
GPMB 36
Bảng 2 2.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá năng lực nhà thầu 41
Bảng 2 3.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá năng lực quản lý của cán bộ Ban QLDA 42
Bảng 2 4.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá nguyên nhân gây chậm tiến độ44 Bảng 2 5 Biểu tổng hợp kết quả phê duyệt dự án theo kế hoạch giao 45
Bảng 2 6 Biểu tổng hợp kết quả phê duyệt dự án theo kế hoạch giao 47
Bảng 2 7.Biểu tổng hợp kết quả giảm trừ thẩm tra quyết toán 47
Bảng 2 8.Thống kê nhân sự 49
Bảng 2 9.Thống kê theo chuyên ngành đào tạo 49
Bảng 2 10 Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về cơ cấu tổ chức Ban 51
Bảng 2 11.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về năng lực làm việc nhóm 53 Bảng 2 12.Tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá về năng lực hoạch định 55
Trang 10Hình 1.1 Dự án đầu tƣ xây dựng công trình theo quan điểm động 6
Hình 1.2 Các tiêu chuẩn đánh giá việc quản lý dự án 9
Hình 1.3 Các đặc điểm của DA ĐTXD 15
Hình 1.4 Mô hình chủ đầu tƣ trực tiếp quản lý dự án 16
Hình 1.5 Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án 17
Hình 1.6 Mô hình chìa khóa trao tay 18
Hình 2.1 Mô hình tổ chức Ban 48
Hình 2.2 Biểu đồ kinh nghiệm của cán bộ Ban 50
Hình 2.3 Sơ đồ làm việc nhóm của cán bộ Ban QLDA 52
Trang 11PHẦN MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết của đề tài
Huyện Mê Linh nằm ở phía Tây Bắc của Thủ đô, cách trung tâm Hà Nội khoảng 25km, phía Bắc giới hạn bởi sông Cà Lồ, giáp huyện Bình Xuyên, thị xã Phúc Yên của tỉnh Vĩnh Phúc; phía Nam giới hạn bởi sông Hồng, giáp huyện Đan Phượng; phía Tây giáp huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc; phía Đông giáp huyện Sóc Sơn, Đông Anh Địa bàn huyện có tuyến đường Bắc Thăng Long – Nội Bài, quốc lộ 23B chạy qua, 8km đường sắt Hà Nội – Lào Cai với ga Thạch Lỗi nằm trên địa bàn thị trấn Quang Minh, được bao bọc bởi 2 con sông là sông Hồng và sông Cà Lồ, nằm kế cận ngay sân bay quốc tế Nội Bài Với điều kiện thuận lợi về giao thông đường sắt, đường
bộ, đường không và đường sông tạo cho Mê Linh có lợi thế trong giao lưu kinh tế với các tỉnh trung du và miền núi phía bắc cũng như các tỉnh đồng bằng sông Hồng, cả nước cũng như quốc tế, tạo cơ hội cho Mê Linh phát triển toàn diện các mặt đời sống kinh tế, xã hội
Để phát triển kinh tế xã hội, hàng năm ngân sách Nhà nước bỏ ra một lượng vốn đáng kể cho các dự án xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật từ Trung ương đến địa phương Việc quản lý dự án thuộc nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Mê Linh thời gian qua đã có tiến bộ, nhiều dự án đầu
tư đã hoàn thành và từng bước phát huy hiệu quả, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cải thiện từng bước đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Song đến nay so với mặt bằng chung của các huyện trong thành phố Hà Nội, những kết quả mà huyện Mê Linh đạt được về kinh tế xã hội vẫn chưa xứng với tiềm năng hiện có Tổng vốn ngân sách dành cho đầu tư xây dựng còn chưa cao, để sử dụng nguồn vốn đầu tư vào xây dựng được đạt hiệu quả cao thì vấn đề nâng cao năng lực QLDA đầu tư xây dựng luôn thu hút sự quan
Trang 12tâm của các cấp lãnh đạo thành phố, huyện thị, các ngành Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn những tồn tại trong công tác QLDA đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện, một số công trình chất lượng còn hạn chế, thời gian thực hiện còn bị kéo dài; chính vì vậy việc hoàn thiện năng lực QLDA đầu tư xây
dựng trên địa bàn huyện là rất cần thiết Vì vậy, tôi chọn vấn đề: “Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản cho Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh đến năm 2020’’ làm đề tài luận văn Thạc sĩ ngành Quản trị kinh doanh
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu một số cơ sở lý luận cơ bản về năng lực quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh, tìm ra những mặt còn hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế đó Trên cơ sở đó đề ra những biện pháp và kế hoạch thích hợp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản tại Ban Quản lý
dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh cho giai đoạn từ nay đến năm 2020 nhằm đáp ứng và hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn NSNN Phương hướng chiến lược phát triển kinh tế xã hội của huyện Mê Linh và các giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng dựa vào tình hình thực hiện QLDA đầu tư xây dựng bằng vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Mê Linh trong thời gian qua (2012-2014)
Trang 134 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lý thuyết: Thu thập thông tin qua đọc sách báo, tài liệu nhằm tìm chọn những khái niệm và tư tưởng cơ bản là cơ sở cho lý luận của
đề tài, hình thành giải thuyết khoa học, dự đoán về những thuộc tính của đối tượng nghiên cứu, xây dựng những mô hình lý thuyết hay thực nghiệm ban đầu Ở phương pháp này hướng vào thu thập và xử lý những thông tin: Cơ sở
lý thuyết liên quan đến chủ đề nghiên cứu; Thành tựu lý thuyết đã đạt được liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu; Các kết quả nghiên cứu cụ thể đã công bố trên các ấn phẩm; Số liệu thống kê; Chủ trương chính sách liên quan đến nội dung nghiên cứu Nguồn dữ liệu từ các trang thông tin điện tử, các báo cáo đánh giá liên quan đến Ban QLDA của các cơ quan, tổ chức nhà nước như: Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Kiểm toán Nhà nước, UBND huyện Mê Linh, các phòng của huyện: Tài chính kế hoạch, Quản lý đô thị, Ban Bồi thường GPMB…
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là các phương pháp trực tiếp tác động vào đối tượng để làm bộc lộ bản chất và quy luật vận động, giúp cho việc thu thập thông tin hoặc làm nảy sinh ý tưởng nghiên cứu và đề xuất sáng tạo Cụ thể là phương pháp khảo sát thực tế qua bảng câu hỏi phỏng vấn các đối tượng có liên quan đến công tác quản lý dự án của Ban QLDA XDHT đất dịch vụ huyện Mê Linh (bao gồm Lãnh đạo, cán bộ lao động trực tiếp tại Ban; các đối tượng khác như: Lãnh đạo, chuyên viên một số Sở ngành; Lãnh đạo
và chuyên viên một số phòng, ban trong huyện; Lãnh đạo, cán bộ các xã, thị trấn trên địa bàn huyện; Một số đơn vị Tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và đơn
vị thi công) Nội dung hỏi đáp liên quan đến những vấn đề thuộc các lĩnh vực quản lý và điều hành dự án như: trình tự thủ tục, tư vấn khảo sát thiết kế, thi công xây dựng, GPMB nhằm đánh giá năng lực quản lý của Ban QLDA về tiến độ, chất lượng, chi phí Thông qua việc trả lời câu hỏi của các đối tượng,
Trang 14bằng việc xử lý tính toán trên phần mềm Excel, tính được tỷ lệ % các nội dung chấp nhận hoặc không chấp nhận của đối tượng được phỏng vấn, qua đó làm cơ sở đánh giá mặt mạnh, mặt yếu, tồn tại, nguyên nhân để đề xuất giải pháp xử lý
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia làm 3 chương như sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về năng lực quản lý các dự án đầu
tư xây dựng
Chương 2: Thực trạng năng lực quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự
án đầu tư dựng cơ bản cho Ban QLDA XDHT ĐDV huyện Mê Linh đến năm
2020
Trang 15CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
1.1 Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng và quản lý dự án
1.1.1 Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng
Theo giải thích của Luật Xây dựng Việt Nam hiện hành (Luật số
50/2014/QH13): “Dự án đầu tư xây dựng (DA ĐTXD) là tập hợp các đề xuất
có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng”
Về phương diện lý luận, DA ĐTXD được hiểu là các dự án đầu tư
mà đối tượng đầu tư là công trình xây dựng, nghĩa là dự án có liên quan tới hoạt động xây dựng cơ bản (XDCB) như xây dựng nhà cửa, đường sá, cầu cống, Không phải tất cả các DAĐT đều có liên quan tới hoạt động XDCB
Vì thế, đối với những DAĐT không liên quan tới hoạt động XDCB không gọi
là DAĐT xây dựng
DAĐT xét về mặt hình thức là một tập hợp các hồ sơ, tài liệu thuyết minh chi tiết kế hoạch khả thi XDCB và các tài liệu liên quan khác xác định chất lượng công trình cần đạt được, tổng mức đầu tư của dự án và thời gian thực hiện dự án, hiệu quả kinh tế tài chính, hiệu quả kinh tế xã hội và đánh giá tác động môi trường của dự án
DAĐT xét theo quan điểm hệ thống, có thể hiểu là một hệ thống,
Trang 16gồm nhiều phân hệ/ phần tử (hoạt động/ công việc) có mối liên hệ chặt chẽ
về thời gian và không gian, vận hành trong những điều kiện ràng buộc/ giới hạn về nguồn lực và thời gian, chịu sự tác động của các yếu tố môi trường bên ngoài (môi trường kinh tế, xã hội, luật pháp, công nghệ, tự nhiên) và môi trường bên trong (sự tác động qua lại của các phần tử trong hệ thống - các lực lượng tham gia dự án: Chủ đầu tư (CĐT), nhà thầu tư vấn, nhà thầu cung cấp, nhà thầu xây lắp, nhà tài trợ tài chính,…)
DA ĐTXD, xét theo quan điểm động, có thể hiểu là một quá trình biến ý tưởng đầu tư XDCB thành hiện thực trong sự ràng buộc về kết quả (chất lượng), tiến độ (thời gian) và nguồn lực (chi phí) đã xác định trong hồ
sơ dự án và được thực hiện trong những điều kiện không chắc chắn (rủi ro)
DA ĐTXD xét theo quan điểm động được mô tả ở Hình 1.1
DA ĐTXD bao gồm dự án xây dựng mới công trình, dự án cải tạo nâng cấp mở rộng các công trình đã đầu tư xây dựng
Hình 1.1 Dự án đầu tư xây dựng công trình theo quan điểm động
(Nguồn: TS Nguyễn Xuân Thủy và cộng sự, Quản trị dự án đầu tư)
Ý tưởng đầu tư xây
dựng
Quá trình thực hiện đầu tư xây dựng (rủi ro)
Trang 17DAĐT nói chung phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản sau:
- Tính khoa học: Người soạn thảo DAĐT phải có một quá trình nghiên cứu tỷ mỷ, kỹ càng, tính toán thận trọng, chính xác từng nội dung của dự án, đặc biệt là nội dung về tài chính, nội dung về công nghệ kỹ thuật Tính khoa học còn thể hiện trong quá trình soạn thảo DAĐT cần có sự tư vấn của các cơ quan chuyên môn
- Tính thực tiễn: Các nội dung của DAĐT phải được nghiên cứu, xác định trên cơ sở xem xét, phân tích, đánh giá đúng mức các điều kiện và hoàn cảnh cụ thể liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động đầu tư
- Tính pháp lý: DAĐT cần có cơ sở pháp lý vững chắc tức là phù hợp với chính sách và luật pháp của Nhà nước Muốn vậy phải nghiên cứu kỹ chủ trương, chính sách của Nhà nước, các văn bản pháp quy liên quan đến hoạt động đầu tư
- Tính đồng nhất: Các DAĐT phải tuân thủ các quy định chung của các cơ quan chức năng về hoạt động đầu tư, kể cả các quy định về thủ tục đầu tư Với các DAĐT quốc tế còn phải tuân thủ quy định chung mang tính quốc tế mà Việt Nam tham gia hoặc ký kết các Hiệp ước quốc tế
Đối với DA ĐTXD, ngoài việc phải đảm bảo các yêu cầu của DAĐT
nói chung còn phải bảo đảm các yêu cầu sau đây (Điều 51 Luật Xây dựng 2014):
- Phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất tại địa phương nơi có dự án đầu tư xây dựng
- Có phương án công nghệ và phương án thiết kế xây dựng phù hợp
- Bảo đảm chất lượng, an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, phòng, chống cháy, nổ và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu
Trang 18- Bảo đảm cấp đủ vốn đúng tiến độ của dự án, hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án
- Tuân thủ quy định khác của pháp luật có liên quan
1.1.2 Khái niệm quản lý dự án
Quản lý nói chung là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý vào các đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu đề ra
Quản lý dự án (Project Management – PM) là quá trình lập kế hoạch, theo dõi và kiểm soát tất cả những vấn đề của một dự án và điều hành mọi thành phần tham gia vào dự án đó nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đúng thời hạn trong phạm vi ngân sách được duyệt với các chi phí, chất lượng và khả năng thực hiện chuyên biệt Nói cách khác QLDA là công việc
áp dụng các chức năng và hoạt động của quản lý vào suốt vòng đời của dự án hay nói cách khác QLDA là việc huy động các nguồn lực và tổ chức các công nghệ để thực hiện được mục tiêu đề ra
Ngoài ra còn có một số định nghĩa khác như:
- Quản lý dự án là việc áp dụng các kiến thức, kỹ năng, công cụ kỹ thuật vào các hoạt động của dự án nhằm đạt được các mục tiêu đề ra
- Quản lý dự án là việc áp dụng các chức năng và hoạt động của quản
lý vào suốt vòng đời của dự án để dự án đạt được những mục tiêu đề ra
Các giai đoạn của Quản lý dự án bao gồm: Hoạch định dự án, điều phối thực hiện, kiểm soát Các giai đoạn này có mối quan hệ biện chứng với nhau:
- Hoạch định dự án: Là quá trình sắp xếp các công tác/công việc nhằm hoàn thành mục tiêu của dự án Nghĩa là giải quyết các vấn đề lập thời gian biểu cho các công tác và nguồn lực (con người, thiết bị, nguyên vật liệu ) để thực hiện dự án Hơn nữa nó cũng là cơ sở để kiểm soát và đánh giá quá trình thực hiện dự án
Trang 19- Điều phối thực hiện dự án: Là quá trình phân chia nguồn lực bao gồn tiền vốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến
độ thời gian Giai đoạn này cần lập nên một biểu đồ chi tiết về thời gian cho từng mốc công việc và đi kèm với nó là nhân lực, thiết bị cần thiết cho việc triển khai công việc (khi nào bắt đầu công việc, khi nào kết thúc công việc và
để làm được điều đó thì nó cần những nguồn lực gì)
Kiểm soát dự án là quá trình gồm 3 bước:
Bước 1: Thu thập thông tin (bao gồm các thông tin về tiến độ, chi phí
Hình 1.2 Các tiêu chuẩn đánh giá việc quản lý dự án
Một dự án thành công có các đặc điểm sau:
- Hoàn thành trong thời gian quy định
Ngân sách cho phép
Trang 20- Hoàn thành trong chi phí cho phép
- Đạt được thành quả mong muốn
- Sử dụng nguồn lực được giao một cách hiệu quả và hữu hiệu
1.1.3 Các loại cấu trúc tổ chức dự án
Tổ chức là sự tập hợp nhiều người một cách có ý thức để hoàn thành các mục tiêu chung Một tổ chức luôn luôn có 3 đặc điểm chung:
- Tổ chức bao giờ cũng có nhiều người
- Các thành viên tham gia luôn ý thức về vai trò, nhiệm vụ, quyền lợi
và trách nhiệm của mình một cách rõ ràng trong quá trình tham gia hoạt động của đơn vị
- Tổ chức bao giờ cũng có mục tiêu chung và cụ thể mà nhờ đó mà mọi người mới tự nguyện tham gia phấn đấu vì mục tiêu chung để đạt được mục tiêu riêng của mình và ngược lại
Cơ cấu tổ chức là sự sắp xếp các bộ phận, các đơn vị nhỏ trong tổ chức thành một thể thống nhất, xác lập các mối quan hệ về nghiệp vụ và quyền hành giữa các cá nhân và đơn vị nhằm thiết lập một môi trường thuận lợi cho hoạt động và đạt được mục tiêu chung
Trong cơ cấu tổ chức luôn có các mối quan hệ cơ bản:
- Mối quan hệ theo chiều dọc: là quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới Theo mối quan hệ này cơ cấu tổ chức chia thành các cấp quản trị Cấp quản trị là sự thống nhất các bộ phận ở một trình độ, là tổng thể các khâu quản trị ở cùng một cấp bậc
- Mối quan hệ theo chiều ngang: là quan hệ giữa các bộ phận và cơ quan ngang cấp Theo mối quan hệ này cơ cấu tổ chức chia thành các khâu quản trị Khâu quản trị là một đơn vị dọc lập thực hiện một, một số hoặc một phần chức năng nào đó của tiến trình quản trị
Trang 21+ Ưu điểm của cơ cấu chức năng:
Phản ánh lôgic các chức năng; Tuân theo nguyên tắc chuyên môn hoá ngành nghề Phát huy được sức mạnh và khả năng của đội ngũ cán bộ theo từng chức năng Giảm chi phí và rút ngắn thời gian đào tạo Không đòi hỏi người quản trị phải có kiến thức toàn diện Dễ đào tạo và dễ tìm nhà quản trị Tạo ra các biện pháp kiểm tra chặt chẽ của cấp cao nhất
+ Nhược điểm của cơ cấu chức năng:
Dễ xảy ra tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cá nhân và bộ phận với nhau Các quyết định được đưa ra đôi khi bị chậm Sự phối hợp giữa lãnh đạo và các phòng ban chức năng gặp nhiều khó khăn Khó xác định trách nhiệm và hay đổ trách nhiệm cho nhau Có thể dễ dẫn tới tình trạng nhàm chán, người thực hiện nhận nhiều mệnh lệnh khác nhau Đây là
mô hình thường được các đơn vị sản xuất kinh doanh áp dụng
* Cấu trúc trực tuyến:
Cơ cấu trực tuyến có đặc điểm là mọi công việc và quyền hành đều được giao cho từng đơn vị và quan hệ quyền hành được phân định rõ ràng với một cấp trên trực tiếp
+ Ưu điểm của cơ cấu trực tuyến:
Phân rõ quyền hành và trách nhiệm cho từng bộ phận
Dễ duy trì kỉ luật và dễ kiểm tra
Hành động nhanh chóng, đưa ra các quyết định kịp thời, sát với thực tế + Nhược điểm của cơ cấu trực tuyến:
Trang 22Không chuyên môn hoá, gây nên tình trạng quá tải đối với các cấp quản trị: Mỗi nhà quản trị phải làm rất nhiều công việc khác nhau như: nhân
- Ưu điểm của cơ cấu tổ chức kiểu ma trận: Định hướng theo kết quả
cuối cùng; Kết hợp được năng lực của nhiều cán bộ quản trị và chuyên gia; Tạo ra các nhà quản trị có thể thích ứng với các lĩnh vực quản trị khác nhau; Tập chung nguồn lực vào khâu xung yếu; Cho phép cùng lúc thực hiện nhiều
dự án, sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau; đáp ứng được tình hình sản xuất kinh doanh nhiều biến động; Việc hình thành và giải thể dễ dàng, nhanh chóng; ít tốn kém, sử dụng nhân lực có hiệu quả
- Nhược điểm của cơ cấu tổ chức kiểu ma trận: Có sự mâu thuẫn về
quyền hạn trong tổ chức, dễ xảy ra tranh chấp ảnh hưởng giữa người lãnh đạo
và các bộ phận; Cơ cấu này đòi hỏi nhà quản trị phải có ảnh hưởng lớn; Phạm
vi ứng dụng còn hạn chế vì đòi hỏi một trình độ nhất định; Quyền lực và trách nhiệm của các nhà quản trị có thể trùng lặp nhau tạo ra các xung đột và khoảng cách trong nỗ lực giữa các cá nhân và đơn vị;
Nguyên nhân tạo nên mô hình này là do trong thực tiễn của công tác quản trị đòi hỏi ta phải làm một công trình mà công trình này chỉ xảy ra trong
Trang 23một thời gian ngắn nên công ty không lập ra một bộ máy mới mà xây dựng trên bộ máy đã có sẵn
1.2 Đặc điểm và mô hình tổ chức quản lý các dự án đầu tư xây dựng
1.2.1 Đặc điểm các DA ĐTXD
1.2.1.1 Tính đa mục tiêu
Trong mỗi DA ĐTXD thường tồn tại nhiều mục tiêu khác nhau, các mục tiêu ấy có thể không đồng hướng thậm chí mâu thuẫn nhau Thông thường DA ĐTXD có các mục tiêu sau:
- Mục tiêu về kỹ thuật - công nghệ: quy mô, cấp công trình, các yêu cầu về độ bền chắc, về công năng sử dụng, về công nghệ sản xuất, về mỹ thuật, chất lượng,
- Mục tiêu về kinh tế tài chính: chi phí nguồn lực tối thiểu, thời gian xây dựng ngắn,
- Mục tiêu về kinh tế xã hội: cảnh quan, môi trường sinh thái, khả năng thu hút lao động, tạo việc làm, tiết kiệm đất đai,
- Các mục tiêu khác: mục tiêu chính trị, an ninh, quốc phòng, trật tự,
an toàn xã hội,
1.2.1.2 Tính duy nhất và gắn liền với đất
Mỗi công trình xây dựng đều có những đặc điểm kiến trúc, kết cấu, địa điểm xây dựng, không gian và thời gian xây dựng không giống nhau, đặc điểm này tạo ra tính duy nhất của DA ĐTXD Tính duy nhất của DA ĐTXD phản ánh tính không lặp lại của dự án, gây khó khăn không ít cho việc tiên liệu chi phí
và thời gian trong quá trình thực hiện dự án cũng như cho việc tiên liệu các rủi ro
có thể xảy ra đối với dự án Mỗi công trình xây dựng đều có địa điểm xây dựng riêng xác định và gắn liền với đất Đặc điểm này đòi hỏi phải có mặt bằng thì mới có thể thực hiện được DA ĐTXD
1.2.1.3 Thời gian xây dựng dài, vốn đầu tư lớn
Trang 24Sản phẩm cuối cùng của DA ĐTXD là công trình được xây dựng xong hoàn thành bàn giao cho khai thác, sử dụng Do khối lượng công việc rất lớn và phải trải qua nhiều công đoạn khác nhau nên thời gian xây dựng thường dài Vốn đầu tư cũng thường rất lớn
1.2.1.4 Ràng buộc về thời gian và nguồn lực
Thời gian thực hiện dự án, thời điểm khởi công và kết thúc, tổng mức chi phí cho việc thực hiện dự án đã được xác định Thường các yêu cầu
về thời gian và chi phí thực hiện DAĐT xây dựng là hạn hẹp vì các CĐT dự
án luôn muốn có những công trình chất lượng cao nhưng chi phí thấp và được thực hiện trong một thời gian ngắn Những ràng buộc này thường gây sức ép đối với các nhà thầu xây dựng trong quá trình thực hiện dự án, mặt khác nó thường mâu thuẫn với các mục tiêu của nhà thầu xây dựng, vì thế việc hoàn thành mục tiêu tổng thể (kết quả, thời gian, chi phí) của DAĐT xây dựng thường rất khó khăn trong thực tế
1.2.1.5 Tiềm ẩn rủi ro
DAĐT xây dựng thường phải thực hiện trong một thời gian dài, thậm chí kéo dài nhiều năm và thực hiện trong điều kiện môi trường tự nhiên Vì thế, có rất nhiều yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến DAĐT xây dựng Các yếu tố này có thể làm cho dự án không thành công như dự kiến ban đầu
Dự án có thể bị tăng chi phí, kéo dài thời gian thực hiện hoặc giảm sút hiệu quả đầu tư
Các đặc điểm của DA ĐTXD được mô tả tóm tắt ở Hình 1.3
Trang 25Hình 1.3 Các đặc điểm của DA ĐTXD 1.2.2 Mô hình tổ chức các DA ĐTXD
Theo Luật đầu tư xây dựng Việt Nam, có 3 mô hình chính sau đây:
1.2.2.1 Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án là hình thức tổ chức quản
lý mà chủ đầu tư hoặc tự thực hiện dự án (tự sản xuất, tự xây dựng, tự tổ chức giám sát và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật) hoặc chủ đầu tư lập ra ban quản lý dự án để quản lý việc thực hiện các công việc dự án theo sự ủy quyền
Hình thức chủ đầu tư tự tổ chức thực hiện dự án thường được áp dụng cho các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và gần với chuyên môn của chủ đầu tư, đồng thời chủ đầu tư có đủ năng lực chuyên môn và kinh nghiệm để quản lý dự án Trong trường hợp chủ đầu tư thành lập ban quản lý dự án để quản lý thì ban quản lý dự án phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về nhiệm vụ và quyền hạn được giao Ban quản lý dự án được đồng thời quản lý nhiều dự án khi đủ năng lực và được quản lý dự án trực thuộc để thực hiện việc quản lý dự án
Đặc điểm của dự án đầu
DA ĐTXD có thời gian xây dựng dài, VĐT lớn
DA ĐTXD chịu
sự ràng buộc về thời gian và chi phí nguồn lực
DA ĐTXD tiềm ẩn nhiều rủi
ro
Trang 26Hình 1.4 Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
1.2.2.2 Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án
Mô hình tổ chức “Chủ nhiệm điều hành dự án” là mô hình tổ chức quản lý trong đó chủ đầu tư giao cho ban quản lý dự án chuyên ngành hoặc thuê một tổ chức tư vấn quản lý có đủ điều kiện, năng lực chuyên môn phù hợp với quy mô, tính chất của dự án làm chủ nhiệm điều hành, quản lý việc thực hiện dự án Chủ nhiệm điều hành dự án là một pháp nhân độc lập, có năng lực, sẽ là người quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm trước pháp luật
về toàn bộ quá trình thực hiện dự án Mọi quyết định của chủ đầu tư liên quan đến quá trình thực hiện dự án sẽ được triển khai thông qua tổ chức tư vấn quản lý (chủ nhiệm điều hành dự án) Mô hình tổ chức quản lý này áp dụng cho những dự án quy mô lớn, tính chất kỹ thuật phức tạp Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án có dạng như hình dưới
Tự chức thực hiện
dự án 1
Tự chức thực hiện
dự án 2
Tự chức thực hiện
dự án 3
Trang 27Hình 1.5 Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án 1.2.2.3 Mô hình chìa khóa trao tay
Mô hình tổ chức dự án dạng chìa khóa trao tay là hình thức tổ chức trong đó ban quản lý dự án không chỉ là đại diện toàn quyền của chủ đầu tư – chủ dự án mà còn là “chủ” của dự án
Hình thức tổ chức quản lý dự án dạng chìa khóa trao tay cho phép tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà tổng thầu để thực hiện toàn bộ dự án Khác với hình thức chủ nhiệm điều hành dự án, giờ đây mọi trách nhiệm thực hiện dự
án được giao cho ban quản lý dự án và họ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với việc thực hiện dự án Ngoài ra, là tổng thầu, ban quản lý dự án không chỉ được giao toàn quyền thực hiện dự án mà còn được phép thuê thầu phụ để thực hiện từng phần việc trong dự án đã trúng thầu Trong trường hợp này bên nhận thầu không phải là một cá nhân mà phải là một tổ chức quản lý
dự án chuyên nghiệp Mô hình tổ chức dự án dạng chìa khóa trao tay được trình bày trong hình 1.6
Chủ đầu tư
Thuê tư vấn
Chủ nhiệm điều hành dự án
Tự chức thực hiện dự án 1
Tự chức thực hiện dự án 2
Trang 28Hình 1.6 Mô hình chìa khóa trao tay
1.3 Các nội dung đánh giá năng lực quản lý dự án của Ban QLDA
Năng lực quản lý dự án là yếu tố quyết định tới sự thành công hay thất bại của dự án Do đó, các chỉ tiêu đánh giá sự thành công hay thất bại của dự
án cũng chính là tiêu chí để đánh giá năng lực quản lý dự án
1.3.1 Năng lực tổ chức của Ban QLDA
Tổ chức là một nhóm người được sắp xếp theo một trật tự nhất định
để có thể cùng phối hợp hoạt động với nhau để đạt đến mục tiêu của tổ chức
Cấu trúc tổ chức là một kiểu mẫu được đặt ra để phối hợp hoạt động giữa các người trong tổ chức
Không có tổ chức tốt hay xấu mà chỉ có tổ chức thích hợp hay không thích hợp Việc xây dựng, lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp có vai trò quan trọng trong sự thành công hay thất bại của dự án
Hiện tại tồn tại nhiều mô hình tổ chức quản lý dự án, mỗi mô hình lại phù hợp với một loại hình dự án nhất định
Cơ cấu tổ chức ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả làm việc, thái độ làm việc và sự cố gắng trong công việc của mọi nhân viên Cơ cấu tổ chức hợp lý
sẽ tạo ra một môi trường làm việc năng động, nó khuyến khích các cá nhân nỗ lực hết mình trong công việc
Chủ đầu tư
Tổng thầu thực hiện dự án
Tổ chức đầu thầu tuyển chọn
Trang 29Xây dựng cơ cấu tổ chức dự án là một công việc phức tạp, khó khăn, mang tính trách nhiệm cao nhưng lại có nhiều yếu tố bất định Song có thể đưa ra một số nguyên tắc cơ bản mà nếu tuân thủ theo ta có thể xây dựng được một cơ cấu tổ chức hiệu quả Các nguyên tắc đó là:
- Sự phù hợp của cơ cấu tổ chức dự án với hệ thống các mối quan hệ của các thành viên dự án
- Sự phù hợp của cơ cấu tổ chức với nội dung dự án
- Sự phù hợp của cơ cấu tổ chức với yêu cầu của môi trường bên ngoài
Năng lực tổ chức quản lý Ban QLDA liên quan đến các vấn đề hình thành cơ cấu tổ chức hợp lý, đảm bảo cho Ban có nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, đạt được mối quan hệ tối ưu giữa kiểm tra từ bên ngoài và tính độc lập Người lãnh đạo Ban QLDA phải mềm dẻo, tự tin vào bản thân
và các thành viên của ban Sự ảnh hưởng trong ban không dựa trên quyền lực hay vị trí được giao mà phải dựa trên uy tín và trình độ chuyên môn
Xây dựng và quản lý làm việc theo nhóm (Team work)
Làm việc theo nhóm (Team work) là các cá nhân cùng làm việc với nhau để hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt hơn là khi họ làm việc riêng lẻ
3 yếu tố để xây dựng nhóm
- Chọn đúng việc phối hợp các người trong nhóm
- Tổ chức nhóm hoàn thành nhiệm vụ
- Chọn đúng kiểu lãnh đạo
Các phẩm chất nghề nghiệp của một thành viên trong nhóm
- Quan tâm và chịu trách nhiệm của công việc
- Chịu sự kích thích của môi trường làm việc
- Cầu tiến trong nghề nghiệp
- Lãnh đạo tổng quan
Trang 30- Có đầy đủ những kỹ năng sau:
+ Kỹ năng kỹ thuật + Kỹ năng xử lý thông tin + Kỹ năng giao tiếp hiệu quả + Kỹ năng ra quyết định
Các điều kiện để nhóm làm việc có hiệu quả
- Thời gian: mọi thành viên trong nhóm đều phải cam kết dành thời gian để hoàn thành nhiệm vụ (nếu mọi người đều có tư tưởng luôn dành khó khăn về phía mình thì nhiệm vụ dễ dàng thành công)
- Tình cảm: mọi thành viên trong nhóm phải quan tâm tới mục tiêu, cấu trúc công việc, tương lai và con người trong nhóm
- Tập trung: Tất cả các thành viên trong nhóm phải biết vấn đề (issue) của nhóm và trong đầu mỗi thành viên phải có thứ tự các ưu tiên của nhóm
Các thất bại của làm việc theo nhóm:
- Mâu thuẫn nội bộ (mâu thuẫn không giải quyết được)
- Các thành viên đều lo lắng và nản lòng (có tâm trạng muốn thoát ra khỏi nhóm)
- Các quyết định tùy tiện được ra bởi một người hay một số người không có sự chấp nhận của những người khác
Tóm lại, đánh giá năng lực của tổ chức là xem xét sự phù hợp của
tổ chức quản lý dự án với nhiệm vụ của dự án Với mô hình tổ chức đó có đảm bảo tạo điều kiện tốt nhất cho việc quản lý dự án thành công hay không
1.3.2 Năng lực hoạch định và kiểm soát dự án
Hoạch định dự án và lập tiến độ dự án
Hoạch định dự án là quá trình sắp xếp và quản lý các công tác/công việc nhằm hoàn thành mục tiêu của dự án
Trang 31Nghĩa là giải quyết các vấn đề lập thời gian biểu cho các công tác và nguồn lực (con người, thiết bị, nguyên vật liệu, ) để thực hiện dự án Hơn nữa, nó cũng là cơ sở để kiểm soát và đánh giá quá trình thực hiện dự án
Các bước trong hoạch định dự án (HĐDA):
- Xác định mục tiêu và phạm vi của dự án
- Tìm kiếm thông tin
- Ước tính thời gian, ngân sách, nguồn lực được đòi hỏi cho mỗi công tác
- Thiết lập cấu trúc phân việc
- Thiết lập bản báo cáo cho mỗi công tác
- Thiết lập sơ đồ trách nhiệm
- Ước tính thời gian, ngân sách, nguồn lực được đòi hỏi cho mỗi công tác
- Đánh giá - sửa đổi
- Chuẩn bị kế hoạch, ngân sách và thời gian biểu
Các phương pháp hoạch định dự án (HĐDA):
- HĐDA theo mốc thời gian (Milestone Schedule)
- HĐDA theo cấu trúc phân việc (Work Break Down Structure)
- HĐDA theo sơ đồ Gantt (biểu đồ thanh ngang)
- HĐDA theo sơ đồ mạng (Network System)
Năng lực kiểm soát dự án
Kiểm soát dự án là quá trình gồm 3 bước:
- Thu thập thông tin:
+ Tiến độ + Chi phí + Thành quả (các yêu cầu về kỹ thuật)
- So sánh các thông tin này với kế hoạch và các yêu cầu đề ra
Trang 32- Thực hiện các biện pháp sửa đổi, hiệu chỉnh nhằm mục đích đạt được yêu đã đề ra (hay thành quả mong muốn)
Các dạng của kiểm soát dự án:
Có 3 thành phần của kiểm soát dự án: thời gian (time), chi phí (cost)
và yêu cầu kỹ thuật (technical requirements) theo đó có 3 dạng kiểm soát tương ứng là:
- Kiểm soát thời gian
- Kiểm soát chi phí
- Kiểm soát các yêu cầu về chất lượng
Nếu kiểm soát từng thành phần cụ thể đem lại hiệu quả tối đa cục bộ nhưng chưa chắc sẽ đem lại hiệu quả tối đa toàn phần Do vậy thường thường các hệ thống kiểm soát dự án là sự tổng hợp của 3 thành phần nêu trên, được
gọi là phương pháp tiêu chí các hệ thống kiểm soát chi phí/tiến độ
(Cost/Schedule Control System Criteria C/SCSC) Trong phương pháp này người ta cố gắng kiểm soát được cả chi phí và tiến độ, các yêu cầu về kỹ thuật
là ưu tiên số một
Có 2 loại kiểm soát: + kiểm soát bên trong (internal control)
+ kiểm soát bên ngoài (external control)
Tóm lại, năng lực kiểm soát dự án là đánh giá năng lực trong việc thực kiểm soát quá trình thu thập thông tin về tiến độ, chi phí và các kết quả (các yêu cầu về kỹ thuật) từ đó so sánh với kế hoạch đã đặt ra và thực hiện việc sửa đổi, hiệu chỉnh để đạt kế hoạch đã đặt ra
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý dự án của Ban QLDA
1.4.1 Các nhân tố bên ngoài
1.4.1.1 Cơ chế chính sách, các quy định của Nhà nước đối với lĩnh vực quản lý dự án
Trang 33Cơ chế quản lý dự án đầu tư là những văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan quản lý nhà nước xây dựng để các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế tuân thủ theo trong quá trình hoạt động kinh doanh của mình
Văn bản quy phạm pháp luật mang giá trị pháp lý cao nhất là các bộ Luật (Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Kiểm toán…), để hướng dẫn thi hành có các Nghị định của Chính phủ, các thông tư của các bộ, thông tư liên tịch liên bộ, quyết định của cấp tỉnh, cấp huyện…
Việc tuân thủ quy định của pháp luật là yêu cầu bắt buộc khi triển khai thực hiện dự án
1.4.1.2 Sự phối hợp trong quá trình triển khai dự án
Mối quan hệ giữa trong các dự án lớn luôn có sự phối hợp giữa các ban ngành từ trung ương tới địa phương, từ đơn vị chủ quản đến ban thực hiện dự án Sự phối hợp giữa các bên liên quan là một nhân tố vô cùng quan trọng tác động đến năng lực quản lý dự án của ban quản lý dự án
Trong các dự án đầu tư xây dựng cơ bản các bên liên quan thường là: Chính quyền địa phương (từ chính quyền xã đến chính quyền tỉnh), các phòng ban, ngành, trong đó mối quan hệ chính là mối quan hệ giữa ban quản lý dự
án và các ngành như Tài chính, Quản lý đô thị, UBND cấp xã Muốn dự án đạt được kết quả như mong muốn thì sự phối hợp giữa các bên phải thật sự hoàn hảo,để không gây ra các gián đoạn không cần thiết Muốn được như vậy thì việc thông tin phải đầy đủ và kịp thời
1.4.2 Các nhân tố bên trong
1.4.2.1 Mối quan hệ giữa các bộ phận chức năng trong tổ chức
- Nhiệm vụ quyền hạn các bộ phận rõ ràng, tránh trùng lặp, chồng chéo Cần nâng cao khả năng hoàn thành công việc, nhiệm vụ mang tính độc lập nhằm tiết kiệm thời gian và nâng cao tính độc lập của phòng, ban, tổ, nhóm hoặc thậm chí cá nhân từng cán bộ
Trang 34- Phân cấp, phân quyền cho từng bộ phận trong tổ chức một cách cụ thể gắn với quy định rõ về quyền hạn, trách nhiệm của các bộ phận trong cơ quan đến đâu để các tổ, các bộ phận chủ động phối hợp thực hiện
- Nhiệm vụ, công tác được chi tiết, cụ thể có tính liên kết, kết nối để tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh để nâng cao trách nhiệm đến từng cá nhân, từng bộ phận
- Quy chế khen thưởng kỷ luật kịp thời động viên đối với những trường hợp hoàn thành tốt công việc cũng như những trường hợp chưa làm tốt nhiệm vụ được phân công nhằm tạo ra một cơ chế quản lý giám sát chặt chẽ trong hoạt động quản lý dự án
1.4.2.2 Trang bị thiết bị chuyên dụng sử dụng trong chuyên môn
Công việc quản lý dự án dần đã trở thành một nghề nghiệp chuyên môn thực sự, việc trang bị thiết bị chuyên dụng trở thành một nhu cầu cấp thiết để có thể thực hiện công việc một cách tốt nhất như: phần mềm quản lý
dự án, thiết bị kiểm tra chất lượng công trình…
1.4.2.3 Chất lượng nhân lực và các chính sách thu hút nhân lực
Ở bất kỳ lĩnh vực nào, không riêng đối với lĩnh vực quản lý dự án, yếu
tố con người luôn được đặt lên hàng đầu Có con người tốt thì công việc thực hiện được mới tốt, để có con người tốt gắn bó với công việc, luôn phát huy sáng tạo thì luôn phải có các chính sách hợp lý để thu hút và giữ chân nhân lực giỏi
Trang 35TÓM TẮT CHƯƠNG 1
Chương 1 đã đưa ra được những vấn đề lý luận cơ bản về dự án và năng lực quản lý dự án đầu tư Trước hết là khái niệm cơ bản về dự án đầu
tư, năng lực quản lý dự án đầu tư, các loại cấu trúc tổ chức dự án Trên cơ sở
đó tìm hiểu về đặc điểm các dự án đầu tư xây dựng và mô hình tổ chức các dự
án đầu tư xây dựng hiện nay ở Việt nam Năng lực quản lý dự án gồm có các yếu tố về tổ chức, năng lực hoạch định và kiểm soát và có các nội dung để đánh giá năng lực quản lý của ban quản lý dự án Đồng thời nêu lên một số nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý dự án của ban quản lý dự án làm cơ
sở cho việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản
lý các dự án đầu tư xây dựng đang được triển khai tại Ban QLDA XDHT đất dịch vụ huyện Mê Linh ở các chương sau
Trang 36CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG ĐẤT DỊCH VỤ
HUYỆN MÊ LINH
2.1 Giới thiệu tổng quan về Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch
vụ huyện Mê Linh
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Ban QLDA XDHT đất dịch vụ được thành lập theo Quyết định số 1681/UBND-QĐ ngày 04/12/2006 của Ủy ban nhân dân huyện Mê Linh Tại Quyết định thành lập, Ban QLDA XDHT đất dịch vụ huyện Mê Linh là đơn
vị có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước
Qua gần 10 năm hình thành và phát triển, Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh đã triển khai thực hiện hàng trăm dự
án có thuộc các nhóm B,C thuộc nhiều lĩnh vực như: giao thông, xây dựng dân dụng, y tế, thủy lợi đảm bảo tiến độ, chất lượng
Với những thành tích đạt được, Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh đã được UBND Thành phố Hà Nội, các Sở ngành của Thành phố và UBND huyện tặng nhiều Bằng khen, giấy khen
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ
Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng huyện Mê Linh do Ủy ban nhân dân huyện Mê Linh thành lập nhằm giúp cho Ủy ban nhân dân huyện quản lý điều hành các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn; nội dung công việc bao gồm:
- Xây dựng công trình hạ tầng để cấp đất dịch vụ cho hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp để phát triển công nghiệp, đô thị ;
Trang 37- Xây dựng các công trình giao thông, dân dụng và các công trình hạ tầng kỹ thuật khác khi được UBND huyện giao;
Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước
và ngân hàng theo quy định
Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng đất dịch vụ huyện Mê Linh có
nhiệm vụ và quyền hạn:
- Thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Chủ đầu tư (đối với các dự
án được giao làm Chủ đầu tư) và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý dự án (đối với các dự án đối với các dự án do UBND huyện trực tiếp làm Chủ đầu tư) kể từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến khi nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng và quyết toán công trình bảo đảm tính hiệu quả, tính khả thi của dự án và tuân thủ các quy định của pháp luật
- Thực hiện nhiệm vụ Chủ đầu tư, nhiệm vụ chính của Ban là giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án Công tác GPMB đã và đang gặp nhiều khó khăn về cơ chế chính sách do liên quan trực tiếp đến đời sống, tập quán của nhân dân địa phương và việc được sáp nhập về Thành phố Hà nội tháng 8/2008
- Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ các chức danh Giám đốc, Phó Giám đốc thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện; cán bộ nhân sự của Ban được tuyển dụng và bố trí công việc theo kế hoạch tuyển dụng của UBND huyện trên cơ sở nhu cầu và sự chấp thuận của Sở Nội vụ
2.1.3 Tổ chức bộ máy và yêu cầu kỹ năng đối với cán bộ Ban
2.1.3.1 Tổ chức bộ máy
Trang 38Ban Quản lý dự án xây dựng hạ tầng huyện Mê Linh có 01 Giám đốc,
từ 01 đến 02 Phó Giám đốc giúp việc Giám đốc, làm việc theo chế độ thủ trưởng
Các tổ chức năng, nghiệp vụ trực thuộc:
- Thực hiện các công việc khác do UBND huyện giao; chịu trách nhiệm trước UBND huyện về các công việc phụ trách;
Phó Giám đốc Ban:
- Giúp Giám đốc Ban đôn đốc, kiểm tra công tác chuẩn bị đầu tư;
- Trực tiếp chỉ đạo thực hiện công tác GPMB, quản lý điều hành công tác thực hiện đầu tư dự án (từ khi dự án khởi công đến hết thời gian bảo hành công trình), kiểm tra ký duyệt các loại hồ sơ quản lý chất lượng công trình theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư XDCB, công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB hoàn thành các công trình được UBND huyện giao thực hiện;
- Thực hiện các công việc khác do Giám đốc Ban và UBND huyện giao, chịu trách nhiệm trước Giám đốc Ban, UBND huyện và pháp luật về các công việc mình phụ trách
Tổ Kỹ thuật:
Trang 39- Chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Ban và pháp luật về kết quả thực hiện các công việc được được giao;
- Kiểm tra, rà soát, báo cáo Tổ trưởng tình hình thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư các dự án được lãnh đạo Ban giao nhiệm vụ thực hiện;
- Trực tiếp thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư từ khi khởi công cho đến khi dự án xây dựng hoàn thành được nghiệm thu đưa vào khai thác sử dụng và đến khi công trình hết thời gian bảo hành của các dự án được lãnh đạo Ban giao;
- Trực tiếp soạn thảo Tờ trình và chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và lãnh đạo Ban về nội dung, hình thức của các thủ tục XDCB đề nghị tổ trưởng trình lãnh đạo Ban phê duyệt;
- Phối hợp với Tổ Kế hoạch – Tổng hợp để thực hiện công tác thẩm định các nội dung thuộc thẩm quyền của Chủ đầu tư được giao;
- Phối hợp với Tổ Bồi thường GPMB để thực hiện công tác đền bù, GPMB của dự án được giao;
- Phối hợp với Tổ Tài vụ - Hành chính trong quá trình thực hiện dự án
và chủ trì công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB các công trình hoàn thành, bàn giao bộ hồ sơ dự án do mình phụ trách thực hiện cho Tổ Tài vụ;
- Chủ trì công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB các công trình hoàn thành do mình phụ trách thực hiện;
- Chịu trách nhiệm quản lý, lưu trữ hồ sơ thuộc nội dung các công việc được lãnh đạo Ban giao; phối hợp với các thành viên trong Tổ để thực hiện hoàn thành nhiệm vụ do lãnh đạo Ban giao;
- Bàn giao hồ sơ các dự án sau khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán vốn đầu tư XDCB hoàn thành do mình phụ trách cho bộ phận lưu trữ thuộc Tổ Kế hoạch – Tổng hợp và cơ quan quản lý sau đầu tư;
Trang 40- Thực hiện các công việc khác do lãnh đạo Ban phân công;
- Thực hiện các công việc khác do lãnh đạo Ban phân công;
- Chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Ban và pháp luật về kết quả thực hiện các công việc được lãnh đạo Ban, Tổ trưởng phân công, giao nhiệm vụ;
- Kiểm tra, rà soát, báo cáo Tổ trưởng tình hình thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và thẩm định nội dung các công việc thuộc thẩm quyền của Ban, các dự án được lãnh đạo Ban, Tổ trưởng giao nhiệm vụ thực hiện;
- Trực tiếp thẩm định các nội dung công việc thuộc thẩm quyền của phê duyệt của Ban khi Tổ trưởng giao nhiệm vụ;
- Trực tiếp thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư từ khi khởi công cho đến khi dự án xây dựng hoàn thành được nghiện thu đưa vào khai thác sử dụng và đến khi công trình hết thời gian bảo hành của các dự án được lãnh đạo Ban giao;
- Phối hợp với Tổ Bồi thường GPMB để thực hiện công tác đền bù, GPMB của các dự án được giao;
- Phối hợp với Tổ Tài vụ - Hành chính trong quá trình thực hiện dự án;
- Chủ trì công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB các công trình hoàn thành do mình phụ trách thực hiện;