Tên đề tài: Nghiên cứu mô hình thư viện thông minh sử dụng cho cơ sở trường Đại học Nội Vụ Hà Nội tại miền Trung.. Ở Việt Nam hiện nay, cũng đã và đang áp dụng các mô hình thư viện thông
Trang 1THUYẾT MINH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC
NĂM 2016
1. Tên đề tài: Nghiên cứu mô hình thư viện thông minh sử dụng cho cơ sở trường Đại học Nội Vụ Hà Nội tại miền Trung
2 Thời gian thực hiện:
Từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 1 năm 2017
3 Sinh viên thực hiện:
Họ tên: Lương Thị Thanh Tâm
Lớp: 1505QLNE
Khoa/Trung tâm: Hành chính học
Điện thoại: 01667236312
4 Danh sách các thành viên tham gia thực hiện đề tài:
1 Lương ThịThanhTâm 1505QLNE
5 Lý do chọn đề tài:
“Thư viện thông minh là mô hình thư viện hoàn chỉnh gồm: sách in và tài liệu đọc, các thiết bị thư viện hiện đại, hệ thống quản lý thư viện thông minh và hoạt động đào tạo - khuyến đọc”[6] Hiện nay trên thế giới, việc phát triển mô hình thông minh là một trong nhưng tiến bộ của khoa học kỹ thuật và bên cạnh
đó nó còn đáp ứng được nhu cầu cập nhập thông tin, nhu cầu nghiên cứu khoa học, nhu cầu hưởng thụ văn hóa tới tất cả mọi người khi đến với thư viện Có được hệ thống thư viện như vậy đã góp phần không nhỏ tới sự phát triển trình độ dân trí, sự phát triển kinh tế xã hội trên thế giới Điển hình như ở Hoa Kỳ có 4 thư viện ở tầm quốc gia như: Thư viện Quốc Hội Hoa Kỳ, Thư viện Y học Quốc Gia Cổ Truyền, Thư viện Nông Nghiệp Quốc Gia Hoa Kỳ, Thư viện giáo dục Quốc Gia Hoa Kỳ Và rất nhiều hệ thống thư viện các bang, các hệ thống thư viện đại học hiện đại và hoàn chỉnh Phần lớn các thư viện được thiết kế với ý tưởng hòa hợp với môi trường xung quanh, bố trí công trình có thể nhận được ánh sáng tự nhiên và không khí trong lành Thư viện được thiết kế để phản ánh những lĩnh vực khoa học khác nhau, tạo sự thuận tiện cho việc tìm kiếm sách, tư liệu, Công nghệ thông tin được ứng dụng một cách rộng rãi và hiệu quả, ví dụ
Trang 2như việc sử dụng các phần mềm quản lý thông minh như MADS (Tiêu chuẩn mô
tả siêu dữ liệu chuẩn), EAD (mô hình lưu trữ mã hóa), METS (Tiêu chuẩn mã hóa và truyền siêu dữ liệu), MIX (Siêu dữ liệu quốc gia dành cho hình ảnh bằng ngôn ngữ XML), PREMIS (Siêu dữ liệu bảo quản),
Ở Việt Nam hiện nay, cũng đã và đang áp dụng các mô hình thư viện thông minh trong một số khu vực trên cả nước và đã đem lại hiệu quả cao, đáp ứng phần lớn nhu cầu thiết yếu của người đọc như Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố Đà Nẵng, Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, Thư viện Trung tâm Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Đại học Cần Thơ, Thư viện Đại học Sư phạm Hà Nội, Tuy nhiên số lượng thư viện thông minh được áp dụng còn hạn chế và chỉ áp dụng tại các thành phố và một số trường đại học lớn với quy mô còn khá nhỏ và chưa thực sự trở thành một thư viện thông minh hoàn chỉnh Cụ thể, tại Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố Đà Nẵng đã áp dụng thành công một số thành tựu về khoa học kĩ thuật trong quản lý mô hình thư viện thông minh như phần mềm quản lý các độc giả theo số thẻ, họ tên, địa chỉ, điện thoại, email, nghề nghiệp, trình độ, phân loại, lớp/ nhóm, khối độc giả Quản lý các lần mượn và trả tài liệu của độc giả Tự động in thẻ độc giả, các phiếu mượn sách và trả sách của độc giả Mặt khác, Thư viện còn được đầu tư tương đối tốt
về trang thiết bị như hệ thống ánh sáng, nội thất, cũng như cách sắp xếp bố trí hợp lí, khoa học tạo sự hứng thú và cảm giác thoải mái, thư giãn để học tập và làm việc cho người đọc
Cùng với sự phát triển của khoa học thư viện và một số mô hình thư viện thông minh được áp dụng trong và ngoài nước thì thực tế tại thư viện của Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu cần thiết của sinh viên, do còn thiếu thốn về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên, chưa bắt kịp với xu thế tổ chức thư viện một cách hiện đại
Thư viện được xây dựng và đi vào hoạt động năm 2006 Tính đến nay, thư viện đã có khoảng 20.000 sách, giáo trình, với 1 đầu báo nghiên cứu khoa học,
17 tạp chí và khoảng 100 loại tài liệu là thành quả của các sinh viên khóa trước như báo cáo thực tập,nhật kí thực tập, Thư viện cũng đã có website riêng nhưng không được sử dụng và cũng không hoạt động Do đó, số lượng sinh viên đến với thư viện còn ít, số lượng đầu sách chưa phong phú Thư viện còn hoạt động theo phong cách truyền thống là chính, phương thức quản lý khoa học và hiện đại vẫn chưa được áp dụng
Trang 3Bản thân chúng tôi cũng đã đi thực tế tại một số mô hình thư viện thông minh ở Hà Nội, Đà Nẵng và cũng đã học hỏi, tiếp thu được về cách thức tổ chức, hoạt động, bố trí sắp xếp thư viện một cách khoa học và hiện đại
Nhận thấy được những mặt hạn chế như trên, chúng tôi thực hiện đề tài này với mong muốn đưa ra một mô hình thư viện thông minh có hiệu quả và khả thi nhất cho thư viện của Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung, làm cho thư viện trường ta được nâng cấp và đi vào hoạt động với hiệu suất cao, thu hút được một lượng lớn sinh viên đến với thư viện
6 Tổng quan tình hình nghiên cứu:
- Tình hình nghiên cứu trong nước:
Thư viện ĐH Tôn Đức Thắng, Việt Nam
“Nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin, nghiên cứu, học tập và giảng dạy của sinh viên, giảng viên và nhân viên của Trường ĐH Tôn Đức Thắng trong những năm tới, nhà trường đã đầu tư xây dựng một công trình thư viện đại học hiện đại Quan điểm thiết kế và tổ chức Thư viện trở thành một Không gian học tập chung (Learning Common), tức là không gian trong thư viện ngoài phục vụ đọc sách, học tập, nghiên cứu, còn phục vụ cả các nhu cầu giải trí đa dạng: xem phim, xem tin tức, thể thao qua TV, nghe nhạc, đọc truyện, đọc sách báo giải trí (như tạp chí thời trang, mua sắm, điện ảnh) Các không gian nội thất này sẽ được tổ chức rất linh hoạt, hạn chế tối đa sự ngăn cách và các thủ tục quản lý hành chính thông thường Đây là loại mô hình thư viện đại học đầu tiên tại Việt Nam.”[3]
+ Qui mô công trình: 7 tầng
+ Diện tích xây dựng: 1120 m2, Tổng diện tích sàn: 7840 m2
Mô hình kiến trúc thư viện công cộng của thành phố Hồ Chí Minh
Bài viết tập trung đề xuất các yếu tố hình thành thư viện công cộng như lựa chọn địa điểm công trình, cách thiết kế, xây dựng các công trình phụ trợ, cách phân khu trong thư viện tùy theo từng nhóm độc giả,
- Tình hình nghiên cứu nước ngoài:
Thư viện Đại học Stanford, Hoa Kỳ
“Đại học Stanford nằm trong hệ thống các trường đại học tư thục thuộc bang California Đây là một trong số những trường thuộc nhóm những viện đại học tốt
Trang 4nhất nước Mỹ Stanford còn là trường có diện tích lớn thứ 2 trên thế giới và có chương trình giảng dạy tốt cho sinh viên cả hệ đại học và sau đại học
Hệ thống thư viện của Stanford bao gồm Thư viện Xanh, Thư viện Kỹ thuật
số và 14 thư viện chuyên ngành khác, hiện đang lưu trữ hơn 8 triệu quyển sách,
hỗ trợ thông tin cho học viên ở mọi lĩnh vực có liên quan đến chương trình đào tạo của trường.” [8]Thông qua website của thư viện, chúng ta có thể hiểu được cách thức hoạt động, các phân khu học tập theo như cầu của sinh viên và cách bố trí cơ bản của mỗi phân khu
Thư viện Đại học Surrey, Canada
“Quy mô lớn, mới đưa vào sử dụng năm 2010, rất hiện đại, hệ thống quản lý
và điều khiển tự động thông minh; không gian rộng rãi và thoáng đãng Các chức năng cơ bản và nguồn lực thông tin về số lượng tương tự như Thư viện Đại học Fengchia, nhưng nhiều tiện ích và công nghệ mới hơn, không gian dễ dàng chia
sẻ và tương tác tạo ra một địa điểm học tập hoàn hảo để sinh viên hoặc giảng viên sễ dàng tìm thấy vị trí phù hợp cho công việc cá nhân hay theo nhóm.”[3]
Thư viện Đại học Fengchia, Đài Loan
“Đại học Phùng Giáp (FengChia University) là một trường đại học lớn ở Đài Trung, Đài Loan, với hơn 20.000 sinh viên Thư viện của trường có tổng diện tích sàn xây dựng là 13.000 m2, gồm 06 tầng trong đó có 2 tầng hầm, quy mô vừa phải, trang thiết bị hiện đại, không gian thoáng đãng Bố trí đặc trưng của thư viện là thiết kế mở, kết hợp các chức năng của thư viện với mạng máy tính
để cung cấp việc truy cập đến hàng loạt ấn phẩm và dịch vụ thư viện kỹ thuật số Nguồn lực thông tin phong phú, đa dạng bao gồm tài liệu tham khảo, các ấn phẩm định kỳ và chuyên khảo quốc văn và ngoại văn ở cả dạng in ấn và điện tử cùng với các tiện ích khác phục vụ cho việc học tập/nghiên cứu cá nhân/nhóm, tất cả đã tạo nên không gian học tập chung với đầy đủ các dịch vụ cần thiết.”[3]
- Danh mục các công trình đã nghiên cứu có liên quan:
Báo cáo: Yếu tố cảnh quan trong thiết kế thư viện của nhóm sinh viên K10CT trường Đại học Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh.
Tài liệu này gồm 3 phần, phần 1 đề cập tới cách thiết kế sân vườn – cảnh quan thư viện, từ những qui tắc tổ chức sân vườn đến các yếu tố địa hình, yếu tố mặt nước, yếu tố cây xanh, yếu tố kiến trúc công trình, Phần 2 là cách thiết kế cảnh quan bên trong, bao gồm tiểu cảnh, thông tầng, sân trong; các yếu tố màu sắc, chất liệu, ánh sáng, phương tiện thông tin thị giác Phần 3 kết luận về vai trò
Trang 5của các yếu tố cảnh quan Các thông tin trong báo cáo được thu thập từ mô hình của các thư viện lớn trên thế giới
Phần mềm quản lý thư viện điện tử ( được đăng bởi Ntmedia trên trang niemtin.vn)
Bài viết giới thiệu về phần mềm thư viện điện tử, nêu lên những ưu điểm nổi bật khi sử dụng phần mềm, thuyết minh về các chức năng của nó như tìm kiếm tài liệu, phần trang chủ khi ở trạng thái chưa đăng nhập,
Ứng dụng phần mềm quản lý thư viện trong thư viện các trường đại học của Nguyễn Hữu Ty đăng trên trang web vietnamlib.net
Qua bài viết này, tác giả đã lý giải sơ lược về phầm mềm thư viện, nêu lên những tính năng của nó tương ứng với qui trình nghiệp vụ của một thư viện truyền thống,
7 Mục tiêu và nhiệm vụ nghên cứu:
- Đánh giá thực trạng mô hình thư viện Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung
- Chỉ ra những mặt mạnh và hạn chế trong thư viện Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung
- Đề xuất mô hình thư viện thông minh sử dụng cho Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung
8 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Mô hình thư viện thông minh
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: Thư viện Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung
+ Thời gian khảo sát: Từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 1 năm 2017 + Thời gian thực chứng: Từ năm 2006 đến nay
9 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thực nghiệm (Quan sát, phỏng vấn, điều tra bảng hỏi)
10 Giả thuyết nghiên cứu:
Nếu áp dụng thành công mô hình thư viện thông minh cho Cơ sở trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại miền Trung do nhóm chúng tôi nghiên cứu thì thư viện trường chúng ta sẽ bắt kịp được với xu thế phát triển của các thư viện lớn trong
Trang 6nước, giúp cho công tác quản lý dễ dàng và đạt hiệu suất cao hơn, thu hút được nhiều sinh viên đến với thư viện
11.Đóng góp mới của đề tài:
12.Danh mục tài liệu tham khảo:
[1] http://ashui.com/forum/index.php?topic=30004.0;wap2
[2] http://huc.edu.vn/chi-tiet/2515/Mo-hinh-to-chuc-va-hoat-dong-cua-Thu-vien-Nghi-vien-Han-Quoc.html
[3] http://ktct.tdt.edu.vn/web_old/index.php/nghien-cuu/giang-vien-nghien-cuu/ san-pham-khoa-hoc/1756-nghien-cu-mo-hinh-t-chc-khong-gian-th-vin-i-hc-hin-i-vit-nam
[4] https://library.stanford.edu/
[5] http://niemtinvn.com/phan-mem-quan-ly-thu-vien-dien-tu_10
[6] http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/thu-vien-thong-minh-cho-hoc-sinh-vung-kho-khan-2205549.html
[7] http://www.comtek.com.vn/tin-tuc-su-kien/tin-cong-nghe/221-ung-dung-phan-mem-quan-ly-thu-vien-trong-thu-vien-cac-truong-dai-hoc.html
[8] http://www.hotcourses.vn/study-in-usa/choosing-a-university/top-university-libraries-in-the-us/
[9] http://www.slideshare.net/luongthuykhe/chuyn-th-vin-thit-k-th-vin
[10] https://www.youtube.com/watch?v=ZhYQKjpMJOw
13 Cấu trúc dự kiến trong báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu của đề tài:
(chi tiết hóa các chương, mục nghiên cứu)
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯ VIỆN VÀ THƯ VIỆN THÔNG MINH
1.1 Một số khái niệm liên quan
1.1.1 Thư viện
1.1.2 Thư viện thông minh
1.1.3 Mô hình
1.2 Một số mô hình thư viện thông minh trên thế giới và tại Việt Nam
1.2.1 Thế giới
1.2.2 Việt Nam
Trang 7CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG MÔ HÌNH THƯ VIỆN CƠ SỞ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ
HÀ NỘI TẠI MIỀN TRUNG
2.1 Những mặt mạnh của thư viện
2.2 Những hạn chế của thư viện
CHƯƠNG 3
ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH THƯ VIỆN THÔNG MINH
3.1 Về không gian
3.2 Về con người
3.3 Về cách sắp xếp, bố trí
3.4 Về cách thức hoạt động
Trưởng đơn vị Cán bộ hướng dẫn
Lê Thu Huyền
Chủ nhiệm đề tài
Lương Thị Thanh Tâm