Bài tập Hóa học giúp cho học sinh hiểu được một cách chính xác các khái niệm hóa học, nắm được bản chất của từng khái niệm đã học; có điều kiện để rèn luyện, củng cố và khắc sâu các kiến
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
I Lí do chọn đề tài:
Trong Giáo dục học đại cương, bài tập được xếp trong hệ thống phương pháp dạy học Ví dụ, phương pháp luyện tập được coi là một trong những phương pháp quan trọng nhất để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn
Đối với môn Hoá học, bài tập Hoá học là một trong những phương tiện cơ bản nhất để giảng dạy và học tập môn Hoá học Bài tập Hóa học giúp cho học sinh hiểu được một cách chính xác các khái niệm hóa học, nắm được bản chất của từng khái niệm đã học; có điều kiện để rèn luyện, củng cố và khắc sâu các kiến thức hóa học cơ bản, hiểu được mối quan hệ giữa các nội dung kiến thúc cơ bản; góp phần hình thành được những kĩ năng, kĩ xảo cần thiết về bộ môn Hóa học ở học sinh, giúp họ sử dụng ngôn ngữ hóa học đúng, chuẩn xác; rèn luyện kĩ năng suy luận logic, thí nghiệm, tính toán; có khả năng để gắn kết các nội dung học tập ở trường với thực tiễn đa dạng, phong phú của đời sống xã hội hoặc trong sản xuất hóa học… Tất cả những tác dụng đó của bài tập hoá học đều được đáp ứng trong bài tập trắc nghiệm, đặc biệt là các khả năng suy luận tư duy logic đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: chuyển sang dạng bài tập trắc nghiệm là chủ yếu
Kĩ năng xây dựng bài tập hoá học là một trong những yêu cầu cơ bản của người giáo viên, điều này có vai trò đặc biệt quan trọng trong giảng dạy hoá học phổ thông Xây dựng bài tập trắc nghiệm là một trong những phương pháp phát triển bài tập hoá học và đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông
Hiện nay, do yêu cầu về giảng dạy môn hoá học ở trường phổ thông nên khối lượng các bài tập trắc nghiệm khá phong phú tuy nhiên tỉ lệ loại bài tập thực nghiệm còn rất ít Trong thực tiễn giảng dạy, giáo viên hóa học cũng chưa sử dụng thường xuyên loại bài tập này Nguyên nhân chính của việc này là do ở trường phổ thông, đặc biệt là ở THCS, học sinh ít được làm thí nghiệm, thực hành, do vậy các bài tập thực nghiệm loại đơn giản như quan sát và nhận xét hiện tượng phản ứng xảy ra khi cho một cái đinh sắt vào một ống nghiệm đựng dung dịch HCl, học sinh
Trang 2cũng khó hình dung được sẽ phải trả lời những ý gì; mặt khác cũng do thói quen của giáo viên ngại sử dụng loại bài tập thực nghiệm Hiện nay, các bài tập thực nghiệm đã và đang được xây dựng nhưng còn rời rạc, chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh Vì vậy, chúng tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Xây dựng bài
tập trắc nghiệm khách quan hóa học hữu cơ có nội dung thực nghiệm”
II Nhiệm vụ của đề tài:
- Xây dựng hệ thống các bài tập trằc nghiệm rèn luyện kiến thức, các kĩ năng,
thao tác thí nghiệm và các bài tập thực tiễn
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm, đánh giá qui trình và hệ thống bài tập đã
xây dựng
III Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích lí thuyết
- Phương pháp điều tra, thăm dò
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
IV Đối tượng nghiên cứu
Các bài tập trắc nghiệm hoá học phổ thông về các dạng bài:
1 Mô tả, giải thích các hiện tượng thí nghiệm dựa vào kiến thức lí thuyết và thực
Phần hóa học hữu cơ của cấp THPT
VI Cái mới của đề tài
Hoàn thiện và phát triển kiến thức, kĩ năng thực hành cho HS
Trang 3PHẦN II: XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP TRẮC
về mặt thực nghiệm Khi giải các bài tập loại này HS phải:
- Phân tích cấu tạo, từ tính chất lí hoá và phương pháp điều chế các chất từ đó
mô tả thí nghiệm xảy ra
- Dựa vào đặc điểm cấu tạo và tính chất lí hoá học của các chất giải thích các hiện tượng đã nêu và viết các phương trình phản ứng minh hoạ
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, mô tả các hiện tượng thí nghiệm theo đúng thứ
tự quan sát
Ví Dụ 1: Câu nào có nội dung không đúng?
A Nhỏ dung dịch nước brom vào dung dịch anđehit axetic thì nước brom bị mất màu
B Nhỏ nước brom vào dung dịch xeton màu của nước brom không bị mất
C Nhỏ dung dịch KMnO4 vào dung dịch anđehit màu tím không bị mất
D Nhỏ dung dịch thuốc tím vào dung dịch xeton màu tím không bị mất
Phân tích:
- Xeton khó bị oxi hóa
- Anđehit rất dễ bị oxi hóa, nó làm mất màu nước brom, dung dịch kali pemanganat và bị oxi hóa thành axit cacboxylic:
RCHO + Br2 + H2O RCOOH +2HBr
Đáp án đúng là C
Trang 4Ví Dụ 2: Có 3 ống nghiệm: Ống 1 chứa rượu etylic, ống 2 chứa axit axetic, ống 3
chứa anđehit axetic Lần lượt cho Cu(OH)2 vào từng ống nghiệm, đun nóng thì:
- Axit axetic tác dụng với Cu(OH)2 như 1 phản ứng axit – bazơ thông thường:
CH3COOH + Cu(OH)2 (CH3COO)2Cu +2H2O
- Anđehit axetic bị oxi hóa bởi Cu(OH)2 theo phương trình:
CH3CHO + 2Cu(OH)2 t
O
CH3COOH + Cu2O +2H2O
BÀI TẬP MINH HỌA
Câu 1 Cho hình vẽ thí nghiệm dùng để phân tích hợp chất hữu cơ
Hãy cho biết thí nghiệm bên dùng để xác định nguyên tố nào
trong hợp chất hữu cơ
A.Xác định C và H B.Xác định H và Cl
C.Xác định C và N D.Xác định C và S
Câu 2 Cho hình vẽ mô tả qua trình xác định C và H
trong hợp chất hữu cơ
Hãy cho biết sự vai trò của CuSO4 (khan) và biến đổi
của nó trong thí nghiệm
A.Xác định C và màu CuSO4 từ màu trắng sang màu xanh
B.Xác định H và màu CuSO4 từ màu trắng sang màu xanh
Bông và CuSO 4(khan) Hợp chất hữu cơ
dd Ca(OH) 2
Bông và CuSO 4(khan) Hợp chất hữu cơ
dd Ca(OH) 2
Trang 5Bông và CuSO 4(khan) Hợp chất hữu cơ
dd Ca(OH) 2
C Xác định C và màu CuSO4 từ màu xanh sang màu trắng
D.Xác định H và màu CuSO4 từ màu xanh sang màu trắng
Câu 3 Cho hình vẽ mô tả quá trình xác định C và H trong
hợp chất hữu cơ.Hãy cho biết hiện tượng xảy ra trong ống nghiệm
chứa Ca(OH)2
A.Có kết tủa trắng xuất hiện
B.Có kết tủa đen xuất hiện
C.Dung dịch chuyển sang màu xanh
D.Dung dịch chuyển sang màu vàng
Câu 4 Cho thí nghiệm như hình vẽ Hãy cho biết hiện tượng xảy ra trong ống
nghiệm:
A Dung dịch nhạt màu, có vẩn đục màu nâu
B Dung dịch mất màu, có vẩn đục màu nâu
C Dung dịch mất màu, có vẩn đục màu đen
D Dung dịch nhạt màu, có vẩn đục màu nâu
Câu 5 Có hiện tượng gì xảy ra khi sục khí axetilen vào dung dịch AgNO3/NH3:
A Có kết tủa đen xuất hiện (Ag vô định hình)
B Có lớp kim loại sáng trắng bám trên thành ống nghiệm
C Dung dịch trong suốt (axetilen không phản ứng với
dung dịch AgNO3/NH3)
D Có kết tủa màu vàng, để lâu bị chuyển sang màu xám
Câu 6 Cho dung dịch KI3 (không màu) vào phễu chiết đựng benzen (không màu)
và lắc mạnh, một lúc sau thấy:
A Chất lỏng tách ra thành 2 lớp không màu
B Chất lỏng tách thành 2 lớp: lớp dưới không màu, lớp trên màu tím đen
C Chất lỏng tách thành 2 lớp: lớp trên không màu, lớp dưới màu tím đen
D Thu được dung dịch trong suốt
Khí etilen
dd KMnO4
Khí axetilen
dd AgNO3/NH3
Trang 6Câu 7 Cho thí nghiệm như hình vẽ: Nhỏ từ từ dung dịch glixerol vào ống nghiệm
chứa Cu(OH)2 Hãy viết PTPƯ mô tả hiện tượng trên:
CH2
HO HO HO
H2C HC
H2C
OH O OH
CH2CH
CH2
HO O HO Cu
CH2
HO HO HO
H2C
HC
H2C
O O OH
CH2
CH
CH2
HO O O
Cu H H
CH2
HO HO HO
H 2 C HC
H2C
O OH OH
CH 2
CH
CH2
HO HO O Cu
H2C HC
H2C
OH O OH
CH2CH
CH2
HO O O Cu H
Câu 8 Câu nào có nội dung không đúng?
A Nhỏ dung dịch nước brom vào dung dịch anđehit axetic thì nước brom bị mất
màu
B Nhỏ nước brom vào dung dịch xeton màu của nước brom không bị mất
C Nhỏ dung dịch KMnO4 vào dung dịch anđehit màu tím không bị mất
D Nhỏ dung dịch thuốc tím vào dung dịch xeton màu tím không bị mất
Câu 9: Trong ống nghiệm thu sản phẩm ở thí nghiệm điều chế etylaxetat hiện
tượng xảy ra như thế nào?
A Chất lỏng không màu, nổi lên trên mặt nước
B Chất lỏng không màu, chìm dưới đáy ống nghiệm
Cu(OH)2
dd glixerol
Trang 7C Dung dịch trong suốt
D Chất lỏng màu trắng đục, nổi lên mặt nước
Câu 10 Nhận xét nào sau đây không đúng?
A Nhỏ dung dịch iot vào hồ tinh bột thấy có màu xanh, đem đun nóng thấy mất
màu, để nguội lại xuất hiện màu xanh
B Trong nhiều loại hạt thường có nhiều tinh bột
C Nhỏ dung dịch iot vào một lát chuối xanh thấy màu lát chuối chuyển từ màu
trắng sang xanh nhưng nếu nhỏ vào lát chuối chín thì không có hiện tượng gì
D Cho axit nitric đậm đặc vào dung dịch lòng trắng trứng và đun nóng thấy có
xuất hiện màu vàng, còn cho đồng (II) hiđroxit vào dung dịch lòng trắng trứng thì
không thấy có hiện tượng gì
Câu 11 Câu nào đúng khi nói về sự đổi màu của các chất khi gặp quỳ tím?
A Phenol trong nước làm quỳ tím hóa đỏ
B Anilin trong nước làm quỳ tím hóa xanh
C Etylamin trong nước làm cho quỳ tím chuyển sang màu xanh
D Dung dịch natri phenolat không làm quỳ tím đổi màu
Câu 12 Có 4 ống nghiệm chứa các hỗn hợp sau: 1) Anilin + nước ; 2) Anilin
+dung dịch HCl dư ; 3) Anilin + C2H5OH ; 4) Anilin + benzen Trong ống nghiệm
Câu 13 Có 2 ống nghiệm, mỗi ống chứa 1 ml dd brom trong nước có màu vàng
nhạt Thêm vào ống thứ nhất 1 ml n-hexan và ống thứ hai 1ml hex-1-en Lắc đều
cả hai ống nghiệm, sau đó để yên hai ống nghiệm trong vài phút Hiện tượng quan
sát được là:
dd phản ứng
etylaxetat
nước lạnh
Trang 8A Có sự tách lớp các chất lỏng ở cả 2 ống nghiệm
B Màu vàng nhạt vẫn không đổi ở ống nghiệm thứ nhất
C Ở ống nghiệm thứ hai cả hai lớp chất lỏng đều không màu
D Mất màu nâu đỏ của nước brom
Câu 15 Có 3 ống nghiệm: Ống 1 chứa rượu etylic, ống 2 chứa axit axetic, ống 3
chứa anđehit axetic Lần lượt cho Cu(OH)2 vào từng ống nghiệm, đun nóng thì:
A Cả 3 ống nghiệm đều có phản ứng
B Ống 3 có phản ứng còn ống 1 và ống 2 không có phản ứng
C Ống 1 có phản ứng còn ống 2 và ống 3 không có phản ứng
D Ống 2 và ống 3 phản ứng còn ống 1 không phản ứng
Câu 16 Thực hiện 2 thí nghiệm sau:
Thí nghiệm 1: cho từ từ Na vào rượu etylic ; Thí nghiệm 2: cho từ từ Na vào nước thì:
A Thí nghiệm 1 phản ứng xảy ra mãnh liệt hơn thí nghiệm 2
B Thí nghiệm 2 phản ứng xảy ra mãnh liệt hơn thí nghiệm 1
C Cả 2 thí nghiệm đều xảy ra phản ứng như nhau
D Chỉ có thí nghiệm 1 xảy ra còn thí nghiệm 2 phản ứng không xảy ra
-/-/ -
II Dạng 2: Vận dụng kiến thức và thực hành hóa học vào thực tiễn
Chúng ta đã biết rằng một trong những mục tiêu quan trọng của hoá học phổ thông là học sinh có thể vận dụng những kiến thức của hoá học để giải quyết một
số vấn đề của thực tiễn Vì vậy mà các dạng bài tập đưa ra phải góp phần củng cố
kiến thức thực tiễn của các em
Các bài tập thực tiễn xoay quanh việc: giải thích các hiện tượng trong tự
nhiên, đời sống, những nguyên tắc cơ bản của nền sản xuất hoá học…
Trang 9Ví Dụ 1: Khi cần cung cấp ngay năng lượng cho vận động viên, người ốm…,
người ta cho uống nước đường Đường đó là gì?
A Glucozơ B Mantozơ C Saccarozơ D Lactozơ
Phân tích:
Đáp án đúng là A Glucozơ vì glucozơ là dạng đơn giản nhất của gluxit, khi vào cơ thể nó sẽ tham gia vào ngay các phản ứng chuyển hóa trong cơ thể để cung cấp năng lượng ngay Còn nếu sử dụng đường saccarozơ, mantozơ, lactozơ là các đisaccarit nên phải trải qua quá trinh thủy phân thành monosaccarit sau đó mới có thể chuyển hóa tiếp để cung cấp năng lượng
Ví Dụ 2: Để giặt áo len (lông cừu) cần dùng loại xà phòng nào dưới đây?
BÀI TẬP MINH HỌA
Câu 1 Kết luận nào sau đây đúng?
A Có thể dùng phương pháp chưng cất để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp
B Có thể dùng ancol etylic làm dung môi để tách brom ra khỏi nước brom
C Có thể dùng phương pháp kết tinh lại để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp
D Có thể dùng phương pháp thăng hoa để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp
Câu 2 Phương pháp nào có thể làm sạch vết dầu lạc dính vào quần áo?
A Giặt bằng nước B Giặt bằng nước có pha thêm ít muối
C Tẩy bằng dấm D Tẩy bằng xăng
Trang 10Câu 3 Để thuỷ phân este vừa có hiệu suất cao vừa nhanh hơn nên dùng biện pháp
nào sau đây: 1) Dùng nhiều nước; 2) Tăng nhiệt độ ; 3) Dùng H+ làm xúc tác ; 4) Dùng OH- làm xúc tác?
Câu 4 Trong công nghiệp tráng bạc cho ruột phích, người ta thường thực hiện
phản ứng nào sau đây?
A Cho axit fomic tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3
B Cho axetilen tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3
C Cho anđehit fomic tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3
D Cho glucozơ tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3
Câu 5 Trong các phát biểu sau đây có liên quan đến ứng dụng của glucozơ, phát
biểu nào là không đúng?
A Trong y học, glucozơ được dùng làm thuốc tăng lực (huyết thanh glucozơ) cho người bệnh
B Glucozơ là nguyên liệu để tổng hợp vitamin C
C Trong công nghiệp, glucozơ dùng để tráng gương, tráng ruột phích
D Trong công nghiệp dược, glucozơ dùng để pha chế một số thuốc ở dạng bột hoặc dạng lỏng
Câu 6 Để giặt áo len (lông cừu) cần dùng loại xà phòng nào dưới đây?
A Xà phòng có tính bazơ
B Xà phòng có tính axit
C Xà phòng trung tính
D Loại nào cũng được
Câu 7 Có 2 mảnh lụa bề ngoài giống nhau, một mảnh làm bằng tơ tằm và một
mảnh được chế tạo từ gỗ bạch đàn Phân biệt chúng bằng cách nào?
A Ngâm vào nước xem mảnh nào ngấm nước nhanh hơn là làm từ gỗ
B Giặt rồi phơi, mảnh nào mau khô hơn mảnh đó làm bằng tơ tằm
C Đốt một mẩu, có mùi khét là làm bằng tơ tằm
D Không thể phân biệt được
Câu 8 Điều kiện thuận lợi cho sự lên men giấm là
Trang 11A Bình đóng kín B Độ ancol cao
C Trong điều kiện yếm khí D Ancol không quá 10o, nhiệt độ 25-30oC
Câu 9 Trong quá trình chế biến thức ăn không nên sử dụng dầu ăn đã qua chiên,
rán nhiều lần.Tại sao như vậy?
A Khi đun nóng, dầu ăn bị phân huỷ thành các anđehit, xeton, là những chất độc hại
B Dầu ăn qua chế biến nhiều lần sẽ có mùi khó ngửi
C Chất lượng dinh dưỡng của dầu ăn bị giảm đi
D Cả A, B, C
Câu 10 Khí ga chứa chủ yếu các khí: C4H10, CH4, C3H8 nhưng trong quá trình sản xuất ga người ta thường cho thêm một lượng nhỏ lưu huỳnh và benzen vào các khí trên.Việc cho lưu huỳnh và benzen vào nhằm mục đích gì?
A Làm mồi cho phản ứng đốt cháy khí ga
B Chống lại quá trình rò rỉ khí ga ra bên ngoài
C Phát hiện việc rò rỉ khí ga ra bên ngoài do khí ga không mùi còn lưu huỳnh và benzen có mùi
D Cả A, B
Câu 11 Khi muỗi đốt thì ngoài việc hút máu qua vòi hút muỗi cũng hết vào bề mặt
da bị đốt một ít axit fomic Chính axit này làm da có cảm giác đau ngứa Để giảm đau người ta thường bôi gì vào nơi bị đốt?
A Xà phòng
B Kem đánh răng
C Dấm
D Nước hoa
Câu 12 Mỡ là este của axit không no với glixerol Mỡ động vật khi để lâu có mùi
hôi, làm thế nào để hạn chế hiện tượng này?
A Không để mỡ lẫn nước, lọ chứa phải thật khô
B Không để mỡ tiếp xúc nhiều lần với không khí (đậy nắp), để ở nơi mát, tránh ánh sáng mặt trời
C Khi rán mỡ động vật thì cho thêm một ít muối NaCl
Trang 12D Cả A, B, C
Câu 13 Chất dùng để chống dính cho chảo, được mệnh danh là vua chất dẻo
A PE B PVC C Teflon D PVA
Câu 14 Nhận định nào sau đây là không đúng?
A Sợi bông bản chất hóa học là xenlulozơ
B Tơ tằm và len bản chất hóa học là protein
C Tơ nilon bản chất hóa học là poliamit
D Len, tơ tằm đều là tơ nhân tạo
Câu 15 Trường hợp nào sau đây không có sự tương ứng giữa các loại vật liệu và
tính chất?
A Chất dẻo: có khả năng kết dính
B Cao su: có tính đàn hồi
C Tơ: hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định
D Keo dán: có khả năng kết dính hai mảnh vật liệu nhưng không làm biến chất các vật liệu đó
Câu 16 Trong các phát biểu sau:
1) Dầu thực vật chỉ chứa este không no
2) Xà phòng điều chế từ chất béo với NaOH ở thể rắn còn xà phòng điều chế từ từ axit béo với KOH ở thể lỏng
3) Dầu thực vật và dầu bôi trơn (dùng cho các động cơ) có cùng chức hóa học 4) Dùng dầu thực vật tốt cho sức khoẻ hơn mỡ động vật
Chọn các phát biểu sai:
Câu 17 Nhận định nào sau đây là không đúng?
A Protein dễ tan trong nước tạo thành dung dịch keo
B Lớp váng nổi lên khi nấu thịt, cá là hiện tượng đông tụ protein
C Với lòng trắng trứng, Cu(O hinđã phản ứng với các nhóm peptit -CO-NH- cho sản phẩm m–u tím
Trang 13D Sữa tươi để lâu sẽ bị vón cục, tạo thành kết tủa do bị lên men làm đông tụ protein
Câu 18 Phát biểu nào dưới đây về ứng dụng của xenlulozơ là không đúng?
A Là nguyên liệu sản xuất ancol etylic
B Dùng để sản xuất một số tơ nhân tạo
C Dùng làm vật liệu xây dựng, đồ dùng gia đình, sản xuất giấy
D Làm thực phẩm cho con người
Câu 19 Vì sao rượu càng để lâu càng ngon?
A Quá trình lên men rượu từ đường được hoàn toàn
B Làm giảm sản phẩm phụ có hại như anđêhit,…
C Để tăng độ rượu
D Cả A,B và C
Câu 20 Trong thực tế người ta dùng chất nào để rửa sơn móng tay?
A Cồn B Axeton C Dấm ăn C xà phòng
Câu 21 Quá trình lên men dấm ngoài các nguyên liệu: tinh bột, đường, rượu,
người ta còn cho thêm dấm gốc, chuối, dứa… Vai trò của chuối, dứa là gì?
A Cung cấp nguyên liệu, hương liệu cho quá trình lên men dấm
B Tạo môi trường
C Tạo độ chua cho dấm
D Là xúc tác cho quá trình lên men
Câu 22 Khí X dùng để kích thích trái cây mau chín Nó đồng thời cũng là một
trong các sản phẩm sinh ra khi trái cây chín Khí X là khí nào sau đây
A C2H2 B CH4 C C2H4 D C2H6
Câu 23 Khi cần cung cấp ngay năng lượng cho vận động viên, người ốm…, người
ta cho uống nước đường Đường đó là gì?
A Glucozơ B Mantozơ
C Saccarozơ D Lactozơ
-/-/ -
Trang 14III Dạng 3: Bài tập nhận biết
Muốn nhận biết một hợp chất hữu cơ hay phân biệt hợp chất hữu cơ này với chất hữu cơ khác, ta phải chọn chất để khi phản ứng chúng cho những hiện tượng khác nhau mà ta có thể phân biệt được bằng giác quan
Để giải quyết được những bài tập này, học sinh cần phải nắm vững những tính chất hóa học đặc trưng của từng chất
Ví Dụ 1: Để phân biệt khí SO2 với khí C2H4, có thể dùng dung dịch nào trong số
các dung dịch sau?
A Dung dịch KMnO4 trong H2O B Dung dịch Br2 trong H2O
C Dung dịch Br2 trong CCl4 D Dung dịch NaOH trong H2O
SO2 + 2KMnO4 + 2H2O → 2H2SO4 + 2MnSO4 + K2SO4
3CH2=CH2 + 2KMnO4 + 4H2O → CH2OH – CH2OH + 2MnO2 + 2KOH
- Không dùng dung dịch Br2 trong nước vì cả SO2 và C2H4 đều làm mất màu dung dịch này:
SO2 + Br2 + 2H2O → H2SO4 + 2HBr CH2=CH2 + Br2 → CH2Br – CH2Br
- Không dùng dung dịch NaOH vì tuy C2H4 không phản ứng còn SO2 có phản ứng nhưng không có dấu hiệu gì giúp ta nhận biết được là có xảy ra phản ứng
Ví Dụ2: Để phân biệt một cách thuận tiện và nhanh chóng rượu bậc 1, rượu bậc 2,
rượu bậc 3 bằng chất nào sau đây?
A CuO/t0 B ZnCl2/HCl đặc
C K2Cr2O7/H2SO4 loãng D HCl/ H2SO4 đặc, nhiệt độ
Trang 15+ Không có vẩn đục là rượu bậc 1, do không có phản ứng
- Không thể dùng CuO/t0 vì chậm và không cho kết quả trực tiếp:
BÀI TẬP MINH HỌA
Câu 1 Để nhận biết khí amoniac sinh ra khi định tính nitơ nên dùng cáhc nào
Câu 2 Có 3 bình mất nhãn đựng 3 khí riêng biệt sau: metan, cacbonoxit và hiđro,
ta có thể dùng cách nào trong các cách sau đây để phân biệt các khí (tiến hành theo trình tự):
A Đốt các khí, dùng nước vôi trong dư, đốt và làm lạnh sản phẩm cháy
Trang 16B Đốt các khí và làm lạnh, dùng nước vôi trong dư
C Dùng khí clo, dùng nước vôi trong dư
D Dùng khí clo, dùng quỳ tím, dùng nước vôi trong
Câu 3 Có 4 bình mất nhãn đựng 4 khí riêng biệt sau: etilen, metan, cacbonoxit và
hiđro, ta có thể dùng cách nào trong các cách sau đây để phân biệt các khí (tiến hành theo trình tự):
A Đốt các khí, dùng nước vôi trong dư, dùng tàn đóm đỏ
B Dùng dung dịch brom, đốt các khí, dùng nước vôi trong dư, dung tàn đóm đỏ
C Dùng tàn đóm đỏ, đốt các khí, dung nước vôi trong dư
D Dùng khí clo, quỳ tím ẩm, dùng tàn đóm đỏ
Câu 4 Có 4 bình chứa khí: CH4, C2H2, C2H4 và CO2 Dùng cách nào trong các cách sau đây có thể nhận biết 4 khí trên (tiến hành theo đúng trình tự):
A Đốt cháy, dùng nước vôi trong dư
B Dùng quỳ tím ẩm, đốt cháy, dùng nước vôi trong dư
C Dùng nước vôi trong dư, dùng dung dịch brom
D Dùng dung dịch brom
Câu 5 Có 3 lọ mất nhãn chứa các dung dịch riêng biệt sau: etylbenzen,
vinylbenzen, phenylaxetilen Dùng hóa chất nào sau đây để nhận biết các chất trên
A Dùng dung dịch nước brom
B Dùng dung dịch nước brom, dùng dung dịch AgNO3 trong NH3
Câu 7 Để phân biệt các chất lỏng: n-pentan, pent-1-in, pent-2-in có thể dung
nhóm thuốc thử nào sau đây?
Trang 17A Dung dịch Br2, dung dịch HNO3
B Dung dịch HNO3, dung dịch AgNO3/NH3
C Dung dịch AgNO3/NH3, dung dịch Br2
D Dung dịch KMnO4, dung dịch HNO3
Câu 8 Thuốc thử duy nhất có thể dung để phân biệt 4 chất lỏng: benzen, toluen,
Câu 9 Có 3 lọ hóa chất riêng biệt: benzen, xiclohexen, xiclohexan Nhóm thuốc
thử nào sau đây có thể dùng để phân biệt từng lọ?
A Dung dịch Br2, dung dịch KMnO4 C Dung dịch Br2, dung dịch HCl
B Dung dịch AgNO3/NH3, dung dịch Br2 D Dung dịch Br2, khí H2
Câu 11 Có 3 lọ mất nhãn chứa 3 chất riêng biệt: ancol etylic, ancol propylic, ancol
isopropylic Để nhận biết các ancol trên ta có thể dùng phương pháp hóa học nào sau đây:
A Dùng Na, dùng CH3COOH
B.Dùng CuO, nhiệt độ, dùng AgNO3/NH3
C Dùng CuO, nhiệt độ, dùng AgNO3/NH3, dùng H2SO4
D Không xác định được
Câu 12 Có 4 ống nghiệm mất nhãn đựng riêng biệt từng chất sau: dung dịch
NH4NO3, dung dịch NaAlO2, dung dịch C6H5ONa và chất lỏng C2H5OH Để phân biệt các chất này ta có thể dùng hóa chất nào trong những hóa chất sau?
A NaOH
B HCl
C Khí CO2
D B và C đúng
Trang 18Câu 13 Có 4 lọ chứa 4 chất lỏng mất nhãn, mỗi lọ chứa 1 chất là H2O, C2H5OH C6H6 và CH3COOH Bốn nhóm học sinh làm theo trình tự như sau:
A Dùng Na2CO3, dùng brom lỏng, dùng natri kim loại
B Dùng Na2CO3, dùng natri kim loại
C Dùng quỳ tím, dùng chính CH3COOH, dùng kim loại natri
D Dùng quỳ tím, dùng brom lỏng
Hãy chọn nhóm làm thí nghiệm đúng
Câu 14 Cho các chất lỏng riêng biệt: ancol benzylic, phenol Dùng một hóa chất
nào trong số hóa chất sau để phân biệt?
A Kim loại Na
B Dung dịch NaOH
C Dung dịch Br2
D Cả B và C
Câu 15 Chất nào cho dưới đây có thể phân biệt được 3 chất lỏng: phenol, stiren,
ancol benzylic đựng trong 3 lọ riêng biệt?
A Kim loại Na
B Quỳ tím
C Dung dịch NaOH
D Dung dịch Br2
Câu 16 Dùng nhóm hóa chất nào trong số các nhóm hóa chất sau có thể nhận biết
từng chất lỏng: butan-1,4-điol, etylenglicol, butylmetyl ete đựng trong các lọ riêng biệt?
A Dung dịch KOH, Cu(OH)2
C CuO, Na
B Cu(OH)2, Na
D Dung dịch HCl, Cu(OH)2
Câu 17 Dùng nhóm hóa chất nào trong số các nhóm hóa chất sau để phân biệt
từng chất lỏng riêng biệt: phenol, etanol, đietyl ete?
Trang 19Câu 19 Có 3 chất lỏng: anlylclorua, ancol benzylic, glixerol Dùng cặp hóa chất
nào trong số các cặp hóa chất sau có thể phân biệt?
Câu 21 Để phân biệt các dung dịch: axetanđehit, glixerol, axit acrylic và axit
axetic ta có thể tiến hành theo trình tự nào sau đây?
A Dùng Na, dùng nước Br2, dùng dung dịch AgNO3/NH3
B Dùng quỳ tím, dùng Cu(OH)2, dùng dung dịch AgNO3/NH3
C Dùng quỳ tím, dùng nước Br2, dùng dung dịch AgNO3/NH3
D A, B, C đều sai
Câu 22 Cho 3 khí: formanđehit, axetilen, etilen Chỉ dùng một thuốc thử nào trong
số các thuốc thử sau để phân biệt?
A Dung dịch Br2
B Dung dịch KMnO4
C Dung dịch AgNO3/NH3
D Dung dịch AgNO3
Câu 23 Có 5 lọ mất nhãn chứa 5 dung dịch sau: axit fomic, axit axetic, axit
acrylic, ancol etylic, etanal Bằng phương pháp hóa học nào sau đây có thể nhận biết được 5 dung dịch trên (tiến hành theo trình tự)?
A Dùng quỳ tím, Na, dung dịch AgNO3/NH3
B Dùng quỳ tím, nước Br2, Na
C Dùng dung dịch AgNO3/NH3, nước Br2, Na
D Dùng quỳ tím, dung dịch AgNO3/NH3, nước Br2
Câu 24 Chọn một hóa chất để phân biệt các dung dịch ancol etylic, anđehit axetic,
phenol?
Trang 20C Dung dịch NaOH D Na
Câu 25 Để phân biệt các chất riêng biệt: benzanđehit, benzen, ancol benzylic ta có
thể tiến hành theo trình tự nào sau đây?
A Dùng thuốc thử AgNO3/NH3, dùng dung dịch brom
B Dùng Na kim loại, dùng dung dịch NaOH
C Cho hợp khí H2, dùng Na
D Dung dịch brom, dùng Na kim loại
Câu 26 Có thể dùng chất nào sau đây để nhận biết hai chất HCOOH và HCHO?
A Dung dịch AgNO3/NH3
B Dung dịch NaOH
C Quỳ tím
D Cu(OH)2
Câu 27 Có 4 chất lỏng đựng trong 4 ống nghiệm: benzen, phenol, axit axetic,
ancol etylic Các thuốc thử nào sau đây có thể dùng để nhận biết các chất trên?
A Na2CO3, dd Br2 và Na
B Quỳ tím, dd Br2
C Quỳ tím, dd K2CO3
D Dung dịch NaOH, dd Br2
Câu 28 Chất nào được dùng để phân biệt axit axetic và axit acrylic?
A Quỳ tím B Nước brom C Ancol etylic D Na
Câu 29 Có 4 bình mất nhãn chứa ancol metylic, ancol anlylic, fomanđehit,
axetanđehit, ta có thể dùng cách nào trong các cách sau để nhận biết các chất trên
A Dùng AgNO3 trong dung dịch NH3, dùng Na
B Dùng Na, dùng nước brom, cho oxi có xúc tác Mn2+
C Dùng nước brom, dùng Na
D Không xác định được
Câu 30 Để nhận biết 5 dung dịch: HCOOH, C2H5OH, CH3COOH, C3H5(OH)3, CH3CHO
Người ta đã làm như sau: lấy mỗi chất 1 mẫu thử cho tác dụng với:
A Tác dụng Cu(OH)2: chất tạo ra dung dịch xanh thẫm là C3H5(OH)3
B Tác dụng dd AgNO3/NH3: tạo kết tủa trắng là CH3CHO
C Tác dụng với Na: có khí bay ra là C2H5OH
Trang 21D Các phương án trên đều sai
Câu 31 Để phân biệt các chất riêng biệt: fomalin, axeton, xiclohexen ta có thể tiến
hành theo trình tự nào sau đây?
A Dùng nước brom, dùng dung dịch thuốc tím
B Dùng thuốc thử AgNO3/NH3, dùng nước brom
C Dùng dung dịch thuốc tím, dùng AgNO3/NH3
Câu 33 Các câu phát biểu sau đây đúng hay sai?
(1) Ankanal (dãy đồng đẳng của fomađehit) có công thức phân tử chung là CnH2nO (2) Hợp chất có công thức phân tử chung là CnH2nO luôn luôn cho phản ứn tráng gương
A 1,2 đều đúng
B 1,2 đều sai
C 1 đúng, 2 sai
D 1 sai, 2 đúng
Câu 34 Để phân biệt 3 chất: axit fomic, fomon và glixerol ta dùng thí nghiệm nào:
(1) Thí nghiệm 1 dùng quỳ tím và thí nghiệm 2 dùng dung dịch AgNO3/NH3
(2) Thí nghiệm 1 dùng dung dịch K2CO3 và thí nghiệm 2 dùng dung dịch AgNO3/NH3
(3) Thí nghiệm 1 dùng Na và thí nghiệm 2 dùng dung dịch AgNO3/NH3
Câu 35 Có 4 ống nghiệm bị mất nhãn đựng 4 hóa chất lỏng sau: axit axetic,
glucozơ, glixerol, ancol etylic Nếu chỉ được chon một hóa chất làm thuốc thử thì dùng chất nào sau đây:
A Quỳ tím
B Ag2O/NH3
C Cu(OH)2
D Na
Trang 22Câu 36 Cho 3 axit: axit fomic, axit axetic và axit acrylic, để nhận biết 3 axit này ta
dùng:
A Nước brom và quỳ tím
B Ag2O/NH3 và quỳ tím
C Na, nước brom
D AgNO3/dd NH3 và nước brom
Câu 37 Nhận biết ba lọ CH3COOH, CH3CHO, C2H5OH thì dùng:
A Dung dịch quỳ tím, dung dịch NaOH
B Dùng dung dịch AgNO3/NH3 sau đó dùng quỳ tím
C Dùng Na sau đó dùng dung dịch AgNO3/NH3
D Dùng dung dịch AgNO3/NH3 sau đó dùng Na
Câu 38 Có 5 chất lỏng là ancol etylic, anđehit axetic, metyl fomiat Dùng thuốc
thử nào để phân biệt chúng?
A Na2CO3, dung dịch AgNO3/NH3
B Quỳ tím, dung dịch AgNO3
C Quỳ tím, Na
D Cả A, B, C
Câu 39 Chỉ dùng một thuốc thử nào trong số các thuốc thử sau để phân biệt các
dung dịch C2H5OH, glucozơ, glixerol, CH3COOH?
Câu 40 Có các chất: axit axetic, glixerol, ancol etylic, glucozơ Chỉ dung một
thuốc thử nào sau đây để phân biệt?
Trang 23Câu 43 Cho 5 nhóm chất hữu cơ: (1) Glucozơ và anđehit axetic ; (2) Glucozơ và
etanol ; (3) Glucozơ và glixerol ; (4) Glucozơ và axit nitric ; (5) Glucozơ và
anđehit fomic.Thuốc thử nào sau đây có thể phân biệt được các chất trong tất cả các nhóm:
Câu 48 Để phân biệt glucozơ, saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ, có thể dùng chất
nào trong các thuốc thử sau:
Câu 49 Có 3 chất khí: đimetylamin, metylamin, trimetylamin Có thể dùng dung
dịch nào sau đây để phân biệt các khí?
