Kĩ năng viết tin, kĩ năng viết tin báo chí, Tập huấn cộng tác viên viết tin, cộng tác viên viết tin, tin báo chí, cách viết bản tin, cách viết một bản tin, làm sao viết tin đăng báo, viết tin đăng báo, cách viết tin đăng báo, tin báo chí, tập huấn viết tin bài, cách viết tin bài
Trang 1TẬP HUẤN CỘNG TÁC VIÊN VIẾT TIN
I Khái niệm cơ bản về thông tin
Thông tin là nhu cầu thiết yếu, xuất hiện hàng ngày và ngày càng đa dạng, phong phú vì nhu cầu của cuộc sống con người cùng với sự hỗ trợ của KHCN Thông tin xuất hiện và ngày càng trở nên phức tạp mà bộ lọc chính là nhu cầu của cá nhân, của nhóm
Hiệu quả của hoạt động thông tin báo chí phải được xem xét từ tính chất, hàm lượng thông tin khả năng trong tác phẩm (thông tin khả năng là thông tin được truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng) Thông tin khả năng trở thành thông tin tiếp nhận phù hợp với đối tượng, nhóm đối tượng công chúng và những cá nhân trong nhóm, trong mtuwngf nhóm đối tượng Tuy nhiên giá trị thông tin và hiệu quả của thông tin tiếp nhận được đánh giá thông qua lượng thông tin thực tiễn (khiến chúng ta làm theo thông tin)
Truyền thông đại chúng
Năm 1946 thuật ngữ “Truyền thông đại chúng” được sử dụng trong lời nói đầu trong Hiến chương LHQ về VH – KH – GD nhưng đến nay được sử dụng phổ biến rộng khắp trên thế giới
Khái niệm cơ bản này có nghĩa: sự truyền đạt, thông tin, thông báo, giao tiếp trong tiếng Anh là comminication, trong tiếng Hi Lạp có nghĩa là “cộng đồng” Nội hàm của nó là nội dung, cách thức, con đường, phương tiện để đạt đến sự hiểu biết lẫn nhau giữa cá nhân và xã hội
II Loại hình báo chí
Có 4 loại hình báo chí Lâu đời nhất là báo in (viết) Cùng với sự phát triển của KHKT ta có thêm : báo nói (phát thanh), báo hình (truyền hình) và báo mạng điện tử Tuy nhiên cần phân định rõ báo chí điện tử là các loại báo, tạp chí điện tử được cấp phép bởi Bộ Thông tin và Truyền thông Còn các khái niệm khác như: trang web, trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp, trang dịch vụ mạng xã hội trực tuyến không phải là báo chí điện tử
III Thể loại tin
1 Khái niêm “’tin”: là một thể loại báo chí cơ bản, thông dụng nhất, có vai trò
lquan trọng nhất trong hệ thống thể loại báo chí Nó phản ánh nhanh sự kiện thời sự, có
ý nghĩa trong đời sống với ngôn ngữ cô đọng, ngắn gọn, trực tiếp và dễ hiểu Sự xuất hiện của tin gắn liền với nhu cầu nhận thức về cái mới, giúp con người hiểu về thế giới
họ đang sống Thông qua đó, giúp họ hoạt động phù hợp với lợi ích cũng như sự tồn tại của bản thân họ
2 Hệ thống thể loại báo chí
- Gồm các loại sau:
Thông tấn: tin, phỏng vấn, điều tra
Kí báo chí: phóng sự, nhật kí phóng viên
Chính luận: bình luận, xã luận
- Tin là thể loại thuộc thông tấn, xuất hiện sớm nhất đồng thời với sự xuất hiện của báo chí
- Tin gắn liền với nhu cầu nhận thức về cái mới của con người Nó là nghệ thuật của điểm chót (điểm nổi bật)
Trang 23 Đặc trưng phản ánh:
- Đối tượng phản ánh: sự kiện là đối tượng nhận thức
- Mục đích, nội dung phản ánh: sự kiện
- Phương thức:
+ Ngôn ngữ trực tiếp, ngắn gọn, cô đọng
+ Bố cục đơn giản, chặt chẽ
4 Yêu cầu phản ánh:
- Cái gì (What)?
- Ai (Who)?
- Ở đâu (Where)?
- Khi nào (When)?
- Tại sao (Why)?
- Như thế nào (How)?
Ngoài ra còn có các thông tin ít cơ bản mà tính quan trọng của nó cần được phản ánh tùy thuộc vào từng đối tượng cụ thể: Ai thụ động (tác động đến ai), hiệu quả, nguồn tin, bình, dự báo (giải pháp)
5 Các dạng tin
a Tin vắn (cực ngắn): là tin bao gồm ít nhất có 3 đến 4 thông tin cơ bản, dung
lượng khoảng vài mươi chữ Các yếu tố cơ bản: Cái gì? Ai?, Ở đâu? Khi nào? Tại sao?
b Tin ngắn (dài hơn tin vắn) là một dạng tin đảm bảo tương đối đầy đủ một mô
hình tin với 5 hoặc 6 yếu tố thông tin cơ bản
- Dung lượng: 100 chữ, đủ yếu tố thông tin cơ bản Nếu như tin vắn không có tiêu
đề thì tin ngắn luôn có
- Tin ngắn có thể có yếu tố “Như thế nào?” Cũng có thể không Nếu có, yếu tố này không chiếm nhiều dung lượng
Tiêu đề của tin ngắn thường có 2 yếu tố: tiêu đề dẫn và tiêu đề chính
c Tin tường thuật
- Là tin tường thuật lại một sự kiện có quy trình, có diễn tiến thời gian trong một không gian cụ thể
- Dung lượng khoảng 300 – 400 chữ nhưng không quá 450 chữ
- Thường được dùng đối với các sự kiện: hội nghị, hội thảo, chuyến đi thăm của lãnh đọ, vụ xử án
6 Cách viết tin
a Lựa chọn sự kiện:
- Xác thực
- Tiêu biểu (thu hút sự quan tâm của nhiều người)
- Mới xảy ra
b Lựa chọn dạng và mô hình
- Tính chất, mức độ và tầm quan trọng của sự kiện
- Mục đích thông tin
c Đầu đề Phảo đáp ứng những yêu cầu: ngắn gọn, chính xác, hấp dẫn; phải nêu
được chi tiết hoặc số liệu quan trọng nhất
- Tít chính: Trừ tin vắn, các tin khác đều có tít Xu hướng truyền thông hiện đại người ta thường chọn cách bóc tách chi tiết (yếu tố thông tin cơ bản) làm tít chính để thu hút người đọc, người nghe, người xem
Cách đặt tít: Khái quát sự kiện, nêu số liệu (1) chi tiết nổi bật (2) hoặc kết hợp giữa (1) và (2)
Trang 3- Tít dẫn: Thường là địa danh, đơn vị, ngành (đối tượng) tổ chức sự kiện hoặc đối tượng tác động dẫn đến hình thành sự kiện Tít dẫn có thể có ở ba dạng tin: tin ngắn, tường thuật, tổng hợp
- Tít phụ: là yếu tố thông tin nổi bật (chỉ kếm quan trọng so với tít chính) Tin ngắn không có tít phụ
Chú ý: Cho dù chọn yếu tố nào, dạng tin nào thì: Tít chính không nên dài quá 2
dòng (khoảng 15 chữ trở lại), tít phụ không nên dài quá 20 chữ, toàn bộ cụm tít không nên quá 40 chữ
d Bố cục của tin
- Câu mở đầu của tin phải chứa đựng một thông tin quan trọng, chú ý nhất
- Ngoài các yếu tố cơ bản, có thể có: nguồn tin, lời bình, ý nghĩa tác động, hiệu quả
- Đối với tin ngắn hoặc tin tường thuật thì câu mở đầu thường là một tin vắn Phần còn lại thường là yếu tố: Như thế nào? Và yếu tố thông tin cơ bản khác
- Cấu trúc:
Tít dẫn (B I U)
TÍT CHÍNH (B I) Tít phụ (B I)
Màu đầu
Thân tin
7 Tin phát thanh
- Không nên đặt những số liệu, chi tiết ở đầu tin
- chọn từ ngữ dễ hiểu, nhớ, đọc; đơn giản, ngắn gọn
- Câu phải được nói gọn trong một hơi
8 Tin truyền hình
Có các dạng: + Tin lời (PTV)
+ Tin ảnh (có lời đọc, hình ảnh tĩnh) + Tin hình (hình động)
9 Tin ảnh và ảnh tin
- Ảnh mang tính chất minh họa - Ảnh đóng vai trò cung cấp thông tin
- Quan trọng là nội dung tin (thực chất là
tin vắn)
- Lời chú thích có nhiệm vụ giải thích cho tấm ảnh và bổ sung những thông điệp phụ
10 Chú ý
Sự kiện của tin không chỉ cụ thể, rõ ràng mà còn dựa trên quan sát, phát hiện của người viết tin; có sự kết hợp với tư liệu tích lũy của bản thân, thu thập tư liệu mới, kể cả văn bản hành chính, những văn bản quy phạm pháp luận
11 Nội dung cần nhớ:
- Bốn + Loại hình baod chí
+ Dạng tin
Trang 4- Ba + Đặc trưng, tiêu chí phân định thể loại
+ Đối tượng, mục tiêu, phương thức
+ Hệ thống thể loại: thông tấn, kí, chính luận + Bố cục tít: Dẫn, chính, phụ
+ Phần tin: Tít, mào, thân
+ bước làm tin: * Lựa chọn sự kiện
* Lựa chọn dạng, mô hình
* Thực hiện tin
- Sáu: Yếu tố thông tin