Một số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt NamMột số giải pháp cho giáo dục Việt Nam
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH Ý TƯỜNG BÀI DỰ THI
PHẦN 1: Mô hình giáo dục 6-3-3-4 và sự cân nhắc cho đổi mới giáo dục Việt Nam
(Giai đoạn 2020 – 2030)
Trang 4 Trang 16
PHẦN 2: Mô hình giáo dục Singapore và sự cân nhắc cho đổi mới giáo dục Việt Nam (Giai đoạn 2030 về sau)
Trang 17 Trang 20
PHẦN 3: Khai thác hiệu quả hơn giáo dục trực tuyến & ứng dụng công nghệ vào giáo dục ở
Việt Nam
Trang 21 Trang 26
LỜI KẾT
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin cảm ơn những tác giả những cuốn sách mà tôi đọc đã truyền cảm hứng cho
tôi như: Đúng việc - Giản Tư Trung, Kẻ Trăn Trở - Lương Hoài Nam, một số bài viết
hay về giáo dục TS.Giáp Văn Dương,
Đặc biệt, xin cảm ơn hai người bạn đã hỗ trợ hết mình để hoàn thành bài dự thi cho
chương trình “Tri thức trẻ vì giáo dục” Thứ nhất xin cảm ơn người bạn hữu cùng quê
Đinh Quốc Bảo đã giúp tôi chỉnh sửa nội dung, hình ảnh, thiết kế word, ảnh bìa, PDF
Thứ hai xin gửi lời cảm ơn đến người bạn cùng trường Phan Minh Nhật Lâm đã động
viên luôn ủng hộ tôi tham gia cuộc thi này và tham gia góp ý những sáng kiến để tôi
hoàn thành bài dự thi này
Tôi cũng cảm ơn gia đình và những thân hữu bà con ở quê đã khuyến khích, ủng hộ
những sáng kiến giáo dục của tôi
Dương Cao Tâm
Trang 4NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH Ý TƯỞNG…!
Là một người trẻ Việt Nam đứng trước nhiều thực trạng của nước nhà tôi cảm thấy có quá nhiều trăn trở, nghĩ suy: Văn hóa đạo đức xuống cấp của một hệ bộ phận người Việt dẫn đến
họ chỉ nghĩ lợi cho họ như sản xuất thực phẩm bẩn, tham nhũng làm thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, ô nhiễm môi trường, suy kiệt nguồn tài nguyên, Hay đến hình ảnh làm xấu đi ngành giáo dục: Tiêu cực trong dạy thêm, học thêm, chạy trường chạy điểm lo lót, đến những vấn
đề thời sự như đổi mới kì thi quốc gia 2017 hay cách chấm điểm tiểu học hiện nay, thất nghiệp, tệ nạn xã hội, v v
Câu trả lời cho những lới giải xuất phát từ nền giáo dục của một nước Vì sao ư?
Câu trả lời chính chính là nguyên nhân ý tưởng cho bài dự thi này
Thứ nhất, tất cả các con người chúng ta điều đã và từng thừa hưởng một nền giáo dục
trên một quốc gia mà bạn sinh ra Con người hiện nay chính là sản phẩm mà giáo dục nước nhà muốn hướng đến ư?! Có rất nhiều sản phẩm con người bị lỗi nó làm xấu hình ảnh con người, đất nước Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế, có lỗi các bậc tiền bối Nhưng chúng ta cảm thấy không thể thay đổi cách suy nghĩ, thói quen và hành động của người lớn nhưng tôi biết rằng tất cả mọi người lớn đều đã từng trẻ con Chỉ có một các duy nhất là giáo dục những đứa trẻ ngay từ nhỏ Nếu thật sự giáo dục các trẻ ngay từ sớm tốt thì đâu có trình trạng như bây giờ
Thứ hai, vấn đề lao động và việc là: Hàng trăm nghìn cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp Họ
dù có trình độ cao nhưng vẩn có có thể vì túng thiếu làm những việc bất lương vì miếng ăn
Do vậy cần định hướng nghề nghiệp và phân bổ nguồn lao động hợp lý
Thứ ba, nhiều sáng kiến, mô hình giáo dục của nhiều học giả, nhà nghiên cứu rất hay liệu Chính phủ và Bộ giáo dục có thực sự lắng nghe và tiếp thu không?
Trang 5* Tính khả thi của việc triển khai hệ thống giáo dục “6- 3- 3- 4” ở Việt Nam
trong giai đoạn sắp tới
- Hệ thống giáo dục Nhật Bản khá gần khung giáo dục Việt Nam, Nhật Bản là 6- 3- 3- 4, còn Việt Nam 5- 4- 3- 4
- Điều kiện Việt Nam hiện nay (SGK, cở hạ tầng, tuyển sinh thi cử, ) chưa đảm bảo để chuyển đổi sang mô hình Singapore được và cần có lộ trình Do vậy mô hình “6- 3- 3- 4” bước đệm vững chắc trước khi áp dụng và tham chiếu mô hình giáo dục Singapore (gốc giáo dục Anh quốc)
- Việt Nam đang trong tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ” nên áp dụng mô hình giáo dục vào Việt Nam khá phù hợp Cách phân luồng, định hướng của nền giáo dục Nhật khá hay, nhưng cũng dễ thực hiện, chỉnh cần điều chỉnh đôi chút về tâm lí học sinh, phụ huynh, xã hội là cơ bản là có thể thực hiện được
- Hệ thống giáo dục Nhật Bản hiện nay được biết đến ở "hệ thống 6 - 3 - 3 - 4", nghĩa là 6 năm tiểu học, 3 năm trung học cơ sở, 3 năm trung học phổ thông và 4 năm ĐH Trong đó, 9
năm đầu được xem là chương trình giáo dục bắt buộc, học sinh được miễn phí tiền học và tiền
sách giáo khoa Còn bậc ĐH, quy định chung là 4 năm, nhưng với những ngành học như y khoa, thú y thì hệ ĐH có thể kéo dài đến 6 năm, hệ CĐ thì từ 2 đến 3 năm Sau khi hết trung học cơ sở, nếu không vào trường trung học phổ thông thì học sinh vẫn có thể chọn lựa trường trung học chuyên tu, chuyên nghiệp để sớm có được kỹ thuật chuyên môn, đây cũng là sự lựa chọn của không ít giới trẻ Nhật Bản
- Tính hướng nghiệp cao:
+ Hiện nay tại các trường trung học chuyên tu ở Nhật Bản có hơn 50.000 người đang theo học Hệ thống các trường này nhằm đào tạo những chuyên viên như chuyên viên sửa chữa xe, chăm sóc công viên, y tá, y sỹ làm việc trong phòng phóng xạ, chuyên viên dinh dưỡng, thẩm mỹ, chuyên viên thuế, chuyên viên thiết kế thời trang Họ được công nhận một khi trải qua các cuộc thi kiểm tra cũng như đạt được các tiêu chuẩn về phẩm chất và kinh nghiệm thực tiễn
+ Khác với hệ giáo dục chuyên tu được đào tạo từ 1 đến 3 năm, chương trình học 5 năm của các trường trung học chuyên nghiệp lại chú trọng vào thí nghiệm và thực hành, với mục đích đào tạo các kỹ thuật viên, các kỹ sư có tính sáng tạo và thực tiễn Không chỉ dừng lại ở
đó, những người tốt nghiệp trung học chuyên tu, trung học chuyên nghiệp vẫn có cơ hội học lên cao từ những trường chuyên môn hay vào học ĐH Hiện Nhật có khoảng 3.000 trường chuyên môn với hơn 700 ngàn người đang theo học
- Nền giáo dục chú trọng giáo dục nhân cách:
+ Sở dĩ nước Nhật được cả thế giới khâm phục vì sự phát triển kinh tế thần kỳ chỉ trong một thời gian ngắn, nhưng với những ai đã từng sống hay nghiên cứu về Nhật Bản đều nhận ra rằng, sự khâm phục đó phải xuất phát từ cách người Nhật giáo dục đạo đức con người
Trang 6+ Đạo đức đã và đang được giảng dạy khá hiệu quả tại Nhật Ba đặc điểm nổi bật của phương pháp giáo dục đạo đức bao gồm sự linh hoạt trong phương pháp và nội dung giảng dạy của giáo viên, nội dung phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý theo độ tuổi của học sinh, và giáo dục gắn liền với thực hành và đời sống qua các hoạt động ngoại khóa Điều này khiến chúng ta đặt câu hỏi liệu Đạo đức và Giáo dục công dân giảng dạy tại Việt Nam có hiệu quả khi thiếu các hoạt động thực hành, nội dung chương trình dựa quá nặng vào triết học chưa phù hợp với lứa tuổi học sinh cấp ba, và hình thức kiểm tra dựa vào trắc nghiệm? Liệu chúng ta có thể học hỏi gì về hình thức giáo dục tại Nhật và thay đổi cho phù hợp để áp dụng nâng cao hiệu quả cho việc giảng dạy bộ môn giáo dục Đạo đức và Công dân tại Việt Nam?
Cao đẳng
2 - 3 năm
Trường dạy nghề
1 - 2 năm
Xã hội
Cao học
Trang 7III Hiệu quả đạt được khi áp dụng hệ thống giáo dục “6- 3- 3- 4” tại Việt Nam
1 Giáo dục mầm non và tiểu học
1.1 Cấp mầm non
a Chương trình giảng dạy: Giáo dục thực nghiệm:
Với phương châm“Chơi mà học, học mà chơi”; “Cốt nhất giữ mãi tuổi hồn nhiên ở trẻ” Trẻ em mầm non Việt Nam nên được đến trường để “chơi”
* Vấn đề đặt ra: Nhiều người người sẽ phản đối ngay vì chơi ở nhà cũng được sao cần phải
tới trường làm chi?
- Vì theo mô hình mới này, không khác mấy với hiện nay nhưng khác là cách ta tổ chức lại quá trình dạy các bé, chú trọng nhiều hơn các hoạt động mang tính trải nghiệm Các bé chơi bất cứ trò chơi gì mình thích trong khuôn viên nhà trường Gần như cả ngày, các trường mầm non và các trung tâm giữ trẻ là nơi thoải mái, thư giãn và náo nhiệt Phụ huynh và giáo viên luôn khuyến khích trẻ em tới trường Sân trường và các lớp học luôn vang lên những âm thanh náo nhiệt và những hoạt động hấp dẫn Ở sân trường có bãi cát, xích đu, cầu trượt, dây leo,… thì trong lớp học có các loại nhạc cụ, đồ chơi, gỗ, gối, gấu bông, búp bê, chăn, chiếu, băng dính, giấy màu,… Những loại đồ chơi này đều giúp trẻ phát triển trí thông minh và khả năng sáng tạo Trẻ sẽ phải suy nghĩ, tìm tòi cách chơi, cách kết hợp những thứ có sẵn trong lớp học hoặc ngoài sân để có được những trò chơi thú vị Thông qua các trò chơi, sở thích, năng khiếu, đam mê và khả năng tiềm ẩn của từng bé sẽ bộc lộ và phát triển dần dần
- Cô giáo sẽ không can thiệp vào quá trình vui chơi của bé mà chỉ đứng từ xa quan sát và
hỗ trợ trẻ khi cần thiết Giáo viên không vội vàng can thiệp cũng như sửa chữa lỗi lầm của trẻ
Họ khuyến khích trẻ em tự tìm cách sửa chữa lỗi lầm Làm việc theo nhóm, thông qua đó nhận thức và giải quyết vấn đề cá nhân được xem là một phần quan trọng ở giai đoạn này
- Giáo viên không vội vàng can thiệp cũng như sửa chữa lỗi lầm của trẻ Họ khuyến khích trẻ em tự tìm cách sửa chữa lỗi lầm Làm việc theo nhóm, thông qua đó nhận thức và giải quyết vấn đề cá nhân được xem là một phần quan trọng ở giai đoạn này Hơn nữa, giáo viên sẽ ghi chép hoạt động và trao đổi với phụ huynh, từ đó giúp định hướng nghề nghiệp của trẻ sau này dễ dàng hơn
Trang 8Hiệu quả: Qua các hoạt động giáo dục trải nghiệm đó, chúng sẽ rèn luyện cho trẻ tính tự
lập, tự giác, tinh thần đồng đội, sự đoàn kết, sức chịu đựng, Đó là cách “Chơi mà học, học
mà chơi” Làm sao cho trẻ biết là chúng đang chơi nhưng không hay là mình đang học
Ví dụ: Để giáo dục trẻ vai trò của cây xanh trong ngăn chặn xói mòn,lở đất ta có thể tổ
chức hoạt động giáo dục thực tế như sau:
Trang bị 2 máng trượt có mặt phẳng dốc = sườn núi
Máng 1 bố trí không có cây xanh ở đầu máng trượt, cuối máng trượt bố trí đất, mô hình nhà, con người Sau đó ta đổ nước từ trên cao xuống, ta sẽ cho trẻ thấy được mọi thứ
sẽ bị cuốn đi
Máng 2 bố trí cây xanh có rễ, đất ở đầu máng (như ở đầu nguồn trên ngọn núi), kế tiếp
ta cũng bố trí ít đất ở cuối máng (cuối nguồn) Sau đó ta tiến hành đổ nước từ trên xuống, trẻ sẽ thấy được sẽ có lượng đất rất nhỏ bị cuốn đi vì rễ cây đã giữ nước lại, và bên đưới mặt phẳng dốc mọi thứ không bị cuốn đi
b Nhà nước
- Đối khu vực thành phố lớn như TpHCM, Hà Nội vẫn còn nhiều trường mầm non có quy
mô chật hẹp, thiếu không gian sinh hoạt cần thiết cho các bé Do đó chúng ta nên có lộ trình quy hoạch lại, mở rộng hơn nhất tạo ra nhiều không gian xanh, sân bãi chỗ vui chơi của các
- Xây dựng mảnh vườn nhỏ, để các bé ngày có thể tưới nước, chăm sóc, quan sát cây cối, côn trùng Mục đích việc này nhằm giáo dục tình yêu thiên nhiên, lao động
Trang 9
- Kiểm định chất lượng đồ chơi, đồ dùng sinh hoạt vì hiện nay có nhiều đồ dùng kém chất lượng vẫn len lỏi có mặt ở các trường mầm non Nó gây sức những ảnh hường không tốt đến sức khỏe của các bé
- Phát triển những kỹ năng, lối sống tích cực, văn minh: Tự tin, nói trước công chúng, văn hóa ứng xử, phản biện, từ sớm để mai sau các em lớn lên, để không bị người ta nói người Việt ta yếu chỗ này, kém chỗ kia, thua thiệt bạn bè quốc tế Chẳng hạn tập cho các bé tư duy phản biện bằng cách thay đổi cốt truyện, cái kết cho những câu chuyện kể có nội dung mà chúng ta xét lại là chưa phù hợp với văn hóa, thuần phong mĩ tục Qua đó giúp các các bé nhìn nhận đúng bản chất vấn đế hơn
d Gia đình (cha, mẹ):
Hiện tại và tương lai các bậc cha, mẹ thường sẽ 8x, 9x do đó cách giáo dục con sẽ khác xưa
họ sẽ tìm những phương pháp giáo dục con mang lại hiệu quả cao để nuôi dạy con cái Do đó các trường mần non nên tổ chức tòa đạm, trao đổi cách phụ huynh về những cách giáo dục mới mang tính trải nghiệm sẽ giúp trẻ phát huy hết tiềm năng, năng lực của mình tạo nền tảng tốt khi vào tiểu học Mỗi đứa trẻ sinh ra bao gồm phần con và phần người Phần con là phần bản năng sinh ra đã có, phần người là phần hấp thu từ gia đình, nhà trường và xã hội Những đứa trẻ thành nhân cần phải được sự dạy bảo thông qua cha, mẹ, thầy cô và môi trường sống Khi đứa trẻ mới sinh ra thì phần bản năng vẫn chiếm ưu thế, do vậy cách cư xử, hành động của trẻ chưa phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội (tức phần người) Đây là giai đoạn
“tre đang non” nếu chúng ta không chịu uốn nắn thì sau này sẽ có dạy bảo Ngược lại, nếu như
Trang 10chúng ta có giáo dục, uốn nắn ngay từ sớm thì các trẻ em Việt sẽ có bước tiến lớn trong quá trình “thành nhân” Do đo cần có sự phối hợp hết sức đồng bộ giữa gia đình và các trường mần mon, mẫu giáo
e Người dạy (giáo viên mần mon):
- Giáo viên trong các trường mầm non Việt Nam là những giáo viên chuyên nghiệp và
được cấp chứng chỉ
- Phần lớn họ đều là những phụ nữ dưới 30 tuổi và tốt ngiệp cao đẳng Bằng cấp của họ bao gồm việc được đào tạo giảng dạy cũng như những nghiệp vụ có liên quan, bao gồm những môn học như nguyên tắc giáo dục, tâm lý trẻ em, thực hành giảng dạy, những môn như âm nhạc, thể dục và nghệ thuật Mặc dù nghiêm túc và say mê công việc, nhưng nhiều người vẫn rời khỏi trường mầm non sau khi kết hôn để nuôi dạy con cái riêng của mình
1.2 Giáo dục tiểu học
- Giáo dục bắt buộc
- Độ tuổi vào lớp 1: 6 tuổi
a Chương trình giảng dạy:
- Mục tiêu giáo dục tiểu học phát triển toàn diện trí dục, đức dục, mỹ dục và thể dục
+ Thể dục: để làm cho thể khỏe mạnh đồng thời cần giữ gìn vệ sinh riêng và vệ sinh
chung
+ Trí dục: Ôn lại những điều đã học, học thêm những tri thức mới
+ Mỹ dục: Phân biệt cái gì là đẹp, cái gì là không đẹp
+ Đức dục: yêu tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu của công (5 cái yêu)
(thư Bác Hồ gửi các em học sinh ngày 24/10/1955)
Trang 11- Chương trình học 6 năm gồm 2 giai đoạn:
+ Giai đoạn học cơ bản từ lớp 1 đến lớp 4: Tất cả các trường dạy theo chương trình
giáo dục chung của nhà nước Đặc biệt, ở cấp tiểu học, trẻ sẽ học các môn như:
Trước tiên, là dạy Giáo dục công dân(đức dục), Giáo dục thể chất (sức khỏe) và Văn hóa truyền thống Việt Nam (lòng yêu nước)
Lưu ý: Những môn nêu trên nên dạy một cách thật sự nghiêm túc vì nếu dạy theo kiểu “cởi
ngựa xem hoa” thì sau này sẻ có khá nhiều sản phẩm con người bị lỗi Vì sau này lớn lên dạy hay đào tạo phẩm chất đạo đức vô củng khó Vì theo tâm lí học sau 12 tuổi nhân cách con người đã hình thành khó sửa lắm Do đó giáo dục tốt những môn học trên là một tầm nhìn sâu xa,chiến lược vì thế hệ Việt Nam văn minh và khỏe mạnh Ngoài ra, trẻ được học giáo dục thể chất, tham gia nhiều hoạt động giúp rèn luyện thân thể, tăng cường sức đề kháng với môi trường Sau giờ học, các em thường phân công thành từng nhóm để trực nhật Việc này vừa tăng cường vận động thể chất, vừa giáo dục kỹ năng sống
Ví dụ: Khi dạy đạo đức ta thường dạy trẻ “Tiên học lễ hậu học văn” quá chung chung trẻ
không thể hiểu hết ý nghĩa câu nói Hay “5 điều Bác Hồ dạy thiếu nhi” các bé nói được đọc to
rõ 5 điều này do ngày nào lên lên lớp cũng đọc, các bé đi đâu đọc ngêu ngao nhưng chắc gì hiểu hết Do vậy không chỉ dạy các các em nhỏ những điều hay mà phải hướng dẫn cách em thực hành như thế nào trong cuộc sống? Nếu không chỉ là lí thuyết suôn các em khó mà tiếp thu một cách có hiệu quả Chẳng hạn, triển khai câu dạy hàn lâm trên bằng những bộ quy tắc
để trẻ tuân theo như: Không được nói dối, muốn phát biểu thì phải giơ tay, không nói bậy chửi
thề, không xả rác bừa bãi, Mà nếu trẻ có lỡ vi phạm trẻ sẽ bị thầy, cô và bạn bè nhắc nhở
riêng, chớ không có chuyện đánh trẻ Nếu các trẻ được hướng dẫn để tuân thủ các quy tắc sống thiết thực giúp các em có ứng xử, lối sống tích cực, văn minh cần thiết, khi lớn sẽ hình thành thói quen chấp hành tốt pháp luật
Ngoài ra, trẻ được học giáo dục thể chất, tham gia nhiều hoạt động giúp rèn luyện thân thể, tăng cường sức đề kháng với môi trường Sau giờ học, các em thường phân công thành từng nhóm để trực nhật Việc này vừa tăng cường vận động thể chất, vừa giáo dục kỹ năng sống Khuyến khích các em nên sử dụng xe công cộng,vì trong tương lai sẽ có những xe bus hiện đại, tàu điện (TPHCM, Hà Nội) sẽ phục tốt hơn,độ an toàn cao hơn nhằm tạo các em thói quen
sử dụng phương tiện công cộng để quen dần, nhằm giảm lưu lượng xe máy, xe cá nhân khác
Trang 12
Sau đó là mới đến Văn - Tiếng Việt, Toán, Ngoại Ngữ, các môn năng khiếu (hội họa, thể thao, âm nhạc, thủ công, nghệ thuật…) Các môn khoa học được dạy từ lớp 3, 4 Nhằm giúp các em phát huy hết tiềm năng khi bước vào giai đoạn định hướng
Vai trò vể đa dạng các môn nghệ thuật: Giúp trẻ phát triển đời sống cảm xúc, sáng tạo
Ví dụ: CEO quá cố Apple S.Job đã học viết thư pháp trước phát minh ra dòng điện thoại
thông minh Iphone nổi tiếng
Do đó sự đa dạng thêm các môn học nghệ thuật, không xem nhẹ môn nào và bỏ tư tưởng môn chính, môn phụ sẽ giúp cho các em có nhiều sư lựa chọn sinh khá phá mình có ưu thế học tốt môn nào Theo Howard Gardner, giáo sư ĐH Harvard trong cuốn sách “Frames of
Mind” đã đưa ra “Thuyết đa thông minh” Thuyết này được chấp nhận rộng rãi kể từ xuất
bản, hiện đã đưa vào chương trình học ở Mỹ Thuyết thách thức định nghĩa truyền thống của trí thông minh phụ thuộc trí thông minh toán học và ngôn ngữ Có tất cả 8 loại hình trí thông
minh ở con người: logic - toán học; không gian - thị giác; vận động - cơ thể; ngôn ngữ - lời
nói; âm nhạc - giai điệu; xã hội - tương tác; nội tâm; tự nhiên Đó là lí do không phải tất cả
học sinh em nào cũng học tốt toán, văn,nhạc, họa, thể dục… mỗi đứa trẻ sẽ trội ở một hai loại hình trí thông minh nào đó dẫn đến có môn em học tốt, có môn học chưa tốt Bên cạnh đó trước giờ một số môn xem nhẹ như âm nhạc hay thể dục dẫn đến nhiều emcó trí thông minh
âm nhạc hay vận động ít có điều kiện phát triển
Ngoại ngữ: Sau khi các em đọc, viết chuẩn tiếng Việt sẽ dạy các em kỹ năng giao tiếp, nghe, nói, học từ vựng Song song với đó phải tạo môi trường sử dụng ngoại ngữ (diễn đàn, CLB ) Ngoài Tiếng Anh ta có thể dạy thêm các tiếng khác nếu có điều kiện
+ Giai đoạn định hướng lớp 5, lớp 6: Sau giai đoạn học cơ bản các em sẽ được định
hướng, tập trung tạo điều kiện cho các em phát huy năng khiếu, sở thích, tìm kiếm, khám phá các mảng kiến thức khác nhau hoặc co thế mạnh mà đã được tiếp xúc ở giai đoạn đầu tiểu học hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản cho các em
b Nhà nước (Bộ giáo dục):
- SGK: Nhà nước và Bộ giáo dục nên làm đúng vai trò của mình là “kiến tạo cuộc chơi” tức là chỉ làm tốt thật tròn vai trò là chủ thể quản lí: Ban hành khung chương trình giáo dục chung quốc gia gồm những kiến thức và kĩ năng học sinh cần đạt được ở mỗi cấp học Do vậy, nhất thiết Bộ giáo dục cần tạo nhiều điều kiện hơn nữa cho nhiều cá nhân và tổ chức tham gia biên soạn SGK Chẳng hạn như một số bộ sách của Nhóm cánh buồm, bộ sách do GS Hồ Ngọc Đại và các cá nhân và tổ chức khác biên soạn Tuy trong thời gian những bộ sách SGK độc lập với NXB Việt Nam ra đời được đánh giá cao nhưng còn sai sót nhất định Điển hình
bộ SGK lớp 1 có vài chỗ hướng dẫn cách phát âm tiếng việt gây khó hiểu, hiểu nhầm, hình ảnh minh họ chưa phù hợp Do vậy, Bộ giáo dục và nhóm tác giả, tổ chức biên soạn cần thống nhất, chỉnh lí sao cho nội dung phù hợp hơn chương trình giáo dục chung quốc gia Để có
Trang 13nhiều bộ SGK khác nhau làm phong phú thêm tài nguyên giảng dạy, tài liệu kham thảo cho học sinh, phụ huynh
c Người dạy (giáo viên) - nhà trường - gia đình:
- Bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề: chuẩn chuyên môn và chuẩn đạo đức
- Giáo viên và nhà trường có quyền lựa chọn SGK phù hợp với học sinh vùng, miền mình sau khi đã kiểm duyệt
- Phải có Hiệp hội nhà giáo Việt Nam hay Ủy ban quốc gia về chuẩn mực dạy học để ban hành chuẩn bộ quy tắc đạo dức nghề nghiệp người giáo viên
- Tổ chức thi cử:công bằng, công khai minh bạch việc giám sát các kì thi phải hết sức nghiêm túc, tránh gian lận, giáo viên không được phép bao che, châm chế cho các em qua môn nhằm giúp các em ngay từ từ nhỏ đã hình thành đức tính tốt
- Phối hợp với gia đình trong công tác giáo dục: Như bài tập về nhà (phần lớn bài tập thực nghiệm) các bậc phụ huynh nên hỗ trợ các em hoàn thành nhưng không được phép làm hộ hoàn toàn Nếu các em vi phạm bị phát hiện sẽ bị cấm túc suy nghĩ hành vi của mình, nếu các gia đình chống lưng cho hành vi gian dối trong học tập của con em nhiều lần, thì phải buộc thôi học chuyển trường
- Đổi mới căn cản toàn diện nền giáo dục không chỉ ở trường học mà còn cả ở gia đình Các bậc cha, mẹ nên dần dần tiếp cận những các giáo dục mới, tiên tiến, hiệu quả
2 Tính phân luồng và hướng nghiệp ở trung học
* Mục tiêu: “Cốt nhất dạy những kiến thức cơ bản nhất Sau khi các em học xong có thể
tham gia ngay thị trường lao động, làm việc ngay Sau đó mới học lên”
2.1 Giáo dục TH CS
a Nhà nước - Bộ GD
- SGK: Đạt chuẩn quốc gia khung giáo dục như đã nên phần trên
- Cơ sở hạ tầng: do số năm học giảm 4 năm xuống 3 năm nên các trường THCS nên số phòng sẽ dư ra, do đó các trường nên tận dụng xây dựng bố trí nhiều phòng thực hành và tận dụng làm lớp học nghệ thuật, kỹ năng, để các em có sư cân bằng giũa các môn, giúp các em các năng khiếu sở trưởng học một số môn nghệ thuật, múa, đàn, vẽ, giảm việc học quá tải do học thêm gây ra
b Chương trình đào tạo - Nhà trường - Giáo viên
Trang 14xát, đi thực tế, thử làm những công việc, để xem mình làm tốt và giỏi ở những lĩnh vực gì Có nên học tiếp THPT hay theo hướng khác
c Gia đình và xã hội
Trong quá trình chuyển đổi mô hình giáo dục, Việt Nam nên thay đổi nhận thức của người dân từ việc học tập là phải vào ĐH, CĐ sang học tập để có nghề nghiệp Việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh nên được nhà trường thực hiện từ cấp Tiểu học, THCS và không nhất thiết yêu cầu các em
ngay từ cấp 2 là hợp lí nhất Phân luồng theo 2 huống:
- THPT như hiện nay: học sinh có nhu cầu học tiếp lên CĐ, ĐH
- Trường chuyên nghiệp (kĩ thuật) và chuyên môn: dành cho học sinh không có nhu cầu học lên ĐH, CĐ mà muốn tham gia vào thị trường lao động ngay
2.2 Giáo dục THPT, TH chuyên tu
- Giáo dục không bắt buộc Do vậy học sinh phải thi dự tuyển
- Chương trình đào tạo: (Tùy theo sư lựa chọn)
* Sau khi kết thúc 9 năm học, lúc này thế hệ học sinh Việt Nam sẽ bước vào một lộ trình giáo dục chuyên sâu ở từng lĩnh vực mà mình lựa chọn Cụ thể, có 3 môi trường giáo dục phổ thông để cho các em lựa chọn: Trung Học Phổ Thông, Trung Học Chuyên Nghiệp, Trung Học Chuyên Môn
- Trung Học Phổ Thông: Sẽ chuyên giảng dạy các kiến thức chuyên sâu về những lĩnh
vực chủ yếu như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, ngoại ngữ… thích hợp dành cho các bạn
có định hướng nghiên cứu và tiến lên bậc đại học cao hơn Thời gian thông thường là 3 năm
để hoàn thành bậc học này
- Trung Học Chuyên Môn: Là các trường thành lập dành cho các ngành nghề chuyên
ngành như Nông Nghiệp, Công Nghiệp, Thương Mại Ở những trường này, ngoài những môn học cơ sở còn dạy thêm kế toán, sổ sách hoặc kiến trúc, điện tử v.v… Các bạn học sinh sau khi hoàn thành chương trình đã có thể đủ kĩ năng tham gia vào môi trường việc làm
- Trung Học Chuyên Nghiệp: Tương đương với trung cấp nghề ở nước ta, tuy nhiên các
trường trung học chuyên nghiệp nên đa dạng ở mọi ngành nghề, lĩnh vực Với chương trình thông thường kéo dài từ 4 – 5 năm tùy vào lãnh vực, học sinh có thể thoải mái tìm hiểu và lựa chọn được đào tạo kiến thức chuyên sâu ở mọi ngành nghề, trong đó có rất nhiều ngành đặc thù (thiên về kĩ thuật) như thiết kế game, vẽ truyện tranh, điện tử, viễn thông, thiết kế thời trang Sau khi hoàn thành chương trình học ở các trường này, học sinh có thể hoàn toàn vững vàng về kĩ năng trong công việc, có thể tự tin theo đuổi đam mê của mình và tìm kiếm việc làm ở các công ty Việt Nam và nước ngoài tuyển dụng hàng đầu
- Tâm lí xã hội:
Người dân Việt Nam quá coi trọng bằng cấp Đa phần phụ huynh đều muốn con em mình khi tốt nghiệp THPT là phải vào được ĐH, CĐ Họ chưa quen hay không chịu vào các trường dạy nghề Sự mất cân bằng trong giáo dục ĐH và các trường dạy nghề đã khiến cho