Dùng làm tài liệu tham khảo hoặc rèn luyện khả năng viết văn cho học sinh.Các đề sắp xếp theo thứ tự trong sách giáo khoa từ tuần 1 đến tuần 5.Bao gồm các phần: lưu ý trước khi làm, dàn bài, bài làm, đề tự luyện thêm và gợi ý.
Trang 1Dùng làm tài liệu tham khảo hoặc rèn luyện khả năng viết văn.
Các đề sắp xếp theo thứ tự trong sách giáo khoa từ tuần 1 đến tuần 5
Bao gồm các phần: lưu ý trước khi làm, dàn bài, bài làm, đề tự luyện thêm và gợi ý
Đề 1 Lập dàn ý bài văn tả cảnh một buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong
vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, nương rẫy)
a Lý thuyết, lưu ý:
Dàn ý: là những câu ngắn gọn nhưng không thể thiếu mà trước khi làm bài, chúng ta suy nghĩ ra, sắp xếp các câu cho phù hợp, rồi dựa vào đó viết thành bài văn
Bài văn: các em chú ý nếu đề yêu cầu là "bài văn" thì chúng ta cần viết
cả mở bài, thân bài, kết bài Còn nếu là "đoạn văn" thì không cần cả ba phần trên Đây là lỗi cơ bản mà nhiều bạn hay nhầm
Tả là làm cho sự vật như hiện lên trước mắt người đọc
*Nếu đề yêu cầu tả cảnh thì chúng ta có thể làm theo các hướng:
Tả theo không gian: từ gần đến xa (ví dụ từ mặt đất lên bầu trời, từ cánh đồng này đến con đường bên kia), hoặc ngược lại từ xa đến gần
Tả theo trình tự thời gian (ví dụ nếu chọn buổi sáng, em có thể tả từ khi mắt trời vừa mới ngủ dậy cho đến khi nắng đã lên cao và chói chang)
b Dàn bài: Buổi sáng trên cánh đồng
Mở bài: Giới thiệu cánh đồng vào buổi sớm
Thân bài: Miêu tả cảnh vật xung quanh
- Bầu trời xanh trong vắt, mây trắng bồng bềnh trôi
- Từng đàn chim lượn bay hát lên khúc ca chào đón ngày mới
Trang 2- Đồng lúa mềm mại như tấm thảm xanh mướt, hương lúa thơm thoang thoảng
- Đàn trâu hiền lành cúi đầu gặm cỏ
- Vài cậu trò nhỏ cắp sách đến trường đi ngang qua cánh đồng
Kết bài: Cảm xúc của em đối với khung cảnh
c Đề tự luyện:
Lập dàn ý bài văn tả cảnh buổi sáng (hoặc trưa, chiều) nơi em sinh sống
Gợi ý:
Em dự định sẽ tả cảnh gì?
Những sự vật nổi bật của khung cảnh? (cây cối, hoa trái, con đường, )
Khung cảnh em chọn miêu tả có con người chứ? Họ có đặc điểm như thế nào? (tóc đen mượt, tính cách dịu dàng, )
Em có cảm xúc gì với cảnh đó? (yêu quý, thân thương, kỉ niệm đẹp…)
Đề 2 Dựa vào dàn ý đã lập ở tuần 1, em hãy viết đoạn văn tả cảnh một
buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, nương rẫy)
a Lưu ý, dàn bài: như ở đề 1 Lần này đề yêu cầu là "đoạn văn" thôi
nhé
b Bài làm:
Bầu trời buổi ban mai trong vắt Những đám mây bông bềnh trôi đang thư thả nhìn xuống cánh đồng bao la bát ngát Lúa uốn người mềm mại theo gió, trải ra thành một tấm thảm xanh mướt mang theo hương lúa thơm thoang thoảng Ở gần đó đàn trâu hiền lành đang cúi đầu gặm cỏ Từng đàn chim lượn bay hát lên khúc ca chào ngày mới Buổi sáng trên
Trang 3cánh đồng thật đẹp và đầy sức sống, khiến vài cậu trò nhỏ đi ngang qua
mà như lưu luyến chẳng muốn rời
c Đề tự luyện:
Dựa vào dàn ý em đã lập ở đề 1, hãy viết đoạn văn tả cảnh nơi em sinh sống hoặc tả cảnh sân trường trong giờ ra chơi
Đề 3 Từ những điều em đã quan sát được, hãy lập dàn ý bài văn miêu
tả một cơn mưa
a Lưu ý: như ở đề 1.
Đề yêu cầu là "bài văn" nên sẽ gồm 3 phần
Đối với tả mưa, chúng ta tả theo trình tự thời gian sẽ hay và hợp lí hơn (Từ lúc sắp mưa, đến bắt đầu mưa sau đó tạnh mưa)
b Dàn bài:
Mở bài:
- Tiết trời đang oi nồng
- Bỗng mây đen kéo tới phủ khắp trời, gió bắt đầu nổi lên báo hiệu mưa sắp đến
Thân bài:
- Lúc mưa:
+Sự vật:
● Mây xám kéo nhau chụm lại che mất ánh sáng
● Gió lạnh buốt thét gào, thổi lá cây nghe xào xạc
● Mưa lớn dần Mưa gõ trên mái nhà, mặt sân, tạt vào cửa kính vang lên âm thanh ngộ nghĩnh
● Cây cối được tắm mát, vẫy vẫy cành lá như múa hát dưới mưa
Trang 4+ Con người:
● Người đi đường tìm chỗ trú mưa, dừng lại mặc áo mưa
● Cũng có những người vội vã phóng nhanh trên đường
- Khi hết mưa:
+ Bầu trời quang đãng
+ Cảnh vật thay áo mới
Kết bài:
- Ánh cầu vòng sau cơn mưa
- Không khí mát mẻ dễ chịu
c Đề tự luyện:
Hãy lập dàn ý bài văn miêu tả một ngày nắng đẹp
Gợi ý:
Cảnh em muốn tả là ở đâu?
Ngày nắng trong xanh thời tiết dễ chịu nhỉ? Dễ chịu như thế nào? Có sự vật nào đẹp nổi bật? (cây trái căng mọng dưới ánh nắng, hạt sương đón lấy nắng ánh lên sắc cầu vòng, chim chóc hót líu lo )
Em sẽ viết về con người chứ? Trông họ ra sao? Đang làm gì? (ông nội
em tóc dần đổ bạc đang cần mẫn chăm sóc cây )
Và em nữa, một ngày đẹp trời như thế em có cảm xúc gì? Dự định sẽ làm gì? (háo hức, đi chơi cùng bạn bè )
Đề 4 Chọn một phần trong dàn ý bài văn tả cơn mưa em vừa trình bày
trong tiết trước, viết thành một đoạn văn
a Lưu ý và dàn bài: như ở đề 3.
Trang 5Đề yêu cầu viết "đoạn văn".
b Bài làm:
Những đám mây như bị ai đó vô tình làm rơi bút vẽ màu xám lên trên,
bị nhuộm thành một màu u ám, kéo nhau chụm lại che mất ánh sáng Xào xạc, xào xạc, cành cây bị gió thổi đung đưa Gió lạnh buốt giận dữ thét gào Rồi những hát mưa bắt đầu rơi, ngày càng nặng hạt Mưa gõ trên mái nhà, mặt sân, mưa đập trên những tán lá, tạt vào cửa kính làm vang lên những âm thanh ngộ nghĩnh Đường phố tấp nập ngày nào giờ trở nên vắng vẻ Vài người tìm chỗ trú mưa hoặc dừng lại mặc áo mưa Cũng có những xe vội vã phóng nhanh trên đường Cây cối được tắm mát sau nắng gắt thì như vui sướng lắm, vẫy vẫy cành lá như đang làm một điệu múa dưới mưa Đúng như câu nói "Sau cơn mưa trời lại
sáng",bầu trời quang đãng dần và cảnh vật như được thay áo mới
c Đề tự luyện:
Dựa vào dàn ý đã lập, hãy viết bài văn miêu tả một ngày nắng đẹp trời
Đề 5 Quan sát trường em Từ những điều đã quan sát được, lập dàn ý
cho bài văn miêu tả ngôi trường Viết đoạn văn theo dàn ý trên
a Lưu ý: như ở đề 1.
Đối với tả những địa điểm như trường học, nhà ở, các em nên viết thêm một vài hoạt động của con người (bản thên em, thầy cô bạn bè, bố
mẹ anh chị em, ) để bài văn thêm sinh động nhé Nhưng không nên viết quá nhiều hoặc dài dòng để tránh lạc đề
b Dàn bài:
Mở bài: Giới thiệu ngôi trường của em
Thân bài:
- Sự vật:
+ Ngôi trường của em được sơn màu trắng và vàng
Trang 6+ Sân trường lát xi măng rộng rãi, trồng nhiều cây xanh và có các khu trò chơi
+ Cây vươn cành lá xanh mát che nắng cho chúng em
+ Giữa sân là cột cờ với lá cờ đỏ sao vàng tự hào tung bay trong gió
+ Trường có hơn mười phòng học Phòng nào cũng có bảng chống lóa sơn màu xanh lá cây thẫm, bàn ghế bóng loáng được sắp xếp gọn gàng
- Hoạt động ở trường:
+ Em thường ngồi dưới gốc cây để ôn bài hoặc trò chuyện cùng bạn bè
+ Ở trường chúng em được dạy những điều hay lẽ phải, được gặp thầy
cô bạn bè
Kết bài: Cảm xúc đối với ngôi trường
c Bài làm: (đoạn văn)
Ngôi trường của em được sơn màu trắng và vàng Sân trường lát xi măng rộng rãi, trồng nhiều cây xanh và có các khu trò chơi để chúng em giải trí sau những giờ học bài căng thẳng Em thường ngồi dưới gốc cây
để ôn bài hoặc trò chuyện cùng bạn bè Cây vươn cành lá xanh mát, rộng lớn và vững chắc che nắng cho chúng em Giữa sân là cột cờ, buổi sáng mỗi tuần khi chào cờ lá cờ đỏ sao vàng được kéo cao lên, tự hào tung bay phấp phới trong gió Trường có hơn mười phòng học Phòng nào cũng có bảng chống lóa sơn màu xanh lá cây thẫm, bàn ghế bóng loáng được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp Tại trường học, chúng em được dạy những điều hay lẽ phải, được gặp thầy cô bạn bè Em rất yêu mái trường của em
d Đề tự luyện:
Lập dàn ý tả cảnh nơi em sống vào ngày lễ Trung Thu Viết bài văn theo dàn ý trên
Trang 7Lễ Trung Thu bắt đầu khi nào? Bầu không khí,đường phố lúc ấy ra sao? Mọi người chuẩn bị như thế nào cho ngày lễ này?
Em thích Trung Thu không? Vì sao?
Đừng quên miêu tả cảnh vật như bầu trời,vầng trăng, cây cối, các khóm hoa, để làm bài viết thêm sinh động nhé
Đề 6: TẢ CẢNH (Kiểm tra viết)
1/ Tả cảnh một buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, nương rẫy)
Bài làm
Tia nắng tinh nghịch vuốt ve những giọt sương còn đọng trên cánh đồng làng em Cánh đồng buổi sớm trông thật đẹp làm sao
Bầu trời buổi ban mai trong vắt Những đám mây bông bềnh trôi đang thư thả nhìn xuống cánh đồng bao la bát ngát Lúa uốn người mềm mại theo gió, trải ra thành một tấm thảm xanh mướt mang theo hương lúa thơm thoang thoảng Ở gần đó đàn trâu hiền lành đang cúi đầu gặm cỏ Từng đàn chim lượn bay hát lên khúc ca chào ngày mới Cảnh vật trông thật đẹp và đầy sức sống, khiến vài cậu trò nhỏ đi ngang qua mà như lưu luyến chẳng muốn rời
Cánh đồng làng chứa đựng những vất vả gian lao của người nông dân, những điều tự nhiên bình dị gắn bó từ lâu với mọi người Nó sẽ mãi
là hình ảnh đẹp trong kí ức tuổi ấu thơ của em
2/ Tả một cơn mưa
Bài làm
"Giá mà có mưa nhỉ?" Em nghĩ thầm khi vừa đi học về trong cái oi nồng của tiết trời Một lát sau, bỗng mây đen kéo tới phủ khắp trời và gió bắt đầu nổi lên, báo hiệu một cơn mưa sắp đến Em chợt mỉm cười
vì sự trùng hợp kì lạ này
Trang 8Những đám mây như bị ai đó vô tình làm rơi bút vẽ màu xám lên trên,
bị nhuộm thành một màu u ám, kéo nhau chụm lại che mất ánh sáng Xào xạc, xào xạc, cành cây bị gió thổi đung đưa Gió lạnh buốt giận dữ thét gào Rồi những hạt mưa bắt đầu rơi, ngày càng nặng hạt Mưa gõ trên mái nhà, mặt sân, mưa đập trên những tán lá, tạt vào cửa kính làm vang lên những âm thanh ngộ nghĩnh Đường phố tấp nập ngày nào giờ trở nên vắng vẻ Vài người tìm chỗ trú mưa hoặc dừng lại mặc áo mưa Cũng có những xe vội vã phóng nhanh trên đường Cây cối được tắm mát sau nắng gắt thì như vui sướng lắm, vẫy vẫy cành lá như đang làm một điệu múa dưới mưa Đúng như câu nói "Sau cơn mưa trời lại
sáng",bầu trời quang đãng dần và cảnh vật như được thay áo mới
Cơn mưa đã mang đến cho nơi này một bầu không khí mát mẻ dễ chịu Cầu vòng vẽ một đường trên cao, em ngắm nhìn những sắc màu rực rỡ ấy, miệng khẽ ngân nga câu hát
3/ Tả ngôi nhà của em (hoặc căn hộ, phòng ở của gia đình em)
Dàn bài:
Mở bài: Giới thiệu ngôi nhà
Thân bài:
- Nhà em có tầng, nằm ở
- Nhà được phủ lớp áo xanh lá, màu của hy vọng, của tự nhiên đâm chồi nảy lộc
- Phòng khách rộng rãi, có hoa tươi, tranh phong cảnh, ngoài việc để tiếp khách còn là nơi mỗi tối gia đình sum vầy cùng xem ti vi, chơi đùa
- Có hai phòng ngủ Một cho bố mẹ còn lại cho em Đây là nơi em thích nhất, chứa đầy vật dụng em yêu thích, treo những "tác phẩm" sáng tạo của em
- Phòng bếp được sơn màu vàng ấm cúng với dụng cụ làm bếp tiện nghi giúp những bữa cơm gia đình thêm đầm ấm
- Vườn cây sau nhà cây xanh mát, hoa nở rộ, chim hót líu lo
Trang 9Kết bài: Cảm xúc của em đối với ngôi nhà.
Bài làm:
Những buổi sớm, tia nắng vàng lại trải mình trên ngôi nhà màu xanh
mà em đã gắn bó bấy lâu Mỗi ngày trôi qua, tình cảm của em dành cho mái ấm thân thương này lại nhiều thêm một chút
Màu xanh lá của ngôi nhà được cả gia đình em yêu thích, vì đó là sắc màu của hy vọng, của tự nhiên đâm chồi nảy lộc Nhà có một phòng khách rộng rãi, được tô điểm thêm nhờ chậu hoa tươi trên bàn mẹ đặt
và những bức tranh phong cảnh hài hòa mà bố treo Ngoài việc để tiếp khách đó còn là nơi gia đình em bên nhau mỗi tối cùng xem ti vi, chơi đùa Có hai phòng ngủ, một là cho bố mẹ và còn lại là cho em Đây cũng là nơi em thích nhất Phòng ngủ của em đầy những vật dụng màu xanh, từ chú gấu đồ chơi chơi với bộ lông mềm mượt, gối đôrêmon ngộ nghĩnh đến chiếc bàn học xinh xắn có lớp gỗ bóng loáng Em được tự
do vẽ vời sáng tạo và tự hào treo những "tác phẩm" của mình ở khắp phòng Kế đến là nhà bếp Nơi này được sơn màu vàng ấm cúng và có những dụng cụ làm bếp tiện nghi Nhờ vậy những bữa cơm gia đình em lúc nào cũng vô cùng đầm ấm Sau nhà có một khoảng sân nhỏ Đến mua xuân, cây thay áo và hoa nở rộ, thu hút ong bướm, chim chóc cùng đến đây chơi đùa
Em rất yêu ngôi nhà của em, nơi em được sống trong tình yêu thương của bố mẹ, nơi em lưu giữ những kỉ niệm đẹp trong cuộc đời
* Một số lỗi thường gặp của học sinh khi làm văn:
- Tả không đúng trọng tâm, lạc đề
- Dùng sai từ do không hiểu nghĩa của từ
Ví dụ các em viết: “Cảnh vật thiên nhiên trong đêm trăng thật tươi đẹp
em cảm thấy quê em thật hiền hòa” Câu này dùng sai từ “hiền hòa”, cần thay bằng từ “thanh bình”
- Hay lặp đi lặp lại một hoặc một vài từ
Trang 10Ví dụ: “Quê ngoại em là một vùng quê ven sông Hồng, quê ngoại em có đồng lúa rộng, quê ngoại em có một đầm sen nở hoa thơm ngát”
- Sai chính tả
Do đó để viết được bài văn hay các em cần đọc nhiều sách để tìm tòi cách viết hay, rèn luyện cho bản thân thói quen viết (như viết nhật kí chẳng hạn), thường xuyên quan sát và có cảm nhận riêng