Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại công ty trách nhiệm hữu hạn đại đồng

Kế toán không chỉ thể hiện vai trò của mình như một công cụ quan trọng, phục vụ cho công tác quản trị tài chính trong ñơn vị kinh tế, mà còn trực tiếp tham gia vào một khâu quan trọng củ

Người hướng dẫn KH: PGS.TS TRẦN đÌNH KHÔI NGUYÊN

Phản biện 1: TS đOÀN NGỌC PHI ANH

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin Ờ Học liệu, đại học đà Nẵng;

- Thư viện trường đại học Kinh tế, đại học đà Nẵng

MỞ ðẦU

1 Tính cấp thiết của ñề tài

Trong giai ñoạn kinh tế thị trường ñã và ñang trên ñà phát triển như hiện nay, sự thành công của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào các quyết ñịnh quản trị

Kế toán không chỉ thể hiện vai trò của mình như một công cụ quan trọng, phục vụ cho công tác quản trị tài chính trong ñơn vị kinh

tế, mà còn trực tiếp tham gia vào một khâu quan trọng của quá trình quản trị, ñó là kiểm tra, giám sát Vì vậy, việc tổ chức thông tin kế toán nhằm xây dựng cho doanh nghiệp mình một tổ chức hoạt ñộng tài chính ñúng quy ñịnh nhà nước và cung cấp ñầy ñủ thông tin cho các nhà quản trị kiểm soát chi phí có hiệu quả là công việc rất quan trọng và cần thiết

Công ty TNHH ðại ðồng hoạt ñộng kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất bê tông tươi và thi công các công trình Qua tìm hiểu thực tế cho thấy công tác tổ chức thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại công ty chưa ñược quan tâm ñúng mức và còn tồn tại nhiều hạn chế Vì vậy trong tương lai, công ty rất cần hoàn thiện công tác tổ chức thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại công ty nhằm giúp công ty tiết kiệm chi phí, làm tăng lợi nhuận ñem lại hiệu quả sản xuất kinh doanh cao ñể ñứng vững trên thương trường Chính vì những lý do trên, tác giả ñã chọn ñề tài: “Hoàn thiện

tổ chức thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại Công ty TNHH ðại ðồng”

2 Mục tiêu nghiên cứu

3 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu

- ðối tượng nghiên cứu trực tiếp chính là hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại công ty TNHH ðại ðồng

- Phạm vi nghiên cứu: ðề tài này chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu trong công ty TNHH ðại ðồng trong giai ñoạn 2013 – 2015

4 Phương pháp nghiên cứu

6 Ý nghĩa thực tiễn của ñề tài

- Hệ thống hóa các lý luận có liên quan về thông tin kế toán và quản trị chi phí

- Luận văn ñã tổng hợp các khía cạnh về tổ chức thông tin kế toán cho quản lý tại Công ty TNHH ðại ðồng Những tổng hợp này

là nền tảng ñể người quản lý biết ñược năng lực thực sự của bộ máy

kế toán và có những ñịnh hướng tổ chức thông tin tốt hơn cho nhu cầu quản lý

7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Quản trị chi phí là phân tích các thông tin cần thiết cho công việc quản trị của một doanh nghiệp Các thông tin này bao gồm các thông tin tài chính (chi phí và doanh thu) lẫn các thông tin phi tài chính (năng suất, chất lượng và các yếu tố khác của doanh nghiệp) Nhà quản trị chi phí không ñơn giản là người ghi chép các thông tin về chi phí mà còn ñóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các quyết ñịnh quản trị ñể có thể cung cấp cho khách hàng những sản phẩm/dịch vụ có chất lượng tốt nhất với chi phí thấp nhất

- Quản trị chi phí giúp doanh nghiệp tập trung năng lực của mình vào các ñiểm mạnh, tìm ra các cơ hội hoặc các vấn ñề quan trọng trong sản xuất kinh doanh

- Quản trị chi phí giúp doanh nghiệp có thể cải thiện chất lượng sản phẩm hay dịch vụ của mình mà không làm thay ñổi chi phí

- Quản trị chi phí giúp người ra quyết ñịnh nhận diện ñược các nguồn lực có chi phí thấp nhất trong việc sản xuất và cung ứng hàng hóa hoặc dịch vụ

b Chức năng của quản trị chi phí

Các chức năng quản trị chi phí ñược thể hiện như sau:

- Cung cấp thông tin cho quá trình lập kế hoạch và dự toán

- Cung cấp thông tin cho quá trình tổ chức thực hiện

- Cung cấp thông tin cho quá trình kiểm tra giám sát

- Cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết ñịnh

1.1.2 Khái niệm và các yếu tố của hệ thống thông tin kế toán

- Hệ thống thông tin kế toán là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống thông tin quản lý trong doanh nghiệp bao gồm nguồn nhân lực, các phương tiện, các phương pháp kế toán ñược tổ chức khoa học nhằm thu thập, xử lí và cung cấp thông tin về tình hình huy ñộng và sử dụng vốn của doanh nghiệp trong từng kỳ nhất ñịnh

- Mục tiêu của hệ thống thông tin kế toán: Cung cấp thông tin ñày ñủ, chính xác, kịp thời về tình hình tài chính của doanh nghiệp

- Các yếu tố của hệ thống thống tin kế toán:

+ Dữ liệu ñầu vào: Là các dữ liệu từ các hoạt ñộng kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp như mua vật tư, hàng hóa, bán hàng, thu tiền, các chi phí phát sinh, trả lương cho công nhân

+ Quy trình xử lý: Là một quá trình hoàn chỉnh bao gồm các giai ñoạn cụ thể từ việc thu thập thông tin về các dữ liệu kế toán, ñến việc xử lý, phân tích, tổng hợp các dữ liệu này ñẻ lập các báo cáo kế toán ðể thực hiện quá trình trên ñây ñòi hỏi phải có sự tham gia của con người có những kỹ năng và trình ñộ nghiệp vụ chuyên môn,

được phân cơng và tổ chức một cách khoa học, hợp lý với sự hỗ trợ của các phương tiện phù hợp

+ ðầu ra: là các thơng tin kế tốn đáp ứng nhu cầu người sử dụng, bao gồm các đối tượng bên ngồi doanh nghiệp, các cấp quản trị cũng như phục vụ hoạt động tác nghiệp tại các bộ phận bên trong doanh nghiệp

1.1.3 Vai trị của thơng tin kế tốn đối với quản trị chi phí

Thơng tin kế tốn cĩ vai trị chủ đạo và chi phối tồn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là trong quản trị chi phí Thơng tin kế tốn sẽ cung cấp thơng tin chủ yếu liên quan đến kinh

tế, tài chính; nhà quản trịp phải cần kết hợp các thơng tin khác nhau

do nhiều bộ phận cung cấp để dự đốn nhiều tình huống khác nhau của các phương án khác nhau để nhà quản trị xem xét đề ra các quyết định trong quá trình tổ chức thực hiện cũng như điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh theo các mục tiêu chung Với những thơng tin đĩ, các nhà quản trị cĩ thể nhìn nhận được vần đề gì đang xảy ra, những khả năng tiềm tàng, những cơ hội sẵn cĩ để cĩ kế hoạch kinh doanh đúng đắn

1.2 PHÂN LOẠI CHI PHÍ

1.2.1 Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế

Theo cách phân loại này, chi phí của doanh nghiệp bao gồm: chi phí vật tư mua ngồi; chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương; chi phí khấu hao TSCð; chi phí dịch vụ mua ngồi; chi phí bằng tiền khác

Cách phân loại này giúp người quản trị cĩ thơng tin về những loại chi phí gì phát sinh ở doanh nghiệp nĩi chung và cho từng hoạt động cụ thể nĩi riêng Qua đĩ, cĩ thể cĩ những định hướng về kiểm sốt chi phí tại đơn vị

1.2.2 Phân loại chi phí theo công dụng kinh tế

a Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp

b Chi phí nhân công trực tiếp

c Chi phí sản xuất chung

d Chi phí bán hàng

e Chi phí quản lý doanh nghiệp

1.2.3 Phân loại chi phí theo cách ứng xử

a Biến phí

b ðịnh phí

c Chi phí hỗn hợp

1.2.4 Phân loại chi phí theo tính chất kiểm soát ñược

Một khoản chi phí ñược xem là chi phí có thể kiểm soát ñược (controllable costs) hoặc là chi phí không kiểm soát ñược (non-controllable costs) ở một cấp quản lý nào ñó là tuỳ thuộc vào khả năng cấp quản lý này có thể ra các quyết ñịnh ñể chi phối, tác ñộng ñến khoản chi phí ñó hay là không Như vậy, nói ñến khía cạnh quản

lý chi phí bao giờ cũng gắn liền với một cấp quản lý nhất ñịnh: khoản chi phí mà ở một cấp quản lý nào ñó có quyền ra quyết ñịnh

ñể chi phối nó thì ñược gọi là chi phí kiểm soát ñược (ở cấp quản lý ñó), nếu ngược lại thì là chi phí không kiểm soát ñược

Chi phí không kiểm soát ñược ở một bộ phận nào ñó thường thuộc hai dạng: các khoản chi phí phát sinh ở ngoài phạm vi quản lý của bộ phận, hoặc là các khoản chi phí phát sinh thuộc phạm vi hoạt ñộng của bộ phận nhưng thuộc quyền chi phối và kiểm soát từ cấp quản lý cao hơn

Xem xét chi phí ở khía cạnh kiểm soát có ý nghĩa lớn trong phân tích chi phí và ra các quyết ñịnh xử lý, góp phần thực hiện tốt

kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp

1.3 TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN CHO VIỆC QUẢN TRỊ CHI PHÍ

1.3.1 Tổ chức thông tin kế toán cho việc xây dựng và quản

lý ngân sách chi phí

a Xây dựng ñịnh mức

- Xây dựng ñịnh mức chi phí nguyên vật liệu

- Xây dựng ñịnh mức chi phí nhân công trực tiếp

- Xây dựng ñịnh mức biến phí sản xuất chung

b Lập dự toán (ngân sách) chi phí hoạt ñộng

- Dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Dự toán chi phí nhân công trực tiếp

- Dự toán chi phí sản xuất chung

- Dự toán giá vốn hàng bán

- Dự toán chi phí bán hàng

- Dự toán chi phí quản lý doanh nghiệp

1.3.2 Tổ chức thông tin kế toán cho việc tính giá thành sản phẩm

a Tính giá thành theo phương pháp toàn bộ

Phương pháp tính giá toàn bộ gồm hai hệ thống tính giá thành sản phẩm:

- Hệ thống tính giá thành theo công việc

- Hệ thống tính giá thành theo quá trình sản xuất

b Tính giá thành theo phương pháp trực tiếp

Trình tự tập hợp chi phí và tính giá thành theo phương pháp trực tiếp như sau:

- Xác ñịnh ñối tượng tập hợp chi phí và ñối tượng tính giá thành

- Chi phí sản xuất khi phát sinh cần phân lọai theo cách ứng xử chi phí

- Cuối kỳ, kế toán tổng hợp toàn bộ biến phí sản xuất ñể tính

giá thành sản phẩm 1.3.3 Tổ chức thông tin kế toán cho việc kiểm soát chi phí

a Kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

b Kiểm soát chi phí nhân công trực tiếp

c Kiểm soát chi phí sản xuất chung

d Kiểm soát chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp

1.3.4 Tổ chức thông tin kế toán trong việc ra quyết ñịnh

a Thông tin kế toán và ñịnh giá bán

b Thông tin kế toán và các quyết ñịnh CVP

Kết luận Chương 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY TNHH ðẠI ðỒNG 2.1 ðẶC ðIỂM HOẠT ðỘNG CỦA CÔNG TY TNHH ðẠI ðỒNG

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

2.1.2 ðặc ñiểm sản xuất kinh doanh

a Hoạt ñộng sản xuất bê tông

b Hoạt ñộng thi công

2.1.3 Tổ chức bộ máy quản lý tại công ty

2.1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty

2.2 ðẶC ðIỂM PHÂN LOẠI CHI PHÍ TẠI CÔNG TY

Chi phí sản xuất bao gồm:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

- Chi phí bán hàng

- Chi phí quản lý doanh nghiệp

2.3 THỰC TẾ TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY TNHH ðẠI ðỒNG

2.3.1 Tổ chức thông tin phục vụ công tác quản lý ngân sách

a Xây dựng ñịnh mức

- ðối với hoạt ñộng sản xuất bê tông:

Số liệu dưới ñây minh họa ñịnh mức về lượng và ñịnh mức giá trong năm 2015 với tỷ lệ tăng là 5%

Bảng 2.1 định mức tiêu hao NVL trực tiếp ựơn vị năm 2015

TT Tên sản phẩm đVT Cát

(m3)

đá 1x2 (m3)

Xi măng (tấn)

Phụ gia (lắt)

1 Bê tông Mac 100 M3 0,76 0,79 0,26

2 Bê tông Mac 100R7 M3 0,76 0,79 0,29 1,4

3 Bê tông Mac 150 M3 0,76 0,79 0,29

4 Bê tông Mac 150R7 M3 0,76 0,79 0,31 1,7

5 Bê tông Mac 180 M3 0,72 0,76 0,32

6 Bê tông Mac 180R7 M3 0,72 0,76 0,34 2,0

7 Bê tông Mac 200 M3 0,72 0,76 0,33

8 Bê tông Mac 200R7 M3 0,72 0,76 0,36 2

9 Bê tông Mac 250 M3 0,72 0,76 0,36

10 Bê tông Mac 250R7 M3 0,72 0,76 0,39 2,3

11 Bê tông Mac 300 M3 0,72 0,78 0,39

12 Bê tông Mac 350 M3 0,72 0,78 0,45

(Nguồn: Phòng Kỹ thuật và quản lý chất lượng 2015

4 Phụ gia ựông cứng nhanh R7 Lắt 76.000

(Nguồn: Phòng Kế hoạch - Kinh doanh 2015, Công ty TNHH đại đồng)

- định mức nhân công trực tiếp: Công ty TNHH đại đồng trả lương cho công nhân trực tiếp sản xuất bao gồm lương cơ bản và lương theo sản lượng sản xuất Mỗi công nhân sản xuất ựược hưởng 15.000 ựồng trên 1 m3 bê tông sản xuất

2.3.2 Kết quả về dự toán các loại chi phí

a ðối với hoạt ñộng sản xuất bê tông

Bảng 2.3 Dự toán sản xuất bê tông 2015

Tên sản phẩm ðVT Quý I Quý II Quý III Quý IV năm Cả

Bê tông Mac 150 M3 350 150 180 400 1.080

Bê tông Mac 180 M3 300 120 150 350 920

Bê tông Mac 200 M3 950 600 850 1.100 3.500

Bê tông Mac 200R7 M3 1.100 650 700 1.200 3.650

Bê tông Mac 250 M3 1.250 800 600 1.300 3.950

Bê tông Mac 250R7 M3 1.350 650 750 1.350 4.100

Bê tông Mac 300 M3 300 100 100 350 850

Bê tông Mac 350 M3 250 100 100 300 750

(Nguồn: Phòng Kế hoạch - Kinh doanh 2015, Công ty TNHH ðại ðồng)

- Dự toán nguyên vật liệu trực tiếp: Căn cứ dự toán sản xuất

mà kế toán lập dự toán lượng nguyên vật liệu sử dụng

b ðối với hoạt ñộng thi công

Hiện nay, Công ty sử dụng ñịnh mức tiêu hao vật liệu, nhân công, ca máy với từng khối lượng công việc ñược xác ñịnh trên cơ sở ñịnh mức theo quyết ñịnh số 24/2005/Qð-BXD ngày 29-07-2005 của Bộ Xây dựng

Chi phí sản xuất bao gồm:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

Sau ñây là báo cáo sản xuất thực tế quý 4/2015:

Bảng 2.10 Báo cáo sản lượng thực tế sản xuất bê tông quý 4/2015

4 Bê tông Mac 200R7 M3 1,281

6 Bê tông Mac 250R7 M3 1,388

(Nguồn: Phòng Tài chính- Kế toán 2015, Công ty TNHH ðại ðồng)

Sau ñây là bảng tổng hợp chi tiết chi phí NVL trực tiếp quý

Bảng 2.12 Bảng tổng hợp chi phí nhân công trực tiếp sản xuất bê

(Nguồn: Phòng Tài chính- Kế toán 2015, Công ty TNHH ðại ðồng)

Bảng 2.13 Tập hợp chi phí sản xuất chung sản xuất bê tông quý 4/2015

4 Chi phí khấu hao TSCð 154,500,000

5 Chi phí dịch vụ mua ngoài 195,101,909

(Nguồn: Phòng Tài chính- Kế toán 2015, Công ty TNHH ðại ðồng)

b Tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm ñối với hoạt ñộng thi công

Ở công ty TNHH ðại ðồng chủ yếu áp dụng phương pháp tập hợp trực tiếp ñể tập hợp chi phí sản xuất cho từng công trình, hạng mục công trình

- CP NVLTT bao gồm các chi phí về nguyên vật liệu chính: xi măng, sắt, thép, ñất, ñá, gạch, cát, và vật liệu phụ như cọc tiêu, biển báo, lan can, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí

- CP NCTT của công ty bao gồm toàn bộ tiền lương của công nhân trực tiếp tham gia thi công xây lắp ở các ñơn vị sản xuất

- Chi phí sử dụng máy thi công là loại chi phí ñặc thù trong lĩnh vực xây lắp

2.3.4 Tổ chức thông tin phục vụ kiểm soát chi phí

a ðối với hoạt ñộng sản xuất bê tông

- Báo cáo tình hình thực hiện chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Bảng 2.20 Báo cáo phân tích tình hình thực hiện chi phí NVLTT

sản xuất bê tông quý 4/2015

(Nguồn: Báo cáo nội bộ chi phí quý 4.2015, công ty TNHH ðại ðồng)

- Kiểm soát chi phí nhân công trực tiếp

Bảng 2.21 Báo cáo phân tích tình hình thực hiện chi phí NCTT

sản xuất bê tông quý 4/2015

- Kiểm soát chi phí sản xuất chung

Cuối quý, bộ phận kế toán lập báo cáo tình hình thực hiện chi phí SXC ñể so sánh với dự toán, nhằm xem xét sự tăng giảm chi phí trong kỳ và tìm ra nguyên nhân của sự tăng giảm Cụ thể số liệu ở bảng 2.24

Bảng 2.22 Báo cáo phân tích tình hình thực hiện chi phí sản xuất

chung sản xuất bê tông quý 4/2015

ðơn vị tính: ñồng

(Nguồn: Báo cáo nội bộ chi phí quý 4.2015, công ty TNHH ðại ðồng)

- Báo cáo tình hình thực hiện chi phí bán hàng và chi phí quản

lý doanh nghiệp

Cuối quý, kế toán lập báo cáo tình hình thực hiện chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp ñể ñánh giá tình hình biến ñộng của chi phí này như bảng 2.18

Bảng 2.23 Báo cáo phân tích tình hình thực hiện chi phí bán

(Nguồn: Báo cáo nội bộ chi phí quý 4.2015, công ty TNHH ðại ðồng)

Bảng 2.24 Báo cáo phân tích tình hình thực hiện chi phí QLDN

quý 4/2015

ðơn vị tính: ñồng