Những sai sót trong quang hệ (Quang sai)

Để tạo ra ảnh cho bởi quang hệ, ta cần phải giả thiết hai điều kiện sau đây:+Chùm tia truyền qua quang hệ phải là chùm đơn sắc. +Chùm tia truyền tới quang hệ là những tia gần với trục chính. Tuy nhiên, trong thực tế,những điều kiện này không mấy khi thỏa mãn đầy đủ do đó ảnh tạo bởi quang hệ sẽ có những sai sót mà ta cần phải nghiên cứu:Caaud sai dọc, côma, loạn thị, độ cong trường và méo ảnh

Những sai sót của quang hệ

Trần Phương Hồng

ĐỘ CONG TRƯỜNG VÀ SỰ MÉO ẢNH

LOẠN THỊ

CẦU SAI DỌC

CẦU SAI DỌC

1

.

1

.

2

.

2

.

3

.

3

.

4

.

4

.

Để tạo ra ảnh cho bởi quang hệ, ta cần phải giả thiết hai điều kiện sau đây:

• Chùm tia truyền qua quang hệ phải là chùm đơn sắc

• Chùm tia truyền tới quang hệ là những tia gần với trục chính

• Tuy nhiên, trong thực tế,những điều kiện này không mấy khi thỏa mãn đầy đủ do đó ảnh tạo bởi quang hệ sẽ có

những sai sót mà ta cần phải nghiên cứu

1.Cầu sai dọc

Cầu sai dọc

Chùm sáng rộng phát ra từ nguồn S truyền qua thấu kính, chùm tia ló không hội tụ tại môt điểm:

+ Hội tụ tại S’ ứng với các chùm tia tới gần trục chính.

+ Hội tụ tại S0; S’’ ứng với các chùm tia

càng xa dần trục chính.

M 2

M 2

Chùm tia ló hội tụ không còn một điểm

nữa mà trở thành chùm tia loạn thị tiếp

xúc với hai mặt tụ quang:

➢ Mặt tụ quang thứ nhất là một một đoạn thẳng nằm trên trục chính.

➢ Mặt tụ quang thứ hai là bao hình của các tia khúc xạ có tính tròn xoay quanh quang trục Giao tuyến mặt tụ quang thứ hai với mặt

Tiết diện của chùm khúc xạ này ứng với bất kì mặt phẳng aa’ nào đều có dạng hình tròn có kích thướt giới hạn Kích thướt vòng tròn nhỏ nhất này tại một điểm nào đó giữa S’S’’

Độ cầu sai của một thấu

kính được xác định:

d = d’’ – d’

•Thấu kính hội tụ có độ cầu sai âm

•Thấu kính phân kì có độ cầu sai

dương

2) CÔ MA (có nghĩa là sao chổi):

⦿ Tiết diện của chùm tia ngoài quang trục sau khi qua thấu kính với mặt vuông góc với quang trục có dạng hơi giống hình sao chổi có đuôi cho nên ta gọi quang sai này

là cô ma

⦿ Nếu một quang hệ được khử cầu sai dọc muốn tránh hiện tượng cô ma thì quang

hệ phải thõa điều kiện sau đây:

n.h.sinu=n’h’sinu’

3) LOẠN THỊ

⦿ Trong môi trường

đẳng hướng, mặt

đồng pha là mặt

vuông góc với các

tia sáng

Tuy nhiên,đa số các trường hợp khi phản xạ hay khúc xạ qua quang hệ chùm tia ló không còn là chùm đồng qui nữa ➔mặt đồng pha không còn là mặt cầu ➔ ảnh của nguồn điểm không còn là ảnh điểm nữa mà là một đoạn thẳng hoặc elip ➔ loạn thị

C

A

B

H

F O

C

1

C

2 a

a '

b

b '

ĐỘ CONG TRƯỜNG VÀ SỰ MÉO ẢNH

Độ cong trường xảy ra khi một vật có

dạng một mặt phẳng vuông góc với trục

chính nhưng khi tạo ảnh thì dạng của ảnh

là một phần của mặt cong.

Do sử dụng thấu kính có bề mặt cong, khi ánh sáng hội tụ qua thấu kính cong thì mặt phẳng ảnh tạo bởi thấu kính đó

sẽ bị cong

Hình dạng ban đầu

Méo Hình

MÉO ẢNH LÀ HIỆN TƯỢNG QUANG SAI GÂY NÊN ĐỘ PHÓNG ĐẠI DÀI KHÔNG ĐỀU NHAU TRNG PHẠM VI TRƯỜNG

ẢNH KHI ĐÓ VẬT- ẢNH KHÔNG CÒN

ĐỒNG DẠNG NỮA.