Bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng Internet

Dạy học là con đường cơ bản, đặc trưng của nhà trường, là con đường quan trọng để hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ. Giáo dục nhà trường là giáo dục ưu việt nhất, đã góp một phần rất quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Qua đó ta thấy được vai trò hết sức quan trọng của người giáo viên, người làm công tác giáo dục.Bên cạnh đó, trong thời đại kinh tế tri thức như hiện nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật thì xuất hiện rất nhiều nguồn tri thức mới, đòi hỏi người học phải nắm bắt để không thể lạc hậu so với thời đại. Trong khi đó một trong những môn thi áp dụng công nghệ thông tin đó là “Giải toán qua mạng internet” giúp học sinh làm quen với Internet, nâng cao chất lượng và tạo thêm hứng thú cho học sinh học tập môn Toán, đồng thời phát hiện và kịp thời bồi dưỡng các em học sinh có năng khiếu về môn Toán giúp các em đam mê môn toán hơn từ đó học sinh có kĩ năng tính toán, giao lưu học hỏi qua mạng internet. Thông qua việc tổ chức bồi dưỡng học sinh tham gia giải Toán trên mạng Internet, tôi cũng muốn thông qua thực tế được tiếp cận hơn nữa với công nghệ thông tin, giúp tôi tự tin, tiến bộ hơn nữa trong ứng dụng tin học, củng cố kiến thức về nghiệp vụ chuyên môn, phát huy được tính tích cực của mình trong tổ chức thực hiện việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu. Cuộc thi “Giải toán qua mạng internet” được phát động từ ngày 15102008 do sáng kiến của một nhóm chuyên gia thuộc tập đoàn FPT.Cuộc thi này đã tạo một sân chơi trực tuyến cho học sinh giải toán trên mạng, có nhiều kiểu thi hấp dẫn tạo niềm say mê cho học sinh rèn luyện môn toán, đánh giá kết quả tự động qua 2 chỉ số: Điểm và thời gian thi, kiến thức bám sát với chương trình học... Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Sông Lô đã chính thức đưa nội dung cuộc thi này vào nhiệm vụ năm học 2012 – 2013, được các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các em học sinh hưởng ứng nhiệt tình. Mặc dù là cuộc thi mới nhưng bước đầu trường chúng tôi cũng đã tổ chức thực hiện khá thành công. Và đây chính là tiền đề giúp tôi có thêm niềm tin, mạnh dạn trong việc chọn đề tài “Bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng internet”. Để tiếp tục cho học sinh tham gia việc bồi dưỡng, thực hiện thi giải Toán qua Internet trong năm học tiếp theo.

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Dạy học là con đường cơ bản, đặc trưng của nhà trường, là con đường quan trọng để hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ Giáo dục nhà trường là giáo dục ưu việt nhất, đã góp một phần rất quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Qua đó ta thấy được vai trò hết sức quan trọng của người giáo viên, người làm công tác giáo dục

Bên cạnh đó, trong thời đại kinh tế tri thức như hiện nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật thì xuất hiện rất nhiều nguồn tri thức mới, đòi hỏi người học phải nắm bắt để không thể lạc hậu so với thời đại Trong khi đó một

trong những môn thi áp dụng công nghệ thông tin đó là “Giải toán qua mạng internet” giúp học sinh làm quen với Internet, nâng cao chất lượng và tạo thêm

hứng thú cho học sinh học tập môn Toán, đồng thời phát hiện và kịp thời bồi dưỡng các em học sinh có năng khiếu về môn Toán giúp các em đam mê môn toán hơn từ

đó học sinh có kĩ năng tính toán, giao lưu học hỏi qua mạng internet Thông qua việc tổ chức bồi dưỡng học sinh tham gia giải Toán trên mạng Internet, tôi cũng muốn thông qua thực tế được tiếp cận hơn nữa với công nghệ thông tin, giúp tôi tự tin, tiến bộ hơn nữa trong ứng dụng tin học, củng cố kiến thức về nghiệp vụ chuyên môn, phát huy được tính tích cực của mình trong tổ chức thực hiện việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu

Cuộc thi “Giải toán qua mạng internet” được phát động từ ngày 15/10/2008

do sáng kiến của một nhóm chuyên gia thuộc tập đoàn FPT Cuộc thi này đã tạo một sân chơi trực tuyến cho học sinh giải toán trên mạng, có nhiều kiểu thi hấp dẫn tạo niềm say mê cho học sinh rèn luyện môn toán, đánh giá kết quả tự động qua 2 chỉ số: Điểm và thời gian thi, kiến thức bám sát với chương trình học Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Sông Lô đã chính thức đưa nội dung cuộc thi này vào nhiệm

vụ năm học 2012 – 2013, được các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các em học sinh hưởng ứng nhiệt tình Mặc dù là cuộc thi mới nhưng bước đầu trường chúng tôi cũng đã tổ chức thực hiện khá thành công Và đây chính là tiền đề giúp tôi có

thêm niềm tin, mạnh dạn trong việc chọn đề tài “Bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng internet” Để tiếp tục cho học sinh tham gia việc bồi dưỡng,

thực hiện thi giải Toán qua Internet trong năm học tiếp theo

2 Mục đích nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm

Là giáo viên được ban giám hiệu phân công bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng Tôi nhận thấy đây là cuộc thi rất bổ ích và có ý nghĩa đối với giáo viên và học sinh nên đã tích cực hưởng ứng phong trào này ngay từ những năm đầu Qua quá trình thực hiện trường chúng tôi đã đạt được những kết quả đáng khích lệ Và đây chính là mục đích tôi viết lại sáng kiến này nhằm ghi lại những kinh nghiệm, kết quả đã đạt được trong quá trình thực hiện để cùng đồng nghiệp trao đổi, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi

3 Bản chất cần được làm rõ của sáng kiến kinh nghiệm

Giú p các em ho ̣c sinh hiểu nắm chắc kiến thức, kỹ năng thực hành máy vi

tính để giải các bài toán trên ma ̣ng Internet theo nhiều cách giải khác nhau, ngắn nhất, nhanh nhất và đúng nhất

4 Đối tượng nghiên cứu

Phương pháp hướng dẫn ho ̣c sinh lớp 3 giải các bài toán qua ma ̣ng Internet

5 Phương pháp nghiên cứu

Phân tích, tổng hơ ̣p, so sánh, thuyết trình, phỏng vấn, trực quan

6 Giới hạn về không gian của đối tượng nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm: "Bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng internet” được thực hiện trong phạm vi trường Tiểu học Tứ Yên

7 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm: "Bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải toán qua mạng internet” được áp dụng với học sinh lớp 3 trường Tiểu học Tứ Yên, xã Tứ Yên,

huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc Bắt đầu từ tháng 9/2013 cho đến nay

PHẦN II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Tổ chức thực hiện công tác bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internet nhằm mục đích tạo sân chơi trí tuệ cho học sinh đồng thời giúp các em có cơ hội phát triển toàn diện Qua việc thực hiện công tác này, các em được thầy cô tận tình giúp đỡ học tập, thực hành, được tiếp cận với công nghệ thông tin để luyện tập, giải toán Các em được phát huy vốn kiến thức đã học một cách tự giác, tự tin trong thực hiện, độc lập trong giải toán, sáng tạo trong việc tìm lời giải

Cũng thông qua công tác này giúp giáo viên phát huy được phương pháp tích

cực trong dạy học với phương châm “Lấy học sinh làm trung tâm” Ở hoạt động

này, giáo viên chỉ là người thiết kế, hỗ trợ thực hiện giải các bài toán khó trong sử dụng máy vi tính Các em có thể có những cách giải khác nhau, ngắn nhất, nhanh nhất, tự giải toán trên máy vi tính với sự tập trung cao độ để giải đúng nhất, giải nhanh nhất

Tổ chức thực hiện công tác này cũng nhằm cụ thể hóa các chỉ thị năm học, chủ trương xã hội hóa trong học tập, thực hiện các Quyết định 8377/QĐ-BGD&ĐT ngày 16/12/2008 về việc Ban hành thể lệ cuộc thi giải Toán qua mạng Internet dành cho học sinh cấp Tiểu học và cấp Trung học cở sở, công văn 11475/BGD&ĐT

ngày 16/12/2008 về việc “Tổ chức cuộc thi giải toán qua Internet dành cho học sinh cấp Tiểu học và cấp Trung học cơ sở”; quyết định 4413/QĐ-BGD&ĐT ngày

04/10/2010 của Bộ Giáo dục và đào tạo về việc Ban hành thể lệ cuộc thi giải Toán qua Internet dành cho học sinh cấp Tiểu học và cấp Trung học cơ sở và thông báo

của phòng giáo dục Sông Lô về việc “Tổ chức thi giải Toán trên Internet cấp

truy cập vào trang web www.violympic.vn và đăng ký làm thành viên của trang web (với tên đăng nhập và mật khẩu riêng) Học sinh đang học lớp nào thì chỉ được thi ở khối lớp đó

Thiết kế của trang web gồm 19 vòng thi/năm học Mỗi vòng có 3 bài thi (đều

có quy định về thời gian), học sinh làm bài nào trước cũng được Trả lời được tối thiểu 75% số điểm ở mỗi vòng, học sinh mới có thể tham gia vào vòng tiếp theo học sinh nào chưa vượt qua vòng thi thì có thể thi lại cho đến khi vượt qua Học sinh có thể tham gia bất kỳ lúc nào, miễn là vượt qua được tất cả các vòng thi hiện

có trên trang web

Điểm thi và thời gian làm bài của mỗi vòng thi được thông báo sau khi học sinh hoàn thành vòng thi

Tổng điểm và tổng thời gian làm bài thi của các vòng thi đã vượt qua là hai chỉ số để xếp thứ hạng của học sinh trên trang web Violympic.vn Mỗi tuần, Ban tổ chức kỳ thi cấp quốc gia đều công bố 10 em điểm cao nhất của từng khối lớp ở cấp quốc gia và cấp tỉnh

Dù thí sinh và bất kỳ thí sinh nào thích cũng có thể tham gia Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo triển khai thành lập Ban tổ chức

kỳ thi các cấp tỉnh, huyện, trường

Kỳ thi cấp quốc gia được tổ chức cho 63 tỉnh, thành phố; mỗi tỉnh thành phố

là một đơn vị dự thi Đội tuyển mỗi tỉnh tối thiểu 10 học sinh Giải quốc gia gồm

63 huy chương vàng/khối lớp cho các cá nhân, 7 huy chương vàng cho các Sở Giáo

dục và Đào tạo

2 Thực trạng của vấn đề

2.1.Thuận lợi

Được Ban giám hiệu quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên

và học sinh: Trang bị một phòng máy hiện đại, bố trí buổi học toán mạng riêng cho từng khối lớp, đường truyền internet ổn định

Giáo viên nhiệt tình, có năng lực chuyên môn

Chính quyền địa phương, cha mẹ học sinh ủng hộ, học sinh tích cực, hứng thú quan tâm tới cuộc thi

Từ việc giải toán trên máy vi tính học sinh tiếp thu đựợc rất nhiều kiến thức toán học và rèn được nhiều thao tác kĩ năng khi sử dụng máy vi tính Học sinh được khám phá và làm chủ máy vi tính, tạo tính sáng tạo, hứng khởi cho các em mỗi khi học giải toán qua mạng

2.2 Khó khăn

Tứ Yên là một xã nghèo, đa phần người dân sống bằng nghề nông, đời sống còn gặp nhiều khó khăn, thời gian để quan tâm và đầu tư cho việc học tập của con

em còn ít, nhận thức của học sinh còn chậm, ý thức học của học sinh chưa cao

Ngoài giờ ho ̣c ho ̣c sinh còn phải làm viê ̣c nhà để giúp đỡ bố me ̣, gia đình không có máy vi tính vì thế việc học giải toán qua ma ̣ng của học sinh hoàn toàn phụ thuô ̣c vào nhà trường

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Tiến hành khảo sát học sinh ngay từ đầu năm học để thành lập đội tuyển Sau khi có kết quả khảo sát tiến hành họp phụ huynh để tuyên truyền về lợi ích của việc thi giải toán trên mạng Internet, vận động phụ huynh mua tài liệu tham khảo và trang bị thêm máy vi tính cho các em học sinh học ở nhà (đối với một số gia đình có điều kiện)

Lập nick tập luyện cho mỗi học sinh trên 2 phần tự luyện và trực tuyến (mỗi phần 2 nick) để học sinh có nhiều thời gian thực hành hơn

Lên lịch tập luyện cho học sinh, mỗi tuần từ 2 đến 3 buổi

Buổi 1: Học sinh làm bài tập trên quyển tự luyện Violympic

Buổi 2: Giáo viên cho học sinh lên phòng máy làm bài thi trên phần mềm 35 vòng tự luyện

Buổi 3: Giáo viên cho học sinh lên phòng thi làm các vòng thi tự luyện (buổi này áp dụng với các vòng thi do Bộ GD&ĐT mở trên website http:// Violympic.vn//)

Giáo viên cũng phải tạo một nick như của học sinh để cập nhật thông tin, mỗi khi có vòng thi mới do Bộ GD&ĐT mở, giáo viên cần đăng nhập vào hệ thống

để lấy đề cho học sinh làm, sau đó so sánh với các phần tự luyện sẵn có xem mức

độ đề giữa các phần có khác nhau nhiều hay không, mức độ cập nhật kiến thức ra làm sao

Với những bài tính toán thông thường yêu cầu học sinh phải tự làm được, những bài học sinh không làm được giáo viên cho học sinh củng cố kiến thức liên quan và yêu cầu học sinh tự làm để giáo viên chỉnh sửa Bài nào lạ, khó tôi thường ghi lại để trao đổi với đồng nghiê ̣p da ̣y toán ở các khối lớp tìm ra cách làm tối ưu để hướng dẫn cho học sinh Vòng nào thầy và trò giải quyết dứt điểm vòng đó

Sau mỗi tháng đều tiến hành kiểm tra kiến thức của học sinh thông qua các bài làm trực tiếp trên giấy (kiến thức có thể lấy trực tiếp các bài, hoặc các dạng mà các em đã thi) Học sinh muốn giỏi giải toán qua toán thì trước tiên cần phải nắm chắc kiến thức sau đó mới tính đến chuyện rèn kỹ năng sử dụng máy vi tính

Sau đây là một số biện pháp, giải pháp cụ thể:

4 Các bước tổ chức thi các cấp

4.1 Các bước dành cho giáo viên

a) Giáo viên đăng nhập vào hệ thống website http: //violympic.vn//

b) Đăng ký thành viên chọn đối tượng là giáo viên

Sau đó đăng nhập vào hệ thống

c) Vào mục Thi các cấp

d) Click vào Tạo mã với cấp thi tương ứng để bắt đầu tạo mã Sau đó chọn thông tin của đơn vị mình và nhấn vào nút tạo mã

e) Hệ thống sẽ tự động sinh ra một mã số riêng cho đơn vị đó, sau khi tạo mã xong giáo viên nhấn vào nút "Chấp nhận" để lưu mã số đó vào hệ thống Giáo viên ghi lại mã số này để cung cấp cho học sinh khi bắt đầu thi

Đăng nhập với tài khoản mới tạo tại đây

g) Kích hoạt mã: Nhâ ̣p mã vào ô Quản lý mã Đến thời điểm bắt đầu tổ chức thi thi ̀ bấm nút "Mở mã"

h) Sau khi thi xong giáo viên cần kho ́ a mã la ̣i để tránh tình tra ̣ng ho ̣c sinh để

lô ̣ mã ra ngoài

Ấn nút

"Chấp nhận"

Mã được

tạo ra

Copy mã

vư ̀ a ta ̣o vào đây Ấn nút "Mở mã"

4.2 Ca ́ c bước dành cho ho ̣c sinh khi tham dự thi các cấp

a) Đăng nhâ ̣p hê ̣ thống dự thi như các vòng thi trước

b) Sau khi đăng nhâ ̣p hê ̣ thống, ấn vào nút "Vào thi" hê ̣ thống sẽ hỏi nhâ ̣p mã

cu ̉ a cấp tương ứng

4.3 Thống kê kết qua ̉ và xếp ha ̣ng theo cấp tương ứng

a) Gia ́ o viên bấm vào mu ̣c "Thi các cấp"

Copy mã

vư ̀ a ta ̣o vào đây

Ấn nút

"Kho ́a mã" để khóa

ma ̃ khi ho ̣c sinh thi

xong

b) Click chuô ̣t vào mu ̣c "Kết quả thi các cấp", nhâ ̣p mã thi ở cấp của ba ̣n, cho ̣n khối lớp rồi bấm vào nút "Lấy kết quả"

Hệ thống sẽ liê ̣t kê ra tất cả các ho ̣c sinh dự thi có nhâ ̣p mã số đó và xếp

hạng từ cao xuống thấp

Lưu ý:

Mã số do cấp nào ta ̣o ra cần đươ ̣c phải giữ bảo mâ ̣t trong suốt cuô ̣c thi

Nếu cấp nào tổ chức làm nhiều đơ ̣t thi do không đủ máy thì nên ta ̣o mỗi đợt

1 mã số

5 Hướng dẫn ho ̣c sinh tìm hiểu các da ̣ng bài cơ bản trong chương trình toán 3 5.1 Kiểu ba ̀i sắp xếp

Lấy kết quả

Sau khi đo ̣c kỹ yêu cầu của đề bài ba ̣n nhấn vào nút "Bắt đầu" màn hình sẽ xuất hiện bảng số

* Ca ́ ch thực hiện:

Dù ng con chuô ̣t nhấn vào ô số , phép tính trong bảng theo thứ tự từ bé đến

lớ n hoă ̣c từ lớn đến bé (tùy theo yêu cầu)

* Thực hiện luật quy định:

Khi người thi chọn nút “Bắt đầu” thì hệ thống bắt đầu tính thời gian làm bài của người thi Có đồng hồ đếm ngược thời gian thông báo thời gian làm bài còn lại

Khi người thi có sự lựa chọn và thao tác đúng cách chơi ô số đó sẽ xóa đi Khi lựa chọn sai thứ tự một ô nào đó ô số đó sẽ không xóa đi Các em có quyền chọn la ̣i (sai không quá 3 lần)

Bài thi kết thúc khi người thi đã hoàn thành, khi hết giờ thi hoặc khi số lần

sai của người thi vượt quá quy định Điểm và thời gian thi sẽ được lưu lại

5.2 Kiểu ba ̀i đi tìm kho báu

Sau khi đo ̣c kỹ yêu cầu của đề bài ba ̣n nhấn vào nút "Bắt đầu" màn hình sẽ xuất hiện giao diê ̣n như sau:

* Ca ́ ch thực hiện:

Người thi tự cho ̣n mô ̣t đường đi để làm sao đến được kho báu mô ̣t cách nhanh nhất để lấy được kho báu Dùng con chuô ̣t hoă ̣c các phím điều khiển lên xuố ng trên bàn phím để di chuyển (mỗi lần di chuyển chỉ đi qua 2 ô liền nhau có chung cạnh)

Trên đường đi bác thợ mỏ gă ̣p chướng ngai vâ ̣t là những ô có đặt dấu “?” Để vượt chướng ngại vật người thi phải giải các bài toán trong mỗi “?” Khi tìm được kết quả đúng của bài toán bác thơ ̣ mỏ sẽ tiếp tục được đi qua, khi kết quả sai ô chứa dấu “?” sẽ trở thành chướng ngại vật (là ô màu đen hóa đá) Đến đây người thi có thể tìm đường khác đưa bác thơ ̣ mỏ đến đươ ̣c kho báu

Mỗi chướng ngại vật là một bài toán thể hiện dưới dạng trắc nghiệm hoặc tự

Bạn nhấn ô nhâ ̣p kết quả trả lời (nhớ chỉ nhâ ̣p đáp số theo yêu cầu)

* Thực hiện luật quy định:

Khi người thi chọn nút “Bắt đầu” thì hệ thống bắt đầu tính thời gian làm bài của người thi Có đồng hồ đếm ngược thời gian thông báo thời gian làm bài còn lại

Chỉ đến đươ ̣c kho báu người thi mới có điểm Bài thi kết thúc khi người thi đưa đươ ̣c bác thợ mỏ đến kho báu; khi hết giờ hoă ̣c khi người thi không còn đường nào để tớ i kho báu Điểm và thời gian sẽ đươ ̣c lưu la ̣i

5.3 Kiểu ba ̀i vươ ̣t chướng nga ̣i vâ ̣t

* Cách thực hiện:

Trên đường đi ô tô gặp một số chướng ngại vật Để vượt qua mỗi chướng ngại vật người thi phải trả lời một câu hỏi, giải một bài toán Người thi làm đúng ô

tô tiếp tục chạy để đến đích