TIỂU LUẬN NGHỆ THUẬT QUÂN sự hồ CHÍ MINH, ĐỈNH CAO NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG QUÂN sự VIỆT NAM

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một lãnh tụ thiên tài của dân tộc, của cách mạng Việt Nam; là một nhà chính trị kiệt xuất, đồng thời Người còn là một nhà quân sự thiên tài trong lịch sử dân tộc và nhân loại. Đúng như nhận xét của đồng chí Gớthôm (Tổng bí thư Đảng cộng sản Mỹ): “Đồng chí Hồ Chí Minh là một lãnh tụ chính trị nhưng Người cũng là một lãnh tụ xuất sắc về quân sự” . Và cùng chung đánh giá về Hồ Chí Minh, đồng chí Intipêrêđô (Tư lệnh quân đội giải phóng Bôlivia) cũng cho rằng: Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà lãnh đạo chính trị, quân sự toàn tâm, toàn ý và thiên tài” .

MỞ ĐẦU:

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một lãnh tụ thiên tài của dân tộc, của cách mạng Việt Nam; là một nhà chính trị kiệt xuất, đồng thời Người còn là một nhà quân sự thiên tài trong lịch sử dân tộc và nhân loại Đúng như nhận xét của đồng chí Gớthôm (Tổng bí thư Đảng cộng sản Mỹ): “Đồng chí Hồ Chí Minh là một lãnh tụ chính trị nhưng Người cũng là một

Intipêrêđô (Tư lệnh quân đội giải phóng Bôlivia) cũng cho rằng: Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà lãnh đạo chính trị, quân sự toàn tâm, toàn ý và thiên tài”2 Như vậy, sự đánh giá về những cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lĩnh vực quân sự cũng rất to lớn, có ý nghĩa hiện thực đối với cách mạng Việt Nam bên cạnh tư tưởng chính trị của Người Và tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là một bộ phận, một bộ phận rất quan trọng trong hệ thống tư tưởng

Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh không chỉ là tư tưởng quân sự đơn thuần Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh bắt nguồn từ tư tưởng chính trị, phục vụ đường lối, nhiệm vụ chính trị nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu chính trị của cách mạng Việt Nam Chính trị trong tư tưởng Hồ Chí Minh là “gốc, quân sự là “thân cành” Chính trị là mục tiêu, quân sự là phương tiện Chính trị và quân sự luôn gắn bó với nhau, đặc biệt là đối với một nước thuộc địa, nửa phong kiến như Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc Việc sử dụng bạo lực quân sự trong quan niệm của Hồ Chí Minh là một tất yếu khách quan, đòi hỏi của thực tiễn cách mạng nước ta Bởi theo Hồ Chí Minh, chính chủ nghĩa thực dân tự bản thân nó là hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi Do vậy, Hồ Chí Minh cho rằng: cần phải sử dụng bạo lực quân sự để đánh đổ sự thống trị của nước ngoài để giành độc lập dân tộc Nhưng sử dụng bạo lực quân sự trong khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng không phải là hành động tùy tiện, vô tổ chức mà phải là hành động có kế hoạch với cách đánh, phương thức sử dụng lực lượng, phương tiện quân sự… một cách thành thạo, điêu luyện và nâng lên tầm nghệ thuật quân sự

1 Báo Nhân dân, ngày 17/ 9/ 1969

2 Xem thêm: Một giờ với đồng chí Hồ Chí Minh, Nxb Thanh niên, H 1985 tr 32

Có thể nói, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diên

và sâu sắc “phản ánh những vấn đề có tính quy luật trong khởi nghĩa vũ trang và

cốt lõi của đường lối quân sự của Đảng ta đối với cách mạng nước ta trước kia cũng như trong giai đoạn hiện nay Nghiên cứu tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh tỏa sáng một nền nghệ thuật quân sự dân tộc Hồ Chí Minh đã kế thừa, bổ sung và phát triển sáng tạo nghệ thuật quân sự dân tộc trong thời đại mới Nhưng với một nền nghệ thuật quân sự lâu đời của dân tộc như vậy, có những lúc, ta lại “bỏ qua”, lãng quên và không phát huy hết giá trị truyền thống quân sự ấy trước vận mệnh lịch sử

Và thực tế lịch sử như chúng ta thấy: Khi nào dân tộc ta bỏ quên hoặc không phát huy hết giá trị truyền thống quân sự thì khi ấy dân tộc ta thất bại, nước mất nhà tan

Do đó “sở dĩ nước Việt Nam là nước không ai xâm lược được là vì truyền thống quân sự Việt Nam bắt nguồn từ chính truyền thống văn hóa Việt Nam và truyền thống ấy có một nguồn gốc vật chất do đất nước, cách sinh sống, xã hội Việt Nam tạo ra qua bao đời nay”2

Hơn ai hết, Hồ Chí Minh là người đi từ truyền thống đến hiện đại, từ dân tộc đến nhân loại Người đã kế thừa truyền thống quân sự dân tộc và nâng nó lên một tầm cao mới của truyền thống dân tộc Việt Nam trong thời đại ngày nay Và việc kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo nghệ thuật quân sự dân tộc cũng như nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu Với mong muốn nhỏ bé của mình, học viên bước đầu bắt tay vào việc nghiên cứu, tìm hiểu nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh – đỉnh cao nghệ thuật quân sự dân tộc để tìm ra phương cách vận dụng nó sao cho đáp ứng yêu cầu sự nghiệp bảo về Tổ quốc ta hiện nay

1 Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Cb)

2 Phan Ngọc: Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn học, tr 321

NỘI DUNG:

Dựng nước đi đôi với giữ nước là quy luật của dân tộc ta từ ngàn xưa cho đến ngày nay Trong quá trình dựng nước và giữ nước của cha ông đã đánh bại kẻ thù xâm lược hùng mạnh hơn ta gấp nhiều lần cả về quân sự, quốc phòng và kinh

tế Và cũng trong quá trình đó, cha ông ta để lại cho thế hệ sau một nền nghệ thuật quân sự độc đáo Có thể nói, trên cơ sở của nền nghệ thuật quân sự của cha ông, các thế hệ người Việt Nam vững tin vào chính bản thân mình có thể đánh bại bất

kỳ một kẻ ngoại xâm nào có ý định xâm lược Việt Nam Đúng như nhận định của Giáo sư Phan Ngọc: trí tuệ Việt Nam là trí tuệ đánh giặc giữ nước Do đó, nền nghệ thuật quân sự Việt Nam là kết tinh của các thế hệ người Việt Nam cầm vũ khí

để dựng nước và giữ nước Kế thừa tinh hoa truyền thống văn hóa dân tộc, Hồ Chí Minh đã lĩnh hội, thâu thái những giá trị của nền nghệ thuật quân sự dân tộc và chính Người đã nâng tầm nghệ thuật quân sự dân tộc lên một trình độ mới Nền nghệ thuật quân sự do Hồ Chí Minh xây đắp là nhân tố quan trọng làm lên chiến thắng vẻ vang của dân tộc trong thế kỷ XX Đồng thời, một nền nghệ thuật do Hồ Chí Minh tạo lập trên cơ sở kế thừa truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc, tinh hoa nghệ thuật quân sự nhân loại đã một lần nữa chứng minh sức mạnh văn hóa dân tộc nói chung và sức mạnh của văn hóa quân sự nói riêng Trong giai đoạn hiện nay, vận dụng sáng tạo nghệ thuật Việt Nam mà đỉnh cao là nền nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh để đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp bảo

vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một vấn đề có ý nghĩa lớn lao

Đề cập đến nghệ thuật quân sự là đề cập đến cách đánh, cách dùng lực lượng

đã trở thành điêu luyện, thông thạo để giành thắng lợi trong tác chiến ở các hình thức và quy mô chiến tranh Nghệ thuật quân sự Việt Nam là hệ thống tư tưởng chỉ đạo và tổng hợp phương cách trong tác chiến của toàn dân tộc nhằm đánh thắng kẻ thù, bảo vệ vững chắc nền độc lập của dân tộc Hệ thống tư tưởng chỉ đạo và tổng

hợp phương cách trong tác chiến của toàn dân tộc gắn bó chặt chẽ với nhau, hài hoà, nhuần nhuỵ và được nâng lên tầm cao của “nghệ thuật” Sự tách rời hai yếu tố này không khác chi con người đi bằng “một chân” Hệ thống tư tưởng chỉ đạo là hệ thống của các phương cách tác chiến, còn phương cách trong tác chiến của toàn dân tộc là phương cách được sự chỉ đạo của một hệ thống tư tưởng nhất định Và mục đích của nền nghệ thuật quân sự Việt Nam là nhằm đánh bại mọi kẻ thù xâm lược, đánh thắng mọi hình thức, quy mô của chiến tranh do kẻ thù tiến hành và bảo

vệ vững chắc cương vực của tổ quốc, bảo vệ vững chắc nền độc lập của dân tộc

Còn nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh là tổng hợp các phương cách tác chiến

và sử dụng lực lượng trong chiến tranh nhằm chuyển hóa sức mạnh quân sự, đánh bại âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù và giành thắng lợi Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển sáng tạo cách đánh “lấy nhỏ đánh lớn”, “lấy ít địch nhiều”, “lấy đoản binh chế trường trận” trong truyền thống quân sự dân tộc và nâng nó lên một đỉnh cao mới trong dòng chảy của văn hóa quân sự dân tộc

Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh là một đỉnh cao trong truyền thống nghệ thuật quân sự của dân tộc Bởi vì:

Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh đã làm thất bại âm mưu, thủ đoạn tác chiến và các hình thức chiến tranh của các thế lực ngoại xâm trong thế kỷ XX.

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp đã tiến hành xâm lược nước ta Đứng trước vận mệnh lịch sử của dân tộc “ngàn cân treo sợi tóc” như vậy, Vua quan Nhà Nguyễn đã không kiên quyết chống giặc xâm lược Mà ngược lại, vua quan nhà Nguyễn từng bước đi vào con đường thỏa hiệp, rồi đầu hàng thực dân Pháp Sau Hiệp ước Patơnốt (1864), nước ta chính thức trở thành thuộc địa của thực dân Pháp Tìm kiếm nguyên nhân dẫn đến sự thất bại có rất nhiều Nhưng một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự thất bại của triều đình nhà Nguyễn là

“lãng quên”, “bỏ qua” và không phát huy giá trị truyền thống quân sự của cha ông

ta đã đúc kết qua hàng ngàn năm đánh giặc giữ nước Hơn nữa, ở một góc độ nhất

định có thể nhận thấy, dưới triều nhà Nguyễn, dân tộc ta chưa hề có lần nào đụng đầu lịch sử với một kẻ thù có trình độ phát triển hơn ta như thực dân Pháp Thực dân Pháp phát triển hơn dân tộc ta về mọi mặt, đặc biệt về khoa học quân sự và nghệ thuật tác chiến Với âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp khi tiến hành xâm lược Việt Nam hết sức thâm độc, táo bạo, phù hợp với hình thức tác chiến trên biển

và phát huy tối đa sức mạnh quân sự Sức mạnh quân sự của Pháp là sức mạnh tổng hợp của các loại vũ khí và thủ đoạn chính trị đã đánh bại quan quân nhà Nguyễn trong thời gian tương đối ngắn Rõ ràng, sự thất bại của quân quan nhà Nguyễn trước thực dân Pháp là chưa nắm bắt được âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp Xét về nghệ thuật quân sự, nhà Nguyễn đã thất bại ngay từ đầu, từ những căn cứ tiền đề để xác lập phương án, kế hoạch kháng chiến và bố trí, sử dụng lực lượng kháng chiến

Vượt lên hạn chế lịch sử của thế hệ cha anh, Hồ Chí Minh đã nắm bắt được

âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù – thực dân Pháp Khát vọng giải phóng dân tộc của

Hồ Chí Minh là khát vọng lớn nhất, là ham muốn tột bậc Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước chịu ảnh hưởng, chi phối rất to lớn của khát vọng này Nhưng ở

Hồ Chí Minh còn bộc lộ rõ khát vọng tìm hiểu về thực dân Pháp - tìm hiểu âm

mưu, thủ đoạn của Pháp Hồ Chí Minh từng nói: Tôi muốn đi ra ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta Như vậy, dưới góc độ nghệ thuật quân sự, Hồ Chí Minh đã vượt hơn

hẳn so với các tiền bối về việc định hướng tìm hiểu âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù

Hồ Chí Minh đã thành công hơn hẳn các bậc tiền bối cách mạng trong việc nắm bắt âm mưu, thủ đoạn kẻ thù

Sau này, trong cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền cũng như trong kháng chiến chống Pháp tái xâm lược và kháng chiến chống Mỹ, Hồ Chí Minh luôn nắm bắt, nắm bắt chính xác âm, mưu thủ đoạn của kẻ thù trong từng thời kỳ, từng giai đoạn Đặc biệt, trong những lúc cách mạng có những bước chuyển quan

trọng, với thiên tài quân sự của mình trên nền tảng nhạy bén chính trị sắc xảo, Hồ Chí Minh đã thấu hiểu từng âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù Chẳng hạn, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, với sự leo thang chiến tranh ra miền Bắc, Hồ Chí Minh đã nhận định: “Sớm muội rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thu

nó mới chịu thua Phải dự kiến trước mọi tình huống càng sớm càng tốt Nhớ là trước khi thua ở Triều Tiên đế quốc Mỹ đã hủy diệt Bình Nhưỡng Ở Việt Nam mỹ

một trong hàng trăm biểu hiện trong tư tưởng Hồ Chí Minh về nhận thức rõ âm, mưu thủ đoạn của kẻ thù

Hồ Chí Minh đã từng dạy: “Biết địch, biết ta trăm trận không nguy” Biết địch, trước hết phải biết âm mưu, thủ đoạn tác chiến của kẻ thù; biết lực lượng, cách thức bố trí sử dụng lực lượng Hơn ai hết, Hồ Chí Minh có cách riêng của mình nắm địch rất sát thực

Hồ Chí Minh đã kế thừa truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc trên nền tảng học thuyết quân sự của chủ nghĩa Mác – Lênin Trong quá trình tồn tại và

phát triển của dân tộc theo dòng lịch sử, cha ông ta đã đánh bại nhiều đội quân xâm lược nước ta Với lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất trong chống giặc ngoại xâm, ông cha ta từng bước dựng xây một nền nghệ thuật quân sự độc đáo của dân tộc Nền nghệ thuật quân sự của dân tộc mà ông ta để lại với những nội dung tiêu biểu về cách đánh “lấy nhỏ đánh lớn”, “lấy yếu đánh mạnh”, “lấy ít địch nhiều” và

“lấy đoản binh chế trường trận”; tiêu biểu về sử dụng lực lượng; thế trận lòng dân

và chiến tranh nhân dân và nghệ thuật kết hợp chặt chẽ lực, thế, thời, mưu,… Đúng như nhận xét của Giáo sư Phan Ngọc: “Nếu chỉ xét các cuộc kháng chiến chống xâm lược thành công làm thành truyền thống quân sự độc đáo của dân tộc và đã đem đến thắng lợi, làm thành bài học cho đời sau, thì đó là truyền thống chiến đấu

vì bất đắc dĩ của một hình thức đặc biệt của chiến tranh nhân dân (toàn dân kháng

1 Võ Nguyên Giáp, Điện Biên Phủ trên không, Báo nhân dân số ra ngày 20 – 12 - 1995

chiến, toàn quốc kháng chiến, toàn diện kháng chiến), cốt giành lấy trái tim hơn giành lấy đất, thành trì bảo vệ Tổ quốc là nhân dân, không ở thành lũy, không có cắt đất cầu hòa, không dùng đại quân đánh ngay một trận được thua với địch ngay

từ đầu mà biết né tránh mũi nhọn, đánh bại địch ở nơi mình chuẩn bị trước hay ở nơi địch bị lâm vào thế bị động, phá thế chủ độn của địch bằng đủ mọi cách, lấy thế thắng lực, lấy chính nghĩa thắng bạo quyền”1

Một nền nghệ thuật quân sự của thế hệ trước để lại cho các thế hệ sau rất phong phú và giá trị Trên nền nghệ thuật quân sự ấy, các thế hệ sau luôn có ý thức giữ gìn, bổ sung và phát triển Và một thực tế lịch sử, sau những lần binh biến diễn

ra trên đất nước ta, nghệ thuật quân sự dân tộc được nâng lên tầm cao mới Chính

Hồ Chí Minh là một trong những nhân vật kiệt xuất góp phần làm rạng rỡ một nền nghệ thuật quân sự độc đáo của dân tộc Nhưng nghệ thuật quân sự dân tộc được

Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển trên nền tảng học thuyết quân sự Mác – Lênin

Hồ Chí Minh đã sử dụng “phương pháp làm việc biện chứng” của chủ nghĩa Mác – Lênin để có quan điểm kế thừa và phát triển truyền thống nghệ thuật quân sự của dân tộc Chẳng hạn, chủ nghĩa Mác – Lênin từng nhấn mạnh:Vấn đề trung tâm của trong phương thức tiến hành khởi nghĩa và chiến tranh cách mạng là vấn đề chuyển hóa tương quan so sánh lực lượng giữa ta và địch Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định: Phương thức tiến hành khởi nghĩa và chiến tranh của một dân tộc nhỏ để chiến thắng một quân đội lớn mạnh thì không được giới hạn trong những phương thức tiến hành chiến tranh thông thường, mà phải sử dụng khởi nghĩa của quần chúng, chiến tranh cách mạng và những đội du kích khắp nơi Hồ Chí Minh đã kế thừa học thuyết quân sự của chủ nghĩa Mác – Lênin và làm giàu thêm truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc Có thể nói, nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh – đỉnh cao truyền thống nghệ thuật quân sự Việt Nam là nghệ thuật của một nước nhỏ đánh thắng một đội quân xâm lược nhà nghề trong thời đại mới Trên nền tảng học

1 Phan Ngọc: Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn học, tr 321

thuyết quân sự Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã phát huy hết giá trị của truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc trong khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng ở Việt Nam Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: Thắng lợi của ta trước những tên đế quốc to là “văn minh thắng bạo tàn” theo nghĩa đó

Phát huy truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc trên nền tảng học thuyết quân sự Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã cùng với Đảng vạch ra đường lối chỉ đạo thực tiễn quân sự từ phương pháp, cách đánh, cách thức bố trí sử dụng lực lượng

và tiến hành một cuộc chiến tranh nhân dân giành thắng lợi Thắng lợi của cách

mạng nước ta trong thế kỷ XX, trước hết, là thắng lợi của đường lối chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân Thắng lợi quân sự của dân tộc ta ở thế kỷ XX là thắng lợi của nghệ thuật quân sự chứ không phải là thắng lợi nhờ “quân hùng tướng mạnh” Nước ta là một nước nhỏ, không quá coi trọng quân sự và quốc phòng Từ lịch sử đến hiện đại, quân đội của ta cũng không phải là “đội quân nhà nghề” Nhưng dân tộc ta, quân đội của ta luôn luôn phải đương đầu với thế lực quân sự mạnh hơn ta gấp nhiều lần từ quân số, vũ khí trang bị, tiềm lực quân sự…

“Khi đối phương đem quân sang xâm lược Việt Nam, nó dựa trên một đạo quân nhà nghề thông thạo chiến đấu trực diện, có vũ khí có hiệu lực hơn nên chỉ mong

ngoại xâm có quân đông tướng mạnh thì mới dám đem quân sang xâm chiếm đất nước khác Trong quá trình tiến hành xâm lược Việt Nam, các thế lực xâm lược luôn mạnh hơn ta về mọi mặt Nếu dân tộc ta đánh theo lối đánh của chúng thì chỉ nhận phần thua về mình mà thôi “Nếu ta đánh Pháp, Mỹ dựa trên vũ khí đơn thuần thì xe tăng, đại bác, phi pháo của nó tha hồ tung hoành”2 Do vậy, Hồ Chí Minh đã biết kế thừa và phát huy truyền thống đánh giặc của ông cha, Người cùng với Đảng

ta vạch ra đường lối quân sự sáng tạo đánh bại mọi âm mưu, thủ đoạn, cách đánh của kẻ thù và giành thắng lợi

1 Phan Ngọc: Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn học, tr 329

2 Phan Ngọc: Sđd , tr 329

Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh thể hiện tập trung ở những vấn đề chính sau:

1 Tư tưởng tiến công chiến lược, luôn giành thế chủ động

Đây là nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh ở thời đại mới Trong hoạt động quân sự, đấu tranh vũ trang, tư tưởng tiến công chiến lược, luôn giành thế chủ động là một vấn đề có ý nghĩa quyết định đến cục diện chiến cuộc; đến sự thành bại của một cuộc chiến Bởi có tư tưởng tiến công chiến lược mới có hành động tiến đánh của lực lượng vũ trang Và có chủ động trong hoạt động quân

sự, làm chủ chiến cuộc mới có hành động tiến công vũ trang

Theo Hồ Chí Minh, trong đánh giặc giữ nước: “Kiên quyết không ngừng thế

trên chiến trường Giữ được quyền làm chủ trên chiến trường sẽ điều binh khiển tướng tiến công địch Hồ Chí Minh viết: “Giữ quyền chủ động là khôn khéo sử khiến quân thù, muốn đánh nó chỗ nào thì đưa nó đến đó mà đánh, muốn đưa nó vào bẫy của mình có thể đưa được… giữ được chủ động thì thế nào cũng thắng, không thắng to thì thắng nhỏ”2 Trong dụng binh, đã có tư tưởng tiến công lại giữ được quyền chủ động trên chiến trường thì nắm chắc phần thắng trong tay Muốn vậy, việc chủ động nắm địch, chủ động phương án tác chiến và giữ thế chủ động ngay từ đầu là điều kiện bảo đảm tất thắng cho một cuộc chiến

Nhưng ở Hồ Chí Minh, tư tưởng tiến công chiến lược không có nghĩa là không có cách đánh phòng ngự Khi so sánh địch – ta mà không có lợi cho ta thì chủ động phòng ngự Hồ Chí Minh cho đó là “phòng ngự thế công” Người nhấn

hở”4 Như vậy, những hình thức tác chiến cơ bản nhất của quân đội đã được Hồ Chí Minh lưu ý người làm tướng phải biết vận dụng sao cho hợp lý với đặc điểm chiến

1 Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb CTQG, H 1995, t.3, tr 287

2 Sđd: t.3, tr 473

3 Sđd: t.3, tr 287

4 Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb CTQG, H 1995, t.3, tr 287

trường Tấn công phải chắc thắng thì mới tấn công Tấn công không chắc thắng thì

“phòng ngự thế công” cũng là thắng lợi về mặt chiến thuật, chiến dịch Hồ Chí Minh nhận thức rõ vai trò của cán bộ quân sự trong việc đưa ra các quyết định tấn công hay phòng ngự Do đó, Hồ Chí Minh luôn chú ý đến công tác giáo dục đội ngũ cán

bộ không được chủ quan, khinh địch và phải biết tiết kiệm sức quân lính

Thực tiễn khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng ở Việt Nam cho thấy:

Hồ Chí Minh luôn chỉ đạo các lực lượng cách mạng tấn công địch nhưng không phải bằng mọi giá và “phòng ngự thế công” cũng thể hiện tư tưởng tiến công

2 Nghệ thuật tạo lực, lập thế, tranh thời và dùng mưu

Đây là một nội dung quan trọng trong tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh Tài năng quân sự của Hồ Chí Minh thể hiện rất rõ qua nội dung này Cũng có thể nói, thắng lợi của cách mạng nước ta trước sức mạnh quân sự nước ngoài không phải nước ta có quân đội mạnh hơn kẻ thù mà là ông cha ta đã tạo được sức mạnh tổng hợp tiến đánh kẻ thù Người luôn nhắc nhở: Phải đánh địch bằng mưu, thắng địch bằng thế, luôn tranh thời và tạo lập thế

Lực trong nghệ thuật Chí Minh là sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh thần của con người, của từng tổ chức, của địa phương và của cả nước; là lực lượng của toàn dân trong đánh giặc giữ nước Trong hoạt động quân sự, lực lượng đánh giặc không chỉ là quân lính mà phải lực lượng của toàn dân mới thắng được giặc, đặc biệt trong điều kiện như nước ta Lực lượng quân lính chỉ là lực lượng nòng cốt để toàn dân đánh giặc; là chỗ dựa vững chắc để nhân dân đánh bại lực lượng ngoại xâm Do

đó, khi nào và giai đoạn nào của lịch sử dân tộc mà huy động được lực lượng của toàn dân tham gia vào công cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước thì khi đó, giai đoạn đó giành được thắng lợi và ngược lại Về cơ bản, quy luật của cuộc chiến tranh, lực mạnh (quân đông, tướng mạnh) sẽ quyết định thành bại của một cuộc chiến