Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, giai cấp công nhân luôn phải tiến hành đấu tranh chống lại giai cấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa nhằm thực hiện mục tiêu cuối cùng của mình là xoá bỏ chế độ tư hữu, xoá bỏ áp bức bóc lột, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng loài người. Cùng với quá trình đó, để phong trào tồn tại và phát triển thì giai cấp công nhân và các Đảng cộng sản còn phải tiến hành một cuộc đấu tranh rất gay go và quyết liệt, quyết định sự sống còn của mình với một loại kẻ thù giấu mặt và trá hình, núp dưới bóng chủ nghĩa Mác để chống lại chủ nghĩa Mác và phản bội lại phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đó là chủ nghĩa cơ hội, xét lại.
Trang 1ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CƠ HỘI, XÉT LẠI LÀ VẤN ĐỀ SỐNG CÒN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ
Ý NGHĨA ĐỐI VỚI CÁCH MẠNG VIỆT NAM HIỆN NAY
Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển phong trào cộng sản và công nhânquốc tế, giai cấp công nhân luôn phải tiến hành đấu tranh chống lại giai cấp tư sản
và chế độ tư bản chủ nghĩa nhằm thực hiện mục tiêu cuối cùng của mình là xoá bỏchế độ tư hữu, xoá bỏ áp bức bóc lột, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giảiphóng loài người Cùng với quá trình đó, để phong trào tồn tại và phát triển thì giaicấp công nhân và các Đảng cộng sản còn phải tiến hành một cuộc đấu tranh rất gay
go và quyết liệt, quyết định sự sống còn của mình với một loại kẻ thù giấu mặt vàtrá hình, núp dưới bóng chủ nghĩa Mác để chống lại chủ nghĩa Mác và phản bội lạiphong trào cộng sản và công nhân quốc tế đó là chủ nghĩa cơ hội, xét lại
Chủ nghĩa cơ hội xét lại là trào lưu tư tưởng đối lập với chủ nghĩa Lênin là tàn dư tư tưởng tư sản, tiểu tư sản trong phong trào cộng sản và công nhânquốc tế Là sự hi sinh lợi ích cơ bản lâu dài của giai cấp công nhân, của phong tràocông nhân vì lợi ích trước mắt của một bộ phận.Thực chất đó là sự đầu hàng trướcnhững trào lưu tư tưởng tư sản và phản bội lại chủ nghĩa Mác-Lênin Chủ nghĩa cơhội, xét lại tồn tại dưới nhiều hình thức biểu hiện: về lý luận, đó là sự triết trung,nguỵ biện sẵn sàng thay đổi quan điểm tư tưởng cơ bản để trục lợi Về kinh tế,chúng mang tư tưởng thực dụng sẵn sàng đánh đổi cả phong trào vì lợi ích kinh tếtrước mắt của một nhóm người Về hành động, hành động phiêu lưu, lúc tả lúc hữu,lúc thì nóng vội, lúc thì chủ quan từ bỏ mục tiêu cách mạng, thủ đoạn thì tinh vi lắtléo sẵn sàng thoả hiệp với mọi loại trào lưu khi có lợi Chủ nghĩa cơ hội, xét lại cóquá trình hình thành gắn với quá trình đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng tư sản và vô
Trang 2Mác-sản, giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, giữa phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế với các trào lưu phi xã hội chủ nghĩa, các quan điểm sai trái và cáchành động chống phá cách mạng của các thế lực thù địch Cuộc đấu tranh này làmột quá trình thường xuyên liên tục có những lúc phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế phải chịu đựng những hậu quả tai hại do chủ nghĩa cơ hội, xét lại gâylên làm kìm hãm phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tưsản và chế độ tư bản chủ nghĩa, cản trở sự phát triển của nhân tố cách mạng vô sản,làm chệch hướng sự phát triển của phong trào cách mạng và phá vỡ tính thống nhấtcủa phong trào, cắt xén, bóp méo, xuyên tạc dẫn đến phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin trên nhiều phương diện.
Hiện nay trước tình hình chủ nghĩa xã hội đang lâm vào khủng hoảng thoáitrào, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đang gặp nhiều khó khăn thử thách,chủ nghĩa Đế quốc và các thế lực phản động đang điên cuồng chống phá cáchmạng, hòng xoá bỏ các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, bóp chết phong trào cáchmạng thế giới Đây là cơ hội cho chủ nghĩa cơ hội, xét lại ngóc đầu dậy chống pháphong trào cộng sản và công nhân quốc tế và đó cũng là điều kiện để chúng ta nhận
rõ bộ mặt nham hiểm xảo quyệt và những âm mưu thủ đoạn thâm độc của chủnghĩa cơ hội, xét lại được biểu hiện rất phong phú để chống phá Đảng, chống pháchủ nghĩa xã hội
Đối với cách mạng Việt Nam trong thời gian hiện nay mặc dù chủ nghĩa cơhội xét lại với những biểu hiện chưa rõ nét nhưng những phần tử cơ hội xét lại luôncấu kết với bọn phản động trong và ngoài nước, các thế lực phản động quốc tế vàchủ nghĩa đế quốc nhằm chống phá cách mạng Việt Nam, phủ nhận chủ nghĩaMác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh, đòi đa nguyên về chính trị, đa Đảng đối lập, đòi
từ bỏ mục tiêu độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội Phủ nhận thành quảcách mạng mà toàn Đảng toàn dân ta đã đạt được trong 77 năm từ khi có Đảng lãnh
Trang 3đạo cách mạng Cùng với nó hiện nay trước sự thoái hoá của một bộ phận cán bộđảng viên có chức, có quyền trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và nhà nước, thựctrạng tham nhũng đang hoành hành và những hạn chế, yếu kém trong công tác xâydựng Đảng của chúng ta cũng là những thuận lợi cho những phần tử cơ hội xét lạitiếp tục ngóc đầu dậy chống phá công cuộc đổi mới, xuyên tạc đường lối quan điểmcủa Đảng, nhất là vào dịp đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và cuộc bầu cử quốchội khoá XI Vì vậy chúng ta phải kiên quyết chống lại chủ nghĩa cơ hội, xét lại đâykhông những là vấn đề mang tính quy luật trong sự phát triển của phong trào cộngsản và công nhân quốc tế, mà còn là yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên cấp bách củaĐảng cộng sản, phong trào công nhân thế giới nói chung và Đảng ta, cách mạngViệt Nam nói riêng Do vậy tác giả nghiên cứu tập trung làm rõ quá trình đấu tranhchống chủ nghĩa cơ hội xét lại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; từ
đó liên hệ với cách mạng Việt Nam hiện nay để xây dựng Đảng ta vững mạnh, đấutranh ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn của những phần tử cơ hội,xét lại cấu kết với các lực lượng phản động trong và ngoài nước tiếp tục đưa cáchmạng Việt Nam đi đến thắng lợi cuối cùng Đó là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thựctiễn cấp bách hiện nay đang đặt ra
Sự hình thành và bản chất của chủ nghĩa cơ hội xét lại.
*Nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội, xét lại
Chủ nghĩa cơ hội và xét lại là một hiện tượng xã hội lịch sử nảy sinh trongquá trình đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng, tư sản và vô sản, giữa chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa tư bản chừng nào còn tồn tại cuộc đấu tranh đó thì vẫn còn cơ sở cho chủnghĩa cơ hội và chủ nghĩa xét lại Theo Lê nin trong quá trình đấu tranh cách mạngcủa mình, giai cấp vô sản và những người cộng sản vẫn còn tiếp tục chứng kiến sựtiếp diễn của những trào lưu cơ hội và xét lại, còn chịu đựng những hậu quả tai hại
Trang 4do chúng gây ra Chủ nghĩa cơ hội và xét lại có nguồn gốc từ mâu thuẫn giai cấp,gắn với những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan đó là:
Về mặt khách quan do sự bổ sung vào hàng ngũ giai cấp vô sản những người
xuất thân từ các tầng lớp không vô sản Những người “bạn đường” của giai cấp vô
sản bao gồm cả những phần tử tri thức và tiểu tư sản Trong quá trình cách mạngcũng có những người đã dũng cảm từ bỏ lập trường giai cấp, hoàn cảnh xuất thâncủa mình đứng trên lập trường cách mạng của giai cấp công nhân, hoà mình trongphong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động vìmục tiêu lý tưởng cộng sản chủ nghĩa Tuy nhiên trong quá trình cách mạng vẫncòn tồn tại những kẻ chưa gột rửa được những tàn dư tư tưởng giai cấp cũ của mìnhlên khi cách mạng phát triển thuận lợi thì những tàn dư đó bị đẩy lùi, hoặc tạm thời
bị giấu kín nhưng khi cách mạng gặp khó khăn, tổn thất thì những tàn dư ấy lạichỗi dậy làm nảy sinh khuynh hướng cơ hội và xét lại chống phá hệ tư tưởng củagiai cấp vô sản và phá hoại phong trào vô sản và công nhân
Mặt khác, do chính sách hai mặt của kẻ thù làm nảy sinh chủ nghĩa, cơ hộixét lại trong phong trào công nhân Một mặt chúng dùng bạo lực chấn áp làm chomột bộ phận công nhân hoảng sợ, bị lung lay ý trí dời bỏ lập trường giai cấp, hoàinghi dao động về con đường mục tiêu lý tưởng của giai cấp mình, dẫn đến thoảhiệp chạy theo giai cấp tư sản Hơn nữa chúng dùng sức mạnh kinh tế, bố thí cho
những phần tử cơ hội, xét lại phần “bơ thừa, sữa cặn” để mua chuộc, dụ dỗ và lôi kéo, từ đó hình thành nên tầng lớp “công nhân quý tộc”, “công nhân tư sản hoá”
và biến bọn này thành tay sai cho chúng ẩn trong hàng ngũ công nhân, để phá hoạiphong trào công nhân bằng những thủ đoạn thâm độc
Về chủ quan trong quá trình lãnh đạo các Đảng cộng sản ở một số nước đãsai lầm về đường lối và phương pháp tiến hành cách mạng không kịp thời khắcphục và sửa chữa khuyết điểm dẫn đến tình trạng bất ổn nghiêm trọng, xã hội rối
Trang 5loạn, nội bộ Đảng mất đoàn kết, đây là cơ hội tốt và là mảnh đất màu mỡ cho kẻthù của chủ nghĩa xã hội nổi lên chống phá trong đó có những phần tử cơ hội, xétlại Đồng thời trong quá trình xây dựng Đảng cộng sản ở một số nước đã xem nhẹ,hoặc từ bỏ nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của chủ nghĩa Mác-Lê nin, buônglỏng công tác cán bộ tạo cơ hội cho các phần tử cơ hội, xét lại chui sâu, leo cao vàotrong hàng ngũ của Đảng, chống phá Đảng từ bên trong làm sụp đổ chủ nghĩa xãhội ở nhiều nước.
Trong tình hình hiện nay, lợi dụng chủ nghĩa xã hội hiện thực đang lâm vàokhủng hoảng, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch càng ra sức chống phá, gây
áp lực với các Đảng cộng sản đang cầm quyền ở một số nước xã hội chủ nghĩa cònlại Đây cũng là cơ sở nảy sinh chủ nghĩa cơ hội xét lại
* Bản chất và những biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội và chủ nghĩa xét lại.
Ở mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, hình thức của chủ nghĩa cơ hội, xét lại khácnhau nhưng về bản chất của chúng chỉ là một: Đó là sự phản bội lại chủ nghĩa Mác-
Lê nin và lợi ích của giai cấp công nhân, là sự đầu hàng trước hệ tư tưởng tư sản vàcác thế lực tư sản, là trào lưu tư tưởng đối lập với chủ nghĩa Mác-Lênin, là tàn dư
tư sản và tiểu tư sản, là sự hy sinh lợi ích căn bản của quần chúng cho lơi ích tạmthời của một số người ít ỏi, và thực chất nó là sự liên minh giữa một bộ phận côngnhân với giai cấp tư sản Lênin chỉ rõ bản chất của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xétlại: “chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa xét lại, về mặt triết học, chủ nghĩa xét lại “theođuôi” khoa học của các giáo sư tư sản, “lẽo đẽo” theo các phái Cantơ mới, còn vềmặt chính trị thì chủ nghĩa xét lại đã mưu toan thật sự xét lại cơ sở của chủ nghĩaMác, cụ thể là học thuyết về đấu tranh giai cấp” (Lênin toàn tập tập 17, NxbTB,M,1979, tr26)
Như vậy, chủ nghĩa cơ hội, xét lại vừa là kẻ thù của chủ nghĩa Mác-Lêninvừa là kẻ thù nguy hiểm của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Ngày nay,
Trang 6nhiều phần tử cơ hội, xét lại vẫn đang khoác áo chủ nghĩa Mác, tự xưng là trungthành với chủ nghĩa Mác, nhưng thực chất họ lại phản bội lại chủ nghĩa Mác, tìmcách chống phá chủ nghĩa Mác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.Những phần tử này hoang mang dao động trước những khó khăn, những bướcngoặt của cách mạng, không phân biệt được cái hiện tượng và cái bản chất trongnhững thay đổi của tình hình, tỏ ra mơ hồ trước các thủ đoạn tinh vi của chủ nghĩa
đế quốc, choáng ngợp trước những ánh “hào quang” của chủ nghĩa tư bản, từ đóquay lại chống lại Đảng cộng sản, phản bội lại phong trào đấu tranh của giai cấpcông nhân Như Lênin đã chỉ rõ: trong khi “những người xã hội chủ nghĩa phải cóđầy đủ khả năng vạch trần cho giai cấp công nhân thấy sự đối lập thù địch giữaquyền lợi của giai cấp công nhân với quyền lợi của giai cấp tư sản Thế nhưng chủnghĩa Béc-stanh và phái “phê bình”, mà phần lớn là những người Mác-xít hợp phápđều lũ lượt đi theo, đã tước mất khả năng ấy và làm bại hoại ý thức xã hội chủnghĩa bằng cách tầm thường hoá chủ nghĩa Mác, bằng cách truyền bá cái thuyếtcho rằng những sự đối kháng xã hội giảm dần đi, bằng cách tuyên bố rằng tư tưởng
về cách mạng xã hội và chuyên chính vô sản là phi lý, bằng cách kéo phong tràocông nhân và cuộc đấu tranh giai cấp xuống thành một thứ chủ nghĩa công liên hẹphòi và cuộc đấu tranh thực tế đòi cải cách từ từ , vun vặt” ( Lê-nin toàn tập, tập6,NxbTB, MCV, 1975, Tr21) Như vậy Lê-nin đã chỉ ra cho chúng ta thấy chủ nghĩa
cơ hội, xét lại chính là bọn“ôm hôn chủ nghĩa Mác để bóp chết chủ nghĩa Mác”,
họ đã đánh giá quá mức những cố gắng và kết quả tạm thời của chủ nghĩa tư bảntrong việc khắc phục những khó khăn của nó, lợi dụng vấn đề dân chủ nhân quyền
để vào hùa với chúng để chống lại chủ nghĩa Mác Lênin, chống lại chủ nghĩa xãhội
Với nguồn gốc bản chất của chủ nghĩa cơ hội và chủ nghĩa xét lại, đấu tranhchống chủ nghĩa cơ hội xét lại là vấn đề thường xuyên, cấp bách trong suốt quá
Trang 7trình phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, của các Đảng cộngsản để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, bảo vệ mục tiêu cách mạngcủa giai cấp công nhân củng cố tình đoàn kết quốc tế của giai cấp trên toàn thế giới,làm cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đi đến thắng lợi hoàn toàn.
Đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội xét lại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là quy luật phát triển của chủ nghĩa Mác Lênin.
Đấu tranh chống các trào lưu đối lập với chủ nghĩa Mác-Lênin, bảo vệ sựtrong sáng và tăng cường tính chiến đấu của chủ nghĩa xã hội khoa học không thểtách dời quá trình đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản là một điều kiện có ý nghĩaquyết định để củng cố sự thống nhất và phát triển của phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế, tăng cường tình đoàn kết quốc tế của giai cấp công nhân
Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội xét lại có một quá trình lịch sử và đãtrải qua những giai đoạn lịch sử từ khi giai cấp công nhân hiện đại ra đời, và nóphát triển ngày càng mạnh mẽ cùng với sự phát triển của phong trào đấu tranh củagiai cấp công nhân và ngày càng mạnh mẽ, mang tính tự giác cao Đấu tranh chốngchủ nghĩa cơ hội xét lại không chỉ là yêu cầu bức thiết của phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế, mà còn là quy luật phát triển của chủ nghĩa Mác-Lênin Thôngqua cuộc đấu tranh này những người cộng sản không những loại bỏ được những tưtưởng phi Mác xít kẻ thù của giai cấp công nhân, bảo vệ sự trong sáng của chủnghĩa Mác-Lênin mà còn tuyên truyền sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin vào trongphong trào công nhân biến phong trào công nhân phát triển từ đấu tranh tự phát
sang đấu tranh tự giác thực hiện mục tiêu cuối cùng của cách mạng là: “xoá bỏ áp bức bóc lột, giả phóng nhân loại” Cuộc đấu tranh này mang tính chất quyết liệt và
rõ nét là từ khi chủ nghĩa Mác ra đời Đặc biệt là trong những thời điểm phong tràocách mạng gặp nhiều khó khăn, những thời điểm mang tính chất bước ngoặt thì chủnghĩa cơ hội, xét lại lại nối lên chống phá phong trào cách mạng một cách quyết liệt
Trang 8hơn Đồng thời xu hướng, nhịp độ phát triển, thành quả cách mạng của phong tràocông nhân trong các giai đoạn đều tuỳ thuộc phần lớn vào kết quả đấu tranh giữacác Đảng cộng sản, các lực lượng cách mạng với những trào lưu, phần tử cơ hội,xét lại trong các giai đoạn đó Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại củaphong trào cộng sản và công nhân quốc tế là một quá trình thường xuyên, liên tụcđược thể hiện qua những giai đoạn chính sau đây:
* Giai đoạn phong trào cộng sản và công nhân quốc tế những năm
1850-1860 của thế kỷ thứ XIX
Đây là giai đoạn chủ nghĩa tư bản thời kỳ tự do cạnh tranh đã phát triển cao,tiến hành xâm lược thuộc địa, mở rộng thị trường Phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế có bước phát triển mới nhưng vẫn còn lệ thuộc vào những tư tưởngcủa giai cấp tư sản Giai cấp công nhân đã trưởng thành và lớn mạnh cả về số lượng
và chất lượng, tuy nhiên trong phong trào công nhân còn ảnh hưởng nhiều của chủnghĩa cơ hội, bè phái như: Fruđông, Latxan, chủ nghĩa Baculin ở Nga … Sự pháttriển của phong trào công nhân thời kỳ này đòi hỏi phải khắc phục một cách kiênquyết nạn bè phái nhằm thống nhất giai cấp công nhân, Đồng thời tích cực đấutranh chống các khuynh hướng, các trào lưu phi vô sản Ngày 28/9/1864 Hội liênhiệp công nhân quốc tế được thành lập tại Luân đôn nhằm đáp ứng yêu cầu đó Đây
là kết quả của sự đấu tranh không mệt mỏi của C.Mác- Ph Ăng ghen cho sự thốngnhất của phong trào và đấu tranh chống các trào lưu tư tưởng sai trái, các biểu hiệncủa chủ nghĩa cơ hội, xét lại
Giai đoạn này với các hoạt động của C.Mác- Ph Ăng ghen nên hoạt độngcủa Quốc tế I đã góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác vào trong phong trào côngnhân, giác ngộ giai cấp công nhân, làm cho phong trào công nhân chuyển biến về
tư tưởng và tổ chức Đồng thời cũng trong giai đoạn này những tư tưởng phi xã hội
Trang 9chủ nghĩa, những tư tưởng bè phái trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
đã bị đánh bại, tiêu biểu là Fruđông và Baculin
* Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế những năm 1870-1890 của thế kỷ thứ XIX.
Sự kiện đánh dấu trong giai đoạn này là công xã Pari nổ ra nổ ra ngày18/3/1871 và giành thắng lợi với 72 ngày đêm, lập nên một hình thức chuyên chính
vô sản đầu tiên trên thế giới, đánh dấu sự phát triển lớn mạnh vượt bậc của phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế, chấm dứt thời kỳ giai cấp công nhân đi theogiai cấp tư sản để tiến hành cuộc cách mạng dân chủ tư sản Nhưng do nhiềunguyên nhân chủ quan và khách quan nên công xã Pari đã nhanh chóng thất bại
Sự thất bại đó đã dẫn đến thắng lợi tạm thời của các thế lực phản động Làm chophong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong giai đoạn này gặp rất nhiều khókhăn thử thách Mặt khác chủ nghĩa tư bản sau công xã Pa-ri bước vào giai đoạnphát triển tương đối hoà bình và chuyển dần sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.Hoàn cảnh đó đã tạo ra cơ hội tốt cho chủ nghĩa cơ hội, xét lại chống phá chủ nghĩaMác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Trước tình hình đó cuộc đấutranh chống chủ nghĩa cơ hội và xét lại tiếp tục phát triển ở Pháp năm 1789, ĐạihộiIII của giai cấp công nhân Pháp đã ra nghị quyết thành lập một Đảng độc lập đểđấu tranh với khuynh hướng cơ hội của phái Pruđông cánh tả và chủ nghĩa vôchính phủ của Baculin trước đây còn dơi rớt lại ở Đức năm 1875 hai phái Aizơnếc
và Latxan đã thống nhất thành lập ra Đảng công nhân xã hội dân chủ Đức, để đấutranh với nhiều luận điểm cơ hội chống Đảng như nhóm của Becstanh và Môstơ.Tuy nhiên cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân cũng nảy sinh nhiều khuynhhướng cơ hội, cải lương xét lại, xuyên tạc chống phá chủ nghĩa Mác và phong tràocông nhân
Trang 10Trước tình hình đó theo đề nghị của P.Ăngghen ngày 14/7/1889, tại Pari một
tổ chức quốc tế mới gọi là Hội liên hiệp các Đảng xã hội chủ nghĩa được thành lập,gọi tắt là quốc tế II Sự ra đời của quốc tế II đã xác định mục đích hoạt động là tiếptục truyền bá chủ nghĩa Mác trong phong trào công nhân, đấu tranh bảo vệ chủnghĩa Mác, chống chủ nghĩa cơ hội xét lại, cải lương và các khuynh hướng phi Mácxít khác, khảng định: Đảng công nhân nào thừa nhận đấu tranh chính trị, đấu tranhgiai cấp mới được kết nạp vào quốc tế II Với hoạt động của quốc tế II, đã tiến hànhcuộc đấu tranh kiên quyết chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại ví dụ như phái vô chínhphủ ở Tay ban nha, Pháp, Thuỵ sỹ, Italia vì các phái này phủ nhận vai trò của nhànước chuyên chính vô sản, phủ nhận đấu tranh chính trị
Sau khi PH.Ăngghen mất các lãnh tụ của chủ nghĩa cơ hội tăng cường hoạtđộng làm lũng đoạn quốc tế II phá hoại phong trào công nhân, tiêu biểu là Becstanh
và Kauxky Bọn chúng đã phủ nhận chuyên chính vô sản, phủ nhận đấu tranh chínhtrị của giai cấp công nhân, phủ nhận khối liên minh công- nông trong cách mạng vôsản, tán thành liên minh với giai cấp tư sản Vì vậy quốc tế II dưới sự lãnh đạo củanhững kẻ cơ hội đã bị phá sản Về tư tưởng chúng xét lại hoàn toàn chủ nghĩa Mác,
về chính trị chúng trở thành tay sai cho chủ nghĩa đế quốc, về tổ chức đó là sự chia
rẽ, bè phái làm phân liệt giai cấp công nhân
Trước tình hình đó Lênin và Đảng Bôsơvích Nga đã tiến hành một cuộc đấutranh không khoan nhượng, kiên quyết làm thất bại bản chất ý đồ của chủ nghĩa cơhội, xét lại trong quốc tế II bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện mới
* Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế từ 1895-1917
Trong giai đoạn này Lênin và Đảng Bônsêvích đã tích cực đi tiên phongtrong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại đó là: Chuẩn bị cho việc thànhlập Đảng Macxít ở Nga đồng thời lãnh đạo phong trào cách mạng Nga đấu tranh
chống phái “Dân tuý” phái “Macxít hợp pháp” và phái “ kinh tế” ở Nga.
Trang 11Phái “Dân tuý” là một trào lưu chủ nghĩa xã hội không tưởng ở Nga, phái
này chủ trương xây dựng chủ nghĩa xã hội dựa vào nông dân và công xã nông thôn,phủ nhận vai trò cách mạng và lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân Chúngcho rằng chủ nghĩa tư bản có thể đi vào đời sống nhân dân, không bóc lột nhân dân
lao động Lênin cùng với Plêkhanốp và nhóm “giải phóng lao động ở Nga”đã đập
tan chủ nghĩa dân tuý vạch trần sự mơ hồ không tưởng và cho rằng: Thực chất đó làthái độ thoả hiệp với Nga hoàng phản bội lại giai cấp công nhân
Phái “Macxít hợp pháp” là một nhóm tri thức tư sản núp dưới chiêu bài chủ nghĩa Mác, chúng phê phán phái “Dân tuý” nhưng lại núp dưới chân chủ nghĩa tư
bản, mưu toan làm cho chủ nghĩa Mác thích nghi với chủ nghĩa tư bản Lênin đãkịch liệt phê phán phái này và cho rằng chúng đã cắt xén chủ nghĩa Mác, xét lại chủnghĩa Mác về cách mạng vô sản và chuyên chính vô sản
Phái “kinh tế” là trào lưu cơ hội trong phong trào công nhân Nga, chúng
trắng trợn tuyên bố rằng giai cấp công nhân chỉ tập trung đấu tranh có quyền lợikinh tế hàng ngày và bãi công là phương tiện đấu tranh của giai cấp công nhân, cònđấu tranh chính trị là việc của giai cấp tư sản tự do Lênin đã đấu tranh chống phái
“kinh tế” và khảng định rằng nó là biến tướng của chủ nghĩa xét lại trong quốc tế
II, là sự phủ nhận vai trò lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân, phủ nhậnviệc cần thiết phải có một chính Đảng của giai cấp công nhân Tóm lại các pháitrên về mặt lý luận là phủ nhận đấu tranh giai cấp, phủ nhận sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân, phủ nhận đấu tranh chính trị và cách mạng bạo lực đề cao đấutranh kinh tế, đấu tranh hợp pháp hoà bình Thực chất là ôm chân chủ nghĩa tư bản
ru ngủ phong trào công nhân
Trong thời gian này Lênin và Đảng Bônsêvích Nga cũng kiên quyết tiếnhành đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại trong quốc tế II, mà đại biểu làKauxky và Becxtanh
Trang 12Becxtanh là lãnh tụ cơ hội trong phong trào dân chủ xã hội Đức và quốc tế II
đã đứng trên lập trương cải lương để phê phán, xét lại toàn bộ chủ nghĩa Mác, cắtxén, bóp méo chủ nghĩa Mác cho thích ứng với chủ nghĩa tư bản, phủ nhận mụcđích và bản chất cách mạng của chủ nghĩa Mác cũng như phong trào công nhân với
câu nói điển hình “ phong trào là tất cả, mục đích cuối cùng chẳng là gì cả” Lênin
đã vạch trần mục đích của Becxtanh là biến Đảng cách mạng của giai cấp côngnhân thành Đảng cải lương phục vụ cho lợi ích của giai cấp tư sản
Đối với Kauxky, Lênin cho rằng những quan điểm và hành động của Kauxky
còn “trăm lần đê tiện, đáng gét và phản bội” hơn Becxtanh bởi vì Kauxky đã khoác
áo chủ nghĩa Mác để cắt xén, xuyên tạc đi đến phủ nhận chủ nghĩa Mác Kauxkycho rằng cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động chống lại giai
cấp tư sản là “dồ dại”, là hành động “ tự sát” vì nó đã thủ tiêu dân chủ của chính
họ Lênin đã vạch rõ thực chất chế độ dân chủ tư sản tuy có một số giá trị “ nhưng trước sau nó vẫn là chật hẹp giả dối, lừa bịt, giả mạo, nó luôn là một thứ dân chủ đối với những kẻ giầu và lầ một trò bịp bợm đối với những người nghèo” (Lênin
toàn tập, tập37, Nxb TB, M1977, tr123 ) Ngoài ra Lênin còn vạch trần bản chất cơhội cực kỳ nguy hiểm của Kauxky, qua đó định hướng cho phong trào công nhânphát triển đấu tranh đi đến thắng lợi
Sự kiên thắng lợi của cách mạng thang mười Nga ngày 07/11/1917( theo lịchnga là ngày 25/10) đã mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bảnlên chủ nghĩa xã hội, thơi đại của những thắng lợi lớn lao của phong trào cộng sản
và công nhân quốc tế trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩaphát xít và trào lưu cơ hội, xét lại trong phong trào công nhân
* Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế từ sau 1917 đến nay.
- Giai đoạn từ 1918-1945, Lênin cùng nhiều Đảng cộng sản ở các nước trênthế giới phải tiến hành đấu tranh chống những biểu hiện mới của chủ nghĩa cơ hội,
Trang 13xét lại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cũng như trong bản thânmỗi Đảng cộng sản, đó là tư tưởng tả khuynh trong phong trào công sản và côngnhân quốc tế mới được thành lập, biểu hiện là thái độ bất hợp tác, không liên kết,không hoà hoãn trong bất kỳ trường hợp nào, trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa
đế quốc và các Đảng phái đối lập Với tác phẩm “Bệnh ấu trĩ tả khuynh trong phong trào công sản” Lênin một lần nữa chỉ ra sự sai lầm và vi phạm nguyên tắc
của chủ nghĩa Mác trong tiến hành cách mạng sẽ dẫn đến làm xuất hiện chủ nghĩa
cơ hội và xét lại
- Giai đoạn từ 1946-1980, phong trào công sản và công nhân quốc tế đã đấutranh chống nhiều trào lưu chủ nghĩa cơ hội xét lại nhằm xuyên tạc, bóp méo chủnghĩa Mác-Lênin, gây hoả mù làm chệch hướng phong trào đấu tranh của giai cấpcông nhân và các lực lương tiến bộ trên thế giới Đó là chủ nghĩa Khơrutxốp với tệnạn sùng bái cá nhân, giáo điều dập khuôn máy móc, trong vận dụng chủ nghĩaMác-Lênin, gây mất đoàn kết trong nội bộ Đảng cộng sản và trong phong trào côngnhân Chống chủ nghĩa Braonơ khi cho rằng trong điều kiện hiện nay cần bỏ đấutranh giai cấp, bỏ chuyên chính vô sản và không cần tiến hành cách mạng vô sản,
mà riêng ở nước Mỹ là một ngoại lệ có thể tiến lên chủ nghĩa xã hội bằng conđường hoà bình Thông qua các hình thức đấu tranh mới của các Đảng cộng sản
như hoạt động của “Hội nghị các Đảng cộng sản, công nhân” những năm 1957,
1960, 1969, và các cuộc gặp gỡ trao đổi đánh giá tình hình, thống nhất hành độngtrong phong trào công nhân đã vạch trần sự sai lầm và xét lại của chủ nghĩa cơ hội,xét lại định hướng cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đi đúng hướng
- Giai đoạn từ 1980 đến nay, sau sự xụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở các nướcLiên xô và Đông âu, phong trào cách mạng thế giới càng nhận rõ thủ đoạn, bảnchất và mức độ nguy hiểm của chủ nghĩa cơ hội, xét lại và đang sốc lại đội hìnhcủng cố tổ chức để tiến hành đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và các trào lưu chủ