Trước năm 1930, cách mạng Việt Nam đứng trước sự khủng hoảng về đường lối; Các phong trào yêu nước của các nhà cách mạng như Phan Bội châu, Phan Châu Trinh, các khuynh hướng cứu nước dù theo phong kiến hay dân chủ tư sản đều có một kết quả chung là thất bại. Trong bối cảnh đó, sau khi đã đi khắp các châu lục, qua nhiều nước khác nhau, từ một người thanh niên yêu nước, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành một chiến sỹ cộng sản quả cảm, kiên trung và chính Người đã tìm ra cho dân tộc Việt Nam một con đường cứu nước mới, phù hợp với chân lý của thời đại: muốn giải phóng dân tộc Việt Nam không có con đường nào khác đó là con đường cách mạng vô sản.
Trang 1mệnh” và sự vận dụng của Đảng ta hiện nay
MỞ ĐẦU
Trước năm 1930, cách mạng Việt Nam đứng trước sự khủng hoảng về đườnglối; Các phong trào yêu nước của các nhà cách mạng như Phan Bội châu, PhanChâu Trinh, các khuynh hướng cứu nước dù theo phong kiến hay dân chủ tư sảnđều có một kết quả chung là thất bại Trong bối cảnh đó, sau khi đã đi khắp cácchâu lục, qua nhiều nước khác nhau, từ một người thanh niên yêu nước, Nguyễn ÁiQuốc đã trở thành một chiến sỹ cộng sản quả cảm, kiên trung và chính Người đãtìm ra cho dân tộc Việt Nam một con đường cứu nước mới, phù hợp với chân lýcủa thời đại: muốn giải phóng dân tộc Việt Nam không có con đường nào khác đó
là con đường cách mạng vô sản
Tác phẩm “Đường Kách mệnh” là tập hợp những bài giảng của Nguyễn ÁiQuốc - Hồ Chí Minh đã giảng tại lớp Huấn luyện chính trị trong những năm 1925-
1927 Với cách viết mộc mạc, đơn giản, ngắn gọn, nhưng nội dung phong phú, hàmchứa những tư tưởng lớn mang tính quốc gia và quốc tế vĩ đại của Hồ Chí Minh.Người đã đưa chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam theo cách của riêng mình, gópphần trang bị cho nhân dân ta tư tưởng mới của thời đại Đường Kách mệnh xácđịnh rõ mục tiêu Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, khẳng định con đường cáchmạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn, đó là dân tộc cách mệnh và thế giớicách mệnh
Kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủnghĩa xã hội trong tác phẩm, Đảng ta luôn tìm tòi và làm sáng tỏ hơn về chủ nghĩa
xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đảng ta khẳng định: “Đi lênchủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của ĐảngCộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển củalịch sử”
Trang 21 Tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam trong tác phẩm Đường
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, mở ra thời đại mới, thời đại quá độ
từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Thời đại mới
đã mở đường cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các dân tộc thuộc địatrong đó có Việt Nam Ở nhiều nơi cách mạng nổ ra như ở Đức (1918), ở Ấn Độ(1926), ở Trung Quốc (1927) nhưng chưa giành được thắng lợi làm nảy sinh những
xu hướng tả khuynh trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
Chủ nghĩa đế quốc tìm mọi cách để bưng bít, xuyên tạc, bóp méo thành quảCách mạng Tháng Mười Nga Ngay cả trong Quốc tế Cộng sản cũng có nhữngđánh giá chưa thống nhất về ý nghĩa của cuộc Cách mạng này Lênin đã viết sáchkhẳng định ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga và phê phán xu hướng tảkhuynh nói trên
Quốc tế Cộng sản ra đời (tháng 3 năm 1919) đã làm thay đổi nhận thứctrong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, góp phần rất tích cực làm chocuộc đấu tranh của công nhân quốc tế diễn ra sôi nổi; hàng loạt các đảng cộng sản
ra đời ở các nước tư bản và xuất hiện xu hướng thành lập các đảng cộng sản côngnhân ở các nước thuộc địa Đại hội II của Quốc tế Cộng sản – năm 1920 thông qua
“Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin, đã góp phần không nhỏ làmcho vị trí và vai trò cách mạng ở các nước thuộc địa được khẳng định và thúc đẩy pháttriển
Trang 3Sau những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước, tháng 7-1920, Nguyễn Ái
Quốc được đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V.I Lênin Luận cương đã giải đáp trúng những vấn đề mà Nguyễn
Ái Quốc đang trăn trở tìm hiểu, giúp Người thấy rõ con đường thắng lợi của cáchmạng giải phóng dân tộc, nhận rõ lập trường của V.I.Lênin và Quốc tế thứ ba kháchẳn với những lời tuyên bố suông của Quốc tế thứ hai Luận cương của V.I.Lênin
đã có ảnh hưởng quyết định đến lập trường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc Saunày người viết: “luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng
tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng
mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đoạđầy đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúngta!” Từ đó tôi hoàn toàn tin theo V.I Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”1
Tháng 12-1920, tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp ở Tua (Tours), Nguyễn ÁiQuốc bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế thứ ba và tham gia thành lập Đảng Cộngsản Pháp Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quyết định trong cuộc đời hoạt độngcủa Người, từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản, mở đường giải quyếtđúng đắn về đường lối giải phóng dân tộc của Việt Nam
Qua 10 năm sống và làm việc ở nhiều nước trên thế giới, qua nhiều lục địa,đặc biệt là ở những nước tư bản phát triển, Nguyễn Ái Quốc không choáng ngợptrước sự giàu có của giai cấp tư sản mà lại nhận thấy chế độ tư bản có nhiều khuyếttật Người khẳng định dứt khoát chủ nghĩa tư bản không cứu được nước, không cứuđược dân Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã giúp Nguyễn ÁiQuốc nhanh chóng nhận ra chân lý thời đại: chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩacộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên
thế giới khỏi ách nô lệ Người chỉ rõ: “muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”2
1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tr 127.
2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tr 314.
Trang 4Từ khi trở thành người cộng sản, cùng với việc thực hiện những nhiệm vụđối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Nguyễn Ái Quốc xúc tiến mạnh
mẽ việc nghiên cứu lý luận giải phóng dân tộc theo học thuyết cách mạng vô sảncủa chủ nghĩa Mác-Lênin để truyền bá vào nước ta, từng bước chuẩn bị về tưtưởng, chính trị và tổ chức cho việc thành lập chính đảng cộng sản ở Việt Nam
Ngày 11-11-1924, Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc) làmnhiệm vụ đặc phái viên của Quốc tế Cộng sản và trực tiếp chuẩn bị thành lập Đảng
Cộng sản ở Việt Nam Tại đây, Người cùng với một số nhà cách mạng lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông, do ông Liêu Trọng Khải (Trung Quốc) làm Hội
trưởng và Người làm bí thư
Có người hiểu nó phải đi theo con đường bạo lực, nhưng bạo lực là gì? Của ai? Thìkhông được giải quyết thấu đáo (Phan Châu Trinh), bạo động là ám sát
Sau Đại hội V của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam Tháng 6-1925, Người sáng lập “Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên”, hạt nhân là Cộng sản đoàn, nhằm tập hợp những
thanh niên yêu nước Việt Nam có xu hướng cộng sản chủ nghĩa, chuẩn bị thành lập
Đảng, cơ quan tuyên truyền của Hội là tuần báo Thanh niên Từ năm 1925-1927,
Người mở nhiều lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu, đào tạo một đội ngũ cán
Trang 5bộ cho cách mạng Việt Nam Sau các khoá học một số được chọn đi học ở TrườngĐại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản, một số được cử đi học Trường Quân
sự Hoàng Phố, còn phần lớn trở về nước để “truyền bá lý luận giải phóng dân tộc
và tổ chức nhân dân”3
Đầu năm 1927, những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc cho các lớp đào tạocán bộ tại Quảng Châu được Bộ Tuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp
bức xuất bản thành sách với tên gọi là Đường Kách mệnh Tháng 4-1927, Tưởng
Giới Thạch phản bội cách mạng Trung Quốc, đàn áp đảng viên cộng sản và nhữngngười cách mạng Nguyễn Ái Quốc phải rời Quảng Châu sang Liên Xô Mùa thunăm 1928, Người về Thái Lan tiếp tục công việc chuẩn bị thành lập Đảng
Những bài giảng của đồng chí Nguyễn Ái Quốc dùng trong các lớp huấn luyện của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Quảng Châu (Trung Quốc) vào
những năm 1925-1927, được tập hợp thành quyển sách “Đường cách mệnh” đápứng kịp thời yêu cầu đó Tác phẩm dài 61 trang (từ trang 257 đến trang 318) đượctrình bày 15 chương, mỗi chương là một nội dung, một chủ đề tương đối độc lậptrong một bài giảng: Tư cách người cách mệnh; Vì sao viết sách này?; Cách mệnh;Lịch sử cách mệnh Mỹ; Cách mệnh Pháp; Lịch sử cách mệnh Nga; Quốc tế; Phụ nữquốc tế; Công nhân quốc tế; Cộng sản thanh niên quốc tế; Quốc tế giúp đỡ; Quốc tếcứu tế đỏ; Cách tổ chức Công hội; Tổ chức dân cày; Hợp tác xã
Tóm lại, Đường cách mệnh ra đời xuất phát từ những lý do sau đây:
Thứ nhất, khách quan do phong trào cách mạng của Đông Dương nói chung
và ở Việt Nam nói riêng cho phép và đòi hỏi phải có lý luận khoa học dẫn đường;
Thứ hai, chủ quan, đáp ứng nhu cầu khách quan đó, Nguyễn Ái Quốc trên cơ
sở đã tiếp thu được chủ nghĩa Lênin và nhận thức sâu sắc sự cần thiết phải truyền
bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước ViệtNam để giác ngộ giai cấp công nhân, nhân dân Việt Nam về con đường cách mạng
3 Trần Dân Tiên Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ Tịch Nxb Văn nghệ, Hà Nội, 1956 tr 71
Trang 6Việt Nam, mà trực tiếp là chuẩn bị các tiền đề tư tưởng, chính trị, tổ chức để thànhlập Đảng Công sản Việt Nam.
Tư tưởng cơ bản của tác phẩm Đường cách mệnh truyền thụ những vấn đề
cốt lõi nhất của chủ nghĩa Mác- Lênin phù hợp với điều kiện lịch sử Việt Nam, trên
cơ sở đó, tuyên truyền về con đường cứu nước vào phong trào yêu nước, phongtrào công nhân, góp phần vào xây dựng chính đảng của giai cấp công nhân, tiến tớiđấu tranh giành chính quyền, giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi sự xâm lược, đô hộcủa thực dân Pháp, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, độc lập, tự do,
hạnh phúc Từ đó Đường cách mệnh trở thành “cẩm nang” cho cán bộ, đảng viên
học tập, truyền bá lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào yêu nước, phongtrào công nhân Việt Nam
1.2 Tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam trong tác phẩm
Trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Nguyễn Ái Quốc đã trình bày một cách
khái quát những quan điểm cốt lõi của chủ nghĩa Mác-Lênin về con đường cáchmạng Việt Nam, đó là, phải tập trung vào nhiệm vụ "dân tộc cách mệnh", để "giànhlấy quyền tự do bình đẳng của dân nước mình", nhằm chuẩn bị những tiền đề chocuộc cách mạng thứ hai “thế giới cách mệnh” làm cho nước nào, dân nào cũngđược hạnh phúc Người đã luận giải nội dung cơ bản của giai cấp, đấu tranh giaicấp, cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản Người đi thẳng vào bản
chất “cách mệnh” Người nói: “Văn chương và hy vọng sách này là chỉ trong hai
chữ “Cách mệnh! Cách mệnh!!Cách mệnh!!!”
Vì theo Người hiện tại còn nhiều quan điểm nhận thức không đúng về cáchmệnh: “Lý luận và lịch sử cách mệnh có nhiều sách lắm Pháp nó sợ nên nó cấmchúng ta học, cấm chúng ta xem, cho nên đồng bào ta đối với hai chữ cách mệnhcòn lờ mờ lắm” Nguyễn Ái Quốc đã lập luận chặt chẽ, luận giải một cách ngắngọn, rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với trình độ nhận thức của quần chúng nhân dân về
“cách mệnh”:
Trang 7Theo Người “Cách mệnh” là phá cái cũ đổi ra cái mới, phá cái xấu đổi ra cái tốt Nguyễn Ái Quốc cũng luận giải và chỉ ra các loại hình cách mạng , chỉ rõ
nguyên nhân của cách mạng tư sản, cách mạng giải phóng dân tộc, cách mạng vôsản, xét đến cùng là do áp bức, bóc lột của giai cấp thống trị, mâu thuẫn giai cấpkhông thể điều hoà, đòi hỏi phải giải quyết bằng cách mạng xã hội Cách mạngkhông thể thực hiện bằng con đường cải lương mà chủ yếu bằng giải pháp là cáchmạng bạo lực, Người cũng đã phê phán những quan điểm và nhận thức sai trái
Từ những vấn đề chung đó, Người đi sâu vào những vấn đề cấp thiết củacách mạng Việt Nam, vạch ra những phương hướng cơ bản về chiến lược và sáchlược của cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Về tính chất của cách mạng Việt Nam, trong tác phẩm, Bác Hồ chỉ rõ Việt
Nam đánh đuổi thực dân Pháp giành độc lập, đấy là dân tộc cách mệnh, cách mạngViệt Nam là cách mạng giải phóng dân tộc Nhưng, cách mạng giải phóng dân tộcViệt Nam phải là cuộc cách mạng vô sản, phải làm cách mạng vô sản, phải đi theocon đường cách mạng vô sản Chỉ có đi theo con đường cách mạng vô sản thì mới
có độc lập thật sự, độc lập đầy đủ, độc lập bền vững
Người khẳng định: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cáchmệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thựctrong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa Cách mệnh đã 4 lầnrồi, mà nay công nông Pháp hẵng còn phải mưu cách mệnh lần nữa mới hòng thoátkhỏi vòng áp bức”4 Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga là cách mạngthành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự
do bình đẳng thật sự chứ không phải cái bình đẳng, tự do giả dối như đế quốc Phápkhoe khoang bên An Nam” Như vậy, Bác Hồ khẳng định cách mạng giải phóngdân tộc Việt Nam phải đi theo con đường cách mạng vô sản, con đường cách mạngTháng Mười Nga mới mang lại độc lập thật sự, mới mang lại cuộc sống ấm no,hạnh phúc cho nhân dân Trong tác phẩm, Bác cũng chỉ rõ, cách mạng Nga và cách
4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,2000, tr.274.
Trang 8mạng Việt Nam phải đi theo chủ nghĩa Mác – Lênin, phải đi theo hệ tư tưởng củagiai cấp công nhân.
Về mục tiêu của cách mạng Việt Nam, Bác Hồ cho rằng giành độc lập dân
tộc phải đi lên chủ nghĩa xã hội Cách mạng Việt Nam phải trải qua hai cuộc cáchmạng là cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa, giành độclập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ, chỉ có cách mạng vôsản là cách mạng triệt để, vì lợi ích của đại đa số dân chúng Thông qua giới thiệunhững cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, từ Cách mạng tư sản Mỹ (1776) đếnCách mạng tư sản Pháp (1789), từ Công xã Pari (1871) đến Cách mạng Thángmười Nga (1917) và sau khi so sánh Cách mạng tư sản với Cách mạng vô sản
Người nêu rõ: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thànhcông, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do,bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Phápkhoe khoang bên An Nam”5 Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh: “làm sao cách mệnh rồithì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người Thế mớikhỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc”6
Như vậy, trong tác phẩm, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: phương hướng cơbản của cách mạng Việt Nam là phải đánh đổ đế quốc xâm lược, phong kiến phảnđộng để giải quyết vấn đề dân tộc, dân chủ Người đã đặt cách mạng Việt Nam vàophạm trù, quỹ đạo của cách mạng vô sản nghĩa là làm cách mạng dân tộc dân chủ,tiến lên chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản
Về lực lượng cách mạng, công nông là gốc của cách mệnh, học trò, nhà
buôn, điền chủ nhỏ là bầu bạn của công nông Ai mà bị áp bức càng nặng, thì lòngcách mệnh càng bền, chí cách mệnh càng quyết Cách mệnh là việc chung của cảdân chúng chứ không phải là việc của một hai người Lực lượng quần chúng đôngđảo nhưng phải dựa trên nền tảng liên minh công nông, lấy công - nông làm gốc:
“Công nông là gốc cách mệnh; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư
5 Hồ Chí Minh, Toàn tập,tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.280.
6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,2000, tr.270.
Trang 9bản áp bức, song không cực khổ bằng công nông; ba hạng ấy chỉ là bầu bạn củacách mệnh thôi”.
Bên cạnh đề cập đến vai trò của liên minh công nông trong khối đại đoàn kếtdân tộc, Người còn nêu lên: Muốn đoàn kết thì phải làm gì? “Muốn phát huy đượcphải giáo dục, giác ngộ cho quần chúng biết được tác hại do chính sách ngu dâncủa bọn đế quốc phong kiến Phải giảng lý luận cách mạng, làm cho phong tràocách mạng trở nên tự giác, chứ không phải tự phát, cách mệnh phải có chiến lược,sách lược đúng” Phải tuyên truyền mở rộng tầm nhìn của quần chúng nhân dân,không chỉ tình hình trong nước mà còn ở cả phạm vi quốc tế, nhận thức rõ ai làbạn, ai là thù
Về phương pháp cách mạng, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc là quan điểm
cách mạng bạo lực Người cho rằng giải phóng gông cùm nô lệ cho đồng bào, chonhân loại là công việc “to tát”, cho nên phải “dùng hết sức”, phải “quyết tâm thìlàm chắc được”, “thà chết tự do hơn sống làm nô lệ” Trong tác phẩm, Người phêphán các trào lưu manh động, bạo động: Cách mệnh không phải là bạo động, ámsát làm liều của một cá nhân nào đó: “ám sát là làm liều và kết quả ít, và giết thằngnày còn thằng khác, giết sao cho hết? Cách mệnh thì phải đoàn kết dân chúng bị ápbức để đánh đổ các giai cấp áp bức mình, chứ không phải nhờ năm ba người giếthai ba anh vua, chín mười anh quan mà được”
Nhưng phải “biết cách làm thì mới chóng” “Cách mệnh trước hết phải làmcho dân giác ngộ” Tiếp theo tư tưởng khởi nghĩa vũ trang quần chúng giành chínhquyền đề ra từ năm 1924, trong tác phẩm này, Nguyễn Ái Quốc phát triển thêm:
“dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không thắng nổi” “Đời nàylàm chưa xong, đời sau nối theo làm thì phải xong” Người chỉ ra những thiếu sótcủa những người đi trước như “xúi dân bạo động mà không bày cách tổ chức”,hoặc “làm cho dân quen tính ỷ lại mà quên tính tự cường” Tóm lại là phải có sáchlược, mưu chước, kế hoạch, biết lúc nào nên làm, lúc nào chưa nên làm
Trang 10Về đoàn kết quốc tế, Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ “Cách mạng Việt Nam là một
bộ phận của cách mạng thế giới Ai làm cách mạng trên thế giới là đồng chí củaViệt Nam” “Chúng ta cách mệnh thì cũng phải liên lạc tất cả những đảng cáchmệnh trong thế giới để chống lại tư bản và đế quốc chủ nghĩa (như Đệ tam quốc tế)”7 “An Nam muốn cách mệnh thành công, thì tất phải nhờ Đệ tam quốc tế”8.Trong quan hệ giữa cách mạng nước ta với bầu bạn thế giới, Người nhấn mạnh:
“Muốn người ta giúp cho thì trước hết mình tự giúp lấy mình đã” Cách mạnh vôsản ở chính quốc và cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa quan hệmật thiết với nhau và ảnh hưởng thúc đẩy nhau trong quan hệ bình đẳng “ViệtNam dân tộc cách mệnh thành công thì tư bản Pháp yếu, tư bản Pháp yếu thì côngnông Pháp làm giai cấp cách mệnh cũng dễ”
Trong tác phẩm Bác đã nhấn mạnh vai trò quan trọng hàng đầu của Đảng Cộng sản - nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam và việc lựa chọn mô hình nhà nước trong tương lai.
Về đảng cách mạng, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: muốn đưa cách mạng đến
thắng lợi, trước hết phải có đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnh mới thànhcông, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy Trong đảng phải có chủnghĩa làm cốt, ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo: “Đảng muốn vững thì phải cóchủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy”.Đảng thiếu chủ nghĩa như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam
“Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắcchắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”9 Sau này trong nhiều tác phẩm, HồChí Minh tiếp tục đề cập nhiều vấn đề quan trọng, cốt lõi về Đảng Cộng sản ViệtNam – Đảng cầm quyền, mà cốt lõi là đảng phải là trí tuệ, đạo đức, quang vinh, đểlãnh đạo giai cấp công nhân, dân tộc Việt Nam giữ vững độc lập dân tộc, đi lên chủnghĩa xã hội
7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000 tr.281.
8 Hồ Chí Minh,Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,2000 tr 287.
9 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, 2000 tr 268.
Trang 11Về mô hình nhà nước trong tương lai khi cách mạng thành công, Nguyễn
Ái Quốc đã khẳng định tinh thần: Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh thì nên làmcho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng sốnhiều, chớ để trong tay một bọn ít người Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dânchúng mới được hạnh phúc Nhận thức này đã giúp Hồ Chí Minh xác định rõ conđường giải phóng dân tộc Việt Nam theo quỹ đạo cách mạng vô sản và thiết lậpmột thể chế quyền lực thuộc về nhân dân theo mô hình nhà nước Xô - Viết Đóchính là con đường: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, để đi tới xã hộicộng sản chủ nghĩa Như vậy, khác với cuộc cách mạng vô sản ở các nước chínhquốc: giai cấp công nhân giải phóng mình, đi tới (giúp đỡ) giải phóng các dân tộc
bị áp bức và sau đó là giải phóng nhân loại, theo Hồ Chí Minh, khi tiến hành dântộc cách mệnh để giành lại độc lập cho Tổ quốc và tự do cho nhân dân, cách mạnggiải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa đã giải quyết được một phần của nhiệm
vụ giải phóng giai cấp, tạo cơ sở để đi tới giải phóng giai cấp hoàn toàn
Những nội dung cơ bản trong tác phẩm Đường cách mệnh là tư tưởng cốt
lõi về con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc Tác phẩm ra đời lúc bấy giờ đã
góp phần to lớn vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước một cách sáng
tạo, đúng đắn, kịp thời và có hiệu quả, tạo tiền đề cho sự ra đời của Đảng Cộng sảnViệt Nam
Tác phẩm đã chỉ rõ những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, chấm dứt thời
kỳ khủng hoảng về đường lối của cách mạng Việt Nam; nâng phong trào đấu tranh cuảcông nhân và phong trào yêu nước phát triển lên một trình độ mới – đấu tranh tự giác;góp phần tạo nên thắng của cách mạng Tháng Tám năm 1945 và công cuộc xây dựng nướcViệt Nam dân chủ cộng hoà Những tư tưởng trong tác phẩm đã góp phần giáo dục, đào tạomột thế hệ cán bộ cách mạng đầu tiên của Đảng-những hạt giống đỏ đầu tiên để nhân lênmột đội ngũ cán bộ Đảng, Nhà nước hùng hậu sau này
Trang 12Đây là tác phẩm lý luận, trở thành “cẩm nang” không chỉ của phong trào giảiphóng dân tộc Việt Nam xây dựng chế độ xã hội mới mà còn là lý luận chỉ đạo cảphong trào giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa trên thế giới.
Đến nay, những nội dung lý luận trong tác phẩm Đường cách mệnh vẫn còngiữ nguyên giá trị, nhiều vấn đề lý luận được Người đề cập cách đây 80 năm vẫn có
ý nghĩa thời sự ( như vấn đề tư các người cách mạng; vấn đề xây dựng đảng cầmquyền; lý luận cách mạng; Con đường cách mạng, lực lượng cách mạng) Nghiêncứu tác phẩm giúp chúng ta kiên định với con đường đổi mới và quyết tâm đưa sựnghiệp đổi mới nước ta đi đến thành công
Đối với giai đoạn hiện nay, tác phẩm Đường Cách Mệnh đã khẳng định sựlựa chọn con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh
là hoàn toàn có cơ sở khoa học và đúng đắn, để củng cố niềm tin và mục tiêu lýtưởng, củng cố niềm tin vào sự nghiệp cách mạng, kiên định mục tiêu độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội, đây là
sự lựa chọn rất sớm từ trong lịch sử của Bác Hồ, của Đảng và nhân dân ta, nhưngđây vẫn là vấn đề thời sự nóng bỏng đối với chúng ta hiện nay
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng đã vận dụng sáng tạo
tư tưởng của Người về con đường cách mạng trong tác phẩm để xác định ngày càng
rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
2 Sự vận dụng tư tưởng về con đường cách mạng trong tác phẩm
“Đường Kách mệnh”của Đảng ta hiện nay.
2.1 Những thành tựu nổi bật trong vận dụng và hiện thực hóa tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Thực hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng và con đườngcách mạng Việt Nam, ngay sau khi ra đời, Đảng ta vận dụng sáng tạo trong đề rađường lối lãnh đạo cách mạng và đã có những thành tựu nổi bật, độc đáo trong tưduy về con đường cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân; quá độ lên chủ nghĩa xãhội
Trang 13Thứ nhất, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội – nội hàm “cách mạng vô sản” được Bác Hồ đã
nêu trong tác phẩm, sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta đã và đang giành đượcnhững thắng lợi to lớn Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cáchmạng Tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời là mộttrong những thắng lợi nổi bật, vĩ đại nhất của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ
XX, đã làm cho chế độ thuộc địa nửa phong kiến ở nước ta bị xóa bỏ, một kỷnguyên mới mở ra, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đồngthời, góp phần quan trọng vào tiến trình cách mạng thế giới, phá vỡ hệ thống thuộcđịa của chủ nghĩa đế quốc, thực hiện vai trò tiên phong trong sự nghiệp giải phóngdân tộc và tiến bộ xã hội
Cách mạng Tháng Tám kết hợp với sức mạnh của chế độ mới - chế độ dânchủ nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ViệtNam tạo nên hợp lực to lớn, giành thắng lợi vẻ vang trong cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp, mà đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử (năm 1954) MiềnBắc hoàn toàn giải phóng, từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, trở thành hậuphương vững chắc cho cách mạng cả nước Hai mươi mốt năm kiên cường khángchiến chống Mỹ, cứu nước, tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng mà Đảng
đã vạch ra, với cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao
là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, nhân dân ta đã giành thắng lợi oanh liệt, kếtthúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thu non sông