TIỂU LUẬN TRIẾT học tư TƯỞNG TRIÊT học hồ CHÍ MINH về văn hóa và vận DỤNG XEM xét một số vấn đề về văn hóa ở nước TA HIỆN NAY

Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận thiên tài của cách mạng Việt Nam. Tư tưởng của Người là tài sản vô giá của Đảng, nhân dân và mỗi người dân Việt Nam. Hồ Chí Minh là người đưa chủ nghĩa Mác vào hiện thực Việt Nam và phát huy giá trị của nó linh hoạt, hiệu quả và mang sắc thái riêng. Về khía cạnh tư tưởng lý luận, chủ nghĩa MácLênin tư tưởng Hồ Chí Minh đã thổi một luồng gió mới vào trình độ lý luận của dân tộc, trong đó có nội dung triết học của dân tộc Việt Nam.

Mở đầu

Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận thiên tài của cách mạng Việt Nam Tư tưởng của Người là tài sản vô giá của Đảng, nhân dân và mỗi người dân Việt Nam Hồ Chí Minh là người đưa chủ nghĩa Mác vào hiện thực Việt Nam và phát huy giá trị của nó linh hoạt, hiệu quả và mang sắc thái riêng Về khía cạnh tư tưởng lý luận, chủ nghĩa Mác-Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh đã thổi một luồng gió mới vào trình độ lý luận của dân tộc, trong đó có nội dung triết học của dân tộc Việt Nam

Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng của tư tưởng triết học Việt Nam, phản ánh bước phát triển nhảy vọt về chất của tư duy triết học dân tộc trong thời đại mới Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh là phương pháp luận của triết học Mác-Lênin được vận dụng, chuyển hóa vào cách mạng Việt Nam nhưng có sự đặc sắc riêng có của Hồ Chí Minh

Với bề dày truyền thống suốt mấy nghìn năm dựng và giữ nước của dân tộc Việt Nam, văn hóa nói chung và tư tưởng triết học về văn hóa Việt Nam

có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần và tư duy lý luận dân tộc Là người con ưu tú của dân tộc, Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc tới văn hóa

và xây dựng nền văn hóa mới Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh là nội dung quan trọng trong toàn bộ hệ thống tư tưởng triết học của Người Nó thể hiện sâu sắc và toàn diện những nội dung cơ bản về một nền văn hóa mới- văn hóa Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh

Tìm hiểu tư tưởng triết học Hồ Chí Minh vừa là vinh dự vừa là trách nhiệm của mỗi chúng ta hôm nay Nó góp phần nâng cao nhận thức và củng

cố niềm tin của mỗi người về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tạo ra kháng thể miễn dịch, loại bỏ những tàn dư và thù địch trên mặt trận văn hóa tư tưởng, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Nội dung

1 Tư tưởng triết học Hồ Chí minh về văn hóa

1.1 Thế giới quan Hồ Chí Minh về văn hóa

Dưới góc độ triết học, tư tưởng triết học Hồ Chí Minh về văn hóa chính

là thế giới quan duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin về văn hóa gắn với điều kiện cụ thể của Việt Nam Thế giới quan đó được thể hiện sâu sắc và triệt để trong quan niệm của Hồ Chí Minh về văn hóa Người viết: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là tổng hợp mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời sống và đòi hỏi

của sự sinh tồn” 1

Quan điểm của Hồ Chí Minh thể hiện đầy đủ tư duy triết học, cụ thể là quan điểm duy vật biện chứng về lịch sử Tư tưởng trên khẳng định nguồn gốc của văn hóa xuất phát từ nhu cầu hiện thực của con người, nhằm phục vụ trực tiếp cho nhu cầu về đời sống vật chất và tinh thần của họ Chính nhu cầu

đó thúc đẩy con người sáng tạo ra ra các giá trị văn hóa Con người là chủ thể sáng tạo và là đối tượng, mục đích của văn hóa Văn hóa là sự phát huy và hiện thực hóa năng lực bản chất của con người Văn hóa được con người tạo

ra không nằm ngoài những khả năng hiện thực đang có của môi trương, hoàn cảnh lịch sử cụ thể Bởi vì nó là phương thức tồn tại và biểu hiện của nó là sự thích ứng của con người trong những hoàn cảnh nhất định Tức là tư tưởng triết học về văn hóa của Hồ Chí Minh khẳng định một lần nữa ý thức xã hội phản ảnh tồn tại xã hội theo đúng quan điểm triết học Mác-Lênin

1 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 1995, TËp 3, tr 431.

Đồng thời tư tưởn trên con xác định được cấu trúc của văn hóa Đó là văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần Văn hóa bao gồm cả ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật( văn hóa vật chất) và các công cụ, phương tiện đáp ứng nhu cầu ăn, ở, mặc, đi lại, giao tiếp( văn hóa vật chất) Văn hóa, trong quan niệm của Hồ Chí Minh không phải là những giá trị mà con người đã tạo ra nói chung mà là các giá trị mà nhân loại đã sáng tạo ra và phục vụ nhu cầu của con người Những sản phẩm khác, đi người với lợi ích dân tộc, giai cấp, nhân loại thì không phải là văn hóa Những sản phẩm đó cần phải được loại bỏ

Bên cạnh đó, trong toàn bộ tư tưởng triết học Hồ Chí Minh, người thường dùng văn hóa với nghĩa hẹp, đó là văn hóa tinh thần, là hoạt động sản xuất ra các giá trị tinh thần nhằm phục vụ cho nhu cầu con người hướng tới các giá trị chân, thiện, mỹ Còn văn hóa vật chất chẳng qua chỉ là vật thể hóa các giá trị văn hóa tinh thần, truyền tải các giá trị văn hóa tinh thần Với cách hiểu như vậy, văn hóa là một mặt của đời sống tinh thần xã hội Nó là bộ phận quan trọng cùng với đời sống vật chất làm nên đời sống xã hội con người trong mối quan hệ biện chứng với đời sống vật chất

Từ quan niệm về văn hóa theo tư tưởng triết học Hồ Chí Minh, không chỉ nhận thức quan niệm về văn hóa mà còn xác định phương pháp luận cụ thể trong nhận thức, xây dựng và phát triển nền văn hóa nước ta hiện nay Nhiệm vụ đó bao gồm cả việc xây dựng và cải tao được tiến hành trong quá trình xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của đất nước Xây dựng văn hóa gắn với con người, xuất phát từ con người và phục vụ con người và hoàn thiện con người mới xã hội chủ nghĩa

1.2 Quan niệm Hồ Chí Minh về bản sắc, bản chất của văn hóa

Tư tưởng triêt học Hồ Chí Minh về bản sắc, bản chất của văn hóa bao giờ cũng bao hàm nội dung, tính chất của quan hệ hài hòa Đó là mối quan hệ hài hòa với tự nhiên và với con người Cốt lõi trong mối quan hệ hài hòa đó là

sự thống nhất tính dân tộc và nhân loại và vấn đề đại đoàn kết dân tộc

Với Hồ Chí Minh, văn hóa không phải là một khái niệm mơ hồ, chung chung mà nó là cụ thể hàng ngày trong chính cuộc sống con người Văn hòa

là sự hài hòa trong cách cư xử của con người đối với tự nhiên Người khẳng định:

“ Mùa xuân là tết trồng cây Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”

Con người là một bộ phận của tự nhiên nhưng con người làm chủ với

tự nhiên, nhưng không tàn phá tự nhiên mà phải cải tạo tự nhiên, để tự nhiên trở thành nguồn sức mạnh, phục vụ lợi ích cho chính con người Các giá trị văn hóa mà con người tạo ra bắt nguồn từ những tiền đề vật chất nhất định, trong đó có hoàn cảnh tự nhiên Và xuất phát từ nhu cầu, mục đích hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của con người trong khi đó điều kiện hoàn cảnh tự nhiên không thay đổi hoặc cạn kiệt dần nên quá trình sáng tạo văn hóa là quá trình con người quan hệ hài hòa với hoàn cảnh tự nhiên xung quanh mình

Trên tất cả, con người phải cư xử hài hòa với mọi người xung quanh hay với chính bản thân mình Ngay trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, tư tưởng triết học Hồ Chí Minh được biểu hiện trong quan niệm về đối tượng chiến đấu của nhân dân và cách mạng Việt Nam Người quan niệm: cuộc chiến đấu của chúng ta không đánh vào nước Pháp và những người dân lương thiện của nước Pháp, chúng ta đánh chủ nghĩa thực dân Pháp đang đàn

áp và bóc lột Đông Dương Tính hài hòa được thể hiện trong quan niệm của

Hồ Chí Minh về đối tượng chiến đấu và mối quan hệ hài hài, đoàn kết giữa

dân tộc Việt Nam và dân tộc Pháp và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới Tất cả mọi người trên thế giới dù ở quốc gia, dân tộc nào cũng đều tìm thấy điểm chung trong lý tưởng của mình Là một người cộng sản chân chính nhưng Hồ Chí Minh vẫn tiếp thu và tìm thấy điểm chung của nhiều vĩ nhân trong lịch sử tư tưởng nhân loại, bởi tinh thần nhân đạo, chủ nghĩa nhân văn sâu sắc của họ Người tự nhận mình là học trò của những vị sáng lập ra các tôn giáo lớn như : Thích Ca Mâu Ni, Khổng Tử, Giê Su, của các vị cách mạng tiền bối như Tôn Dật Tiên, C Mác Có lẽ vì thế mà một nhà văn - nhà báo phương Tây đã có nhận xét tinh tế về Người: "ở con người Hồ Chí Minh mỗi người đều thấy hiển hiện của nhân vật cao quý nhất, bình dị nhất và được yêu quý nhất trong gia đình mình…Hình ảnh Hồ Chí Minh được hoàn chỉnh với sự khôn ngoan của Phật, lòng bác ái của Chúa, triết học của C Mác, thiên tài cách mạng của V I.Lênin và tình cảm của một người chủ gia tộc, tất cả bao bọc trong dáng dấp rất tự nhiên" Hồ Chí Minh đã gạn đục khơi trong, tiếp thu những giá trị của tôn giáo như: Đạo lý uống nước nhớ nguồn của đạo thờ tổ tiên, quan niệm nhân nghĩa của đạo Nho, từ bi của Phật, bác ái, bình đẳng của Chúa Người nói:"Chúa Giê Su dạy: Đạo đức là bác ái, Phật Thích

Ca dạy: Đạo đức là từ bi, Khổng Tử dạy: Đạo đức là nhân nghĩa” Người còn chỉ ra sự tương đồng của các tôn giáo là: "Mục tiêu cao cả của Phật Thích Ca

và Chúa Giê Su đều giống nhau: Thích Ca và Giê Su đều muốn mọi người có cơm ăn, áo mặc, bình đẳng chú, tự do và thế giới đại đồng” Người đánh giá cao ưu điểm của Nho giáo là trọng tu dưỡng cá nhân và Người đưa ra lời khuyên: "… chúng ta hãy tự hoàn thiện mình, về mặt tinh thần bằng cách đọc các tác phẩm của Khổng Tử, về mặt cách mạng thì cần đọc các tác phẩm của V.I.Lênin"

Những nội dung trên, một phần nào đó giúp chúng ta nhận thức tư tưởng biện chứng Hồ Chí Minh về văn hóa trong đó nổi bậc là sự thống nhất

và đấu tranh của hai mặt đối lập trong một chủ thể Hồ Chớ Minh phõn biệt rừ

“đối tỏc” và “ đối tượng” ở nước Phỏp và nền văn húa Phỏp Đú cũng là những bài học sõu sắc trong tư tưởng triết học Hồ Chớ Minh núi riờng và tư tưởng Hồ Chớ Minh với tư cỏch là một chỉnh thể núi chung

Trong quan niệm của Hồ Chớ Minh, văn húa luụn là văn húa của dõn tộc trong mối quan hệ biện chứng với văn húa thế giới Khi núi về giỏ trị văn húa nhõn văn của con người, Hồ Chớ Minh khẳng định: bất kỳ dõn tộc nào cũng cú những giỏ trị văn húa riờng, dõn tộc nào văn húa ấy Và “Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng”, “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc Đó là một truyền thống quí báu của ta Từ xa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn,

nó lớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nớc và lũ cớp nớc”2 Nhưng bất kỳ dõn tộc nào cũng yờu sự lành và ghột sự dữ, cú tớnh nhõn văn, nhõn đạo, yờu thương con người, khoan dung độ lượng Trong Đề cương văn húa soạn thỏa năm 1943, Đảng ta xỏc định nguyờn tắc: “ Dõn tộc húa, đại chỳng húa, khoa học húa” để phỏt triển nền văn húa nước nhà Những quan điểm đú được Hồ Chớ Minh xỏc định trong Bỏo cỏo chớnh trị Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Người viết: “ Xỳc tiến cụng tỏc văn húa để đào tạo con người mới và cỏn bộ mới cho cụng cuộc khỏng chiến, kiến quốc Phải triệt để tẩy trừ mọi di tớch thuộc địa và ảnh hưởng nụ dịch của văn húa đế quốc Đồng thời phỏt triển những truyền thống tốt đẹp của văn húa dõn tộc và hấp thụ những cỏi mới của văn húa tiến bộ thế giới, để xõy dựng một nền văn húa Việt Nam cú tớnh chất dõn tộc, khoa học và đại chỳng”3

Quan điểm đú là kết quả của sự nhận thức sõu sắc về đặc điểm và quy luật tồn tại và phỏt triển của văn húa Văn húa vừa mang những giỏ trị đặc trưng riờng cú của từng quốc gia dõn tộc, thậm chớ của từng giai cấp, chế độ,

2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, Tập 6, tr 171.

3 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 1996, Tập 6, tr 173.

nhưng cũng vừa mang những giá trị chung, phổ biến của toàn nhân loại trong giai đoạn cụ thể hay theo chiều dài lịch sử Văn hóa luôn có sự giao thoa và tiếp biến Vì vậy, mỗi quốc gia dân tộc, mỗi chế độ xã hội cần xác định và giữ vững những giá trị văn hóa mang bản sắc của mình nhưng đồng thời phải mở rộng giao lưu, học hỏi những thành tựu văn hóa của các quốc gia, dân tộc, các nền văn hóa khác để làm giàu, sinh động và xây dựng nền văn hóa của mình

đủ sức đáp ứng nhu cầu của những chủ thể hưởng thụ nó

Trong tất cả các giá trị văn hóa của dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc mang nhiều nét độc đáo về cả lý luận và thực tiễn Lối diễn đạt ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, Người khẳng định tư tưởng triết học của mình qua tư tưởng về đoàn kết dân tộc qua nhiều tác phẩm, nhiều mẫu chuyện, nhiều câu thơ Nhưng tựu trung lại là “ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công” Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định mâu thuẩn nội tại là động lực của sự phát triển của mỗi sự vật hiện tượng trong thế giới Nhưng Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo, linh hoạt trong sự bổ sung những yếu tố “dân tộc học” của Châu Á Đoàn kết là nguồn gốc của thắng lợi đúng như quy luật hình thành dân tộc Việt Nam và lịch sử Việt Nam

đã khẳng định điều đó Nhưng đoàn kết theo tư tưởng triết học Hồ Chí Minh không phải là đoàn kết xuôi chiều mà nó được hình thành từ những nguyên nhân tác động cùng chiều và trong mối quan hệ biện chứng với đấu tranh

Đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có mục đích cụ thể Chính mục đích chung này là nguyên nhân cùng chiều trong tư tưởng đoàn kết Hồ Chí Minh Tháng Tám năm 1945, những điều kiện khách quan và chủ quan cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc đã hội tụ chín muồi, thời cơ tổng khởi

nghĩa đã đến, lãnh tụ Hồ Chí Minh kêu gọi toàn thể đồng bào: “Giờ quyết

định cho vận mệnh dân tộc đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem

sức ta mà tự giải phóng cho ta” Trong đoàn kết quốc tế cũng như vậy, Hồ Chí

Minh tìm thấy mối liên hệ giữa cách mạng Việt Nam và phong trào đấu tranh của các bạn Lào, Miên nên đã xây dựng ba nước Đông Dương trong một phong trào chung, đánh đuổi kẻ thù chung, cùng mục tiêu giành lấy độc lập dân tộc cho đất nước mình

1.3 Phép biện chứng trong tư tưởng triết học Hồ Chí Minh về văn hóa

Hồ Chí Minh cụ thể hóa quy luật về tính phụ thuộc của văn hóa đối với kinh tế và chính trị Như đã trình bày ở trên, Hồ Chí Minh sử dụng khái niệm văn hóa theo nghĩa hẹp Văn hóa là những hoạt động sản xuất ra các giá trị tinh thần, nhằm hình thành ở con người khát vọng vươn tới giá trị chân, thiện,

mỹ Do đó, văn hóa là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng chịu sự chi phối trong mối quan hệ biện chứng với cơ sở hạ tầng Người khẳng định: “ văn hóa

là một kiến trúc thượng tầng, những cơ sở hạ tầng của xã hội có kiến thiết rồi văn hóa mới kiến thiết được và đủ điều kiện phát triển được” 4 Và “ văn hóa, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị”5

Trong mối quan hệ biện chứng đó, văn hóa tác động và có vai trò to lớn đối với kinh tế và chính trị Văn hóa là nền tảng, động lực của sự phát triển kinh tế, xã hội, phục vụ cho giai cấp, cho nhân dân Người viết : “ trình độ văn hóa của nhân dân nâng cao sẽ giúp chúng ta đẩy mạnh công cuộc khôi phục kinh tế, phát triển dân chủ…cần thiết để xây dựng nước ta thành một nước hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”6

Với tư duy biện chứng về văn hóa, Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ của văn hóa “phải soi đường cho quốc dân đi”7, và “ trong công cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề phải chú ý đến, cùng phải coi trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn”8 Bởi vì, theo Hồ Chí Minh, “ nói đến đời sống

4 Hå ChÝ Minh, V¨n ho¸ nghÖ thuËt lµ mét mÆt trËn, Nxb V¨n häc, Hµ Néi 1981, tr 345.

5 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 1995, TËp 6, tr 369.

6 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 1995, TËp 8, tr 281- tr 282.

7 Hå ChÝ Minh, VÒ v¨n ho¸, B¶o tµng Hå ChÝ Minh xuÊt b¶n, Hµ Néi 1997, tr 320.

8 Hå ChÝ Minh, V¨n ho¸ nghÖ thuËt lµ mét mÆt trËn, Nxb V¨n häc, Hµ Néi 1981, tr 345.

thì phải nói cả đời sống vật chất và đời sống tinh thần”9 Quan điểm duy vật biện chứng của Hồ Chí Minh về văn hóa là cơ sở lý luận cho quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Văn hóa là một dòng chảy liên tục Sự phát triển của văn hóa là sự thống nhất của hai quá trình: lọc bỏ những cái xấu, phản giá trị, phản tiến bộ

và kế thừa cái tốt, cái tinh hoa, cái có giá trị Theo Hồ Chí Minh, trong thời đại chúng ta, ai cũng ít nhiều mang những vết tích của xã hội cũ Nên theo Người, cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ, cái cũ mà phiền phức thì phải sữa đổi, cái

cũ mà tốt thì phải phát triển, cái hay mà mới thì phải làm Đây chính là sự kế thừa biện chứng trong nội dung tư tưởng triết học Hồ Chí Minh về văn hóa Quá trình kế thừa đó không có giới hạn về không gian và thời gian Người học tập văn hóa phương Tây, phương Đông và tìm thấy ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, chính ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin lại là yếu tố quyết định cho sự kế thừa truyền thống mấy nghìn năm chủ nghĩa yêu nước của dân tộc Đó là: “ Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Như vậy, tư tưởng biện chứng triết học Hồ Chí Minh khẳng định, văn hóa là một sự giao thao và kế thừa trong mối quan hệ với các bộ phận của kiến trúc thượng tầng và chịu sự quyết định của cơ sở hạ tầng

Để xây dựng nền văn hóa Việt Nam, Hồ Chí Minh phát hiện những mâu thuẫn trong quá trình phát triển văn hóa và coi văn hóa là một mặt trận phải đấu tranh Đó là mâu thuẫn giữa các mặt đối lập đang còn tồn tại trong đời sống văn hóa của nhân dân, là cái cũ, lạc hậu với cái mới, tiến bộ; giữa cái thiện và cái ác; giữa đẹp và xấu; truyền thống và phản truyền thống…Đồng thời người xác định phương pháp giải quyết là sự kết hợp giữa loại bỏ và xây dựng trên quan điểm biện chứng Vì vậy, Hồ Chí Minh phê phán những thói

9 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 2000, TËp 10, tr 660.

lai căng văn hóa, quá đề coi văn hóa ngoại, cọi nhẹ văn hóa dân tộc Người cảnh báo: “ Có những trí thức Việt Nam rất thông thuộc lịch sử, địa lý và các chuyện thần thoại của nước Pháp, Hy Lạp và La Mã Nhưng khi hỏi đến các

vị anh hùng là tổ tiên, ông cha mình, hỏi đến địa lý nước mình thì mù tịt…coi chừng có nhiều người Việt Nam lại không hiểu rõ lịch sử, đất nước, con

người và những cái vốn quý báu của mình bằng người nước ngoài” 10 Vì vậy,

người yêu cầu: “ Phải chú ý phát huy hết cốt cách dân tộc, lột cho hết tình

thần dân tộc… để cổ vũ đồng bào ta, để giáo dục con cháu ta” 11 Và để thực

hiện được điều đó, giải quyết những mâu thuẫn trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn coi trọng giáo dục Lấy giáo dục là phương pháp cơ bản để cảm hóa con người bỏ cái xấu, cái ác để xây dựng nền văn hóa mới của nước nhà

Tóm lại, tuy không có những tác phẩm triết học riêng biệt bàn về văn hóa nhưng trong toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh có những giá trị triết học sâu sắc về vấn đề này Nó làm sáng tỏ những đặc điểm cơ bản nhất của quan niệm, sự tồn tại và phát triển của văn hóa cũng như nhưng mâu thuẫn nội tại

và phương pháp để xây dựng nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa

2 Vận dụng những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa để xem xét một số vấn đề về văn hóa hiện nay

2.1Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh tầm nhìn của thời đại

Những quan niệm về văn hóa trong tư tưởng triết học Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị thời sự và cấp bách trong xem xét những vấn đề văn hóa

10 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 1996, TËp 12, tr 556- tr 557.

11 Hå ChÝ Minh, Toµn tËp, Nxb CTQG, Hµ Néi 1995, TËp 3, tr 221.