Xung đột dân tộc là một khái niệm với nội hàm rộng, bao hàm cả xung đột giữa các giai cấp, tầng lớp trong nội bộ dân tộc; cả xung đột giữa các tộc người trong cùng một dân tộc và cả xung đột giữa các quốc gia dân tộc với nhau. Xung đột dân tộc là một dạng cao của xung đột xã hội, nó diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự, tôn giáo và ý thức hệ… Hình thức các cuộc xung đột sắc tộc, dân tộc rất đa dạng; như xung đột mâu thuẫn quyền lực chính trị giữa các phe phái; xung đột về tranh chấp lãnh thổ, biên giới giữa các dân tộc; đối đầu, cạnh tranh quyết liệt giữa các tôn giáo hoặc giữa các giáo phái; tranh chấp về quyền lợi kinh tế, quản lý, khai thác tài nguyên; xung đột do phân biệt chủng tộc, đòi ly khai thành lập nhà nước độc lập... Chính vì vậy nghiên cứu vấn đề xung đột dân tộc có ý nghĩa quan trọng đối với việc ổn định và phát triển của mỗi quốc gia dân tộc, cũng như đối với công cuộc đấu tranh của nhân loại tiến bộ vì hòa bình, độc lập dân tộc, đân chủ và tiến bộ xã hội.
Trang 1VẤN ĐỀ XUNG ĐỘT DÂN TỘC TRÊN THẾ GIỚI
VÀ QUAN HỆ DÂN TỘC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1 VẤN ĐỀ XUNG ĐỘT DÂN TỘC TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY.
Xung đột dân tộc là một khái niệm với nội hàm rộng, bao hàm cả xung đột giữa các giai cấp, tầng lớp trong nội bộ dân tộc; cả xung đột giữa các tộc người trong cùng một dân tộc và cả xung đột giữa các quốc gia dân tộc với nhau Xung đột dân tộc là một dạng cao của xung đột xã hội, nó diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự, tôn giáo và ý thức hệ… Hình thức các cuộc xung đột sắc tộc, dân tộc rất đa dạng; như xung đột mâu thuẫn quyền lực chính trị giữa các phe phái; xung đột
về tranh chấp lãnh thổ, biên giới giữa các dân tộc; đối đầu, cạnh tranh quyết liệt giữa các tôn giáo hoặc giữa các giáo phái; tranh chấp về quyền lợi kinh tế, quản lý, khai thác tài nguyên; xung đột do phân biệt chủng tộc, đòi ly khai thành lập nhà nước độc lập Chính vì vậy nghiên cứu vấn đề xung đột dân tộc có ý nghĩa quan trọng đối với việc ổn định và phát triển của mỗi quốc gia dân tộc, cũng như đối với công cuộc đấu tranh của nhân loại tiến bộ vì hòa bình, độc lập dân tộc, đân chủ và tiến bộ xã hội
Bước sang thiên niên kỷ mới, thế giới đang đứng trước những vấn đề hết sức phức tạp, trong đó xung đột dân tộc, sắc tộc trên thế giới diễn ra khá rộng khắp và đe dọa nghiêm trọng độc lập dân tộc, hòa bình, ổn định và an ninh của nhiều quốc gia và các khu vực trên thế giới Đánh giá tình hình thế giới hiện nay, Đảng ta khẳng định: “Trong những năm tới, trên thế giới, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn … nhưng vẫn tiềm ẩn những yếu
tố bất trắc khó lường”(1)… “Những cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột vũ
1 ĐCSVN, Văn kiện ĐHĐB to n qu àn qu ốc lần thứ X, Nxb CTQG, H 2006, tr.21.
Trang 2trang, xung đột dân tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật
đổ, tranh chấp về lãnh thổ và tài nguyên thiên nhiên tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi với tính chất ngày càng phức tạp”(2) Có thể nói rằng hiện nay mâu thuẫn
và xung đột dân tộc, sắc tộc đang diễn ra ở khắp các châu lục trên thế giới
Ở châu Âu, mặc dù với sự hình thành của Liên minh Châu Âu (EU) làm cho quá trình nhất thể hoá về kinh tế, chính trị, tiền tệ diễn ra mạnh mẽ… nhưng xung đột dân tộc, sắc tộc vẫn bùng nổ ở nhiều nơi, gây nên tình hình mất ổn định nghiêm trọng Điểm nóng đầu tiên phải kể đến là sự phân hoá của Liên bang Nam Tư do sự xung đột giữa cộng đồng người Xéc-bi và người Bô-xni-a Héc-xê-gô-vi-na với người Croát-ti-a; kế đến là phong trào ly khai của người An-ba-ni ở Cô-xô-vô là một trong những nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến Cô-sô-vô nồi da nấu thịt năm 2001; cuộc xung đột dai dẳng giữa hai quốc gia láng giềng ác-mê-ni-a và A-zéc-bai-dan cùng tranh chấp tỉnh Na-go-ra-nưi Ca-ra-bắc; cuộc chiến giữa cộng đồng người theo đạo Tin lành với cộng đồng Thiên chúa giáo ở nước Anh; tình hình tranh chấp giữa cộng đồng người Síp (gốc Thổ-nhĩ-kỳ) với người Síp gốc Hy-lạp và mới đây nhất là cuộc xung đột chính trị giữa Liên bang Nga với Cộng hoà Gru-zia về vấn đề Áp-kha-zia và Nam Ô-sét-tia
Ở châu Á, điển hình như phong trào đòi độc lập của người Cuốc ở I-rắc
và Thổ-nhĩ-kỳ đòi thành lập nhà nước Kuốc-đi-xtăng; phong trào ly khai đòi độc lập ở Tây Tạng ở Trung quốc do Đạt-lai Lạt-ma theo đuổi từ nhiều năm qua Khu vực tây Nam Á vẫn nóng lên với cuộc xung đột kéo dài giữa ấn-độ
và Pa-ki-xtan ở khu vực Ca-sơ-mia Bên cạnh đó cuộc chiến đòi ly khai của phong trào “Những con hổ giải phóng Ta-min” ở Xri-lan-ca, phong trào đòi độc lập ở Đông Ti-mo những năm qua và A-xê ở In-đô-nê-xi-a hiện nay; đặc biệt xung đột giữa I-xra-en và Pa-le-xtin kéo dài hàng chục năm qua đã giết
2 ĐCSVN, Văn kiện ĐHĐB to n qu àn qu ốc lần thứ X, Nxb CTQG, H 2006, tr.21.
Trang 3hại hàng ngàn người dân vô tội và tạo sự bất ổn nghiêm trong ở khu vực Tây Á… đó là những vấn đề phức tạp và nhạy cảm ở khu vực châu Á trước đây cũng như hiện nay
Ở châu Phi, các cuộc xung đột đẫm máu giữa các bộ tộc người Hu-tu
và người Tút-xi ở U-gan-đa, phong trào Hồi giáo cực đoan ở An-giê-ri, Xu-đăng và cuộc chiến tranh giữa Ê-rơ-tê-ri-a và Ê-ti-ô-pi Còn ở châu Mỹ và châu Đại dương luôn xảy ra xung đột giữa người gốc Âu với thổ dân bản địa; vấn đề phân biệt chủng tộc giữa người da đen với người da trắng ở Hoa-kỳ; xung đột giữa cộng đồng người nói tiếng Pháp với người nói tiếng Anh ở Ca-na-đa… đã và đang tạo nên nhiều bất ổn cho các châu lục này
Từ những sự kiện trên cho thấy rằng vấn đề dân tộc, sắc tộc thực sự là vấn đề phức tạp, căng thẳng gây nên cho các quốc gia những hậu quả hết sức nặng nề cả về kinh tế, chính trị, văn hoá-xã hội và môi trường; đe doạ hoà bình, an ninh các khu vực và thế giới Người ta tính rằng cho đến những năm cuối của thế kỷ XX, lịch sử loài người đã từng phải hứng chịu khoảng 15.000 cuộc chiến tranh lớn nhỏ, làm khoảng 3 tỷ 650 triệu người chết Theo bản báo cáo: “Những cuộc xung đột vũ trang cuối thời kỳ chiến tranh lạnh 1989-1992” của Viện nghiên cứu quốc tế về hòa bình ở Oslo (Na uy), số lượng các cuộc chiến tranh nhỏ tăng lên tới 82 cuộc, liên quan ít nhất tới 64 quốc gia, đặc biệt đẫm máu là ở châu Âu, nơi không có chiến sự kể từ 40 năm trước Các cuộc xung đột dân tộc năm 1992 làm chết 70.000 người và năm 1995 con số người chết không dưới 100.000 người Cũng theo thông tin của Viện này, năm 1989
có 36 cuộc, năm 1994 có 32 cuộc và năm 1995 có 30 cuộc xung đột xảy ra trong 25 vùng trên thế giới Theo một thống kê khác, chỉ trong vong 4 năm sau chiến tranh lạnh (Tính đến tháng 10 - 1995), trên toàn thế giới có 38 cuộc
Trang 4xung đột vũ trang và chiến tranh cục bộ làm 1,5 triệu người chết, 2,8 người bị thương và tàn phế, 27 triệu người phải tị nạn chiến tranh
Mâu thuẫn và xung đột dân tộc, sắc tộc trên thế giới có rất nhiều nguyên nhân khác nhau: cả nguyên nhân bên trong, nguyên nhân bên ngoài;
có nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gián tiếp, trong đó nổi lên là do một số nguyên nhân cơ bản sau:
Thứ nhất: Những nguyên nhân do lịch sử để lại.
Đó là những mâu thuẫn từ xa xưa để lại, tích tụ hàng thế kỷ trước đây
và nay khi có điều kiện, những mâu thuẫn này lại trỗi dậy, nếu không phát hiện và có biện pháp ngăn chặn kịp thời, rất dễ bùng phát thành xung đột Mọi hiềm khích, nhìn chung đều nẩy sinh từ các vấn đề nhạy cảm như sắc tộc, tôn giáo, tư tưởng, tâm lý, lợi ích kinh tế, lãnh thổ… Các quan hệ trên các lĩnh vực đó in sâu vào ý thức, tiềm thức của cư dân cộng đồng Mọi sự động chạm đến quyền và lợi ích dân tộc, mọi hành động áp bức, xâm lược đều để lại ký
ức sâu sắc trong nhân dân Vì vậy, các hiềm khích và mâu thuẫn dân tộc trong lịch sử luôn chất chứa, âm ỉ và khi gặp sự kích động hay có điều kiện thì bùng phát thành xung đột
Thứ hai: Do âm mưu, thủ đoạn chống phá của chủ nghĩa đế quốc và
các thế lực cực đoan trong các dân tộc
Chủ nghĩa đế quốc đã, đang và sẽ vẫn là nguyên nhân trực tiếp và chủ yếu gây ra xung đột dân tộc và sắc tộc Chúng luôn rêu rao đấu tranh cho hòa bình, nhưng thực chất bên trong lại xúi giục, tiếp tay chia rẽ các dân tộc, hoặc tìm cách gây mất ổn định để dễ bề thống trị, xâm lược Hiện nay, chủ nghĩa
đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ ra sức lợi dụng mâu thuẫn và xung đột dân tộc, đã kích động chiến tranh để kiềm chế sự phát triển của các dân tộc, xé nhỏ và làm suy yếu các nước không nằm trong quỹ đạo của chúng Chúng ra
Trang 5sức lợi dụng tình hình đó để bán vũ khí, thử nghiệm vũ khí mới, vừa để thực thi áp đặt chủ nghĩa thực dân mới, chống phá lực lượng cách mạng, tiến bộ, lập chính phủ thân Mỹ như cuộc chiến ở Áp-ga-ni-xtan, I-rắc, Cô-sô-vô, Li-Băng… Đối với một số nước xã hội chủ nghĩa còn lại, chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ coi vấn đề dân tộc là mũi tiến công chiến lược, bằng chiến lược “Diễn biến hòa bình”, tìm mọi cách liên hệ và nuôi dưỡng những phần tử cực đoan trong các nước XHCN, nhằm chia rẽ đoàn kết dân tộc, kích động ly khai, đòi “tự trị” để làm suy yếu, đi đến xóa bỏ hoàn toàn chế độ xã hội chủ nghĩa trên thế giới
Thứ ba: Do sự thoái trào của chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thế giới.
Sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu đã tác động lớn đến vấn đề dân tộc Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế thoái trào, lực lượng dân chủ và tiến bộ trên thế giới mất đi chỗ dựa vững chắc Các lực lượng tiến bộ ở các dân tộc hoang mang, mất phương hướng chính trị, tình đoàn kết quốc tế suy giảm, dẫn đến suy yếu Đồng thời, các dân tộc thuộc thế giới thứ ba gặp nhiều khó khăn hơn trước, họ thiếu đi sự giúp đỡ trực tiếp của Liên Xô của hệ thống XHCN thế giới, thiếu đi trụ cột giữ vững hòa bình, an ninh thế giới Các trào lưu dân tộc chủ nghĩa thừa dịp bùng phát mạnh mẽ khắp nơi
Thứ tư: Do sai lầm trong giải quyết vấn đề dân tộc, sắc tộc của các
giai cấp cầm quyền
Có thể nói, sự bùng nổ xung đột, nội chiến dân tộc có nguyên nhân lớn
từ các chính sách sai lầm của Đảng và nhà nước cầm quyền, điều đó đã được thực tế chứng minh Ở các quốc gia đa dân tộc giai cấp cầm quyền và nhà nước đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong giải quyết mối quan hệ dân tộc (tộc người), cũng như giải quyết các vấn đề quốc gia dân tộc, nhiều quốc gia,
Trang 6thực hiện đồng hóa cưỡng bức, duy trì quan hệ bất bình đẳng dân tộc, phân biệt, chia rẽ dân tộc theo tư tưởng dân tộc sô vanh, dân tộc hẹp hòi, không quan tâm phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số Bên cạnh đó bộ máy công chức nhà nước yếu kém năng lực, quan liêu, tham nhũng, tranh giành quyền lợi mưu cầu lợi ích cá nhân, dẫn đến đời sống nhân dân khổ cực, kinh tế - xã hội lâm vào khủng hoảng, làm cho các dân tộc nổi dậy đấu tranh đòi ly khai, tự trị
Thứ năm: Do hệ quả của cuộc cách mạng khoa học, công nghệ hiện
đại để lại
Ngày nay, cách mạng khoa học, công nghệ hiện đại phát triển như vũ bão, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình toàn cầu hóa và khu vực hóa, đồng thời cũng làm thức tỉnh ý thức dân tộc, xu thế độc lập dân tộc tự chủ, tự cường tăng lên, cùng với nó là các lực lượng theo chủ nghĩa dân tộc tìm mọi cách cản trở và
cổ vũ, kích động trào lưu ly khai Mặt khác, do sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện thông tin, các ấn phẩm qua mạng Internet đã đe dọa nghiêm trọng bản sắc văn hóa dân tộc Các dân tộc tìm mọi cách giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc (tộc người), ý thức dân tộc trỗi dậy và dễ bị kích động phát triển thành chủ nghĩa dân tộc cực đoan, đòi ly khai, phân lập
Thứ sáu: Do sự kết hợp giữa vấn đề dân tộc và vấn đề tôn giáo ở từng
quốc gia dân tộc.
Thực chất điều này cũng nằm trong âm mưu thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa đế quốc lợi dụng vấn đề tôn giáo để gây mâu thuẫn và xung đột dân tộc Các cuộc xung đột dân tộc mang mầu sắc tôn giáo đều diễn ra dai dẳng, không kém phần quyết liệt như: Bắc Ailen, trung Đông, Tây tạng (Trung quốc) Vấn đề tôn giáo không chỉ ở một quốc gia mà còn mang tính khu vực và quốc tế, như: vấn đề đạo Hồi, đạo Thiên chúa
Trang 7Những cuộc xung đột dân tộc, sắc tộc trên thế giới từ trước đến nay để lại những hậu quả hết sức to lớn Không những chỉ ở quốc gia đó, mà còn ảnh hưởng lớn đến hòa bình, an ninh khu vực và quốc tế Trong vài thập kỷ vừa qua, hàng trăm vạn người đã chết vì chiến tranh xung đột, hàng triệu dân thường phải chạy tị nạn khắp nơi trong cảnh đói rét khốn cùng, hàng chục vạn phụ nữ, trẻ em chết đói Nhất là các cuộc xung đột ở châu Phi, Ban căng, Áp-ga-ni-xtan, đông Timo, Xéc-bi-a, Cô-sô-vô… Xung đột và nội chiến gây ra hậu quả nặng nề về kinh tế - xã hội, sự tàn phá các cơ sở kinh tế, văn hóa, tiềm lực quốc gia bị suy kiệt Các dân tộc anh em bị đẩy vào cảnh huynh đệ tương tàn, thù hằn sâu sắc Quan hệ tộc người, dân tộc bị rạn nứt, gây hậu quả nghiêm trọng Mặt khác xung đột dân tộc, sắc tộc phá vỡ sự đoàn kết quốc tế, làm suy yếu lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới, tạo điều kiện thuận lợi cho các thế lực thù địch, phản động lợi dụng kích động, chia rẽ Các nước đế quốc lợi dụng sự tương tàn của thời kỳ hậu chiến tranh ở các nước, các khu vực để bòn rút tài nguyên, áp đặt chủ nghĩa thực dân kiểu mới Nội chiến và xung đột dân tộc, sắc tộc còn để lại hậu quả nghiêm trọng
về môi trường trước mắt cũng như lâu dài Hàng ngàn tấn hóa chất độc hại, trăm ngàn tấn vũ khí trút xuống trái đất, điều đó không phải ngay một lúc có thể khắc phục được, mà phải chi hàng chục tỷ đôla trong thời gian dài mới giải quyết triệt để
Tóm lại, còn chủ nghĩa đế quốc thì nguy cơ xung đột dân tộc, sắc tộc còn hiện hữu, sự bất đồng về lợi ích và tư tưởng bá chủ, áp đặt giá trị của chủ nghĩa đế quốc lên các dân tộc là những nguyên nhân sâu xa dẫn đến xung đột
và nội chiến Xung đột dân tộc, sắc tộc để lại hậu quả to lớn cả về người và của cho nhân loại Sức tàn phá của nó nặng nề trên tất cả các lĩnh vực: Kinh
tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường Vì vậy chỉ có đứng vững trên lập trường GCCN, xuất phát từ lợi ích chính đáng của nhân dân lao động, vì sự
Trang 8tiến bộ của nhân loại, mới có thể giải quyết dứt điểm các mâu thuẫn và xung đột dân tộc trên thế giới, xây dựng một thế giới văn minh tiến bộ
2 QUAN HỆ DÂN TỘC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.
* Khái quát tình hình dân tộc Việt Nam:
Theo truyền thuyết, các dân tộc (các tộc người) trong đại gia đình dân tộc Việt Nam, cùng là con cháu của Lạc Long Quân - Âu Cơ, được nở ra từ một bọc trăm trứng, nửa theo mẹ lên núi, nửa theo cha xuống biển, cùng mở mang xây dựng non sông, với rừng núi trùng điệp, đồng bằng sải cánh cò bay
và biển Đông bốn mùa sóng vỗ Bờ cõi dân tộc Việt Nam liền một dải từ chỏm Lũng Cú (Bắc) đến xóm Rạch Tàu (Nam), từ đỉnh Trường Sơn (Tây) đến quần đảo Trường Sa (Đông) Các tộc người trong đại gia đình dân tộc Việt Nam cùng chung sống lâu đời trên một đất nước, có truyền thống yêu nước, đoàn kết giúp đỡ nhau trong chinh phục thiên nhiên và đấu tranh xã hội, trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước
Sống trên mảnh đất Đông Dương - nơi cửa ngõ nối Đông Nam Á lục địa với Đông Nam á hải đảo, Việt Nam là nơi giao lưu của các nền văn hoá trong khu vực Ở đây có đủ 3 ngữ hệ lớn trong khu vực Đông Nam Á, ngữ hệ Nam đảo và ngữ hệ Hán - Tạng Tiếng nói của các dân tộc Việt Nam thuộc 8 nhóm ngôn ngữ khác nhau Nhóm Việt - Mường có 4 dân tộc là: Chứt, Kinh, Mường, Thổ Nhóm Tày - Thái có 8 dân tộc là: Bố Y, Giáy, Lào, Lự, Nùng, Sán Chay, Tày, Thái Nhóm Môn - Khmer có 21 dân tộc là: Ba na, Brâu, Bru-Vân kiều, Chơ-ro, Co, Cơ-ho, Cơ-tu, Gié-triêng, Hrê, Kháng, Khmer, Khơ
Trang 9mú, Mạ, Mảng, M'Nông, Ơ-đu, Rơ-măm, Tà-ôi, Xinh-mun, Xơ-đăng, Xtiêng Nhóm Mông - Dao có 3 dân tộc là: Dao, Mông, Pà thẻn Nhóm Kađai có 4 dân tộc là: Cờ lao, La Chí, La ha, Pu péo Nhóm Nam đảo có 5 dân tộc là: Chăm, Chu-ru, Ê đê, Gia-rai, Ra-glai Nhóm Hán có 3 dân tộc là: Hoa, Ngái, Sán dìu Nhóm Tạng có 6 dân tộc là: Cống, Hà nhì, La hủ, Lô lô, Phù lá, Si la Mặc dù tiếng nói của các dân tộc thuộc nhiều nhóm ngôn ngữ khác nhau, song do các tộc người sống xen kẽ với nhau nên một tộc người thường biết tiếng của các tộc người khác có quan hệ hàng ngày, và dù sống xen kẽ với nhau, giao lưu văn hoá với nhau, nhưng các tộc người vẫn lưu giữ được bản sắc văn hoá riêng của mình Trong số 54 tộc người, có những tộc người vốn sinh ra và phát triển trên mảnh đất Việt Nam ngay từ thửa ban đầu, có những tộc người từ nơi khác lần lượt di cư đến nước ta Do vị trí nước ta giao lưu hết sức thuận lợi nên nhiều tộc người ở các nước xung quanh vì nhiều nguyên nhân đã di cư từ Bắc xuống, từ Nam lên, từ Tây sang, chủ yếu từ Bắc xuống, rồi định cư trên lãnh thổ nước ta Những đợt di cư nói trên kéo dài mãi cho đến trước Cách mạng Tháng tám năm 1945, thậm chí có bộ phận dân cư còn chuyển đến nước ta sau năm 1945, đây là những đợt di cư lẻ tẻ, do nhiều nguyên do khác nhau Trong cộng đồng dân tộc Việt Nam, dân số giữa các tộc người rất không đều nhau, có tộc người có số dân trên một triệu người như Tày, Thái nhưng cũng có tộc người chỉ có vài trăm người như Pu-Péo, Rơ-măm, Brâu Trong đó, tộc người Kinh là tộc người đa số, chiếm tỷ lệ lớn nhất trong dân cư nước ta, có trình độ phát triển cao hơn, là lực lượng đoàn kết, đóng vai trò chủ lực và đi đầu trong quá trình đấu tranh lâu dài dựng nước
và giữ nước, góp phần to lớn vào việc hình thành, củng cố và phát triển cộng đồng dân tộc Việt Nam
* Quan hệ dân tộc ở Việt Nam:
Trang 10Việt Nam, với đặc thù là một quốc gia đa tộc người Quá trình phát triển cùng với các tộc người bản địa sinh sống làm ăn, thì một số tộc người từ các vùng khác di cư đến và định cư ở Việt Nam, cùng với nhiều lý do khác nên quan hệ dân tộc ở Việt Nam, cũng có những mâu thuẫn nhất định, nhưng
ở Việt Nam chưa từng xảy ra chiến tranh, hay xung đột giữa các dân tộc
Tuy số dân và trình độ phát triển mọi mặt, có sự chênh lệch đáng kể, nhưng các dân tộc vẫn coi nhau như anh em một nhà, thương yêu đùm bọc lẫn nhau, chung sức xây dựng và bảo vệ tổ quốc, cả khi thuận lợi cũng như lúc khó khăn Ở nước ta không có tình trạng dân tộc đa số cưỡng bức, đồng hoá, thôn tính các dân tộc ít người, do đó cũng không có tình trạng dân tộc ít người chống lại dân tộc đa số Ngày nay, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, các dân tộc anh em trên đất nước ta tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, tăng cường đoàn kết, nỗ lực phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội Nhìn chung các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam đều bình đẳng, đoàn kết kể cả trong lịch sử trước đây cũng như hiện nay Hay nói cách khác xu hướng chủ đạo của quan hệ dân tộc ở nước ta
là bình đẳng, hợp tác và hòa hợp
Sự đoàn kết gắn bó của các tộc người trong đại gia đình dân tộc Việt Nam xuất phát từ một số lý do cơ bản sau:
- Các dân tộc trên đất nước ta có truyền thống đoàn kết trong đấu tranh dựng nước và giữ nước, xây dựng một cộng đồng dân tộc thống nhất
Trong cộng đồng dân tộc Việt Nam, nhiều dân tộc có chung cội nguồn Nói về nguồn gốc dân tộc Việt Nam đã có nhiều truyền thuyết như truyện "Quả bầu mẹ" giải thích các dân tộc có chung nguồn gốc; truyện “Đôi chim” đẻ ra hàng trăm, hàng ngàn trứng nở ra người Kinh, người Mường,