Tuyên ngôn của Đảng cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen soạn thảo, được xuất bản và công bố trước toàn thế giới ngày 24 tháng 2 năm 1848 tại Luân Đôn. Thực tiễn lịch sử chứng minh “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” ra đời đã thực sự trở thành cương lĩnh chính trị và kim chỉ nam cho hành động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, là ngọn cờ dẫn dắt giai cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế giới đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, giải phóng loài người thoát khỏi mọi áp bức bóc lột, xây dựng một xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Việc hoàn thành và công bố tác phẩm không phải là một sự kiện ngẫu nhiên mà được xuất phát từ những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội đã chín muồi, kết tinh của tinh hoa trí tuệ nhân loại và công sức lao động sáng tạo, bền bỉ của C.Mác và Ph.Ăngghen.
Trang 1Tuyên ngôn của Đảng cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen soạn thảo, được xuất bản và công bố trước toàn thế giới ngày 24 tháng 2 năm 1848 tại Luân Đôn Thực tiễn lịch sử chứng minh “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” ra đời đã thực sự trở thành cương lĩnh chính trị và kim chỉ nam cho hành động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, là ngọn cờ dẫn dắt giai cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế giới đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, giải phóng loài người thoát khỏi mọi áp bức bóc lột, xây dựng một xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Việc hoàn thành và công bố tác phẩm không phải là một sự kiện ngẫu nhiên mà được xuất phát từ những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội đã chín muồi, kết tinh của tinh hoa trí tuệ nhân loại và công sức lao động sáng tạo, bền bỉ của C.Mác và Ph.Ăngghen
Về tình hình kinh tế, xã hội Châu Âu những năm giữa thế kỷ XIX: cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất cơ bản hoàn thành đã thúc đẩy phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển Tuy nhiên, sự phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa cũng ngày càng bộc lộ rõ tính hạn chế của nó C.Mác và Ph.Ăngghen đã phân tích và đánh giá chính xác, toàn diện
về chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu, luận giải quá trình phát sinh, phát triển mâu thuẫn vốn có trong lòng xã hội tư bản, đồng thời chỉ ra mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản đã trở nên gay gắt Cùng với sự phát triển của hình thái kinh tế tư bản chủ nghĩa, giai cấp vô sản hiện đại ra đời và sớm bước lên vũ đài đấu tranh chống lại giai cấp tư sản Những cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản trong những năm 30, đầu những năm 40 của thế kỷ XIX đã cho thấy vai trò và sức mạnh to lớn của giai cấp vô sản, tiêu biểu là cuộc đấu tranh
Trang 2của công nhân dệt ở thành phố Ly-ông (Pháp) năm 1837; cuộc nổi dậy của công nhân dệt vùng Xilêdi (Đức) năm 1844; phong trào Hiến chương ở Anh kéo dài 10 năm (1838-1848),…Tuy các cuộc đấu tranh đó đều thất bại, nhưng
ý thức chính trị của giai cấp vô sản đã được xác định, đó là ý thức đấu tranh giành chính quyền, ý thức xoá bỏ chế độ tư hữu
Các trào lưu tư tưởng trong thời kỳ này cũng hình thành đa dạng, phong phú và phức tạp Song trào lưu tư tưởng có ảnh hưởng nhiều nhất tới phong trào vô sản là chủ nghĩa xã hội không tưởng của Xanh Xi Mông, Xác-Lơ-Puriê, Rô Be Ôoen Điểm tiến bộ trong tư tưởng của các ông là mong muốn xây dựng một chế độ công bằng, bác ái, mọi người đều có quyền bình đẳng Tuy nhiên, những trào lưu chủ nghĩa xã hội không tưởng lại có những hạn chế rất cơ bản là không giải thích được bản chất thối nát của chế độ đương thời (chế độ tư bản chủ nghĩa); chưa vạch ra được quy luật vận động phát triển của xã hội; chưa nhận thấy được vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản, cho rằng con đường đi tới chế độ công bằng, bình đẳng, bác ái không phải là cách mạng xã hội mà là con đường giáo dục, nêu gương; chủ trương cải tạo xã hội bằng pháp luật, bằng thực nghiệm…Những hạn chế này không những không đáp ứng được yêu cầu cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản
mà còn kìm hãm, tạo sự không thống nhất về tư tưởng trong phong trào công nhân Sự lớn mạnh của phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản đòi hỏi bức thiết phải có một hệ thống lý luận khoa học dẫn đường và đẩy lùi ảnh hưởng của các trào lưu tư tưởng khác
Vào thời kỳ này, ở Châu Âu xuất hiện nhiều tổ chức của giai cấp vô sản, song chưa có tổ chức nào thể hiện rõ tính chất của một tổ chức chính trị Một trong những tổ chức được C.Mác quan tâm nhiều hơn là “Liên đoàn những người chính nghĩa” (thành lập 1836) do Jiô Dép Môn lãnh đạo Đây là một tổ chức mang tính quốc tế, bao gồm những phần tử tiên tiến của giai cấp
Trang 3vô sản ở nhiều quốc gia bị nhà nước tư sản trục xuất ra nước ngoài, sống lưu vong ở nước Pháp “Liên đoàn những người chính nghĩa” chịu nhiều ảnh hưởng của tư tưởng chủ nghĩa xã hội không tưởng Tổ chức này mời C.Mác
và Ph.Ăngghen tham gia nhưng hai ông đều từ chối, mặc dù không tham gia nhưng hai ông vẫn thường xuyên trao đổi thư từ để từng bước giác ngộ tư tưởng chính trị của ban lãnh đạo Liên đoàn
Mùa xuân năm 1847 ban lãnh đạo “Liên đoàn những người chính nghĩa” chấp thuận điều kiện cho phép C.Mác và Ph.Ăngghen được trình bày những quan điểm của mình trước đại hội của Liên đoàn Từ đây C.Mác và Ph.Ăngghen đã chính thức tham gia “Liên đoàn những người chính nghĩa” và
có những việc làm tích cực, hiệu quả để cải tổ, biến tổ chức này thành một chính Đảng vô sản triệt để
Tại Đại hội toàn thể của Liên đoàn vào mùa hè năm 1847, C.Mác và Ph.Ăngghen trình bày rõ những quan điểm chính trị của mình, Đại hội thảo luận và thừa nhận những quan điểm đó Đại hội đổi tên “Liên đoàn những người chính nghĩa” thành “Liên đoàn những người cộng sản”, đổi khẩu hiệu, chương trình hành động “Tất cả mọi người đều là anh em” thành khẩu hiệu
“Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại” Đại hội thống nhất coi đây là Đại hội lần thứ nhất của “Liên đoàn những người cộng sản” và tuyên bố mục đích
“Lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng xã hội mới - xã hội không có giai cấp” Đại hội giao cho C.Mác và Ph.Ăngghen soạn thảo Cương lĩnh và Điều
lệ của Liên đoàn
Từ ngày 9/11 đến ngày 8/12/1847, Đại hội lần thứ hai “Liên đoàn những người cộng sản” đã thảo luận và thông qua cương lĩnh, điều lệ của Liên đoàn do C.Mác và Ph.Ăngghen khởi thảo Đồng thời, trên cơ sở sự nhất trí ấy, C.Mác và Ph.Ăngghen được đại hội uỷ nhiệm cho nhiệm vụ soạn thảo
ra bản tuyên ngôn chính thức nhằm công khai trình bày trước toàn thế giới về
Trang 4chiến lược, sách lược của Đảng cộng sản và đập tan những luận điệu tuyên truyền phản động về “bóng ma cộng sản” mà các thế lực chính trị thù địch đang loan truyền ở Châu Âu lúc bấy giờ
Trong một thời gian ngắn, từ tháng 12/1847 đến tháng 1/1848 C.Mác
và Ph.Ăngghen đã tập trung sức lực, trí tuệ hoàn thành “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” và gửi bản thảo sang Luân Đôn Tuyên ngôn của Đảng cộng sản được xuất bản và công bố lần đầu tiên ở Luân Đôn vào cuối tháng 2/1848, tháng 4 và tháng 5 năm đó “Tuyên ngôn” được in lại một lần nữa, sau đó được xuất bản bằng nhiều thứ tiếng ở nhiều nước khác nhau
Việc tuyên bố “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” đánh dấu sự ra đời của một học thuyết cách mạng - Học thuyết Mác Lần đầu tiên trong lịch sử loài người những quy luật vận động của tự nhiên, xã hội và tư duy của con người được khám phá và hệ thống hoá; toàn bộ thành tựu trí tuệ của loài người được tổng kết và khái quát Sự ra đời “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” đã đáp ứng những đòi hỏi cấp thiết về tư tưởng, lý luận và thực tiễn của phong trào vô sản
Bằng những nội dung trình bày trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, Chủ nghĩa Mác được hình thành cơ bản với tất cả các bộ phận cấu thành của nó gồm: triết học, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học Đặc biệt trong tác phẩm C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận giải sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp vô sản, khẳng định giai cấp vô sản chỉ có thể giải phóng mình khi đồng thời phải giải phóng toàn xã hội và chỉ rõ: giai cấp vô sản không thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử nếu không thành lập được chính đảng của giai cấp Đảng cộng sản ra đời xuất phát từ vấn đề giai cấp
và đấu tranh giai cấp, từ yêu cầu thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp vô sản Đảng là người đưa yếu tố tự giác vào phong trào công nhân, là người lãnh đạo và tổ chức phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản đến thắng lợi
Trang 5Nội dung “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” được trình bày cô đọng trong phần mở đầu và 4 chương Các lần tái bản, C.Mác và Ph.Ăngghen đều viết những lời tựa và bổ sung thêm một số vấn đề mà trước đó bản “Tuyên ngôn” chưa đề cập tới Phần mở đầu C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ ra cho chúng
ta thấy tính cách mạng và niềm tin tất thắng của những người cộng sản trong
sự nghiệp đấu tranh của mình Ở chương 1- Tư sản và vô sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã phân tích sâu sắc quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư bản, từ đó các ông chỉ ra: chính sự vận động nội tại, khách quan của xã hội tư bản sẽ dẫn đến sự sụp đổ tất yếu của giai cấp tư sản và sự thắng lợi tất yếu của giai cấp vô sản; giai cấp vô sản là người có sứ mệnh lịch
sử thủ tiêu chủ nghĩa tư bản và xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa Chương 2- Những người vô sản và những người cộng sản, trong chương này C.Mác và Ph.Ăng ghen giải thích mối quan hệ giữa Đảng cộng sản và giai cấp vô sản, vạch rõ tính chất, nhiệm vụ trước mắt, mục đích cuối cùng và những biện pháp cách mạng để thực hiện nhiệm vụ, mục đích ấy, đồng thời các ông cũng vạch trần những luận điệu xuyên tạc của giai cấp tư sản đối với những người cộng sản Chương 3- Văn học xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, chương này các ông đã phân tích và phê phán các trào lưu tư tưởng phi mácxít đang ảnh hưởng tiêu cực vào phong trào vô sản lúc bấy giờ Chương 4- Thái độ của những người cộng sản với những đảng đối lập, chương này các ông trình bày lập trường chiến lược và sách lược của Đảng cộng sản, đó là lập trường, tinh thần cách mạng không ngừng, triệt để, sách lược liên minh với các đảng dân chủ trong cuộc đấu tranh nhằm thực hiện tiến bộ xã hội
Là một trong các tác phẩm kinh điển quan trọng của chủ nghĩa Mác, là cương lĩnh chính trị của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, mỗi luận điểm, mỗi tư tưởng được trình bày trong bản “Tuyên ngôn” đều thể hiện tính định hướng tư tưởng sâu sắc Điều đó đặt ra cho các Đảng cộng sản, các nhà lý
Trang 6luận mác xít và mọi cán bộ, đảng viên cộng sản phải có sự đầu tư, nghiên cứu công phu, khoa học để nắm vững và vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong thực tiễn Sau khi nghiên cứu tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, trong phạm vi của một bài viết thu hoạch, tác giả tập trung làm rõ tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về mối quan hệ giữa “Những người vô sản và những người cộng sản”, thực chất là làm rõ mối quan hệ giữa Đảng cộng sản và giai cấp vô sản và
sự vận dụng tư tưởng đó vào công tác xây dựng Đảng ở nước ta hiện nay
Trong "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản", bằng phương pháp tư duy biện chứng, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh một cách khoa học về sự diệt vong không thể tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản, về tính tất yếu của sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản sang một hình thái kinh tế - xã hội cao hơn đó là chủ nghĩa cộng sản; rằng bước quá độ đó diễn ra không phải tự phát mà phải bằng con đường cách mạng lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản và xoá bỏ các quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa C.Mác và Ph.Ăngghen cũng đã phát hiện ra lực lượng xã hội có khả năng thực hiện bước quá độ đó là giai cấp công nhân - giai cấp vô sản hiện đại, là người có sứ mệnh lịch sử đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn - chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Sứ mệnh lịch sử đó là khách quan do địa vị kinh
tế - xã hội của giai cấp vô sản trong lịch sử quy định
Theo C.Mác và Ph.Ăngghen, giai cấp vô sản là giai cấp tiêu biểu cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất, là giai cấp được rèn luyện trong nền sản xuất đại công nghiệp, là sản phẩm của chính bản thân nền đại công nghiệp, cho nên giai cấp vô sản là giai cấp tiên tiến nhất, có tinh thần triệt để cách mạng nhất,
có khả năng hành động cách mạng kiên quyết nhất, có tính tổ chức và kỷ luật cao nhất, là giai cấp duy nhất đóng vai trò lãnh đạo cách mạng C.Mác và Ph.Ăngghen còn chỉ rõ : “Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp
tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng Tất cả các giai
Trang 7cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” 1
Tuy nhiên, để thực hiện được sứ mệnh lịch sử đó thì điều kiện tiên quyết
là giai cấp vô sản phải tổ chức ra chính đảng độc lập của mình Vì chỉ khi nào giai cấp vô sản tổ chức được chính đảng chính trị độc lập của mình, thì khi đó
1 Xem C.Mác và Ph.Ăng-ghen: Toàn tập, Nxb Chính trị QG, Hà Nội, 1995, t.4, tr.610.
cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản mới chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo Như lời tựa cho lần xuất bản "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" năm 1888, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: “Chính do bản thân các sự biến và những sự thành bại nhiều hơn là do những thành công, mà vô sản không cảm thấy rằng tất cả các môn thuốc vạn ứng của họ đều vô dụng, họ không thể không đi tới chỗ nhận thấy tường tận những điều kiện thực sự của công cuộc giải phóng giai cấp vô sản, điều kiện thực sự đó là
sự lãnh đạo của Đảng cộng sản”
C.Mác và Ph.Ăngghen còn chỉ rõ: trong cuộc đấu tranh của mình, giai cấp vô sản chỉ khi được tổ chức thành một chính đảng độc lập đối lập với tất cả các chính đảng cũ do các giai cấp của nó lập nên, thì mới có thể hành động với
tư cách là một giai cấp Việc tổ chức giai cấp vô sản thành một chính đảng là cần thiết để đảm bảo thắng lợi của cách mạng xã hội và đạt được mục đích cuối cùng của nó là thủ tiêu giai cấp Như vậy chính đảng của giai cấp vô sản mà C.Mác và Ph.Ăngghen đề cập tới phải là một Đảng cách mạng, một Đảng độc lập mang bản chất giai cấp vô sản rõ rệt, độc lập cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, không bị lệ thuộc vào giai cấp tư sản, không bị giai cấp tư sản lợi dụng, Đảng gắn bó chặt chẽ với giai cấp vô sản và nhân dân lao động Mặt khác, độc lập nhưng Đảng không phải là hội kín, tách khỏi quần chúng nhân dân lao động nói chung và giai cấp vô sản nói riêng; Đảng liên hệ chặt chẽ với quần chúng, không đối lập với các Đảng và các tổ chức khác của giai cấp vô sản Đảng phải
Trang 8tích cực hoạt động để đưa tư tưởng chủ nghĩa xã hội khoa học vào các tổ chức
đó và hướng hoạt động của các tổ chức đó theo quỹ đạo của cách mạng vô sản
Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, C.Mác và Ph.Ăngghen đã giành ra hẳn chương 2 để làm rõ mối quan hệ giữa những người vô sản và những người cộng sản Theo C.Mác và Ph.Ăngghen thì cần phải làm rõ mối quan hệ này mới xây dựng và phát huy tốt vai trò của Đảng, bảo đảm cho Đảng gắn bó với giai cấp, với quần chúng lao động, làm tròn sứ mệnh là đội tiên phong dìu dắt, đưa đường chỉ lối cho giai cấp tiến lên Lẫn lộn Đảng và giai cấp sẽ dẫn đến các quan điểm và hành động sai trái Nếu Đảng là hội kín tách khỏi giai cấp, đứng ngoài giai cấp thì sẽ làm cho Đảng không liên hệ mật thiết với quần chúng, với những người vô sản, như vậy sẽ không dìu dắt được giai cấp đấu tranh có hiệu quả Nếu lẫn lộn Đảng và giai cấp sẽ hạ thấp vai trò của Đảng như các tổ chức khác của giai cấp vô sản, thực chất là thủ tiêu Đảng Trong thực tiễn lúc đó, C.Mác, Ăngghen đã chứng kiến phong trào cộng sản và công nhân quốc tế xuất hiện nhiều tổ chức tự xưng là Đảng vô sản đại biểu cho quyền lợi của giai cấp vô sản nhưng trên thực tế nó không phải là một Đảng độc lập, một Đảng thực sự cách mạng của giai cấp vô sản,
đủ sức đóng vai trò lãnh tụ của giai cấp vô sản như: Đảng hiến chương ở Anh
ra đời năm 1832, nó là hình thức của Đảng vô sản nhưng thực chất chỉ là cái đuôi của giai cấp tư sản chống lại giai cấp vô sản “Liên đoàn những người chính nghĩa” ra đời ở Pháp năm 1836, hoạt động theo tư tưởng chủ nghĩa cộng sản không tưởng; phương hướng mục tiêu của tổ chức này là hoạt động tuyên truyền chủ nghĩa xã hội không tưởng; phương thức hoạt động của họ là
bí mật, là một hội kín để tiến hành bạo động với phương châm “đánh một điểm thắng toàn bộ” Mặt dù Liên đoàn là một tổ chức mang tính quốc tế, hành động theo khẩu hiệu “Tất cả mọi người đều là anh em”; được tổ chức ở nhiều nước, phát triển trở thành một tổ chức chính trị mang tính chất chính
Trang 9đảng của giai cấp vô sản, tuy nhiên đó không phải là một Đảng thực sự cách mạng, một Đảng độc lập của giai cấp vô sản Do vậy, C.Mác và Ph.Ăngghen
đã không tham gia “Liên đoàn những người chính nghĩa” khi tổ chức này chưa đồng ý cải tổ chức theo tư tưởng của các ông Như Ph.Ăngghen đã viết:
“Để cho giai cấp vô sản đủ sức mạnh để chiến thắng trong giờ phút quyết định cần phải - và điều này Mác và tôi chủ trương từ năm 1847 thành lập một Đảng riêng biệt khác hẳn các Đảng khác và đối lập hẳn với các Đảng này, một Đảng giai cấp tự giác” 1
1 Xem C.Mác và Ph.Ăng-ghen: Sđd, 1995, t.6, tr.704.
Trong lời tựa cho một lần xuất bản của Tuyên ngôn, C.Mác và Ph.Ăngghen còn nêu rõ lý do tại sao gọi là “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” mà không gọi
là “Tuyên ngôn xã hội chủ nghĩa” cũng là để phân biệt rõ tính chất giai cấp của phong trào cộng sản với các trào lưu xã hội chủ nghĩa hiện thời, qua đó nói lên sự khác nhau giữa Đảng cộng sản với các tổ chức khác của giai cấp vô sản Khi những người lãnh đạo của “Liên đoàn những người chính nghĩa” đồng ý để C.Mác và Ph.Ăngghen cải tổ triệt để tổ chức này thì các ông đã có nhiều chủ trương và việc làm tích cực như: Đổi tên của “Liên đoàn những người chính nghĩa” thành “Liên đoàn những người cộng sản” và tuyên truyền, xây dựng làm cho tổ chức này trở thành một chính Đảng cách mạng của giai cấp vô sản Như vậy C.Mác và Ph.Ăngghen đã phân biệt rõ ràng mối quan hệ giữa Đảng và giai cấp, giữa những người cộng sản và giai cấp vô sản
Mối quan hệ giữa những người cộng sản với những người vô sản đã được C.Mác và Ph.Ăngghen đề cập trong Tuyên ngôn rằng: “Những người cộng sản không phải là một đảng riêng biệt, đối lập với các đảng vô sản khác
Họ tuyệt nhiên không có một lợi ích nào tách khỏi lợi ích của toàn thể giai cấp vô sản Họ không đặt ra những nguyên tắc riêng biệt nhằm khuôn phong trào vô sản theo những nguyên tắc ấy” 1 và “Mục đích trước mắt của những
Trang 10người cộng sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác:
tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp
tư sản, giai cấp vô sản giành lấy chính quyền Những quan điểm lý luận của những người cộng sản tuyệt nhiên không dựa trên những ý niệm, những nguyên lý do một nhà cải cách thế giới nào phát minh hay phát hiện ra Những nguyên lý ấy chỉ là biểu hiện khái quát những quan hệ thực tại của một cuộc đấu tranh giai cấp hiện có, của một sự vận động lịch sử đang diễn ra trước mắt chúng ta” 2 Nhưng “Những người cộng sản chỉ khác với các đảng vô sản khác trên hai
1 Xem C.Mác và Ph.Ăng-ghen: Sđd, 1995, t.4, tr 614
2 Xem: Sđd, 1995, t.4, tr.615.
điểm: một là, trong các cuộc đấu tranh của những người vô sản thuộc các dân tộc khác nhau, họ đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho toàn thể giai cấp vô sản; hai là, trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đấu tranh giữa vô sản và tư sản, họ luôn luôn đại biểu cho lợi ích của toàn thể phong trào Vậy là về mặt thực tiễn, những người cộng sản là một bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng vô sản ở tất cả các nước, là
bộ phận luôn thúc đẩy phong trào tiến lên, về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản” 1
Như vậy, theo C.Mác và Ph.Ăngghen, Đảng cộng sản là một bộ phận không tách rời của giai cấp vô sản Đảng thể hiện tính vô sản rõ rệt, Đảng mang bản chất giai cấp vô sản, Đảng phải luôn đứng vững trên lập trường của giai cấp vô sản để giải quyết mọi vấn đề trong xây dựng và hoạt động của Đảng Cương lĩnh chiến lược, sách lược của Đảng phải luôn xuất phát từ lợi ích của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và phù hợp với thực tiễn mỗi nước Mục đích và lợi ích của Đảng cộng sản và giai cấp vô sản là thống nhất,