Quy trinh đánh giá cảm quan một số sản phẩm nước cam ép

Chọn sản phẩm  Đối tượng lựa chọn  Lý do: Chọn 4 loại sản phẩm có đặc điểm gần giống hệt nhau thuộc 4 nhà sản xuất khác nhau để đánh giá mức độ ưa thích của người tiêu dùng về chủng

MỪNG NGÀY NHÀ

GIÁO VIỆT NAM

20 - 11 - 2005

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ

CẢM QUAN PHÉP THỬ SO HÀNG

QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ CẢM QUAN MỘT SỐ SẢN

PHẨM NƯỚC CAM ÉP

Chọn người thử

 Đối tượng lựa chọn

 Số lượng người thử: từ 75 – 100 người

Chọn sản phẩm

 Đối tượng lựa chọn

 Lý do: Chọn 4 loại sản phẩm có đặc điểm

gần giống hệt nhau thuộc 4 nhà sản xuất khác nhau để đánh giá mức độ ưa thích của người tiêu dùng về chủng loại sản phẩm này.

 Chú ý: có thể chọn từ 3 – 7 loại sản phẩm

khác nhau

Chuẩn bị mẫu

 Mua ở siêu thị: 4 loại sản phẩm( Unif,

Twister, Fresh, Mr Drink) mỗi loại 3 lít sản phẩm.

 Bảo quản lạnh : ở tủ lạnh ( 80C) trong ít nhất 5h

 Lượng mẫu : khi rót ra mỗi ly khoảng

20 mL

 Nhiệt độ mẫu trong mỗi ly là từ

14-160C

 Mẫu được rót ra các ly nhỏ 30 mL, mỗi

ly được đánh số mã hoá bằng 3 con số

(Bảng mã hoá đính kèm)

Chuẩn bị dụng cụ

 Phiếu đánh giá

 Phiếu điều tra

 Bút chì

Điều kiện thí nghiệm

 Địa điểm: PTNCQ, trường ĐHBK TPHCM

 Nhiệt độ phòng: 270C.

 Sử dụng 8 ô thí nghiệm: Mỗi ô có một chỗ

ngồi và một bàn để mẫu, nước thanh vị, bút chì và phiếu đánh giá; trên mỗi bàn có một phiếu hướng dẫn đánh giá thí nghiệm( đính kèm); mỗi ô có một bóng đèn neon 40 cm, một bóng đèn mắt cáo vàng, một bóng đèn mắùt cáo đỏ Các ô được ngăn cách với nhau bằng tấm chắn (để tránh sự trao đổi qua lại giữa các người thử làm kết quả thí nghiệm mất tính khách quan)

Tiến hành thí nghiệm

 Tiến hành từ 10 – 12 lượt, mỗi lượt 8 người.

 Số lượng người chuẩn bị cho thí nghiệm: 10 ngươì

 Mời người thử ngồi vào ô thí nghiệm và đọc tờ hướng dẫn.

 Phát phiếu đánh giá.

 Đưa mẫu thử: đưa một lượt cả 4 mẫu

 Yêu cầu người thử sau khi thử xong thì điền kết quả vào phiếu đánh giá.

 Thu phiếu đánh giá, phát phiếu điều tra.

 Thu phiếu điều tra, cảm ơn người thử và dọn dẹp vệ sinh ô thí nghiệm.

 Dọn dẹp tất cả phòng thí nghiệm

Xử lý số liệu

Theo Test Freidman( công thức đính kèm).

Kết quả - Bàn luận

Tổng kết, nhận xét, đánh giá.

 Xin bạn hãy giữ trật tự khi đánh giá để tránh làm ảnh hưởng đến kết quả của người khác.

 Bạn sẽ phải thử các sản phẩm nước cam theo thứ tự từ trái sang

phải.

 Trước khi thử nếu không nhìn rõ sản phẩm bạn có thể bật đèn và quan sát sản phẩm Bạn có thể dùng mũi để đánh giá mùi của sản phẩm

 Ởû mỗi ly khác nhau bạn hãy uống từø nửa ly cho đến hết ly, bạn hãy để sản phẩm lưu lại trên lưỡi ít nhất 5 giây sau đó mới nuốt

 Để đánh giá không bị lẫn lộn bạn có thể sử dụng nước tinh khiết sau khi sử dụng xong mỗi sản phẩm

 Sau khi thử xong xin bạn hãy sắp xếp theo thứ tự tăng dần ĐỘ ƯA

THÍCH CỦA BẠN VỀ CÁC SẢN PHẨM.

 Nếu mức độ ưa thích của các sản phẩm của bạn là giống nhau, hãy cố gắng tìm ra xem bạn thích mẫu nào hơn Nếu không được thì bạn

cứ xếp theo thứ tự tăng dần và ghi vào phần Ghi chú trong Phiếu

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ

CẢM QUAN PHÉP THỬ SO HÀNG

MỤC ĐÍCH CỦA THÍ NGHIỆM

Điều tra xem mức độ ưa thích đối

với các nhãn hiệu khác nhau có khác nhau hay không.

ĐIỀU KIỆN THÍ NGHIỆM

 Cách chọn sản phẩm: Chọn ngẫu nhiên bốn loại sản phẩm nước cam ép: Twister, Fresh, Mr Drink, và Unif.

 Đặc điểm của sản phẩm

 Lượng sản phẩm

 Điều kiện giữ sản phẩm trước khi thử: Sản phẩm được giữ lạnh trong tủ lạnh trước khi thử( nhiệt độ tủ lạnh khoảng

80C)

 Loại người thử: Người thử bình

thường.

 Số lượng người thử: Chọn khoảng

100 người thử.

 Đặc điểm của người thử: Không

giới hạn về độ tuổi, giới tính, tôn giáo …

Người thử:

 Sử dụng phép thử so hàng (ranking test).

 Mẫu câu hỏi dành cho người thử

PHIẾU ĐÁNH GIÁ

Vui lòng đọc kỹ phần hướng dẫn trước khi đánh giá Thử những mẫu nước cam dưới đây và sắp

xếp chúng theo thứ tự tăng dần của ĐỘ ƯA

THÍCH CỦA BẠN VỀ SẢN PHẨM

… <……… …<……… … <…… ……….

Cảm ơn ! Ghi chú:

Phép thử:

• PHIẾU ĐIỀU TRA Số phiếu:

• Bạn có thường uống nước cam không?

Có Không

• Số lần sử dụng trong 1 tuần?

1 lần 2 lần 3 lần 4 lần Khác:………

• Bạn thường uống nước cam của hãng sản xuất nào hay tự ép?

• Lý do bạn chọn sản phẩm đó?

Ngon Rẻ Khác:………

• Mục đích của bạn khi uống nước cam là gì?

Giải khát Cung cấp năng lượng Khác:………

 Aùnh sáng: cường độ ánh sáng phải đủ để

người thử có thể nhận biết cấu trúc, màu sắc… của sản phẩm.

 Nhiệt độ của phòng: khoảng 270C để tạo

sự thoải mái cho người thử.

 Mẫu đánh giá: khi rót vào li phải có

nhiệt độ và thể tích như nhau, không tạo sự khác nhau cho mẫu thử để tránh những sai sót từ phía người thử Cụ thể: nhiệt độ mẫu khi rót ra: 160C, mỗi ly khoảng 20mL mẫu.

Điều kiện thực nghiệm:

KẾT QUẢ THỰC

NGHIỆM

XỬ LÝ DỮ LIỆU

 Sử dụng Test Friedman để tính

 Giả thuyết Ho : Mức độ ưa thích của

người thử đối với các nhãn hiệu nước cam khác nhau là như nhau.

 Ta tính được: F = 71.36

Tra bảng: Χ2(P = 3, α = 5%) = 7.81 < F

 Bác bỏ giả thuyết Ho, nghĩa là mức độ

ưa thích của người thử với các loại nước cam khác nhau là khác nhau.

SO SÁNH BỘI CÁC TỔNG CỘT CỦA CÁC SẢN PHẨM

Sự khác nhau nhỏ nhất có nghĩa được tính như sau:

6

NP P z

Nếu thì mức độ ưa thích các sản phẩm i và j khác nhau có ý

KẾT LUẬN

 Mức độ yêu thích đối với các nhãn hiệu

khác nhau là khác nhau.

 Mức độ ưa thích giữa nhãn hiệu Fresh

và Unif là không khác nhau có ý nghĩa

 Mức độ ưa thích của nhãn hiệu Twister

là khác biệt có ý nghĩa với các sản phẩm còn lại

 Kết luận tương tự đối với nhãn hiệu Mr

Drink.

PHỤ LỤC:

ĐIỀU TRA MỐI QUAN HỆ GIỮA SỰ ƯA

THÍCH MỘT NHÃN HIỆU CÓ PHỤ THUỘC VÀO SỐ LẦN UỐNG NƯỚC CAM TRONG MỘT TUẦN

– Bảng số liệu

– Sử dụng Chi-squared test

– Giả thuyết H0 : Sự ưa thích một nhãn hiệu nước cam không phụ thuộc vào số lần uống nước cam trong một tuần

– Kết quả tính toán:

-squared(tt) = 6.52 < -squared(tb) = 12.59

=> Chấp nhận giả thuyết H0