GIÁO án ôn tốt NGHIỆP môn GDCD lớp 12

Giúp cho HS nêu được khái niệm, các đặc trưng của pháp luật. Giúp cho HS nắm được bản chất XH và bản chất GC của pháp luật. Giúp cho HS nắm được vai trò của pháp luật đối với đời sống xã hội. Giúp cho HS nắm được khái niệm thực hiện pháp luật; các hình thức. Giúp cho HS nắm được VPPL là gì? Khi có VPPL phải có những dấu hiệu cơ bản nào? cũng như trách nhiệm pháp lí; các loại vi phạm pháp luật và tráchn hiệm pháp lí của các loại VPPL. 2. Kỹ năng: Biết đánh giá hành vi xử sự của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩn mực của pháp luật Giúp HS biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi. Giúp HS biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi Giúp HS biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi. Giúp HS nhận biết, vận dụng kiến thức vào tình huống pháp luật và làm bài TNKQ. 3. Thái độ: Có ý thức tôn trọng pháp luật, tự giác sống và học tập theo quan điểm của pháp luật. Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật, đồng thời phê phán những hành vi làm trái quy định.

Trang 1

Tuần: 1 Ngày soạn: 02 – 10 - 2016

Tiết: 1,2,3

Chuyên đề 1: Các khái niệm cơ bản và thực thi pháp luật

I.Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức:

- Giúp cho HS nêu được khái niệm, các đặc trưng của pháp luật

- Giúp cho HS nắm được bản chất XH và bản chất GC của pháp luật

- Giúp cho HS nắm được vai trò của pháp luật đối với đời sống xã hội

- Giúp cho HS nắm được khái niệm thực hiện pháp luật; các hình thức

- Giúp cho HS nắm được VPPL là gì? Khi có VPPL phải có những dấu hiệu cơ bản nào? cũng như trách nhiệm pháp lí; các loại vi phạm pháp luật và tráchn hiệm pháp lí của các loại VPPL

- Giúp HS biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi

- Giúp HS nhận biết, vận dụng kiến thức vào tình huống pháp luật và làm bài TNKQ

Trang 2

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Bài mới: (GV dẫn vào bài học)

+ Là quy tắc xử sự chung, là khuôn mẫu chung

+ Được áp dụng nhiều lần, nhiều nơi

+ Được áp dụng cho mọi người, mọi lĩnh vực

Trang 3

- Tính quyền lực và bắt buộc chung: tức thể hiện sức mạnh của nhà nước nếu vi

a Bản chất giai cấp của pháp luật.

- PL do nhà nước xây dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện, đại diện cho giai cấp cầm quyền

- Các QPPL phải phù hợp với ý chí của giai cấp cầm quyền

- PLVN(PLXHCN) mang bản chất của GCCN và NDLD dưới sự lãnh đạo của ĐCS VN và phải thể hiện quyền làm chủ của NDLD trên tất cả các lĩnh vực

b Bản chất xã hội của pháp luật.

- Pháp luật bắt nguồn từ thực tiễn đs, do thực tiễn đs xã hội đòi hỏi

+ PL phản ánh được nhu cầu lợi ích của các giai cấp và tầng lớp trong xã hội

+ Các quy phạm pháp luật được thực hiện trong thực hiện trong thực tiễn đời sống

xã ,vì sự phát triển của xã hội

4 Mối quan hệ pháp luật và đạo đức

- PL có cơ sở từ đạo đức và bảo vệ đạo đức

- NN luôn đưa những quy phạm đạo đức vào trong các QPPL

- Các QPPL luôn thể hiện các quan niệm về đạo đức

VD: Như sự công bằng, bình đẳng, tự do, lẽ phải đều là giá đạo đức mà con người luôn hướng tới

5 Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội.

Trang 4

a Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội.

- NN quản lí xã hội bằng nhiều phương tiện như: Giáo dục, đạo đức, chính sách, kế hoạch trong đó PL là phương tiện chủ yếu

- NN quản lí xã hội bằng PL sẽ đảm bảo:

+ Tính dân chủ (vì phù hợp với lợi ích ý chí của ND)

+ Tính thống nhất (vì PL có tính bắt buộc chung)

+ Tính có hiệu lực (vì PL có sức mạnh cưỡng chế)

- Nhà nước quản lí XH bằng PL nghiaz là:

+ Ban hành và tổ chức thực hiện PL

+ Đưa PL vào đời sống

+ Thường xuyên giáo dục PL trong nhân dân Thực hiện phổ cập PL

- Quản lí bằng pháp luật là phương pháp dân chủ và hiệu quả vì:

+ PL là khuân mẫu, tính phổ biến và bắt buộc chung

+ PL ban hành để điều chỉnh các mối quan hệ XH

b PL là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình.

- Quyền và nghĩa vụ công dân được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật, trong đó quy định rõ công dân được phép làm gì Căn cứ vào các quy định này, công dân thực hiện quyền của mình

- Các văn bản quy phạm pháp luật về hành chính , khiếu nại và tố cáo, hình sự, tố tụng qui định thẩm quyền , nội dung, hình thức, thủ tục giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các vi phạm pháp luật xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Căn cứ vào các qui định này, công dân bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Công dân phải chấp hành PL, tuyên truyền cho mọi người, tố cáo những người VPPL

Trang 5

II Khái niệm, các hình thức thực hiện pháp luật

1 Khái niệm thực hiện pháp luật.

- Khái niệm: THPL là quá trình hoạt động có mục đích, làm cho những quy định

của PL đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức

- THPL là hành vi của con người, là hành vi phù hợp với những quy định của pháp

luật

2 Các hình thức thực hiện pháp luật.

- Sử dụng pháp luật: là các cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền của mình,

làm những gì mà PL cho phép làm( có thể thực hiện hoặc không thực hiện)

VD: Công dân có quyền bầu cử, ứng cử, quyền khái nại tố cáo.

- Thi hành pháp luật: là cá nhân, tổ chức thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, chủ

động làm những gì mà PL quy định phải làm

VD: 1 công dân SX-KD thì phải nộp thuế…

- Tuân thủ pháp luật: là cá nhân, tổ chức không được làm những điều mà pháp

luật cấm

VD: không được tự tiện phá rừng, đánh bạc…

- Áp dụng pháp luật: là cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào

quy định của pháp luật để đưa ra quyết định phát sinh chấm dứt hoặc thay đổi các quyền nghĩa vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức

Trang 6

Tiết: 4,5,6

1.Kiến thức:

- Giúp HS biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi

- Giúp HS nhận biết, vận dụng kiến thức vào tình huống pháp luật và làm bài TNKQ

Trang 7

2 Kiểm tra bài cũ.

A Lý thuyết

III Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.

1 Vi phạm pháp luật.

* Các dấu hiệu cơ bản của VPPL

- Là hành vi trái PL xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Biểu hiện:

+ Hành động: Chủ thể làm những việc không được làm theo quy định của pháp

luật

VD: Nhà máy thải chất ô nhiễm …

+ Không hành động: Chủ thể không làm những việc phải làm theo quy định của

PL

VD: SX-KD không nộp thuế, đi xe mô tô đèo ba người….

Trang 8

- Do người có nằng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện.

+ Đạt độ tuổi nhất định (16 tuổi) tâm sinh lí bình thường

+ Có thể nhận thức và điều khiển được hành vi của mình

+ Chịu trách nhiệm độc lập về hành vi của mình

- Người vi phạm phải là người có lỗi

+Lỗi cố ý

+ Lỗi vô ý

* Khái niệm: VPPL là hành vi trái pháp luật và có lỗi do chủ thể có năng lực

trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.

2 Trách nhiệm pháp lí:

- Khái niệm: TNPL là nghĩa vụ mà các cá nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu hậu

quả bất lợi từ hành vi VPPL của mình nhằm

- Buộc chủ thể VPPL chấm rứt hành vi trái pháp luật (mục đích trừng phạt)

- Giáo dục răn đe người khác để họ không vi phạm pháp luật (mục đích giáo dục)

3 Các loại VPPL và trách nhiệm pháp lí.

- Vi phạm hình sự.

+ Khái niệm: là hành vi nguy hiểm cho xã hội , bị coi là tội phạm được quy định trong

Bộ Luật Hình Sự

+ Trách nhiệm hình sự: với các chế tài nghiêm khắc nhất (7 HP chính) do TA áp

dụng với người phạm tội

Chú ý: trình tự giải quyết 1 vụ án HS: Khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành

án.

- Vi phạm hành chính:

Trang 9

+ Khái niệm: là hành vi do cá nhân, tổ chức, cơ quan thực hiện, có mức độ nguy

hiểm cho xã hội thấp hơn tội phạm, xâm phạm tới các quy tắc quản lí của nhà nước

+ Trách nhiệm hành chính: do cơ quan quản lí NN áp dụng với chủ thể VP như:

phạt tiền, cảnh cáo, khôi phục tình trạng ban đầu, thu-giữ tang vật phương tiện được sử dụng để vi phạm

- Vi phạm dân sự.

+ Khái niệm: là hành vi vi phạm pháp luật xâm phạm tới các quan hệ tài sản và

quan hệ nhân thân

+ Trách nhiệm dân sự: TA áp dụng đối với chủ thể vi phạm như bồi thường thiệt hại

hoặc thực hiện nghĩa vụ do hai bên thoả thuận

Chú ý: trình tự giải quyết 1 vụ án DS: Khởi kiện, thụ lí, hoà giải, xét xử, thi hành

án.

- Vi phạm kỉ luật:

+ Khái niệm: là hành vi xâm hại đến các quan hệ lao động, công vụ NN trong các

cơ quan, trường học, doanh nghiệp

+ Trách nhiệm kỉ luật: do thủ trưởng cơ quan áp dụng đối với chủ thể VP kỉ luật

như: khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, sa thải

B Tình huống

1 Pháp luật là gì, các đặc trưng của pháp luật, bản chất của pháp luật.

Tình huống 1: Trong giờ thảo luận nhóm ở lớp 12A, một số bạn có ý kiến cho

rằng, nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật có nghĩa là nhà nước ban hành pháp luật và như vậy, pháp luật sẽ đương nhiên được thực hiện trong xã hội mà không cần phải có hoạt động nào khác nữa; một số các bạn khác lại có ý kiến cho rằng nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật là phải làm sao pháp luật đó được áp dụng trong thực tiễn

Câu hỏi:

1 Em suy nghĩ thế nào về những ý kiến trên đây?

Trang 10

2 Để quản lý xã hội, ngoài việc ban hành pháp luật, nhà nước còn phải làm gì?

Tình huống 2: Bình hỏi Thanh: “có phải pháp luật mang tính quy phạm phổ biến

vì pháp luật sau khi được ban hành phải được phổ biến cho tất cả mọi người

không?” Thanh trả lời: “Đúng đấy? Các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành được phổ biến cho tất cả mọi người, vì thế mà pháp luật có tính quy phạm phổ biến”

Câu hỏi:

1 Em có nhận xét gì về cách hiểu của Bình và Thanh?

2 Em hiểu thế nào về tính quy phạm phổ biến của pháp luật? Cho ví dụ minh họa?

Tình huống 3: Luật giao thông đường bộ quy định: Người đi xe máy phải đội mũ

bảo hiểm (kể cả người điều khiển và người ngồi trên xe) Đây là một quy định chung, do Nhà nước ban hành, bắt buộc đối với tất cả mọi người Vậy mà bạn Khánh ở lớp 12B lại nói: “Bắt buộc chung là bắt buộc nói chung đấy thôi, còn nói riêng thì vẫn có ngoại lệ”

Câu hỏi:

1 Em hiểu thế nào về tính bắt buộc chung của pháp luật?

2 Bạn Khánh nói như vậy có đúng không, tại sao?

Tình huống 4: Hà nghe bạn Quế nói, có nhiều quy định của pháp luật rất gần gũi

với cuộc sống đời thường, nhất là trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, giao thong đường bộ, bảo vệ môi trường,…Chẳng hạn, pháp luật về bảo vệ môi trường quy định nghiêm cấm hành vi thải chất thải chưa được xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường

và chất độc hại, chất phóng xạ, chất nguy hại khác vào đất, nguồn nước chính là vì quy định này bắt nguồn từ thực tiễn đời sống xã hội Vậy mà, có nhiều người lại nói, pháp luật chỉ mang bản chất giai cấp, chỉ bảo vệ lợi ích của nhà nước mà thôi

Hà cứ suy nghĩ mãi mà vẫn chưa tìm ra lời giải đáp

Câu hỏi:

1 Theo em, quy định của pháp luật trong tình huống này trả lời cho câu hỏi nào về bản chất của pháp luật?

Trang 11

2 Pháp luật có những bản chất nào, bản chất đó thể hiện như thế nào trong pháp luật hiện nay?

3 Pháp luật do nhà nước ban hành có vì sự phát triển và tiến bộ của xã hội hay không?

Tiết: 7,8,9

1.Kiến thức:

Trang 12

- Giúp HS nhận biết, vận dụng kiến thức vào tình huống pháp luật và làm bài TNKQ.

2 Kiểm tra bài cũ

A Lý thuyết

B Tình huống

2.Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức, vai trò của pháp luật trong đời sống

xã hội.

Trang 13

Tình huống 1:Cô giáo yêu cầu mỗi nhóm trong lớp phải tìm được từ 1-2 điều luật

trong đó có thể hiện quy tắc đạo đức Bạn Hương nêu ra Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000: Con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo với cha mẹ, lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắn của cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình Huyền chợt nghĩ: Đây rõ rang là quy định của pháp luật mà sao bạn Hương lại nói là có gắn với quy tắc đạo đức nhỉ?

Câu hỏi:

1 Theo em, quy định tại Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình có thể hiện quy tắc đạo đức không? Tại sao? Nếu có thì thể hiện quy tắc đạo đức nào?

2 Em hãy chứng minh rằng, pháp luật và đạo đức có mối quan hệ với nhau?

Tình huống 2: Giôn Lốc – nhà tư tưởng người anh ở thế kỷ XVII đã từng khẳng

định: ở đâu không có pháp luật, ở đó không có tự do Vậy mà em nghe một số người lại nói rằng: ở đâu có pháp luật, ở đó không có tự do Vậy ai đúng, ai sai đây?

Câu hỏi:

1 Em đồng ý với lời khẳng định của Giôn Lốc hay không? Vì sao?

2 Theo em, pháp luật có vai trò gì trong cuộc sống?

3.Khái niệm thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật.

Tình huống: Một người cha nói với con trai rằng: Sau này học xong THPT con

có quyền lựa chọn các trường đại học mà con thi vào sao cho phù hợp với khả năng và nguyện vọng của mình Theo cha, con nên thi vào các trường như: Đại học khoa học tự nhiên hoặc Đại học Bách khoa thì phù hợp với khả năng của con Người mẹ không nhất trí với ý kiến của người cha và cho rằng con mình phải thi vào Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, vì chỉ có am hiểu về kinh tế thì mới có cuộc sống đầy đủ sau này được Người con đã không nghe theo cả cha

và mẹ mà quyết định thi vào trường Đại học Xây dựng, vì rất ham mê ngành xây dựng Người mẹ cho rằng việc con không nghe lời là bất hiếu Người cha

đã tôn trọng quyết định của con, và cho rằng con trai mình quyết định như vậy

là thực hiện đúng

Trang 14

Câu hỏi:

1 Trong ba người trên đây, việc làm của ai là thực hiện đúng quy định của

pháp luật? Nêu dẫn chứng điều luật và văn bản?

2 Nếu có người thực hiện đúng quy định của pháp luật thì đó là biểu hiện của

hình thức thực hiện pháp luật nào?(Sử dụng pl; thi hành pl; tuân thủ pl hay

áp dụng pl)

3 Việc người mẹ cho rằng người con như vậy là bất hiếu có đúng không? Vì

sao?

4.Vi phạm pháp luật, trách nhiệm pháp lý.

Tình huống:C đi xe máy vượt đèn đỏ ở một ngã tư đường phố và đã đâm vào xe

máy của D đang đi đến từ phía đường tín hiệu báo đèn xanh Xe máy của D bị hỏng nặng còn D bị xây xát nhẹ C và D đã thỏa thuận với nhau về giải quyết vụ việc trên C đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho D một số tiền mà D yêu cầu Ngoài ra, C còn bị cảnh sát giao thông phạt tiền vì hành vi vượt đèn đỏ C cho rằng, mình đền bù D theo thỏa thuận là được rồi còn việc phạt của cảnh sát là không phù hợp với lẽ công bằng

Câu hỏi:

1 Việc C đền bù thiệt hại cho D do hành vi vi phạm pháp luật của mình gây ra

có phải là hành vi gánh chịu trách nhiệm pháp lý dân sự không?

2 Việc cảnh sát giao thông phạt C do lỗi vượt đèn đỏ có phải là hành vi truy cứu trách nhiệm pháp lý hành chính của C không?

3 Theo định nghĩa về trách nhiệm pháp lý trong bài 2 SGK, hãy xác định trách nhiệm pháp lý của C là loại trách nhiệm pháp lý nào?

5.Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý.

Tình huống:M đi xe máy đến một ngã tư, mặc dù có báo hiệu đèn đỏ nhưng M

vẫn không chịu dừng lại Do không tuân theo chỉ dẫn của tín hiệu đèn nên đã bị một cảnh sát giao thông bắt dừng lại và yêu cầu xuất trình giấy tờ M đã xuất trình đầy đủ giấy tờ cần thiết, song cảnh sát giao thông vẫn lập biên bản và yêu cầu nộp phạt M nói vời người cảnh sát rằng, anh ta xử lý như vậy là không có tình, có

Trang 15

lý.Vì, thứ nhất: Đường khi đó rất vắng M không gây tai nạn giao thông; Thứ hai:

M đã xuất trình đầy đủ giấy tờ hợp pháp

Câu hỏi:

1 Việc làm trên của cảnh sát giao thông có đúng pháp luật không?

2 Ý kiến của M như vậy có đúng không?

3 Nếu như có hành vi vi phạm pháp luật thì hành vi đó là loại hình vi phạm pháp luật gì?

Trang 16

Tuần: 4 Ngày soạn: 22 – 10 - 2016

Tiết: 10, 11, 12

1.Kiến thức:

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	160,5 KB
File đính kèm	giáo án gdcd.rar (23 KB)