Bài giảng chương 3 của học phần giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường mầm non. dành cho sinh viên chuyên ngành giáo dục mầm non. Bài giảng là file Powerpoint giúp cho giảng viên các trường Cao đẳng Đại học có thêm tư liệu bổ sung cho bài giảng của mình khi dạy học phần giáo dục hòa nhập
Trang 1Chương 3: THÚC ĐẨY VÀ HỔ TRỢ
GD HÒA NHẬP Ở TRƯỜNG MẦM NON
1.Tạo môi trường HT hòa nhập thân thiện
2 Mở rộng mạng lưới hỗ trợ GDHN cho trẻ khuyết tật ở trường MN
3 YC về phẩm chất và năng lực của
người GV trong GDHN MN cho trẻ KT
Trang 21.Tạo môi trường học tập
hòa nhập thân thiện
* Vai trò
* Bản chất
* Mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục thân thiện
1.Tạo môi trường học tập
hòa nhập thân thiện
* Vai trò
* Bản chất
* Mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục thân thiện
Trang 31.Tạo môi trường học tập hòa nhập thân thiện
Môi trường giáo dục trong trường mầm non cho mọi trẻ nói chung và cho trẻ có nhu cầu đặc biệt nói riêng, theo nghĩa tổng thể bao gồm: yếu tố môi
trường vật chất và yếu tố của môi trường tâm lý.
1.Tạo môi trường học tập hòa nhập thân thiện
Môi trường giáo dục trong trường mầm non cho mọi trẻ nói chung và cho
trẻ có nhu cầu đặc biệt nói riêng, theo nghĩa tổng thể bao gồm: yếu tố môi
trường vật chất và yếu tố của môi trường tâm lý.
Trang 41.Tạo môi trường học tập hòa
tham gia tích cực vào các
hoạt động học tập của mọi
của mọi trẻ trong lớp học.
1.Tạo môi trường học tập hòa
tham gia tích cực vào các
hoạt động học tập của mọi
của mọi trẻ trong lớp học.
Trang 5* Mục tiêu XD môi trường GD thân thiện: Trẻ
có cơ hội phát triển tối đa khả năng của mình Cụ thể:
- Trẻ có được cảm giác an toàn.
- Trẻ được thừa nhận và tôn trọng.
- Trẻ tự tin và hứng thú tham gia vào các hoạt động.
- Trẻ được tương tác, hợp
tác, hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau.
1 Tạo môi trường học tập hòa nhập
thân thiện (tt)
Trang 71.1 Môi trường vật chất
không rào cản
MT vật chất không rào cản là
MT với các ĐK về cơ sở vật chất,
đồ dùng, các phương tiện, thiết
bị đảm bảo cho việc tổ chức các
đồ dùng, các phương tiện, thiết
bị đảm bảo cho việc tổ chức các
Trang 81.2 Môi trường tâm lý thân thiện, chia sẻ, hợp tác và vòng tay bạn bè
* MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác
- MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác là MT trong đó diễn ra sự
tương tác về tâm lý, tình cảm
giữa trẻ - trẻ, trẻ - GV, GV - GV, trẻ - môi trường vật chất, đồng thời là nƠi diễn ra quá trình
thống nhất GD giữa các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và
các lực lượng GD ngoài nhà
trường
1.2 Môi trường tâm lý thân thiện, chia sẻ, hợp tác và vòng tay bạn bè
* MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác
- MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác là MT trong đó diễn ra sự
tương tác về tâm lý, tình cảm
giữa trẻ - trẻ, trẻ - GV, GV - GV, trẻ - môi trường vật chất, đồng thời là nƠi diễn ra quá trình
thống nhất GD giữa các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và
các lực lượng GD ngoài nhà
trường
Trang 9* MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác
- Tiêu chí:
+ Tôn trọng sự khác biệt và không phân biệt đối
xử trên cơ sở nhìn nhận tính đa dạng của trẻ về
trình độ nhận thức, trải nghiệm, đặc điểm hành vi, giới tính…
+ An toàn, không có bạo lực, không sử dụng hình phạt về thể chất và TL đối với mọi trẻ
+ GV và mọi thành viên trong nhà trường, lớp học tin tưởng và hỗ trợ nhau trong các HĐ
+ Đảm bảo sự hợp tác, sự tham gia của trẻ, GĐ, cộng đồng, chính quyền địa phương và các lực
lượng XH khác
+ Thúc đẩy PP GD và DH phát huy tính tích cực
HT của trẻ và lấy trẻ em làm trung tâm như học
hợp tác nhóm, hỗ trợ cá biệt, học có sự tranh đua…
* MT TL thân thiện, chia sẻ, hợp tác
- Tiêu chí:
+ Tôn trọng sự khác biệt và không phân biệt đối
xử trên cơ sở nhìn nhận tính đa dạng của trẻ về
trình độ nhận thức, trải nghiệm, đặc điểm hành vi, giới tính…
+ An toàn, không có bạo lực, không sử dụng hình phạt về thể chất và TL đối với mọi trẻ
+ GV và mọi thành viên trong nhà trường, lớp học tin tưởng và hỗ trợ nhau trong các HĐ
+ Đảm bảo sự hợp tác, sự tham gia của trẻ, GĐ, cộng đồng, chính quyền địa phương và các lực
lượng XH khác
+ Thúc đẩy PP GD và DH phát huy tính tích cực
HT của trẻ và lấy trẻ em làm trung tâm như học
hợp tác nhóm, hỗ trợ cá biệt, học có sự tranh đua…
Trang 10* Vòng tay bạn bè
- Lý thuyết về vòng tay bạn bè
- Phương pháp xây dựng vòng tay bạn bè
- Các mức độ tham gia của trẻ trong
vòng tay bạn bè
- Các biện pháp nâng cao tính hiệu quả vòng tay bạn bè.
Trang 11- Lý thuyết về vòng tay
bạn bè
Việc kết bạn và duy trì tình bạn
giữa trẻ với nhau mang tính tự nhiên
Do gặp nhiều khó khăn trong cuộc
sống nên trẻ khuyết tật cũng gặp khó khăn trong tình bạn Do vậy, sự kết bạn và mối quan hệ tương tác giữa trẻ với nhau cần được hỗ trợ, giáo
viên cần giúp đỡ trẻ xây dựng vòng tay bạn bè
Vòng tay bạn bè là lý thuyết xác lập mối quan hệ xã hội để định ra
phương châm ứng xử phù hợp, tạo
điều kiện cho cuộc sống phát triển
- Lý thuyết về vòng tay
bạn bè
Việc kết bạn và duy trì tình bạn
giữa trẻ với nhau mang tính tự nhiên
Do gặp nhiều khó khăn trong cuộc
sống nên trẻ khuyết tật cũng gặp khó khăn trong tình bạn Do vậy, sự kết
bạn và mối quan hệ tương tác giữa
trẻ với nhau cần được hỗ trợ, giáo
viên cần giúp đỡ trẻ xây dựng vòng
tay bạn bè
Vòng tay bạn bè là lý thuyết xác
lập mối quan hệ xã hội để định ra
phương châm ứng xử phù hợp, tạo
điều kiện cho cuộc sống phát triển
Trang 12Vòng quan hệ tự nhiên của mỗi
4 Những cá nhân, tổ
chức có thể
chia sẻ, trao đổi
Tạo môi trường thuận lợi cho trẻ phát triển
Bạn trên công việc, bạn xã giao
Hỗ trợ lẫn nhau, đôi bên cùng có lợi, giúp đỡ khi
có điều kiện, có đề nghị
Trang 13trẻ khuyết tật
Trang 14-Phương pháp xây dựng vòng
tay bạn bè
Có nhiều cách khác nhau để xây dựng vòng tay bạn bè Tuỳ thuộc vào kinh
nghiệm và đối tượng trẻ cụ thể trong lớp
mình, giáo viên có thể đưa ra các cách
khác nhau Dưới đây mô tả một cách xây dựng đã được thể hiện ở các chương
nghiệm và đối tượng trẻ cụ thể trong lớp
mình, giáo viên có thể đưa ra các cách
khác nhau Dưới đây mô tả một cách xây dựng đã được thể hiện ở các chương
trình giáo dục hoà nhập.
Trang 15Vòng 1 Vòng thân thiện gần gũi
Những người ở vòng 1 có ảnh hưởng
quan trọng đến sự tồn tại về mặt tình
cảm của chủ thể ở giữa Giáo viên giải
thích cho trẻ rõ về vai trò và ý nghĩa của mối quan hệ thân thiện giữa các trẻ
trong lớp và hoàn toàn tin tưởng rằng
nếu mối quan hệ đó được thiết lập, lớp học sẽ tốt hơn Sau đó, giáo viên phát
cho mỗi trẻ một tờ giấy đã vẽ sẵn 4 vòng
và yêu cầu ghi tên mình vào giữa Tiếp theo ghi tên những người thân thiện
nhất với mình vào vòng 1 Giáo viên có thể đưa ra vòng 1 của mình bằng cách
hài hước như chồng, con…
Vòng 1 Vòng thân thiện gần gũi
Những người ở vòng 1 có ảnh hưởng
quan trọng đến sự tồn tại về mặt tình
cảm của chủ thể ở giữa Giáo viên giải
thích cho trẻ rõ về vai trò và ý nghĩa của mối quan hệ thân thiện giữa các trẻ
trong lớp và hoàn toàn tin tưởng rằng
nếu mối quan hệ đó được thiết lập, lớp
học sẽ tốt hơn Sau đó, giáo viên phát
cho mỗi trẻ một tờ giấy đã vẽ sẵn 4 vòng
và yêu cầu ghi tên mình vào giữa Tiếp
theo ghi tên những người thân thiện
nhất với mình vào vòng 1 Giáo viên có
thể đưa ra vòng 1 của mình bằng cách
hài hước như chồng, con…
Trang 16Vòng 2 Vòng thân tình
• Vòng 2 là vòng bao gồm
những bạn gần gũi nhưng ít thân hơn những bạn ở vòng
1. Giáo viên có thể minh hoạ bằng chính bản thân mình như điền tên 5 – 6 người
bạn đang cùng làm việc, bạn thân từ thuở học trò, anh em ruột thịt tâm đầu ý hợp.
Trang 18Vòng 4 Vòng chia sẻ
Sau khi đã điền vào 3 vòng, trẻ có thể điền tên những người mà trẻ liên quan, cùng chung sống
như giáo viên, bác sỹ, hàng xóm…
Dựa vào vòng tay bạn bè của từng trẻ, giáo
viên trao đổi với trẻ về vai trò của vòng tay bạn bè đối với cá nhân trẻ Sau đó, trao đổi với cả lớp về vòng tay bạn bè của trẻ có nhu cầu đặc biệt trong lớp mình Giáo viên phân tích và nêu rõ vai trò của vòng 1 bằng các câu hỏi như: nếu thiếu những
người trong vòng này cuộc sống của trẻ, đặc biệt là trẻ khuyết tật sẽ ra sao? những người trong vòng này có vai trò gì đối với mỗi cá nhân? làm thế nào
để có thêm bạn ở trong vòng?
Vòng 4 Vòng chia sẻ
Sau khi đã điền vào 3 vòng, trẻ có thể điền tên những người mà trẻ liên quan, cùng chung sống
như giáo viên, bác sỹ, hàng xóm…
Dựa vào vòng tay bạn bè của từng trẻ, giáo
viên trao đổi với trẻ về vai trò của vòng tay bạn bè đối với cá nhân trẻ Sau đó, trao đổi với cả lớp về
vòng tay bạn bè của trẻ có nhu cầu đặc biệt trong lớp mình Giáo viên phân tích và nêu rõ vai trò của vòng 1 bằng các câu hỏi như: nếu thiếu những
người trong vòng này cuộc sống của trẻ, đặc biệt là trẻ khuyết tật sẽ ra sao? những người trong vòng
này có vai trò gì đối với mỗi cá nhân? làm thế nào
để có thêm bạn ở trong vòng?
Trang 19Sau đó, trẻ khuyết tật cùng cả lớp trao đổi về việc làm thế nào để
có những bạn bè trong lớp có thể
trở thành những người trong vòng 1 của trẻ khuyết tật
Sau khi phân tích những việc
làm cần thiết để có thêm bạn trong vòng 1 của trẻ, giáo viên cùng trao đổi với trẻ xây dựng kế hoạch hành động thể hiện các ý tuởng đã bàn.
Sau đó, trẻ khuyết tật cùng cả lớp trao đổi về việc làm thế nào để
có những bạn bè trong lớp có thể
trở thành những người trong vòng 1 của trẻ khuyết tật
Sau khi phân tích những việc
làm cần thiết để có thêm bạn trong vòng 1 của trẻ, giáo viên cùng trao đổi với trẻ xây dựng kế hoạch hành động thể hiện các ý tuởng đã bàn.
Trang 20
- Các mức độ tham gia
của trẻ trong vòng tay bạn bè
Sự tham gia của trẻ vào vòng tay bạn bè ở trẻ khuyết tật được phát
(5) Tham gia thực sự vào các việc xây
dựng kế hoạch và giải quyết các vấn đề.(6) Chia sẻ trách nhiệm trong thực hiện kế hoạch
của trẻ trong vòng tay bạn bè
Sự tham gia của trẻ vào vòng tay
(5) Tham gia thực sự vào các việc xây
dựng kế hoạch và giải quyết các vấn đề
(6) Chia sẻ trách nhiệm trong thực hiện kế hoạch
(7) Nhận trách nhiệm về mình, tự xây
dựng các hoạt động, thực hiện và đánh
giá
Trang 21- Các biện pháp nâng cao
tính hiệu quả vòng tay bạn bè
+ Tổ chức nhiều hoạt động khác nhau để tăng sự hiểu biết và tạo cơ hội cho trẻ thể hiện
+ Động viên, khuyến khích kịp thời những HV, biểu hiện tốt
+ Tuyên truyền phổ biến
rộng các điển hình
- Các biện pháp nâng cao
tính hiệu quả vòng tay bạn bè
+ Tổ chức nhiều hoạt động khác nhau để tăng sự hiểu
biết và tạo cơ hội cho trẻ thể hiện
+ Động viên, khuyến khích kịp thời những HV, biểu hiện tốt
+ Tuyên truyền phổ biến
rộng các điển hình
Trang 221.3 Tổ chức các hoạt động đảm bảo sự tham gia tích cực của trẻ
Trang 23- Những biểu hiện của học hợp tác.
- Dạy những kỹ năng hợp tác trong
- Những biểu hiện của học hợp tác
- Dạy những kỹ năng hợp tác trong
nhóm
Trang 24- Những yếu tố phải đảm bảo khi học hợp tác theo
Trang 26- Những biểu hiện của học hợp
+ Kỹ năng xây dựng niềm tin
+ Kỹ năng giải quyết mâu
+ Kỹ năng xây dựng niềm tin
+ Kỹ năng giải quyết mâu
thuẫn
+ Kỹ năng đưa ra quyết định kịp thời,
phù hợp
Trang 27* Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
-Đặc trưng của trẻ khuyết tật khi tham gia
các hoạt động ngoài giờ lên lớp
-Một số điểm cần lưu ý khi tổ chức các
hoạt động ngoài giờ lên lớp có trẻ khuyết tật tham gia:
* Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
-Đặc trưng của trẻ khuyết tật khi tham gia
các hoạt động ngoài giờ lên lớp
-Một số điểm cần lưu ý khi tổ chức các
hoạt động ngoài giờ lên lớp có trẻ khuyết tật tham gia:
Trang 282 Mở rộng mạng lưới hỗ trợ giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật ở
2 Mở rộng mạng lưới hỗ trợ giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật ở
Trang 292.1 Sự tham gia của gia đình trẻ
* Phát hiện và tiến hành GD
sớm.
* Trách nhiệm của GĐ khi trẻ đi học.
* Chăm sóc, giúp đỡ trẻ sinh
hoạt và hoạt động tại gia đình.
2.1 Sự tham gia của gia đình trẻ
* Phát hiện và tiến hành GD
sớm.
* Trách nhiệm của GĐ khi trẻ đi học.
* Chăm sóc, giúp đỡ trẻ sinh
hoạt và hoạt động tại gia đình.
Trang 30* Tổ chức lực lượng cộng đồng tham gia
giáo dục hòa nhập mầm non cho trẻ khuyết tật
* Những việc làm cụ thể của nhóm hỗ trợ cộng đồng
* Những trở ngại trong ctác GDHN ở cộng đồng
* Quy trình xây dựng kế hoạch và tiến hành
hỗ trợ cho một trẻ khuyết tật tại cộng
* Tổ chức lực lượng cộng đồng tham gia
giáo dục hòa nhập mầm non cho trẻ khuyết tật
* Những việc làm cụ thể của nhóm hỗ trợ
cộng đồng
* Những trở ngại trong ctác GDHN ở cộng
đồng
* Quy trình xây dựng kế hoạch và tiến hành
hỗ trợ cho một trẻ khuyết tật tại cộng
đồng
Trang 312.2 Nhóm hỗ trợ cộng đồng (tt)
* Cộng đồng - lực lượng quan trọng trong
GDHN
- Thế nào là nhóm hỗ trợ cộng đồng?
Đây là những thành viên tự nguyện trong
cộng đồng dân cư (ở thôn hoặc xã) góp công sức, vật chất và tinh thần để hỗ trợ, giúp đỡ một hoặc nhiều trẻ khuyết tật vượt khó khăn để hoà nhập XH
- Thành phần nhóm cộng đồng
- Vai trò: Các yếu tố của cộng đồng (ở địa
phương) ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em khuyết tật Vì, trẻ em sinh ra, lớn lên và trưởng thành trong cộng đồng Vì vậy, cộng đồng có vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ
2.2 Nhóm hỗ trợ cộng đồng (tt)
* Cộng đồng - lực lượng quan trọng trong GDHN
- Thế nào là nhóm hỗ trợ cộng đồng?
Đây là những thành viên tự nguyện trong
cộng đồng dân cư (ở thôn hoặc xã) góp công sức, vật chất và tinh thần để hỗ trợ, giúp đỡ một hoặc nhiều trẻ khuyết tật vượt khó khăn để hoà nhập XH
- Thành phần nhóm cộng đồng
- Vai trò: Các yếu tố của cộng đồng (ở địa
phương) ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em khuyết tật Vì, trẻ em sinh ra, lớn lên và trưởng
thành trong cộng đồng Vì vậy, cộng đồng có vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ
Trang 32* Các yếu tố của cộng đồng ảnh hưởng
trực tiếp đến sự phát triển của trẻ em khuyết tật
Yếu tố
tự nhiên
Yếu tố
xã hội
Yếu tố kinh tế
Trang 33• Chức năng, nhiệm vụ của nhóm hỗ trợ cộng đồng
+ Đổi mới nhận thức về trẻ khuyết tật trong cộng đồng dân cư và gia đình trẻ khuyết tật
+ Tư vấn cho gia đình về cách chăm sóc, giáo dục, phục hồi chức năng cho trẻ, tạo niềm tin cho họ
+ Phát hiện sớm các nhu cầu của trẻ
+ Trực tiếp giúp đỡ trẻ trong học tập, phục hồi chức năng và tham gia các hoạt động xã hội
+ Lôi cuốn các thviên trong cộng đồng tham gia hỗ trợ trẻ
+ Phối hợp giữa gđình và cộng đồng tìm ra BP để giúp đỡ trẻ
+ Theo dõi đánh giá sự tiến bộ của trẻ
• Chức năng, nhiệm vụ của nhóm hỗ trợ
cộng đồng
+ Đổi mới nhận thức về trẻ khuyết tật trong cộng
đồng dân cư và gia đình trẻ khuyết tật
+ Tư vấn cho gia đình về cách chăm sóc, giáo dục, phục hồi chức năng cho trẻ, tạo niềm tin cho họ
+ Phát hiện sớm các nhu cầu của trẻ
+ Trực tiếp giúp đỡ trẻ trong học tập, phục hồi chức năng và tham gia các hoạt động xã hội
+ Lôi cuốn các thviên trong cộng đồng tham gia hỗ trợ trẻ
+ Phối hợp giữa gđình và cộng đồng tìm ra BP để
giúp đỡ trẻ
+ Theo dõi đánh giá sự tiến bộ của trẻ
Trang 34•Tổ chức lực lượng cộng đồng tham gia
giáo dục hòa nhập mầm non cho trẻ
khuyết tật
- Tầm quan trọng của cộng đồng trong GDHN cho trẻ KT ở MN.
+ Sự tham gia của cộng đồng.
+ Vai trò của các tổ chức tình nguyện.
- Xây dựng nhóm hỗ trợ cộng đồng.
+ Làm thế nào để hình thành được nhóm hỗ trợ cộng đồng?
+ Ngtắc tổ chức nhóm cđồng và nhóm tình nguyện.
•Tổ chức lực lượng cộng đồng tham gia
giáo dục hòa nhập mầm non cho trẻ
khuyết tật
- Tầm quan trọng của cộng đồng trong GDHN cho trẻ KT ở MN.
+ Sự tham gia của cộng đồng.
+ Vai trò của các tổ chức tình nguyện.
- Xây dựng nhóm hỗ trợ cộng đồng.
+ Làm thế nào để hình thành được nhóm hỗ trợ cộng đồng?
+ Ngtắc tổ chức nhóm cđồng và nhóm tình
nguyện.
