Tính cấp thiết c a ề t Trên cơ sở tiếp thu các giá trị, tư tưởng, văn hóa của nhân loại, đặc biệt là quan điểm của chủ nghĩa ác - ênin về nữ quyền và giải phóng phụ nữ, Hồ hí inh đã sớm
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
Mã số : 60 22 03 01
LU Ă ẠC SỸ TRIẾT H C
ỄN LINH KHIẾU
HÀ N I - 2016
Trang 2LỜ Đ
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự giúp đỡ khoa học của PGS.TS Nguyễn Linh Khiếu Những tư liệu mới trong luận văn này đều chính xác và có xuất xứ rõ ràng; kết quả nghiên cứu của luận văn chưa được công bố trong bất cứ một công trình nào
Hà Nội, ngày 19 tháng 09 năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Nhung
Trang 3LỜI C
Tìm hiểu, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về phụ nữ và giải phóng phụ nữ không phải là một vấn đề mới; nhưng nghiên cứu trên địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương lại là một vấn đề mới, gặp nhiều khó khăn trong nghiên cứu Những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu, trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy PGS.TS Nguyễn Linh Khiếu đã tận tình hướng dẫn và có nhiều hướng gợi mở giải quyết tốt những vấn đề khúc mắc, để tôi phát huy tốt khả năng nghiên cứu độc lập của mình để đề tài đạt được kết quả tốt nhất Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tập thể các thầy giáo, cô giáo khoa Triết học – Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm đã luôn quan tâm, giúp đỡ, dạy bảo và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành khóa học và đề tài luận văn thạc sĩ
Cùng với đó, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến đồng chí Bí thư Huyện ủy Nam Sách, các đồng chí đang công tác tại Văn phòng Huyện ủy Nam Sách, Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Nam sách đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để tôi tiếp cận những tài liệu gốc phục vụ cho đề tài nghiên cứu
Bên cạnh những nguồn động viên, giúp đỡ trên, tôi còn nhận được sự quan tâm, khích lệ của gia đình, bạn bè những người luôn bên cạnh tôi lúc khó khăn nhất Tôi luôn chân trọng, cảm ơn những tình cảm tốt đẹp ấy!
Cuối cùng, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy, cô và các nhà khoa học để luận văn hoàn thiện hơn nữa!
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 4M C L C
M ĐẦU 1
ơ 1 t ở ơ ề 7
1.1 Tư tưởng của Hồ hí inh về phụ nữ và vai trò của người phụ nữ Việt Nam 7
1.2 Quan điểm của Hồ hí inh về sự cần thiết phải giải phóng phụ nữ 23
1.3 Tư tưởng của Hồ hí inh về nội dung giải phóng phụ nữ 26
1.4 Quan điểm của Hồ Chí Minh về những điều kiện cơ bản để giải phóng phụ nữ 27
ơ Đẩ ệ ở ệ tỉ
ơ 33
2.1 Tổng quan về tình hình kinh tế - xã hội huyện Nam Sách hiện nay 33
2.2 Thực trạng giải phóng phụ nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương hiện nay 34
2.3 ột số giải pháp nh m đ y mạnh sự nghiệp giải phóng phụ nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương trong giai đoạn hiện nay 56
KẾT LU N 72
DANH M C TÀI LIỆU THAM KH O 75
Trang 5ĐẦ
1 Tính cấp thiết c a ề t
Trên cơ sở tiếp thu các giá trị, tư tưởng, văn hóa của nhân loại, đặc biệt là quan điểm của chủ nghĩa ác - ênin về nữ quyền và giải phóng phụ nữ, Hồ hí inh đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề giải phóng phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ
ở các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam, trong toàn bộ sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Nhận thức đúng đắn, mang tính khoa học, tính nhân văn sâu sắc ấy đã t ng bước được hiện thực hóa trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Hồ hí inh Di sản tư tưởng về giải phóng phụ nữ mà Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc ta là một tài sản qu báu mà chúng ta cần nhận thức và vận dụng một cách sáng tạo trong thực tiễn sự nghiệp giải phóng phụ nữ hiện nay
Việt Nam, trong những năm qua, ảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến
sự nghiệp giải phóng phụ nữ, phát huy vai trò của phụ nữ Trên thực tế, vai trò của phụ
nữ đã được phát huy ở một mức độ nhất định và có những đóng góp lớn trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và trong thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội, đội ngũ cán bộ nữ ngày càng đông đảo, trưởng thành ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực; đặc biệt, những thành tích về chỉ số phát triển con người Việt Nam (HDI) là 0,725, xếp
ở vị trí 116/182 quốc gia và vùng lãnh thổ; chỉ số phát triển giới (GDI) xếp vị trí 94/155 nước (theo Báo cáo phát triển con người của Liên hợp quốc năm 2009) là những minh chứng sinh động về sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam
Tuy nhiên, công tác giải phóng phụ nữ, phát huy vai trò của phụ nữ ở Việt Nam nói chung, ở huyện Nam sách, tỉnh Hải Dương hiện nay còn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục
Nghiên cứu hệ thống quan điểm của Hồ hí inh về giải phóng phụ nữ để vận dụng trong sự nghiệp giải phóng phụ nữ nh m nâng cao vai trò, vị trí của người phụ nữ trong giai đoạn hiện nay là một nhiệm vụ quan trọng Tuy nhiên, hướng nghiên cứu này cho đến nay vẫn chưa được chú đúng mức, những công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này vẫn còn chưa đầy đủ, đặc biệt là các công trình nghiên cứu nh m vận
Trang 6dụng tư tưởng Hồ hí inh về giải phóng phụ nữ, phát huy vai trò của phụ nữ trong những điều kiện kinh tế – chính trị – xã hội cụ thể
Huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương với diện tích 109 km2, với dân số gần 120.000 người là một huyện mang những n t đặc trưng của v ng đồng b ng Bắc Bộ
ể t khi bắt đầu ổi mới đến nay, Nam Sách đã đạt được những thành tựu nhất định về mọi mặt của đời sống xã hội ể có thể tiếp tục phát triển mạnh m trong thời gian tới, một vấn đề đặt ra đối với huyện là làm sao sử dụng được một cách triệt để các nguồn lực, trong đó phải kể đến một yếu tố rất quan trọng là vai trò của người phụ nữ
Với mong muốn góp phần làm sáng tỏ vấn đề có nghĩa l luận và thực tiễn
cấp bách nói trên, tôi đã chọn đề tài: t ở ề
Xin nêu một số công trình tiêu biểu sau:
hạm Văn ồng với công trình: Hồ hí inh và con người Việt Nam trên con đường dân giàu nước mạnh Trong đó, ông đề cập đến quá trình đấu tranh bền bỉ của con người trong lịch sử phát triển của xã hội loài người nói chung và vai trò của người dân Việt Nam trong lịch sử phát triển của đất nước Việt Nam nói riêng và hoạt động của Hồ hí inh nh m giải phóng con người, xây dựng cho người dân Việt Nam một cuộc sống ấm no, hạnh phúc
Hoàng Chí Bảo với công trình: Văn hoá và con người Việt Nam trong tiến trình
NH, H H theo tư tưởng Hồ Chí Minh , Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006, đề cập đến công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với yêu cầu phát triển văn hoá và con người, phát triển văn hoá và xây dựng con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
hạm Hoàng iệp với công trình: hủ tịch Hồ hí inh với sự tiến bộ của phụ nữ đã tập hợp các bài nói, bài viết của Hồ hí inh về vai trò của phụ nữ và tầm
Trang 7quan trọng của sự nghiệp giải phóng phụ nữ đối với sự thành công của cách mạng Việt Nam Trong công trình này, tác giả còn sưu tầm những bài viết, hồi kí thể hiện lòng kính trọng và biết ơn của phụ nữ Việt Nam, phụ nữ quốc tế đối với Hồ hí inh
ông trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người do Phạm Ngọc Anh chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005 Tác giả dành khoảng 15 trang để trình bày những quan điểm độc đáo, sáng tạo của Hồ Chí Minh về giải quyền phụ nữ, t cách tiếp cận quyền phụ nữ cho đến các nội dung cơ bản về quyền phụ nữ trong tư tưởng của Người
Ngoài ra các tạp chí khoa học xã hội và nhân văn đều mở chuyên mục nghiên cứu tư tưởng Hồ hí inh đăng tải những kết quả nghiên cứu của đông đảo các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà lãnh đạo quản l , ví dụ như: ê Văn Dương với công trình ột số n t cơ bản trong tư tưởng Hồ hí inh về con người ; ỗ ong với công trình Tìm hiểu tư tưởng Hồ hí inh về quyền con người, quyền công dân ;
h ng Hữu hú với công trình Nội dung tư tưởng Hồ hí inh về chủ nghĩa xã hội ; Nguyễn Trọng húc với công trình Những luận điểm của Hồ hí inh về con người
và con người trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ; B i ình hong với công trình Giải phóng con người và mưu cầu hạnh phúc cho con người - cốt lõi của tư tưởng Hồ hí inh ; hạm Văn hánh với: Ba nội dung lớn về giải phóng phụ nữ theo tư tưởng Hồ hí inh ; Nguyễn ân Dũng với: Bác Hồ với sự nghiệp giải phóng phụ nữ ; Hoàng nh Tuấn với: Những lát cắt đặc biệt về giải phóng phụ nữ trong tư tưởng Hồ hí inh ; ặng Thị Nhiệt Thu với: Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ trong xã hội hiện nay
Tiếp theo là những công trình nghiên cứu về vai trò, ph m chất của người phụ
nữ Việt Nam trong truyền thống và hiện đại
Trong đó có công trình nghiên cứu Phụ nữ Việt Nam từ góc nhìn văn hóa của
Trần Quốc Vượng, Nxb Văn hóa thông tin và Viện Văn hóa, Hà Nội, 2013 trình bày
về vị trí, vai trò và những ph m chất tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam dưới góc độ nghiên cứu những truyền thống văn hóa của dân tộc
Nguyễn inh hiếu với công trình Nghiên cứu phụ nữ, giới và gia đình, Nxb Khoa
học Xã hội, 2003, đã khái quát về gia đình và vai trò của người phụ nữ trong gia đình; sự
Trang 8bình đẳng của phụ nữ nói chung và phụ nữ nông thôn nói riêng trong thời đại ngày nay cũng như vai trò của phụ nữ trong việc chăm sóc, nuôi dạy và giáo dục trẻ em
Tiếp đến là công trình Phụ nữ Việt Nam trong kỷ nguyên biến đổi xã hội nhanh
của Bùi Thế ường, Nxb T điển bách khoa, Hà Nội, 2012 Tác giả đã tập hợp các bài viết của các tác giả trong và ngoài nước thể hiện một cái nhìn mới về vai trò và đặc điểm của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc sống hiện đại
Ngoài ra, phải kể đến công trình, Phụ nữ và quản lý cùa Nguyễn Thị Vân Hạnh,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014 Trong công trình, tác giả đã trình bày các cách tiếp cận nghiên cứu bình đẳng giới và nghiên cứu phụ nữ trong quản lý, một số lý thuyết về trường phái nữ quyền, những rào cản và nhận định sai lầm về phụ nữ và quản lý, thực trạng nữ lãnh đạo và quản lý trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay
Sau cùng là những công trình nghiên cứu trực tiếp đến tư tưởng Hồ Chí Minh
về giải phóng phụ nữ và sự vận dụng tư tưởng đó và sự nghiệp ổi mới đất nước trong giai đoạn hiện nay
Tiêu biểu là công trình Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp giải phóng phụ nữ,
do Nxb Thông tấn biên soạn và xuất bản, Hà Nội, 2005 và công trình Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự tiến bộ của phụ nữ của Phạm Hoàng iệp với, Nxb Văn hoá Thông tin,
2008, đã tập hợp những bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh về chủ đề giải phóng phụ nữ; những m u chuyện, hồi kí, bài viết thể hiện lòng kính trọng, yêu quý và biết ơn sâu sắc của phụ nữ Việt Nam và phụ nữ quốc tế đối với Người
Kế đến là công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ của Lê Ngọc
Dũng, uận văn Thạc sĩ Triết học trường ại học Khoa học xã hội và Nhân văn – HQG T H , 2010 Trong đó, tác giả trình bày những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ và đề xuất một số giải pháp để thực hiện sự nghiệp giải phóng phụ nữ theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong hiện nay
ột số luận văn, luận án khác có liên quan đến chủ đề này như: Hồ hí inh với vấn đề giải phóng phụ nữ trong cách mạng Việt Nam của ặng Thị ương; Tư tưởng Hồ hí inh về giải phóng phụ nữ của ê inh Hà; Vận dụng tư tưởng Hồ
hí inh về giải phóng phụ nữ vào hoạt động thực tiễn của Hội liên hiệp hụ nữ Việt Nam trong thời kì đổi mới của Trương Thị Thu Thủy;
Trang 9Ngoài ra, còn có bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ và xây dựng đội ngũ cán bộ nữ của Nguyễn Thị Trà Giang, Học viện Chính trị - Hành chính
quốc gia Hồ Chí Minh trình bày khái quát những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ và xây dựng đội ngũ cán bộ nữ và rất nhiều bài viết, bài báo, trang mạng trình bày về tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ, bảo vệ quyền lợi và phát huy vai trò của phụ nữ Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
Những thành tựu đạt được trong các công trình nêu trên không chỉ làm giàu tri thức về tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ mà còn là cơ sở lý luận để vận dụng vào thực tiễn sự nghiệp giải phóng phụ nữ cũng như các nghiên cứu triển khai tiếp theo xung quanh nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ
Rõ ràng, mặc d đã có nhiều công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh
về giải phóng phụ nữ và vận dụng các tư tưởng đó của Người vào sự nghiệp giải phóng phụ nữ nhưng cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về tư tưởng giải phóng phụ nữ của Hồ Chí Minh và vận dụng vào sự nghiệp giải phóng phụ nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương thời gian qua
ệ nghiên c u
ục đích: Trên cơ sở những tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ, nhận diện đúng thực trạng giải phóng phụ nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương thời gian qua; luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản nh m đ y mạnh sự nghiệp giải phóng phụ nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương hiện nay
Nhiệm vụ: để thực hiện mục đích trên, luận văn s phải hoàn thành các nhiệm
- ề xuất một số giải pháp chủ yếu nh m đ y mạnh sự nghiệp giải phóng phụ
nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương hiện nay
Trang 106 Ý ĩ lý l n và th c tiễn c a lu ă
- Góp phần làm rõ quan điểm của Hồ hí inh về phụ nữ và giải phóng phụ nữ
- ề xuất một số giải pháp chủ yếu nh m đ y mạnh sự nghiệp giải phóng phụ
nữ ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương hiện nay
7 ơ ấu l ă
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 7 tiết
Trang 11ơ 1
B N CỦA H CHÍ MINH VỀ GI I PHÓNG PH N
1.1 t ởng ề và vai trò c i ph n Việt Nam
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, phụ nữ Việt Nam đã góp phần sáng tạo nên mọi của cải vật chất và tinh thần, đã tích cực tham gia các cuộc đấu tranh chống áp bức và bóc lột, nhất là đấu tranh chống ngoại xâm, đã đảm đang nuôi dạy con cái, góp phần bảo vệ những truyền thống tốt đẹp của cha ông để lại
Nhận thức được điều đó, chủ tịch Hồ hí inh đã sớm khẳng định vai trò quan
trọng của phụ nữ Việt Nam Trong tác ph m Lịch sử nước ta, Người đã viết: hụ nữ
ta chẳng tầm thường ánh đông dẹp Bắc làm gương với đời [35, tr.222]
Sớm nhận thấy phụ nữ là lực lượng đông đảo của cách mạng, t những năm 20
của thể kỷ XX trong tác ph m Đường Kách mệnh, dựa trên quan điểm của ác: i
đã biết lịch sử thì biết r ng muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào, thì chắc không làm nổi , Người đã khẳng định: n Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công [34, tr.289]
Có thể nói, với Hồ Chí Minh thì phụ nữ Việt Nam là lực lượng vô cùng có ý nghĩa đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam
Theo Hồ Chí Minh, phụ nữ Việt Nam có vai trò vô cùng to lớn trong sự nghiệp cách mạng và mọi lĩnh vực đời sống xã hội ánh giá về vai trò và công lao to lớn của phụ nữ Việt Nam, Người đã khái quát một cách ngắn gọn mà vô cùng sâu sắc b ng 8 chữ vàng: nh h ng, bất khuất, trung hậu, đảm đang ó thể cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam thành 4 nhóm sau:
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong gia đình
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong lao động sản xuất
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong đấu tranh chống
giặc ngoại xâm
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong quản lý xã hội
Trang 121.1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong gia đình
Hồ hí inh là lãnh tụ thiên tài của ảng và của nhân dân ta, là nhà tư tưởng lớn của thời đại Tư tưởng của Người là một hệ thống quan điểm về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Sự nghiệp của Người bắt đầu t con người và cũng trở về với con người Người khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng và vì quần chúng, trong đó phụ nữ là một lực lượng quan trọng
Hồ hí inh t ng nói: Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt [41, tr.523] ũng chính t quan điểm đó, Người đã đánh giá cao vai trò của người phụ nữ Việt Nam đối với gia đình và xã hội
Theo Hồ hí inh, vai trò của người phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội là thống nhất, bổ sung cho nhau Vai trò của người phụ nữ trong xã hội được bắt nguồn
t chính vai trò của họ trong gia đình Tạo hóa đã ban cho người phụ nữ chức năng sinh đẻ và nuôi dạy con cái, chăm sóc và vun trồng những mầm non của đất nước, bảo tồn và phát triển nòi giống ảm nhận trọng trách thiêng liêng này, trong điều kiện và hoàn cảnh nước ta, người phụ nữ đã chịu đựng rất nhiều vất vả, cực nhọc nhưng họ cũng tìm thấy ở đó nguồn hạnh phúc, niềm vui sướng của mình Người phụ nữ đóng vai trò rất lớn trong việc nuôi dạy con cái, là người thầy dạy học đầu tiên và gần gũi nhất của con cái Những lời khuyên nhủ của người mẹ in sâu vào tâm hồn trong trắng của đứa trẻ, để hình thành nhân cách, tâm l riêng Tình cảm yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết, chí ham học, ham làm của con người trong tương lai đã bắt nguồn sâu xa t sự dạy dỗ, t cách sống và tấm gương của người mẹ
Người mẹ là người giữ gìn, truyền thụ những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc cho các thế hệ trẻ ó là những ph m chất đạo đức tốt đẹp như lòng hiếu thảo của con cháu đối với bố mẹ, sự kính trọng người già, lòng yêu thương con trẻ, sự tương trợ đ m bọc nhau đây có công lao to lớn của người mẹ trong việc vun đắp, dạy dỗ con cái
hụ nữ Việt Nam luôn đầy lòng nhân ái Họ không chỉ quan tâm giáo dục con
em của mình mà còn quan tâm giáo dục thế hệ trẻ nói chung Trên thực tế đã có nhiều phụ nữ quan tâm làm tốt công tác giáo dục thế hệ trẻ à người luôn sâu sát thực tế, Hồ
hí inh đã sớm khẳng định: Sự săn sóc dạy dỗ cũng không chỉ nh m làm cho con
Trang 13cháu mình khỏe và ngoan, mà phải cố gắng giúp đỡ cho tất cả các cháu đều ngoan và khỏe [43, tr.258]
Người phụ nữ không chỉ thực hiện chức năng sinh đẻ, nuôi dạy con cái mà trong gia đình gánh nặng công việc nhà luôn đè nặng lên họ hị em không chỉ làm công việc nội trợ, cơm nóng, canh ngọt, mà phải lo chạy đủ gạo ăn cho gia đình, lo giỗ tết, cưới xin, ma chay, v.v Họ đã cần c , tiết kiệm, giật gấu bá vai, sao cho v a đủ
ăn, làm tròn nghĩa vụ với tổ tiên, với chồng con, với họ hàng làng xóm Trong điều kiện hoàn cảnh sống còn khó khăn, thiếu thốn, người phụ luôn lo lắng cho gia đình, cho con cái có cơm ăn, áo mặc, được học hành và khỏe mạnh Nỗi lo đó của người phụ
nữ, người mẹ, người vợ cũng chính là nỗi niềm day dứt của Hồ hí inh Người khẳng định: hụ nữ gặp nhiều khó khăn về gia đình, con cái [40, tr.185] Hồ hí inh luôn có sự cảm thông sâu sắc đối với những khó khăn, vất vả của người phụ nữ
Người phụ nữ có ảnh hưởng rất lớn tới hạnh phúc và sự ổn định của gia đình Với vai trò là người vợ hiền, họ luôn là người hiểu chồng, sẵn sàng chia ngọt sẻ b i, cũng như những đắng cay c ng chồng Trong những năm tháng đất nước có chiến tranh, thấm nhuần lời dạy của Hồ hí inh, vì nghĩa lớn mà gác tình riêng, hàng triệu phụ nữ đã động viên, khuyến khích chồng con ra trận Ghi nhận sự hy sinh và đóng góp to lớn của chị em phụ nữ cho cách mạng, Hồ hí inh viết: hụ nữ tham gia sản xuất, khuyến khích chồng con ra mặt trận [35, tr.438] hông chỉ xung phong sản xuất mà còn khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải [45, t.7, tr.38] Những lúc chồng con ra đi bảo vệ đất nước, thì người mẹ, người vợ
ở nhà bám chặt lấy đồng ruộng, tiếp tục sản xuất, nuôi con cái, bố mẹ già và tiếp lương cho quân đội hị em phụ nữ đã làm mọi công việc thay chồng con, vì việc nước mà vắng nhà ông lao to lớn của các bà, các mẹ, các chị được Hồ hí inh kịp thời thay mặt cả nước ngợi khen và gửi lời cảm ơn: Nhân dân ta rất biết ơn các bà mẹ hai miền Nam - Bắc đã sinh đẻ và nuôi dạy những thế hệ anh h ng của nước ta [45, t.5, tr.172]
ảm đang, cần c trong lao động, anh h ng bất khuất trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, nhân nghĩa thủy chung trong quan hệ gia đình, xóm làng, đó chính là những n t điển hình tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam t ngàn xưa để lại T đó đến nay, người phụ nữ luôn có mặt trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhưng họ lại
Trang 14không hề quên trách nhiệm làm vợ, làm mẹ của mình Người phụ nữ bên cạnh những đóng góp cho xã hội thông qua các công việc chuyên môn của mình còn là nhân tố tích cực, thậm chí quyết định cho một gia đình tốt như Hồ hí inh t ng khẳng định
Song vai trò của người phụ nữ không phải khi nào cũng được nhận thức đầy đủ
và được quan tâm phát huy Trong xã hội cũ, người phụ nữ bị coi khinh, bị ngược đãi,
bị trói buộc bởi đạo tam tòng , bởi tư tưởng trọng nam khinh nữ , không có quyền lực gì trong gia đình, họ bị đối xử bất công, bất bình đẳng, bị bóc lột và bị nô lệ c ng một lúc trong xã hội và trong chính gia đình của họ Họ không chỉ bị bóc lột về thể xác
mà còn bị bóc lột về kinh tế, về tinh thần
hê phán những tư tưởng lạc hậu kìm hãm, trói buộc người phụ nữ trong xã hội
cũ, Hồ hí inh luôn đặt vị thế vai trò của phụ nữ ngang hàng với nam giới Người nhất quán tư tưởng giải phóng phụ nữ phải giải phóng toàn diện về kinh tế, chính trị,
tư tưởng, xã hội Giải phóng phụ nữ trước hết là phải giải phóng t trong gia đình - tế bào của xã hội, thực hiện bình đẳng giới, hôn nhân một vợ, một chồng
Hôn nhân và gia đình, đây là một lĩnh vực mà người phụ nữ có vai trò, có trách nhiệm rất lớn, đồng thời cũng gặp vô vàn khó khăn vất vả Hồ hí inh tuy không có gia đình riêng nhưng Người hiểu và thông cảm sâu sắc với những băn khoăn, lo lắng của người phụ nữ làm bổn phận người vợ, người mẹ trong gia đình và là người lao động trong xã hội Người t ng nói: ó người nghĩ r ng Bác không có gia đình chắc không hiểu gì mấy vấn đề này Bác tuy không có gia đình riêng, nhưng bác có một đại gia đình rất lớn, trong đó là giai cấp công nhân toàn thế giới, là nhân dân Việt Nam
T gia đình lớn đó Bác có thể suy đoán gia đình nhỏ [37, tr.281]
Hồ hí inh đã có những quan niệm về giải phóng phụ nữ rất sâu sắc thể hiện tính nhân văn, lòng yêu thương con người nói chung và sự quan tâm đặc biệt đối với phụ nữ nói riêng Vấn đề vai trò của người phụ nữ trong gia đình luôn được Người quan tâm coi trọng Người cho r ng: Rất quan tâm đến gia đình là đúng vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội là gia đình hính vì muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải chú đến hạt nhân cho tốt [37, tr.282]
Trang 15ể bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và xây dựng gia đình kiểu mới bình đẳng, tiến
bộ, đấu tranh chống những tư tưởng lỗi thời, lạc hậu kìm hãm trói buộc người phụ nữ
Hồ hí inh đã tích cực chỉ đạo việc xây dựng Hiến pháp và pháp luật, trong đó có những quy định rõ về quyền bình đẳng của phụ nữ đối với nam giới Hiến pháp năm
1946, iều 24 quy định: hụ nữ nước Việt Nam Dân chủ ộng hòa có quyền bình đẳng với nam giới về các mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội và gia đình [42, tr.224] uật hôn nhân gia đình đầu tiên, năm 1960, iều 1 nói: Nhà nước đảm bảo nam nữ bình đẳng, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ [42, tr.224]
uật hôn nhân và gia đình ra đời, theo Hồ hí inh, đó là một cuộc cách mạng thật sự bởi vì nó là cơ sở để xóa bỏ sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ Hồ hí inh thường xuyên theo dõi nhắc nhở việc thực hiện nghiêm chỉnh uật hôn nhân và gia đình Người yêu cầu các đoàn thể có trách nhiệm tuyên truyền cho t ng gia đình và toàn thể cộng đồng trong xã hội, đồng thời nhắc nhở chị em phải tìm hiểu, nắm chắc luật làm cơ sở đấu tranh bảo vệ quyền bình đẳng trong gia đình
Theo Hồ hí inh, thực hiện sự bình đẳng về giới là: ột cuộc cách mạng khá to và khó Vì trọng trai khinh gái là một thói quen mấy nghìn năm để lại Vì nó ăn sâu trong đầu óc của mọi người, mọi gia đình, mọi tầng lớp xã hội, vì thế không thể
d ng vũ lực mà đấu tranh [38, tr.433] Hồ hí inh căn dặn: giải phóng phụ nữ là một cuộc cách mạng phải tiến hành thường xuyên, kiên trì, triệt để, phải thu hút cả xã hội tham gia và làm cách mạng t ng người, t ng gia đình, đến toàn dân D to và khó nhưng nhất định thành công [38, tr.433] Người nói: hội phụ nữ và đoàn thanh niên phải phụ trách tuyên truyền và giáo dục một cách rộng khắp và bền bỉ cho mọi gia đình phải hiểu rõ pháp luật nhà nước và thấm nhuần đạo đức xã hội chủ nghĩa về vấn
đề ấy Bà con trong làng xóm và trong hàng phố cần phải có trách nhiệm ngăn ng a, không để những việc vi phạm như vậy xảy ra Bản thân chị em phải có chí tự cường,
tự lập, phải đấu tranh để bảo vệ quyền lợi của mình ối với những người đã được giáo dục khuyên răn mà vẫn không sửa đổi thì chính quyền cần phải thi hành kỷ luật một cách nghiêm chỉnh
Trang 16ục đích giải phóng phụ nữ x t đến c ng là thực hiện quyền bình đẳng của phụ
nữ so với nam giới ó phải là bình đẳng thực sự, bình đẳng t trong gia đình cho đến ngoài xã hội
Song Hồ hí inh đã sớm phát hiện và phê phán tình trạng hiểu việc giải phóng phụ nữ và thực hiện bình đẳng nam nữ theo kiểu hôm nay anh nấu cơm, rửa bát, qu t nhà, hôm sau em qu t nhà, nấu cơm, rửa bát [38, tr.433] Theo Hồ hí inh, bình đẳng nam nữ cần được hiểu là công việc của phụ nữ phải được phân công một cách khoa học, thỏa đáng, ph hợp với sức khỏe, thể chất, tính cách, thiên chức của chị em, nh m tạo mọi điều kiện cho chị em phát huy được những khả năng, ưu thế của họ trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc và tham gia vào xây dựng phát triển xã hội
Hồ hí inh luôn đề cao vai trò, trách nhiệm của ảng, Nhà nước và các tổ chức đoàn thể trong việc bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và xây dựng gia đình kiểu mới, bình đẳng tiến bộ Người khẳng định: T nay đảng bộ, chính quyền và đoàn thể quần chúng (trước hết là phụ nữ và thanh niên) cần phải ra sức tuyên truyền uật hôn nhân
và gia đình sâu rộng hơn nữa và phải chấp hành thật nghiêm chỉnh Những thói dã man đánh vợ và p duyên con cần phải chấm dứt ợi quyền của phụ nữ cần được thật
sự bảo đảm Gia đình là hạt nhân của xã hội ọi gia đình đều đoàn kết cộng lại thành
xã hội đại đoàn kết [42, tr.662]
Như vậy, trong quan điểm của Hồ hí inh, người phụ nữ sinh ra không phải chỉ để quanh qu n với những công việc nội trợ trong gia đình, mà họ còn là thành viên của xã hội, có trách nhiệm giáo dục, đào tạo cho xã hội những người con có đầy đủ sức khỏe, ph m chất và năng lực ồng thời họ cũng góp phần hoàn thiện nhân cách, trình độ của nguồn nhân lực xã hội
1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong lao động sản xuất
hụ nữ không chỉ có vai trò trong gia đình mà còn có vai trò rất lớn trong lao động sản xuất và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Họ đã tham gia vào các hoạt động lao động sản xuất và đạt được nhiều thành tích cao trong lao động sản xuất Vì vậy, Hồ hí inh khẳng định phụ nữ là lực lượng lao động quan trọng trong xã hội, là một trong những đội quân chủ lực tạo ra của cải vật chất làm giàu cho xã hội
Trang 17Trên mặt trận lao động sản xuất, Hồ hí inh luôn khẳng định phụ nữ luôn có vai trò rất quan trọng, họ là hậu phương vững chắc cho tiền tuyến, chị em phụ nữ đã góp phần công sức to lớn của mình trong việc nuôi quân và dân ăn no đánh giặc Người chỉ rõ: chưa bao giờ có nhiều đoàn phụ nữ inh, án, Thổ, N ng đi tiếp tế vận tải đông đảo như vậy, khó nhọc, khổ sở, nguy hiểm, mà vẫn hăng hái, vui vẻ, dũng cảm thật là đáng khâm phục [45, t.6, tr.459] ể đánh thắng đế quốc háp và phát xít Nhật, tất cả người già, đàn ông, đàn bà ai cũng tham gia cách mạng hoặc ra mặt trận giết giặc hoặc ở đ ng sau trồng trọt ngô, khoai, giúp cho quân lính mình [36, tr.103] hính nhờ có phụ nữ quyết tâm lao động sản xuất tạo ra nhiều lương thực để rồi bộ đội ta k o đến đâu cũng có dân giúp đỡ, nhất là chị em phụ nữ, họ tranh nhau giúp nấu cơm, gánh nước, giặt áo và quần cho bộ đội [37, tr.607] Ngoài ra ở địa phương các chị thi đua nhau tăng gia sản xuất, rủ nhau gửi đồ qu , gạo cho chiến sĩ ở tiền phương,
có gì gửi nấy, quà bánh và thư t [37, tr.15]
Ghi nhận vai trò của phụ nữ, Hồ hí inh khẳng định: Nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản ngại khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến [38, tr.172] ể phát huy vai trò của phụ nữ, Hồ hí inh luôn quan tâm làm tốt công tác nêu gương hi nói chuyện với đại biểu cán bộ, đảng viên tỉnh Hà
Tĩnh, năm 1957, Người đã nêu gương về những phụ nữ luôn đi đầu trong lao động sản
xuất mà ngay cả nam giới cũng cần học tập
B ng lao động và thông qua lao động, chị em phụ nữ đã phát huy vai trò làm chủ của mình trong lao động và đã tạo ra giá trị sản ph m gấp nhiều lần so với định
mức quy định Trong bài Công tác cầu đường, năm 1953, Hồ hí inh đã nêu ra
những tấm gương cụ thể về những phụ nữ đạt thành tích cao trong lao động sản xuất Người đã đưa ra những ví dụ cụ thể như: ồng chí ao tăng năng suất hơn gấp năm mức đã định, đồng chí tăng năng suất hơn 3 lần [39, tr.87]
ó được kết quả trong lao động sản xuất là nhờ sự cố gắng vươn lên, không quản ngại khó khăn vất vả của bản thân phụ nữ hi nói về những tấm gương phụ nữ vượt khó vươn lên trong lao động sản xuất, Hồ hí inh đã nêu ra những ví dụ cụ thể như: ó nhiều cô như cô ảng có 4 cháu mọn, chồng là thương binh, đã làm bí thư chi bộ, ủy viên ban chấp hành phụ nữ xã, ủy viên quản trị kiêm đội trưởng đội lao
Trang 18động mà vẫn làm được 220 ngày công ô Xịch bận 3 cháu mọn, mỗi năm vẫn làm được 333 ngày công, nhặt được 4 tấn phân bón [42, tr.597]
Hồ hí inh luôn tin tưởng vào vai trò và khả năng của phụ nữ Vì vậy, Người luôn quan tâm động viên, khích lệ, phát huy vai trò của chị em phụ nữ trong lao động sản xuất cũng như trong mọi công việc của xã hội Người viết: ó vài nơi, chị em phụ
nữ không quen cày cấy, thậm chí không gánh nổi phân phải đội ối với điểm này, chị
em cần phải cố gắng thi đua với nam giới ánh giặc là việc nguy hiểm phụ nữ ta đã tỏ
ra rất oanh liệt, không l việc cày cấy làm ăn mà chị em lại chịu thua [41, tr.215]
Với những phụ nữ đạt thành tích cao trong lao động sản xuất đều được Hồ hí
inh biểu dương khen ngợi kịp thời Trong bài Nói chuyện với chị em phụ nữ tỉnh Thanh Hóa, năm 1957, Người biểu dương: hị em phụ nữ Thanh Hóa có tinh thần
lao động cần c , lao động rất tốt Như thế là v a làm lợi nhà, v a làm ích nước [40, tr.401]
Trong Báo cáo tại hội nghị chính trị đặc biệt, năm 1964, Hồ hí inh khẳng
định: hụ nữ ta đã có thành tích cao trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, có nhiều anh h ng chiến sĩ thi đua, đội trưởng đội sản xuất trong các nhà máy, chủ nhiệm hợp tác xã, đội trưởng đội dân quân, bác sĩ, giáo viên rất giỏi [43, tr.225]
Trong cuộc kháng chiến chống , cứu nước, chị em phụ nữ hai miền đã thực hiện tốt các phong trào thi đua năm tốt , ba đảm đang ác phong trào này đã có tác dụng to lớn trong việc đ y mạnh sản xuất phục vụ chiến đấu chống , cứu nước
hụ nữ miền Bắc không chỉ thi đua mỗi người làm việc b ng hai người vì miền Nam ruột thịt , mà còn thi đua góp phần vào các phong trào Ba đảm nhiệm , Ba sẵn sàng , y mạnh sản xuất, bảo vệ sản xuất và phục vụ chiến đấu Những phong trào thi đua đó đã phát huy ph m chất đạo đức của phụ nữ, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Hồ hí inh khẳng định: hong trào năm tốt của phụ nữ miền Nam, phong trào ba đảm đang của phụ nữ miền Bắc là những phong trào yêu nước nồng nàn và rộng khắp, lôi cuốn đông đảo phụ nữ hai miền thi đua sản xuất, phục vụ chiến đấu, góp phần to lớn vào sự nghiệp chống , cứu nước của toàn dân [44, tr.149]
Trang 19Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, Hồ hí inh thấy và đánh giá rất cao việc có nhiều phụ nữ biết điều khiển máy tiện, máy khoan, máy dệt tối tân; trên các công trường có nữ thanh niên, có các cháu gái biết lái máy xúc, lái xe vận tải; ở mỏ than Hòn Gai, chị em làm ở ọc 6, chỉ trong mấy ngày đã nâng mức đ y xe
t 32 xe lên 335 xe một ca [42, tr.88] Tổng kết về vai trò của phụ nữ tham gia vào lao động sản xuất xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người chỉ rõ: nông thôn 60% xã viên hợp tác xã là phụ nữ ó những cô chủ nhiệm hợp tác xã ô Hoàn là người đầu tiên
đã làm được 3000 cân phân, rồi phong trào thi đua lên, nhiều người làm vượt hơn cô Hoàn, có người làm tới 7000 cân hụ nữ tri thức cũng tham gia dân quân tự vệ, nhiều đội rất khá hụ nữ tri thức cũng đóng góp nhiều công trong việc xây dựng các vườn trẻ, lớp mẫu giáo và trong các ngành nghề khác Trong phong trào cải tạo xã hội chủ nghĩa chị em buôn bán nhỏ đã tổ chức lại, đi vào hợp tác và sửa đổi cách làm ăn buôn bán như thực thà, không lấy lãi, khiêm tốn, phục vụ khách hàng, rất đáng khen hị em
tư sản tự mình tiếp thu và khuyên chồng tiếp thu cải tạo và đi vào con đường công tư hợp doanh [42, tr.88]
ánh giá vai trò của người phụ nữ trong lao động sản xuất, Hồ hí inh khẳng định có nhiều tấm gương như có chỗ ông chủ nhiệm đi bộ đội, công việc do cháu gái
làm, làm lại tốt hơn trước kia [44, tr.22] Trong Bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ cao cấp, năm 1966, Người khẳng định: Nói chung, các cháu gái rất hăng Ví dụ: đi
chặt gỗ, việc ấy nặng nhọc, lúc hăng các cháu làm được hết; hay đi đắp đường, chỗ núi non khó khăn, các cháu cũng làm được [44, tr.22]
ặc biệt trong sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước, Hồ hí inh căn dặn:
hụ nữ công nhân cần tích cực tham gia quản l thật tốt nhà máy, công trường hụ
nữ nông dân cần hăng hái tham gia phong trào đổi công, hợp tác, gặt tốt vụ m a, chu n
bị tốt vụ chiêm năm tới ác tầng lớp phụ nữ ở thành phố cần chấp hành tốt chính sách của ảng và hính phủ hị em làm nghề buôn bán cần giữ đức tính thật thà, đúng đắn [41, tr.238]
ồng thời, Hồ hí inh đã kịp thời biểu dương những đóng góp của phụ nữ có những tiến bộ lớn, nhất là các cháu thanh niên gái đã trở thành công nhân, tổ trưởng chiến sĩ thi đua ở các xí nghiệp như mỏ thiếc ao B ng, khu gang th p Thái Nguyên
Trang 20Trong điện gửi Đại hội phụ nữ Ba đảm đang, năm 1966, Hồ hí inh viết: Bác vui
lòng thay mặt Trung ương ảng và hính phủ thân ái gửi lời khen ngợi các chị em phụ nữ ba đảm đang [44, tr.38]
hông chỉ công nhận và đánh giá cao thành tích công lao to lớn của phụ nữ trong lao động sản xuất, Hồ hí inh còn căn dặn chị em phụ nữ: ể xứng đáng là người làm chủ nước nhà, chị em phải gia sức tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, làm tốt nhiệm vụ với nhà nước, xung phong trong việc xây dựng đời sống mới, phải
đ y mạnh tăng gia sản xuất [40, tr.410]
hông chỉ căn dặn động viên phụ nữ, Hồ hí inh còn nhắc nhở ảng, hính phủ các cấp muốn có nhiều sức lao động để sản xuất thì phải giải phóng sức lao động của phụ nữ [41, tr.523] ể cho mọi phụ nữ phát huy hết khả năng lao động sáng tạo của mình, Người khẳng định: phải đặc biệt chú đến sức lao động của phụ nữ hụ
nữ là đội quân lao động rất đông hải giữ gìn sức khỏe cho phụ nữ để chị em tham gia sản xuất được tốt [44, tr.194]
Ngay sau cách mạng Tháng Tám, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của cách mạng được Hồ hí inh xác định là phải diệt giặc dốt , nâng cao trình
độ văn hóa cho nhân dân T những ngày đầu của cách mạng mới thành công, Hồ hí inh đã chỉ ra rất rõ vai trò của phụ nữ trong việc tham gia vào đấu tranh diệt giặc dốt Người khẳng định: Trong phong trào phát triển bình dân học vụ, phụ nữ chiếm một phần rất lớn trong số người dạy cũng như trong số người học [38, tr.432]
Hồ hí inh luôn đáng giá rất cao vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực giáo dục
và trong nghiên cứu khoa học Tại Đại hội giáo dục phổ thông toàn quốc, năm 1956,
Hồ hí inh khẳng định: Sau này công tác giáo dục phần nhiều phải do phụ nữ đảm nhiệm [40, tr.137]
ó thể nói, ngay t rất sớm, Hồ hí inh luôn quan tâm đào tạo phụ nữ để họ trở thành những người công dân v a biết lao động chân tay v a biết lao động trí óc, tạo mọi điều kiện để phụ nữ học văn hóa, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, nâng cao trình
độ, vươn lên làm chủ bản thân và làm chủ xã hội
Trang 211.1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm
Hồ hí inh là người sớm thấy và luôn quan tâm phát huy vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc Vì vậy, trong tổng số những bài nói, bài viết, Hồ hí inh có đến gần 100 bài nói đến vai trò và những đóng góp của phụ nữ vào trong các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc, Hồ hí inh khẳng định: xem trong lịch sử cách mệnh, chẳng có lần nào là không có đàn bà, con gái tham gia, không thể có một lực lượng cách mạng mạnh m , nếu không có phụ nữ tham gia [33, tr.288]
Trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước, Hồ hí inh đã nhận thấy một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam là sự tham gia của phụ nữ Người khẳng định: n Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công Theo Người, phụ nữ ta chẳng tầm thường, đánh ông, dẹp Bắc làm gương để đời
Trong thời kì hoạt động bí mật, nhiều chị em đã giác ngộ tham gia hoạt động cách mạng rất dũng cảm, mặc dầu muôn ngàn nguy hiểm, gian khổ, rất nhiều chị em
đã bảo vệ cách mang rất gan góc Thời kì đó, ở Việt Bắc, đã có rất nhiều chị em phụ
nữ các dân tộc thiểu số không những vượt ngàn gian khổ, mà còn gạt bỏ cả mê tín, để bảo vệ cách mạng và cán bộ hoạt động cách mạng [42, tr.87] Hồ hí inh khẳng định phụ nữ nước ta đã có nhiều đóng góp cho cách mạng, có nhiều tiến bộ như chị Nông Thị Trưng ở ao B ng đã t ng nuôi giấu cán bộ cách mạng, chị á Thị hảy ở ạng Sơn đã bất chấp nguy hiểm, nhiều lần vượt biên giới làm liên lạc cho cách mạng, rồi những tấm gương anh dũng hy sinh của chị Nguyễn Thị inh hai, chị Võ Thị Sáu
Hồ hí inh đã ghi nhận những đóng góp to lớn của phụ nữ trong kháng chiến Người ca ngợi tinh thần dũng cảm chiến đấu không quản nguy hiểm, khó khăn của các
nữ du kích như thành tích của hàng vạn phụ nữ inh, Tày, N ng, án, èo xông pha lửa đạn để giúp đỡ bộ đội trong mọi việc Nhiều bà cụ ngoài bảy, tám mươi tuổi chẳng những xung phong đi dân công mà còn thách thi đua với các cụ ông và con cháu ể phát huy vai trò của phụ nữ và của toàn dân tộc trong kháng chiến, Người đã đưa ra những ví dụ rất cụ thể như: Bà cụ Năm ( ao B ng) 83 tuổi xung phong đi sửa đường,
Trang 22cán bộ khuyên bà cụ nghỉ thì cụ đã nói àng già càng phải giúp kháng chiến, sửa đường cho bộ đội đi cho mau, giết cho nhiều giặc, thắng cho nhiều trận [38, tr.473]
Hồ hí inh rất xúc động trước tình yêu thương chiến sĩ của các bà, các cụ trong Hội mẹ chiến sĩ ở các địa phương Theo Người, các bà mẹ chiến sĩ và các chị
em giúp thương binh đã hòa lẫn lòng yêu nước, yêu cách mạng, yêu chiến sĩ thành một mối yêu thương không bờ bến, mà giúp đỡ chiến sĩ và chăm sóc thương binh như con
em ruột thịt của mình [38, tr.431] các v ng tạm chiến, các mẹ chẳng khác gì các
nữ thần hộ mệnh đã bảo vệ cho các chiến sĩ hoạt động bí mật Việc làm của các bà, các mẹ thật đáng khâm phục [38, tr.407] Người đã tỏ lòng biết ơn sâu sắc các cụ đã thương yêu săn sóc các chiến sĩ như con cháu ruột thịt và nhắc nhở các chiến sĩ phải hiếu với các mẹ b ng cách giết giặc lập công
Trong cuộc kháng chiến trường kì gian khổ đã có hàng ngàn tấm gương phụ nữ
hi sinh anh dũng, bị địch bắt tra tấn dã man, móc mắt, tróc thịt, hủy hoại cơ thể nhưng các chị vẫn giữ vững tấm lòng son sắt với ảng, với cách mạng, hy sinh anh dũng trước kẻ th Hồ hí inh nhiều lần nhắc nhở: chúng ta có hòa bình vì đã có bao nhiêu gương đấu tranh hy sinh anh dũng của toàn dân ta, toàn ảng ta, trong đó có phụ
nữ ta Trong Thư gửi phụ nữ nhân dịp kỷ niệm Hai Bà Trưng và ngày Quốc tế phụ nữ,
năm1952, Người viết: Tôi kính c n nghiêng mình trước linh hồn các nữ liệt sĩ đã hy sinh cho Tổ quốc Tôi kính chào các bà mẹ có con trong bộ đội và các bà mẹ c ng
vợ con các liệt sĩ Ngày 8/3/1952, khi cuộc kháng chống thực dân háp của nhân dân
ta bước vào giai đoạn quyết liệt, nhân ngày Quốc tế phụ nữ, Hồ hí inh đã viết thư gửi cho chị em phụ nữ trong nước và chị em kiều bào ngoài nước, trong đó có đoạn: Hai Bà Trưng đã để lại cho phụ nữ Việt Nam một truyền thống vẻ vang là dũng cảm kháng chiến iên đoàn phụ nữ dân chủ quốc tế giúp phụ nữ Việt Nam bồi dưỡng truyền thống ấy, hăng hái đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc xâm lược hụ nữ Việt Nam đã xứng đáng là con cháu của Hai Bà Trưng và là lực lượng trong quốc tế phụ
nữ hi nước ta bước vào cuộc kháng chiến chống , một đế quốc có tiềm lực kinh
tế, quân sự kĩ thuật rất mạnh, một cuộc chiến đấu hết sức gay go và quyết liệt, đáp lại lời kêu gọi của Hồ hí inh, phụ nữ ta ra sức phát huy hơn nữa truyền thống dũng cảm, đảm đang, c ng toàn quân, toàn dân bảo vệ độc lập tự do cho Tổ quốc, đưa sự
Trang 23nghiệp chống cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn, chị em phụ nữ đã tỏ rõ sức mạnh
và khả năng của mình trên mọi lĩnh vực
iền Nam, chị em phụ nữ đã trở thành lực lượng đông đảo trong các cuộc đấu tranh cách mạng: kiên trì, bền bỉ, ngoan cường, những đội quân tóc dài đã gan dạ xông pha, bất chấp gian khổ, đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ, biến những buổi tối tố cộng của địch thành những buổi tố cáo, vạch trần âm mưu, tội ác của bọn tay sai Hồ hí inh rất tự hào về những thành tích của chị em phụ nữ miền Nam Người viết: iền Nam anh h ng có đội quân đấu tranh chính trị gồm hàng vạn chiến
sĩ toàn là phụ nữ Họ rất mưu trí và dũng cảm làm cho địch phải khiếp sợ và gọi đó là đội quân tóc dài hó tư lệnh giải phóng quân là cô Nguyễn Thị ịnh ả thế giới chỉ có ta có vị tướng gái như vậy Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta [44, tr.149]
miền Bắc, chị em phụ nữ đã hăng hái thi đua thực hiện phong trào Ba đảm đang chống , cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội hị em v a chiến đấu, v a sản xuất, chi viện sức người, sức của cho miền Nam, làm tròn vai trò là hậu phương vững chắc cho cả nước Hồ hí inh đã nhiều lần gửi thư khen gợi phụ nữ miền Bắc
đã chiến đấu dũng cảm bắn rơi nhiều máy bay địch, bắn cháy nhiều tàu chiến ,
c ng nhiều thành tích chiến đấu khác Người khẳng định: Trong phong trào thanh niên xung phong chống , cứu nước, nhiều cháu thanh niên gái Vĩnh inh v a sản xuất giỏi, v a chiến đấu giỏi, tổ cầu đường Trần Thị ở Quảng Bình và tiểu đội 9, đại đội 814 đã đảm bảo tốt giao thông dưới làn bom đạn, đội quân gái ở Nam Ngạn đã góp phần bắn đươc nhiều máy bay giặc [44, tr.149]
Hồ hí inh luôn đánh giá cao vai trò của các bà mẹ đã anh dũng che chở cho
bộ đội, khuyến khích chồng, con đi chiến đấu, cắn răng chịu đựng những mất mát đau thương Người nói: ác bà mẹ chiến sĩ đã khuyến khích con cháu mình vào bộ đội đánh giặc cứu nước Ngoài ra, ân cần, nuôi nấng, giúp đỡ và bảo vệ cán bộ và chiến sĩ khác như con cháu của mình Như bà mẹ Suốt ở Quảng Bình đã xông pha bom đạn, không sợ sóng to, gió lớn, suốt ngày đêm chèo thuyền đưa bộ đội qua sông để chiến đấu Bà mẹ ần người Thái ở Sơn a có 6 người con thì 2 con đi bộ đội, 4 vào du kích, bản thân mẹ cũng hăng hái vào bạch đầu quân Bà mẹ ích ở Thái Bình đã cho
Trang 24cả 4 đứa con trai và 1 người con rể vào bộ đội Bản thân bà mẹ v a lo việc nhà cho các con, v a hăng hái giúp đỡ gia đình chiến sĩ ẹ ích rất tự hào là cả nhà gồm có 4 con trai, 2 con gái, 1 con rể đều vẻ vang được tham gia ảng lao động Việt Nam [44, tr.149]
ánh giá công lao to lớn của chị em phụ nữ, Hồ hí inh khẳng định: như thế
là t xưa tới nay, t Nam đến Bắc, t trẻ đến già, phụ nữ Việt Nam thật là anh h ng [44, tr.159], hay mỗi khi nước nhà gặp nguy nan, thì phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên góp phần xứng đáng của mình và sự nghiệp giải phóng dân tộc [44, tr.148]
Hồ hí inh khẳng định: Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ [38, tr.432] ó cũng là lời khẳng định vị trí, vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp xây dựng đất nước
Như vậy, Hồ hí inh đã chỉ rõ: vai trò của phụ nữ không chỉ thể hiện ở lòng căm th giặc ngoại xâm, động viên và hy sinh để chồng con yên tâm cầm súng ra mặt trận, mà còn trực tiếp tham gia cầm súng đánh giặc, họ đã có nhiều hy sinh, đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giành và giữ độc lập chủ quyền dân tộc Người đã tặng phụ
nữ Việt Nam 8 chữ vàng: nh h ng, bất khuất, trung hậu, đảm đang
1.1.4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ trong công tác lãnh đạo, quản lý
Hồ hí inh là người luôn quan tâm phát huy vai trò của người phụ nữ trong các công việc quản l nhà nước Ngay trong phiên họp đầu tiên của hính phủ (3/9/1945), Hồ hí inh nói: Tất cả công dân trai gái 18 tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử [36, tr.8] Ngày 1/6/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, phụ nữ được cầm
lá phiếu trực tiếp bầu những người có đức, có tài đại diện cho mình vào trong chính quyền cách mạng ây cũng là lần đầu tiên, phụ nữ Việt Nam được thực hiện quyền công dân của mình
Ngay sau tổng tuyển cử, Hồ hí inh đã giới thiệu vào Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ ộng hòa một số chị em tiêu biểu như giáo sư Nguyễn Thị Thục Viên, bà Tôn Thị Quế ồng thời, Hồ hí inh rất quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trong đó có cán bộ nữ, bố trí cán bộ nữ vào các cương vị lãnh đạo của ảng, Nhà nước ở các cấp, các ngành và do đó, tỉ lệ phụ nữ tham gia vào các công việc quản l ngày càng nhiều Hồ hí inh khẳng định sau khi nước nhà giành được
Trang 25độc lập, phụ nữ Việt Nam đã tiến bộ rõ về mọi mặt, tiến bộ rõ rệt nhất là phụ nữ tham gia chính quyền ngày càng nhiều, dưới chế độ mới, chị em phụ nữ đã được bình quyền
về kinh tế, chính trị, văn hóa Năm 1960, trong bài Nói chuyện tại hội nghị các đại biểu phụ nữ tham gia công tác chínhquyền toàn miền Bắc, Người nói: Số phụ nữ
tham gia công tác tại các cơ quan trung ương là 5000 người, ở huyện, xã là hơn 16000 người và ở các tỉnhcó hơn 330 người, đặc biệt trong quốc hội khóa II, có 53 đại biểu là
nữ [42, tr.184]
Sớm nhận thấy tiềm năng của phụ nữ, Hồ hí inh khẳng định: Dưới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, người phụ nữ dũng cảm có thể hoàn thành mọi nhiệm vụ của người đàn ông dũng cảm có thể làm, d nhiệm vụ ấy đòi hỏi rất nhiều tài năng và nghị lực [43, tr.97]
Theo Hồ hí inh, chị em phụ nữ không thua k m nam giới trong mọi lĩnh vực nếu như họ được tạo điều kiện thuận lợi Người nói: Trong hàng ngũ vẻ vang những anh h ng quân đội, anh h ng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ [43, tr.256]
Trong các họat động văn hóa - xã hội, chị em phụ nữ cũng đã không ng ng học tập, nâng cao trình độ Theo Hồ hí inh, chính t những cố gắng trong học tập nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ mà hàng vạn phụ nữ đã trở thành chuyên gia các ngành và là cán bộ lãnh đạo, làm giám đốc và phó giám đốc các xí nghiệp, chủ nhiệm hợp tác xã nhà nước, chủ tịch ủy ban hành chính, bí thư chi bộ ảng [44, tr.149], có người gánh vác những trách nhiệm nặng như làm th m phán, chánh án [42, tr.184]
hị em phụ nữ còn vận động c ng nhau tham gia công tác xã hội như xây dựng nhà trẻ, trường mẫu giáo, xây dựng công viên, tham gia tết trồng cây Hồ hí inh vui m ng vì ngày càng nhiều phụ nữ tham gia quản l nhà nước Người rất tự hào khi:
hó Tổng tư lệnh Quân giải phóng là cô Nguyễn Thị ịnh ả thế giới chỉ có nước ta
có vị tướng quân gái như vậy, thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta [44, tr.149]
Hồ hí inh rất vui m ng khi trong Quốc hội, trong hội đồng nhân dân các cấp, trong các cơ quan ảng, Nhà nước, trong các đơn vị sản xuất, trường học, bệnh
Trang 26viện, tỉ lệ cán bộ nữ làm việc ngày càng nhiều Năm 1949, trong Thư gửi đồng bào Nghệ An, Hồ hí inh viết: Tôi rất vui lòng r ng xã nào cũng có phụ nữ tham gia hội
đồng nhân dân hụ nữ tham gia chính quyền nhiều hơn và thiết thực hơn [37, tr.673] Người đưa ra nhiều tấm gương phụ nữ điển hình trong công tác quản l như: ô Nguyễn Thị Hoa ở Hòa Bình là ủy viên tỉnh, cô B i Thị Na, Hoàng Thị Viện là chủ nhiệm hợp tác xã giỏi ộ Thênh S i là chủ tịch ủy ban hành chính xã kiêm bí thư chi
bộ [43, tr.214]
Hồ hí inh đã phân tích, so sánh về sự tiến bộ, trưởng thành của phụ nữ trong
chế độ mới với những thời kỳ trước đây Trong Bài nói chuyện tại hội nghị các đại biểu phụ nữ tham gia công tác chính quyền miền Bắc, Người nói: có so sánh hoàn
cảnh phụ nữ ta bây giờ và phụ nữ ta trước khi giải phóng, chúng ta mới thấy rõ t ngày nước ta được giải phóng đến nay, phụ nữ đều tiến bộ rõ rệt về kinh tế, văn hóa, xã hội Nhưng trong một tiến bộ rõ rệt nhất là phụ nữ hiện nay tham gia chính quyền ngày càng nhiều [42, tr.184]
Tin tưởng vào khả năng to lớn của phụ nữ, động viên và khuyến khích kịp thời,
Hồ hí inh nói: Hiện nay có nhiều phụ nữ tham gia công tác lãnh đạo ở cơ sở Nhiều người công tác rất giỏi ó cháu làm chủ nhiệm hợp tác xã toàn thôn, không những hăng hái mà còn làm tốt [44, tr.208] Người nhận thấy ở phụ nữ một ph m chất mà ở nam giới nhiều khi không có được là các cháu gái ở các hợp tác xã thường
có nhiều ưu điểm: ít mắc tệ nạn tham ô, lãng phí, không hay chè ch n, ít hống hách mệnh lệnh như một số cán bộ nam [44, tr.208] Theo Người, ưu điểm này của người phụ nữ xuất phát t tâm l , đức tính tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam là c n thận, chu đáo, tiết kiệm trong tiêu d ng, gần gũi và hòa mình vào phong trào quần chúng Nếu được bố trí đúng công việc chị em phụ nữ s có điều kiện để phát triển năng lực của mình Vì thế khi bàn đến việc bầu chủ nhiệm hợp tác xã, Người đề nghị bầu nhiều phụ nữ vào cương vị này bởi phụ nữ làm việc đâu có đánh ch n, chủ nhiệm nữ thật thà, phải đưa nhiều phụ nữ tham gia làm chủ nhiệm
Như vậy, theo Hồ chí inh, cũng như nam giới, phụ nữ có thể đảm nhiệm và hoàn thành tốt những công việc lớn của đất nước, của cách mạng, có khả năng tham gia làm tốt các công việc quản l Với quan niệm như vậy, Người luôn quan tâm đến
Trang 27vị trí, vai trò của phụ nữ trong các tổ chức của hệ thống chính trị, mong muốn ngày càng nhiều chị em tham gia công tác trong các cấp ủy ảng, chính quyền cũng như trong các tổ chức quần chúng do ảng tổ chức và lãnh đạo
1 Q ể ề ầ t ết
Ngay t rất sớm, Hồ hí inh đã nhận thấy người phụ nữ luôn phải chịu nhiều thiệt thòi bất công trong gia đình và xã hội Về điều này, Hồ Chí Minh viết: Dưới chế
độ phong kiến và thực dân phụ nữ bị áp bức tàn tệ Ngoài xã hội họ bị xem khinh như
nô lệ Trong gia đình họ bị kìm hãm trong xiềng xích tam tòng [42, tr.661] Công
b ng mà nói, những giá trị đạo đức này có nhiều điểm tích cực đối với người phụ nữ trong việc tu dưỡng, rèn luyện để làm tốt chức năng của người mẹ, người vợ trong gia đình Song, dưới chế độ phong kiến đạo tam tòng , tứ đức lại là công cụ của giai cấp thống trị, của người đàn ông để áp bức tinh thần đối với phụ nữ
Việt Nam, dưới chế độ thực dân, phụ nữ bị áp bức, bóc lột nặng nề Hồ Chí Minh đã vạch trần và phê phán bản chất của chủ nghĩa thực dân, Người khẳng định
r ng chưa có bao giờ, ở một nước nào, một thời đại nào, người ta lại vi phạm mọi quyền làm người một cách dã man độc ác đến thế cả [46, tr13]; hế độ thực dân là chế độ ăn cướp húng tôi xin nói thêm là chế độ hãm hiếp đàn bà và giết người [46, tr.6] Vì vậy, để giải phóng được phụ nữ thì trước hết phải đấu tranh giành được độc lập chủ quyền dân tộc, có như vậy thì nhân dân ta, trong đó có chị em phụ nữ mới trở thành những người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình
Gắn với việc giành được độc lập chủ quyền dân tộc, chị em phụ nữ bước đầu đã được giải phóng ể đảm bảo cho phụ nữ có thể được giải phóng hoàn toàn, ngay sau cách mạng Tháng Tám, Hồ hí inh đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng và ban hành Hiến pháp mới Trong Hiến pháp đầu tiên đã ghi rõ trong iều 9: Tất cả quyền bình đẳng trong cả nước là của nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, trai gái giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo , đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện Như vậy, trong Hiến pháp, quyền công dân, quyền bình đẳng của phụ nữ đã được xác lập
Song theo Hồ Chí Minh, mặc d đã được pháp luật quy định, nhưng trên thực tế chị em phụ nữ vẫn chưa thực sự có được tự do, bình đẳng, chưa thực sự được giải
Trang 28phóng hoàn toàn trong đời sống xã hội và trong chính gia đình của họ Trong Bài nói chuyện với đồng bào và cán bộ tỉnh Thanh Hóa, năm 1961, Hồ Chí Minh chỉ rõ:
Trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, phụ nữ ta đóng góp một phần rất to Tỉnh ta có hơn 82 vạn phụ nữ, đó là một lực lượng rất lớn Nhưng địa
vị phụ nữ chưa được xem trọng đúng mức Ví dụ trong 3761 hợp tác xã nông nghiệp chỉ có 7 chủ nhiệm là phụ nữ Hội đồng nhân dân các huyện có 734 ủy viên trai mà chỉ
có 202 ủy viên gái Tỉnh ta có hơn 46000 đảng viên trai mà chỉ có hơn 5700 đảng viên gái [42, tr.485]
Ngoài ra, Hồ hí inh đã sớm nhận thấy và phê phán tình trạng: Trong tổ chức còn phân ra nam nữ, không giúp đỡ cho các chị em phụ nữ thanh niên phát triển Số phụ
nữ cũng ngang b ng đàn ông, vậy mà gạt chị em ra ngoài [36, tr.106] Theo Người, cần phải khắc phục tình trạng có một số người chưa nhận thấy rõ vai trò của phụ nữ hiện nay cũng như sau này, nên còn tư tưởng xem thường khả năng của phụ nữ
T thực tế, nam giới vẫn chiếm một tỉ lệ lớn, có nơi gần như tuyệt đối nắm cương vị lãnh đạo, quản lý chủ chốt của các cơ quan quyền lực, trong các tổ chức
chính trị - xã hội Trong Bài nói chuyện với cán bộ, công nhân nhà máy dệt Nam Định,
năm 1957, Hồ Chí Minh nhắc nhở, lưu việc ở nhiều nơi: có cất nhắc cán bộ phụ nữ nhưng chưa mạnh dạn, tức là phần nào chưa coi trọng trí tuệ, tài năng của phụ nữ [40, tr.340]
à người quan tâm sâu sắc đến đời sống nhân dân, trong đó có phụ nữ, Hồ Chí inh cũng đã sớm nhận thấy do tàn dư của chế độ phong kiến, người phụ nữ trong gia đình ngay cả ở thời điểm đất nước hòa bình nhiều khi vẫn bị coi thường Không ít cảnh bất bình đẳng khi người phụ nữ v a gánh vác công việc xã hội, v a phải lo toan việc gia đình ã thế chị em còn phải chịu cảnh bạo hành do có những người chồng vũ phu,
cư xử thiếu văn hóa Hồ hí inh đã phê phán rất nhiều về tình trạng này Năm 1960,
trong Bài Phải thật sự tôn trọng quyền lợi của phụ nữ, Người viết: Hiện nay vẫn còn
có những người chồng đối xử rất tệ với vợ, ngay ở Hà Nội nghìn năm văn vật cũng vậy ương Yên (Hà Nội) trong 196 gia đình, thì có 26 người chồng thường đánh mắng vợ, có người đánh vợ bị thương khu Hai Bà Trưng, có người chỉ vì thức ăn không v a , đã hất cả mâm cơm vào mặt vợ ó người vợ ốm, chồng để mặc, không
Trang 29săn sóc trông nom xã Quảng ưu (Thanh Hóa), có người nhét tro vào miệng vợ và đánh vợ què tay, có người cạo trọc đầu và lột hết quần áo vợ, rồi giong vợ đi bêu khắp thôn xóm Những cử chỉ tàn nhẫn dã man như vậy v a là phạm luật, v a trái với tình nghĩa vợ chồng [42, tr.225]
Như vậy, theo Hồ Chí Minh ngay cả sau khi đã giành được độc lập chủ quyền dân tộc, trong thời kỳ xây dựng chế độ mới, ở trong gia đình cũng như ở ngoài xã hội, người phụ nữ vẫn chưa được hoàn toàn giải phóng
ồng thời, Người cũng sớm nhận thấy nước ta đi lên t nền kinh tế kém phát triển nên đại bộ phận nhân dân bị thất học, trong số đó đa phần là phụ nữ ảnh hưởng đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ chính là bản thân chị em khả năng, kiến thức còn nhiều hạn chế, chưa thức được đầy đủ vai trò của mình cũng như chưa có đủ năng lực để thể hiện vai trò của mình trong xã hội, phụ nữ chúng ta còn một số nhược điểm như bỡ ngỡ, lúng túng, tự ti, thiếu tin tưởng vào khả năng của mình [42, tr.184] Vì vậy, để được giải phóng, có được sự bình đẳng với nam giới, chị em phụ nữ trước hết phải ý thức được về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, chống tư tưởng tự ty, ỷ lại, an phận
Trong gia đình, quyền quyết định những vấn đề quan trọng vẫn thuộc về nam giới Phụ nữ luôn tự ty, cho r ng mình chỉ là người hỗ trợ cho chồng Với sự mặc cảm,
tự ty, chị em phụ nữ đã tự k o rào ngăn cản con đường phát triển của mình Với không
ít phụ nữ, sự mặc cảm, tự ty là bạn đồng hành của sự an phận Sự an phận này cũng có thể xuất phát t nhận thức không đúng về vai trò giới trong gia đình và xã hội Người phụ nữ an phận chấp nhận lùi về làm hậu phương cho chồng, cho con Họ b ng lòng với những lý do và mức độ khác nhau, với những gì đang có, cho d đó là một thực tế rất đáng buồn Có thể xem đây là một căn bệnh do ảnh hưởng của tư tưởng trọng nam, khinh nữ , tam tòng của xã hội cũ để lại, làm cho người phụ nữ luôn cảm thấy
l p vế trước nam giới trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm cho họ thường nhường nhịn và chấp nhận hy sinh iều đó chứng tỏ trong xã hội còn có nhiều phụ nữ chưa thức được đầy đủ vai trò của mình trong việc quyết định các vấn đề trong gia đình và ngoài xã hội
Trang 301.3 T t ở ề ộ
Theo Hồ Chi Minh, nguồn gốc đem đến sự đau khổ của phụ nữ chính là sự bất bình đẳng giữa họ với nam giới Do đó theo Người, mục đích giải phóng phụ nữ xét đến cùng là thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ so với nam giới ó phải là bình đẳng thực sự, bình đẳng t trong gia đình cho đến ngoài xã hội
Tạo cơ sở thiết lập sự bình đẳng thật sự giữa nam và nữ là một cuộc cách mạng thực sự lớn lao, liên quan đến nhiều vấn đề kinh tế xã hội rộng lớn, phức tạp của đất nước, bởi Vì không thể d ng vũ lực mà tranh đấu [45, t.7, tr.342] Hồ Chí Minh chỉ rõ: Nhiều người lầm tưởng đó là một việc dễ, chỉ: hôm nay anh nấu cơm, rửa bát, quét nhà, hôm sau em quét nhà, nấu cơm, rửa bát thế là bình đẳng bình quyền Lầm to!
ó là một cuộc cách mạng khá to và khó [45, t.7, tr.342]
B ng những việc làm cụ thể và thiết thực, Hồ hí inh đã tích cực đấu tranh cho sự bình đẳng giữa nam và nữ Trong ương lĩnh chính trị đầu tiên của ảng (2-1930), Người đã xác định mục tiêu của cách mạng Việt Nam là xây dựng một xã hội
mà ở đó nam nữ bình quyền Trong Tuyên ngôn ộc lập, Người đã trịnh trọng tuyên
bố với thế giới: Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc Trong Sắc lệnh Số 14 ngày 18 tháng 9 năm 1945 đã công nhận quyền bình đẳng của người phụ nữ: Tất cả công dân Việt Nam, cả trai và gái, t 18 tuổi trở lên, đều có quyền tuyển cử và ứng cử Bản Hiến pháp của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm 1946 cũng đã tuyên bố với thế giới: dân tộc Việt Nam có đủ mọi quyền tự do, phụ nữ Việt Nam đã được đứng ngang hàng với nam giới để được hưởng chung mọi quyền tự do của một công dân Năm 1959, khi Luật Hôn nhân và gia đình lần đầu tiên được Quốc hội thông qua, Người khẳng định: Luật Hôn nhân và gia đình có quan hệ mật thiết đến mọi người dân trong nước, đến cả nòi giống Việt Nam ta ạo luật ấy làm cho gái trai thật sự bình đẳng, gia đình thật sự hạnh phúc [45, t.12, tr.427]
Trong xã hội Việt Nam truyền thống, như ta biết, Nho giáo đã ảnh hưởng rất lớn, tư tưởng trọng nam khinh nữ là một thói quen ăn sâu trong tiềm thức của người Việt Vì vậy, theo Hồ hí inh, để thực sự giải phóng phụ nữ, cần có sự chuyển biến
Trang 31sâu sắc về nhận thức trong xã hội để thay đổi tư tưởng thành kiến đối với phụ nữ Cuộc cách mạng giải phóng phụ nữ trước hết là cuộc cách mạng về tư tưởng, nhận thức, đấu tranh chống lại các thói quen lâu đời Cần phải có sự thay đổi về nhận thức của toàn xã hội để có sự nhìn nhận, đánh giá khách quan, đúng đắn đối với vai trò, vị trí của phụ
nữ và nam giới Phải cách mạng t ng người, t ng gia đình đến toàn dân , sau đó, phải thực hiện những hành động, giải pháp đồng bộ, toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa và pháp luật , đảm bảo quyền bình đẳng nam nữ trong thực tiễn ồng thời, thực hiện bình đẳng nam nữ phải gắn liền với sự sắp xếp, phân công lao động trong toàn xã hội Nhà nước cần tổ chức những nhà giữ trẻ, vận động nam giới tham gia công việc gia đình, tạo điều kiện cho phụ nữ v a hoàn thành vai trò của người mẹ, người vợ v a thực hiện tốt các nhiệm vụ xã hội Ngoài ra, ảng và Nhà nước cần có những chính sách phù hợp, hỗ trợ cho phụ nữ học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt để tham gia vào hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội
Trước lúc đi xa, trong Di chúc, Người đã căn dặn toàn ảng, toàn dân: Trong
sự nghiệp chống M , cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất ảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên ó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ
Và chính lúc cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân háp đang trong thời kỳ đầy khó khăn, thách thức, nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3/1952, Người đã viết
bài "Nam nữ bình quyền" (Hồ Chủ tịch với vấn đề giải phóng phụ nữ, NXB Phụ nữ,
Hà Nội, 1970, tr 31), Người khẳng định: Vũ lực của cuộc cách mạng này là sự tiến
bộ về chính trị, kinh tế, văn hóa, pháp luật Phải cách mạng t ng người, t ng gia đình đến toàn dân D to và khó nhưng nhất định thành công
1.4 Quan điểm của Hồ Chí Minh về những điều kiện cơ bản để giải phóng phụ nữ
1.4.1 Giải phóng phụ nữ phải gắn liền với giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người và theo lập trường vô sản
T sự chứng kiến những đau thương, khổ nhục của người phụ nữ dưới chế độ thực dân, phong kiến, Hồ hí inh đã khẳng định mọi áp bức, nô dịch đối với phụ nữ
Trang 32và trẻ em ở các nước thuộc địa không phải chỉ do tư tưởng phong kiến lỗi thời lạc hậu, mà chủ yếu là do chế độ áp bức dân tộc và bóc lột giai cấp của chủ nghĩa thực dân gây ra Chính sách tàn bạo của thực dân háp là nguyên nhân căn bản đ y chị em phụ nữ nước ta vào con đường đói khổ, tủi nhục Vì vậy, theo Hồ Chí Minh, quyền lợi của người phụ nữ phải gắn liền với quyền lợi của dân tộc, của giai cấp và của nhân dân lao động
Hồ Chí Minh khẳng định muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, trong đó có giải phóng phụ nữ thì không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản Hồ
hí inh xác định mục tiêu của cách mạng là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người và xuyên suốt trong đó có giải phóng phụ nữ Người đặt sự nghiệp giải phóng phụ nữ vào trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xem giải phóng dân tộc là điều kiện tiên quyết để tiến tới giải phóng phụ nữ Chị em phụ nữ chỉ được giải phóng ch ng nào nhân dân ta thoát khỏi ách thống trị của bọn đế quốc và bè lũ phong kiến tay sai, giành độc lập chủ quyền dân tộc, thiết lập chính quyền dân chủ nhân dân Người khẳng định đàn bà con gái cũng n m trong nhân dân, cả dân tộc được
tự do, thì đương nhiên họ cũng là những người được tự do Ngược lại nếu dân tộc còn trong cảnh nô lệ thì họ và con cái họ cũng s sống trong cảnh nô lệ
N t đặc biệt trong tư tưởng giải phóng phụ nữ ở Hồ hí inh là đặt sự nghiệp giải phóng phụ nữ trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng, đặt quyền của chị em phụ nữ gắn liền quyền dân tộc độc lập, quyền dân tộc tự quyết Theo Hồ Chí Minh, có giành được độc lập dân tộc thì mới thực hiện được quyền bình đẳng của phụ nữ Trong đấu tranh giải phóng dân tộc phải đem toàn bộ sức mạnh dân tộc để tranh đấu, phải đem sức ta mà giải phóng cho ta
Trong sự nghiệp giải phóng phụ nữ cũng là đem sức mạnh của đoàn kết dân tộc, đoàn kết phụ nữ mà giải phóng phụ nữ, thực hiện bình đẳng nam nữ trong xã hội Theo
Hồ Chí Minh, cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa đều là hướng tới để giải phóng con người, giải phóng phụ nữ Theo Hồ Chí Minh, nếu chưa giải phóng được phụ nữ, một phần nửa xã hội thì cũng có nghĩa là chưa xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thật sự đem lại lợi ích cho con người, trong đó có người phụ nữ Người khẳng định quá trình xây dựng chủ nghĩa
xã hội cũng chính là quá trình thực hiện giải phóng phụ nữ và ngược lại ể được giải
Trang 33phóng, có quyền bình đẳng với nam giới thì chị em phụ nữ phải tích cực tham gia góp phần vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Như vậy, theo Hồ Chí Minh, làm cách mạng x t đến cùng là để giành lấy độc lập, tự do, dân chủ, nam nữ đều có quyền như nhau Nếu cách mạng mà chưa giải phóng được phụ nữ thì cũng có nghĩa là nó mới giải phóng được một nửa thế giới Người khẳng định chỉ có giải phóng được dân tộc và phát triển đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội thì phụ nữ mới được thực sự giải phóng và đây là một sự nghiệp giải phóng chân chính nhất, toàn diện và triệt để nhất
1.4.2 Giải phóng phụ nữ là nhiệm vụ của toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng
và thông qua tổ chức hội
Giải phóng phụ nữ là một bộ phận quan trọng của sự nghiệp cách mạng Việt Nam do ảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Do đó, theo Hồ Chí Minh, sự nghiệp đấu tranh giải phóng phụ nữ Việt Nam là sự nghiệp chung của toàn thể xã hội do ảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Hồ Chí Minh khẳng định địa vị xã hội, trình độ văn hóa, điều kiện sống của phụ
nữ là phản ánh trình độ văn minh của dân tộc Những yếu kém, thiệt thòi của phụ nữ là phản ánh sự lạc hậu, chậm tiến của đất nước Vì vậy, toàn thể xã hội, ảng và Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội phải giúp chị em phụ nữ đấu tranh khắc phục những tư tưởng, tâm lý lỗi thời lạc hậu Sự giác ngộ cách mạng, sự tự ý thức được về vai trò của người phụ nữ là những điều kiện cần thiết, cơ bản để chị em có thể vươn lên làm chủ vận mệnh của mình, tham gia tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước không thua kém nam giới
Theo Hồ hí inh, ảng phải có nhiệm vụ tập hợp phụ nữ, tổ chức và lãnh đạo
họ đấu tranh để giải phóng họ Trong công tác vận động phụ nữ, Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến lợi ích chung của dân tộc, của nhân dân lao động, đồng thời hết sức quan tâm đến lợi ích của chị em phụ nữ, đến những n t đặc th trong điều kiện lao động, sinh sống của họ Ngay trong thời kỳ ảng Cộng sản Việt Nam còn hoạt động bí mật,
đế quốc háp đang thống trị ở nước ta, cuộc vận động cách mạng mới bắt đầu, dưới sự chỉ đạo của Hồ hí inh, ảng ta đã kịp thời chỉ rõ trong công tác vận động phụ nữ phải chú đến quyền lợi riêng của chị em Những chủ trương của ảng đã đáp ứng
Trang 34nguyện vọng tha thiết của chị em phụ nữ đang sống trong vòng áp bức bóc lột của chế
độ thực dân và những tệ phân biệt đối xử nam nữ Sự quan tâm của ảng và của Hồ Chí Minh đã động viên chị em phụ nữ tích cực tham gia cách mạng, gắn bó chặt ch với phong trào đấu tranh chung của toàn dân tộc Người luôn nhắc nhở ảng ta phải
có vai trò đối với phụ nữ, trước lúc đi xa Người còn căn dặn: ảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ
nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo [45, t.15, tr.617]
Sự nghiệp giải phóng phụ nữ muốn thành công là nhờ có sự lãnh đạo của ảng, song phải thông qua tổ chức hội của phụ nữ, vì tổ chức hội là nơi trực tiếp đứng ra tập hợp và bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của chị em Sớm nhận thức được điều đó,
Hồ hí inh đã chỉ đạo ảng ta phải làm sao để phụ nữ tham gia các đoàn thể cách mạng (công hội, nông hội) và thành lập tổ chức riêng cho phụ nữ nh m tập các tầng lớp phụ nữ tham gia cách mạng Chính vì vậy mà vào ngày 20-10-1930, Hội phụ nữ chính thức được thành lập (mà sau này có tên là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) Sự kiện lịch sử này nói lên quan điểm của Chủ tịch Hồ hí inh và ảng ta đối với vai trò của phụ nữ trong cách mạng, đối với tổ chức phụ nữ, đối với sự nghiệp giải phóng phụ nữ
Trong bài phát biểu tại ại hội toàn quốc lần thứ III của Hội Phụ nữ, Người căn dặn: uốn người mẹ sản xuất tốt thì cần tổ chức những nơi gửi trẻ và những lớp mẫu giáo Hiện nay có một số cơ quan, xí nghiệp và địa phương đã làm được khá tốt Hội phụ nữ cần phải phổ biến những kinh nghiệm đó và giúp đỡ chị em các nơi khác tổ chức tốt [45, t.13, tr.59-60] Trong công tác tuyên truyền của Hội, Người nhắc nhở:
T nay, đối với nhân dân, chúng ta cần phải tuyên truyền rộng khắp và bền bỉ giáo dục; đồng thời đối với những kẻ phạm pháp thì phải thi hành kỷ luật một cách nghiêm khắc [45, t.13, tr.60] ồng thời, Hội cần phải chú trọng hơn nữa trong công tác cán bộ: án bộ đã cố gắng còn phải cố gắng hơn nữa, đoàn kết nội bộ chặt ch hơn nữa, chịu khó học tập hơn nữa, đi sâu đi sát hơn nữa trong các ngành sản xuất, thông cảm sâu sắc hơn nữa với quần chúng, và ra sức giúp đỡ chị em giải quyết những thắc mắc, những khó khăn, phải làm gương mẫu [45, t.13, tr.60]
Trang 351.4.3 Giải phóng phụ nữ cũng là cuộc cách mạng của bản thân phụ nữ
Theo Hồ hí inh, để được giải phóng và có được sự bình đẳng với nam giới, bản thân phụ nữ phải tự phấn đấu giải phóng mình về trí tuệ, tư tưởng, tình cảm, tâm lý
Người căn dặn: Bản thân phụ nữ phải cố gắng vươn lên ó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ [45, t.15, tr.617] Phụ nữ phải tự đấu tranh để giải phóng mình Muốn tự giải phóng và khẳng định vị trí, vai trò của mình đối với xã hội, phụ nữ phải đoàn kết, phải hiểu biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình, có khả năng và tinh thần làm chủ, có đức, có tài Phụ nữ cũng cần phải nỗ lực học tập, nâng cao trình độ văn hóa, khoa học k thuật, chuyên môn nghiệp vụ, phải nêu cao tinh thần làm chủ, cố gắng học tập và phấn đấu; phải xóa bỏ tư tưởng bảo thủ, tự ti; phải phát triển chí khí tự cường, tự lập [45, t.13, tr.60]
Ngày 9-3-1961 khi nói chuyện với các đại biểu dự ại hội Phụ nữ toàn quốc lần III, Bác dặn dò phụ nữ phải nhận rõ địa vị làm chủ của mình: Ngay t khi mới thành lập, ảng ta đã nêu rõ chính sách nam nữ bình đẳng Hiến pháp ta đã xác định chính sách đó Trong mọi việc, ảng và Chính phủ ta luôn luôn quan tâm giúp đỡ phụ
nữ Vậy chị em phụ nữ ta phải nhận rõ địa vị làm người chủ và nhiệm vụ người làm chủ nước nhà; phải có quyết tâm mới, đạo đức mới, tác phong mới để làm trọn nghĩa
vụ mới của mình là góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, trước mắt là thi đua hoàn thành tốt kế hoạch năm nay, để làm đà tốt cho cả kế hoạch 5 năm, để xây dựng đời sống tươi vui hạnh phúc cho nhân dân ta, cho con cháu ta [45, t.13, tr.60]
Nói tóm lại, Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ là những quan điểm của Người về vai trò của phụ nữ, bản chất và con đường giải phóng họ Tư tưởng đó bắt nguồn t truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam là tôn trọng phụ nữ, t những quan điểm về giải phóng phụ nữ của chủ nghĩa ác - Lênin và t bối cảnh thực tiễn quyền phụ nữ ở nước ta và trên thế giới đầu thế kỷ XX mà Hồ Chí Minh đã nhận thức được và vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng phụ nữ Việt Nam
Theo Hồ Chí Minh, phụ nữ không chỉ có vai trò trong đời sống gia đình, mà họ còn có vai trò rất lớn trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, họ có khả năng trực tiếp tham gia và có nhiều đóng góp to lớn trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, trong
Trang 36lao động sản xuất ra của cải vật chất và sáng tạo ra các giá trị văn hóa tinh thần, cũng như trong các công việc lãnh đạo quản lý xã hội
Tuy nhiên, trong xã hội thuộc địa nửa phong kiến, dưới sự thống trị của chủ nghĩa thực dân, quyền lợi của người phụ nữ bị chà đạp thô bạo ồng thời, ngay cả khi đất nước giành được độc lập và đang xây dựng xã hội mới thì tình trạng xâm phạm, phân biệt đối với phụ nữ vẫn còn tồn tại trong khi bản thân những người phụ nữ chưa thể tự đấu tranh giải phóng cho mình T đó, Hồ hí inh xác định, giải phóng phụ
nữ thực chất là quá trình đấu tranh để giành quyền bình đẳng cho phụ nữ trong mọi phương diện ể làm được điều đó, đấu tranh giải phóng phụ nữ phải là nhiệm vụ của toàn xã hội diễn ra dưới sự lãnh đạo của ảng Cộng sản Việt Nam thông qua tổ chức hội của phụ nữ
ể giải phóng phụ nữ, theo Hồ Chí Minh, phải gắn liền sự nghiệp giải phóng phụ nữ với sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng con người vì phụ nữ là một nửa của xã hội ảng và Nhà nước cần phải tạo môi trường xã hội thuận lợi về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội để phụ nữ phấn đấu vươn lên ồng thời, trên cơ sở của sự quan tâm tạo điều kiện của ảng và Nhà nước, bản thân phụ nữ phải không
ng ng học tập nâng cao trình độ, phấn đấu có đủ khả năng nhận và hoàn thành tốt các công việc được giao, hiểu rõ quyền và lợi ích của mình, biết đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình, khắc phục những tư tưởng, tâm lý, thói quen lỗi thời lạc hậu, đoàn kết giúp nhau cùng tiến bộ
Trang 37ơ ĐẨY MẠNH S NGHIỆP GI I PHÓNG PH N HUYỆN NAM SÁCH,
TỈNH H
2.1 Tổng quan về tình hình kinh tế - xã hội huyện Nam Sách hiện nay
Nam Sách là một trong 12 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Hải Dương, n m ở phía ông Bắc tỉnh Nam Sách có diện tích tự nhiên 109,07 km2 Dân số tính đến 31-12-2014 có 117.216 người ật độ trung bình 1.074 người/km2 Năm 2014, dân số trong độ tuổi lao động chiếm 59,2%; tỷ lệ lao động của huyện qua đào tạo chiếm 43% Nam Sách n m trong v ng ồng b ng châu thổ sông Hồng, đất đai được hình thành bởi sự bồi lắng ph sa của các sông Thái Bình, inh Thầy và ai Vu ịa hình tương đối b ng phẳng, thuận lợi cho việc thâm canh trong sản xuất nông nghiệp và phát triển một số ngành nghề khác
Về cơ cấu tổ chức, huyện có 19 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 18 xã, 01 thị trấn Nam Sách, toàn huyện có 102 thôn, khu dân cư
Nam Sách có hệ thống giao thông rất thuận lợi: ó đường sắt Hà Nội - Hải hòng, quốc lộ 5 , Quốc lộ 37, tỉnh lộ 390 chạy qua và có đường thuỷ của ba con sông lớn là Thái Bình, inh Thầy, ai Vu
Về phát triển kinh tế, nghề chính của người dân Nam Sách là sản xuất nông nghiệp Trước đây có nhiều nghề thủ công truyền thống khá nổi tiếng: nghề đan võng
ở Quan ình (xã ồng ạc); nghề dệt vải ở ồn Bối (xã Nam Hồng); nghề làm nồi,
ấm đất nung ở làng âm Xuyên (làng Quao, xã hú iền); nghề trồng cói, dệt chiếu (xã Thái Tân, Minh Tân) ặc biệt là nghề gốm sứ ở hu ậu (xã Thái Tân)
Những năm gần đây kinh tế của Nam Sách có tốc độ tăng trưởng khá, bình quân 5 năm 2010 - 2015 đạt 8,6%/ năm ơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ Năm 2014, cơ cấu kinh tế giữa nông nghiêp - công nghiệp, xây dựng - dịch vụ là: 28,2% - 39,2% - 32,6% Thu nhập bình quân/ người/ năm đạt 21 triệu đồng
Sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá với nhiều v ng sản xuất tập trung, quy mô lớn như v ng sản xuất cà rốt ở xã Thái Tân, trồng hành vụ
Trang 38đông ở xã Nam Trung, trồng bí xanh ở xã Hợp Tiến, trồng dưa hấu ở xã Nam Hưng, lúa chất lượng cao ở xã Quốc Tuấn, nuôi cá lồng ở xã Nam Tân
Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp có bước phát triển khá ến nay, trên địa bàn huyện có 212 doanh nghiệp, trong đó có 08 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Riêng ụm công nghiệp n ồng với diện tích 35,18 ha, thu hút 13 doanh nghiệp vào đầu tư với tổng vốn đầu tư trên 200 tỷ đồng, tỷ lệ lấp đầy đạt 94,7% Huyện có 08 làng được UBND tỉnh công nhận làng nghề
Người dân Nam Sách cần c , sáng tạo, giàu nghị lực, yêu quê hương đất nước,
có cuộc sống văn hoá tinh thần rất phong phú hầu hết các làng, xã đều có đình,
ch a, đền, miếu, nghè với những kiến trúc đẹp, n t hoa văn tinh xảo Trong huyện có
21 di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng ến năm 2014, toàn huyện có 85/ 102 làng, khu dân cư được công nhận làng, khu dân cư văn hóa (chiếm 83,3%); 98/ 102 thôn, khu dân cư có nhà văn hóa đạt chu n
Ngoài ra, Nam Sách còn là v ng đất giàu truyền thống cách mạng, qua các cuộc kháng chiến chống xâm lược bảo vệ Tổ quốc, Nam Sách đã có những đóng góp to lớn cho dân tộc Toàn huyện có 2.808 liệt s , 2.445 thương, bệnh binh, 291 Bà ẹ Việt Nam anh h ng Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong thời kỳ kháng chiến,
huyện Nam Sách c ng 05 xã (Nam Tân, Hợp Tiến, Minh Tân, Đồng Lạc, Cộng Hòa) và 08 cá nhân đã vinh dự được nhà nước phong tặng danh hiệu anh h ng lực
lượng vũ trang nhân dân
t ở ệ tỉ ơ ệ
2.2 hững thành tựu đã đạt đư c
* Thành tựu giải phóng phụ nữ trong đời sống gia đình
Trên cơ sở kế th a và phát triển tư tưởng Hồ hí inh, ngay sau cách mạng Tháng Tám thành công, ảng và Nhà nước ta đã có những quy định về quyền bình đẳng nam nữ và chế độ hôn nhân một vợ một chồng Hiến pháp đầu tiên và luật hôn nhân gia đình năm 1959 đã đề cập tới việc bảo đảm hôn nhân tự nguyện, tiến bộ như
vợ, chồng bình đẳng và cấm tệ ngược đãi trong gia đình Những quy định này tiếp tục được kế th a trong luật hôn nhân và gia đình năm 1986 và năm 2000 Năm 1995, bộ luật dân sự ra đời cũng đã quy định trong quan hệ dân sự, các bên bình đẳng, không
Trang 39phân biệt giới tính Năm 2000, luật hôn nhân và gia đình mới đã yêu cầu thực hiện việc ghi tên cả vợ và chồng trong giấy chứng nhận tài sản đăng k thuộc quyền sở hữu chung và lần đầu tiên lao động trong gia đình được coi là hoạt động có tạo ra thu nhập
ặc biệt, việc ban hành luật bình đẳng giới năm 2006 và luật phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 là thành tựu rất đáng tự hào trong sự nghiệp bình đẳng giới ở nước ta
ây là những văn bản pháp l quan trọng nh m thúc đ y việc thực hiện bình đẳng giới trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội Nghị quyết 04 khóa VII của Bộ hính trị khẳng định phụ nữ v a là người công dân, người lao động,
v a là người mẹ; phụ nữ có vai trò quan trọng trong xây dựng gia đình, cần tạo điều kiện để phụ nữ phát triển hài hòa giữa nghĩa vụ công dân và chức năng người mẹ trong
việc xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc Trong Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011- 2020, ảng ta khẳng định phát huy giá trị truyền thống tốt
đẹp, xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, hạnh phúc, thực hiện tốt bình đẳng giới, vì
sự tiến bộ của phụ nữ
hông n m ngoài quan điểm, chủ trương trên, Huyện ủy và chính quyền các cấp của huyện Nam Sách rất quan tâm tới công tác phát triển đối với phụ nữ Trong những năm v a qua, nhận thức rõ về vai trò của người phụ nữ trong phát triển về mọi mặt của huyện, Huyện ủy huyện Nam Sách và chính quyền luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao hoạt động của Hội phụ nữ huyện và các tổ chức đoàn thể có liên quan làm tốt vai trò nòng cốt của mình trong phong trào phụ nữ, tích cực vận động phụ nữ tham gia các phong trào thi đua: hụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc , hụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà ác phong trào này đã thu hút được đông đảo chị em phụ nữ hưởng ứng tham gia, tính đến nay, đã có trên 30 nghìn chị em tham gia vào Hội phụ nữ huyện đạt tỷ lệ xấp xỉ 88% và đang phấn đấu trong những năm tới có thể nâng lên 91%
hị em phụ nữ tại Nam Sách luôn được cấp ủy ảng và chính quyền các cấp, gia đình và xã hội quan tâm, tạo điều kiện về nhiều mặt ồng thời chị em phụ nữ cũng đã cố gắng vươn lên để thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm trong xã hội và gia đình, đảm đang gánh vác cả việc nước lẫn việc nhà, là lực lượng nòng cốt để bảo vệ tổ
ấm gia đình trong thời kỳ kinh tế thị trường Với thiên chức làm vợ, làm mẹ, chị em
Trang 40phụ nữ huyện đã có những cống hiến xuất sắc trong việc nuôi dưỡng các thế hệ công dân của đất nước, chăm lo xây dựng gia đình theo chu n mực ấm no, bình đẳng, tiến
bộ và hạnh phúc
Tuy còn nhiều khó khăn về kinh tế, nhưng đối với những người phụ nữ ở huyện Nam Sách nói riêng, tỉnh Hải Dương nói chung thì gia đình thực sự là bệ phóng cho một cuộc sống tốt đẹp, gia đình mà trong đó nổi bật là mối quan hệ vợ chồng được xây dựng trên cơ sở tình yêu thật sự Người vợ và người chồng tôn trọng lẫn nhau tức là coi trọng tính tình và kiến của nhau, thường xuyên quan tâm, chăm sóc lẫn nhau Do
đó, địa vị, vai trò của người phụ nữ Nam Sách trong gia đình cũng ngày càng được khẳng định T địa vị là những người lệ thuộc, thụ động nhất là trên lĩnh vực kinh tế trong gia đình, họ đã dần trở nên ngang hàng, bình đẳng với nam giới
ịa vị người phụ nữ huyện Nam Sách không chỉ tăng lên trong xã hội mà còn tăng lên trong gia đình hụ nữ là những người có vai trò đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế gia đình Họ là lao động chính ở nhiều lĩnh vực như chăn nuôi, buôn bán hụ nữ ngày càng được bình đẳng với nam giới trong quyền quyết định các công việc quan trọng, hai vợ chồng c ng tôn trọng lẫn nhau, bàn bạc quyết định và chia sẻ công việc, c ng có tiếng nói chung trong việc giải quyết các vấn đề của gia đình như nuôi dạy con cái, chi tiêu, tổ chức vui chơi, giải trí Và chính họ đã tiếp sức cho chồng, con vượt qua những khó khăn để vươn lên thành công trong cuộc sống, đưa
ra những lời khuyên thiết thực giúp chồng trong công việc, đóng góp thành công trong
sự nghiệp của chồng, khiến người chồng luôn cảm thấy yên tâm trong cuộc sống, t đó
họ có thể đóng góp nhiều hơn cho xã hội ó cũng là sự chuyển biến tích cực trong phân công lao động gia đình, người chồng đã bước đầu tự giác chia sẻ công việc nhà
c ng vợ, một số gia đình còn thuê người giúp việc để giảm bớt gánh nặng cho người phụ nữ
Như vậy, tuy điều kiện đời sống gia đình còn gặp nhiều khó khăn, c ng với những tác động của nền kinh tế thị trường, nhưng người phụ nữ huyện Nam Sách đã thể hiện tình thương và trách nhiệm, lòng nhân ái, đức hy sinh, kết hợp với sự hiểu biết, ứng xử kh o l o trong các quan hệ gia đình, dòng họ, trọn đạo hiếu thảo
* Thành tựu giải phóng phụ nữ trong lao động sản xuất