quá trình và thiết bị công nghệ sinh học - Chương 12

quá trình và thiết bị công nghệ sinh học

Chương 12 THIẾT BỊ PHÂN CHIA CÁC DUNG DỊCH CỦA

CÁC CHẤT HOẠT HOÁ SINH HỌC BẰNG MÀNG MỎNG

Thẩm thấu ngược, siêu lọc, vi lọc, thấm tách, điện thấm tách, bốc hơi qua màng đều thuộc các quá trình phân chia các dung dịch bằng màng mỏng Các quá trình lọc bằng màng xảy ra ở chế độ công nghệ mềm, điều đó rất quan trọng khi gia công các chất không ổn định Các phương pháp lọc màng cho phép đồng thời thực hiện các quá trình vừa tinh luyện vừa cô đặc các dung dịch Ngoài ra chúng còn được tiến hành mà không có sự chuyển pha của sản phẩm gia công và không cần cung cấp nhiệt, chỉ ở nhiệt độ môi trường, có khả năng giảm mất mát đáng kể các chất hoạt hoá sinh học Các quá trình này cho phép đạt được mức độ cô rất cao (đến 250) và nhận được các chất cô

có hàm lượng khô đến 50% Thiết bị màng lọc tương đối đơn giản, kích thước cơ bản không lớn, tiết kiệm và có thể tự động hoá

Các màng được ứng dụng để siêu lọc có thể giữ được các phân tử có kích thước từ

5 đến 50 nm, có nghĩa là các phân tử hữu cơ loại lớn Các màng để thấm thấu ngược giữ được các phân tử có kích thước 2,5 nm khi hoạt động dưới áp suất chân không (từ 4 đến

10 MPa)

Khả năng phân chia của các

màng được xác định bởi khả năng giữ

lại các hạt có khối lượng và kích thước

phân tử xác định Trên hình 12.1 nêu

sơ đồ lựa chọn phương pháp phân chia

các dung dịch phụ thuộc vào đại lượng

các hạt có trong chúng

Nhược điểm của các quá trình

phân chia bằng màng lọc đó là sự cần

thiết phải chuẩn bị và tinh chế các

dung dịch một cách cẩn thận, xuất hiện

sự phân cực nồng độ - xuất hiện nồng

độ cao của chất hoà tan ở bề mặt màng lọc và tạo nên một lượng lớn các chất thấm, đòi hỏi phải tận dụng hay tinh chế trước khi xả vào hệ thống kênh thoát

Lọc muối 1 Lọcđường

Phân ly cao tốc Lọc truyền thống

Lọc đại phân tử Lọc vi nhũ tương Lọc vi khuẩn

Hình 12.1 Kích thước các hạt

mm

12.1 KỸ THUẬT PHÂN CHIA BẰNG MÀNG LỌC

Sau hàng triệu năm biến hoá, trong tế bào sinh vật sống đã hình thành phương pháp vạn năng và hoàn thiện để phân chia các dung dịch nhờ màng bán thấm Ví dụ như

vỏ tế bào động và thực vật, nhờ chúng mà sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường bên ngoài được thực hiện

12.1.1 Các màng siêu lọc

Các màng bán thấm siêu lọc là những màng xốp, trong đó tồn tại hệ rãnh xuyên suốt bảo đảm thẩm thấu pha của các cấu tử trong hỗn hợp bị phân chia Các lỗ nhỏ trong màng tạo ra hệ thống đường rãnh ngoằn ngoèo liên kết với nhau hay có thể độc lập Các màng bán thẩm là bộ phận hoạt động cơ bản của thiết bị siêu lọc, cho phép tách các chất hoà tan có khối lượng phân tử trong khoảng 1200 ÷ 3000000 Các màng dùng trong công nhiệp được sản xuất từ các màng xenluloza axetat xốp, dị hướng co kết cấu hai lớp, gồm lớp bề mặt mỏng với bề dày 0,25 μm đến đệm xốp mịn có bề dày 100 μm Lớp mịn hoạt hoá của màng sẽ xác định khả năng giữ lại một loại cấu tử trong hỗn hợp được phân chia, trong lớp này xảy ra quá trình phân chia Vi kết cấu của lớp hoạt hoá với kích thước lỗ được quy định sẽ xác định mức độ cô các chất

Hiện nay các vật liệu được dùng làm nền cho màng: giấy kim loại, thuỷ tinh xốp, grafít Yêu cầu cơ bản của các màng nhân tạo như sau: tính lựa chọn cao, tính thấm cao, bền hoá và tính trơ sinh học đối với các dung dịch đem phân ly, tính ổn định trong quá trình hoạt động, độ bền cơ học và tuổi thọ caọ, có khả năng tái sinh và giá thành thấp

Hiện tại ở Nga đã sản xuất bảy nhãn hiệu màng siêu lọc được sử dụng trong công nghiệp từ xenluloza axetat dạng: YAM - 30, 50 M, 100 M, 150 M, 200 M, 300 M và

500 M, chúng khác nhau bởi đường kính lỗ (từ 2 đến 60 ÷ 70 nm), bởi tính thấm và tính lựa chọn tương ứng Màng YAM - 30 với đường kính lỗ nhỏ nhất có thể được sử dụng

để cô các chất hoạt hoá sinh học có khối lượng phân tử đến 10000, còn màng YAM -

500 với đường kính lớn nhất − để cô các chất có khối lượng phân tử đến 50000 Tuy nhiên khi lựa chọn các màng, ngoài khối lượng phân tử cần phải tính đến yếu tố (không gian, đặc trưng cấu trúc không gian các phân tử của chất đem cô) có ảnh hưởng đến tính lựa chọn của các màng, cũng như khả năng kết tụ của nhiều chất hoạt hoá sinh học Cho nên đối với mỗi một hệ cụ thể, việc lựa chọn màng được thực hiện bằng phương pháp thực nghiệm

Các màng lựa chọn dạng YAM từ xenluloza axetat để cô và tinh chế một số enzim bằng phương pháp siêu lọc được nêu ở bảng 12.1

Bảng 12.1 Đặc tính của một số màng lựa chọn dạng YAM

Enzim Khối lượng phân tử Màng

Proteinaza kiềm tính từ Bac subtilis 20.000 ÷ 23.000 YAM - 150

YAM - 200

Proteinaza trung hoà từ Bac subtilis 103 45000 YAM - 200

Rennin từ Bac mesentericus (Â) 40000 ÷ 50000 YAM - 200

Khi xét đến tính không bền nhiệt của các dung dịch, thường tiến hành quá trình siêu lọc ở nhiệt độ bình thường hay thấp hơn, vì vậy phải làm sạch dung dịch ban đầu trong quá trình tuần hoàn kín

12.1.2 Các xơ polyme

Xơ polyme là vật liệu lựa chọn có triển vọng dùng cho siêu lọc Chúng là những ống mao dẫn có đường kính 20 ÷ 100 μm và chiều dày thành ống xốp 10 ÷ 50 μm Sự hình thành các xơ rỗng bằng phương pháp ép lõm polyme nóng chảy qua các khuôn kéo đặc biệt Polyamit, penylon, polyacrylonitryl được sử dụng như là những vật liệu để sản xuất ra các xơ rỗng

Các bó xơ được gắn chặt vào bộ phận bên trong của thiết bị siêu lọc để tạo ra bề mặt có diện tích đến 30.000 m2 Có thể xếp đến 28 triệu sợi xơ vào ống có đường kính

35 cm Khi đó năng suất đạt 175 m 3 nước trên 1 m3 thể tích không gian trong ống Những ưu điểm của các xơ rỗng như sau: khả năng tạo ra những yếu tố phân chia

có mật độ gói cao, vận chuyển và bảo quản ở dạng khô, có khả năng giữ ở áp suất cao Tuy nhiên nhược điểm lớn nhất của các xơ polyme là rất khó thay đổi các sợi xơ khi bị

Trong quá trình hoạt động năng suất của màng giảm xuống

12.1.3 Các sợi xơ rỗng

trong 0,2 mm Những sợi trơ hoá này có cấu trúc dị hướng Khi dòng chảy qua sợi rỗng

ở bề mặt bên trong tạo ra ứng lực trượt cao sẽ làm giảm sự phân cực nồng độ Ap suất tăng lên trong khe sợi sẽ đẩy dung môi các chất thấp phân tử và muối ra ngoài qua vách sợi, còn các chất được giữ lại sẽ tập trung trong dòng tuần hoàn kín Các sợi được ghép lại thành những bó một, khoảng 1000 sợi và được xếp kín trong ống nhựa trong, nhờ đó

mà có thể nhận được diện tích bề mặt lọc lớn với thể tích vừa phải Khả năng của các màng giữ lại các chất hoà tan có tính chọn lọc được thể hiện bởi hệ số giữ:

f

0 n 0

f n g

v

v l n

n l

Tốc độ của dòng chảy xuyên qua màng tỷ lệ nghịch với logarit nồng độ của chất hoà tan có tính đến ảnh hưởng của các điều kiện phân cực nồng độ Tính thẩm thấu của màng giảm xuống khi tăng nồng độ và khi tiến hành quá trình ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt

độ bình thường

12.1.4 Các dạng thiết bị dùng màng lọc

Hiện tại người ta sử dụng rộng rãi bốn loại kết cấu cơ bản của các thiết bị dùng màng lọc: có các bề mặt lọc, ống lọc, cuộn lọc và các màng lựa chọn ở dạng các sợi rỗng Ba loại thiết bị đầu được trang bị hoàn chỉnh các màng bán thấm phẳng đồng nhất

và chúng khác biệt bởi các phương pháp gói và gia cố màng

Đặc tính quan trọng của các thiết bị dùng màng lọc là mật độ gói của màng - diện tích bề mặt của các màng lựa chọn trên một đơn vị thể tích thiết bị Mật độ gói của các màng trong thiết bị có nhiều dạng khác nhau được nêu dưới đây (m2/m3)

Dạng khung phẳng 60 ÷ 300

Dạng có các sợi rỗng đến 30000

Trong các thiết bị dạng cuộn, một hay một số màng 3 được gia cố giữa bộ tiêu nước 4 và bộ sàng lưới (hình 12.2) Một phía của vật liệu lọc như thế được bịt kín trên ống để thải chất lọc 1, và tất cả vật liệu được cuộn tròn trên ống này ở dạng rulô 2 Nhanh chóng trong vấn đề thay đổi các bộ phận lọc làm cho thiết bị dạng cuộn trở nên rất thuận tiện cho thao tác

Nhược điểm của các thiết bị loại này là sức cản thuỷ lực cao và sự tích trữ cặn trong các bộ sàng bằng lưới

ban đầu

Hình 12.3 Sơ đồ thiết bị dùng màng lọc dạng khung phẳng: 1- Bệ lắp; 2- Thanh giằng; 3- Khu phòng; 4- Đệm xốp; 5- Màng lựa chọn

Các thiết bị khung phẳng Trong các thiết bị dạng khung phẳng, các bản đỡ có

các cơ cấu tiêu nước để tháo chất lọc được bao phủ bởi các màng lựa chọn từ hai phía

và được tập trung vào túi Cho nên giữa các bản đó được tạo nên những rãnh hở để hình thành kênh dẫn dung dịch ban đầu (hình 12.3) Các thiết bị dạng khung phẳng được lắp ráp đơn giản và hoạt động bền Nhược điểm là sự phân bổ dung dịch đem phân chia giữa các rãnh không đều, mật độ gói thấp và lượng vật liệu cao

Thiết bị có các sợi rỗng Các thiết bị trên cơ sở của các sợi rỗng gồm vỏ xilanh,

trong đó đặt ống trục hay các sợi rỗng mà không cần ống trụ Các sợi được phủ kín từ một hay hai đầu sợi bằng các bản làm bằng nhựa epoxit Các thiết bị trên cơ sở của các sợi rỗng có mật độ gói rất cao Tuy nhiên các dung dịch được phân chia trong thiết bị cần phải tinh chế sơ bộ, vì hiệu suất của quá trình phân chia phụ thuộc đáng kể vào sự tinh chế sơ bộ của chúng

Người ta đã chế tạo khối vi lọc như trong hình 12.4, sử dụng các sợi rỗng từ xenluloza axetat và nylon - 12 Thiết bị gồm các bó (mỗi bó có 10000 sợi), sợi rỗng được xếp trong ống xilanh Độ đặc 10.000 m2/m3 Vách các sợi rỗng thực chất là màng bán thấm Dưới áp suất, chất lỏng được đẩy vào bó sợi từ một đầu vỏ, còn chất vi lọc thoát ra từ hai đầu cuối của bó sợi

Thiết bị có năng suất từ 5 đến 1000 m3/ngày

Dung dịch ban đầu

Hình 12.4 Thiết bị dùng màng lọc trên cơ sở của các sợi rỗng:

1- Vòng hãm; 2- Bản ; 3- Lưới che chắn; 4- Các sợi rỗng; 5- Bản bằng nhựa epoxit; 6- Đĩa đỡ; 7,10- Đáy; 8- Ống phân phối được đột lỗ; 9- Vỏ bằng sợi thuỷ tinh

12.2 CÁC THIẾT BỊ SIÊU LỌC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG CÔNG NGHIỆP

12.2.1 Cấu tạo

Quá trình siêu lọc được thực hiện trong khối màng dạng khung phẳng Diện tích

bề mặt làm việc của mỗi khối 10 ÷ 12 m2

Khối siêu lọc (hình 12.5) gồm vỏ hộp

3, trong đó xếp các túi chứa bộ lọc phẳng 5,

được phân cách lẫn nhau giữa các đệm có

hình dạng đặc biệt 4 Khe rãnh có chiều sâu

1,0 ÷ 1,5 mm được tạo ra giữa các cặp nối của

bộ lọc Dung dịch được cô chảy qua các rãnh

Để ngăn ngừa sự xê dịch của túi khi hoạt

động thường dùng các chi tiết định vị 2, các

gờ của các bộ lọc và các đệm phân chia được

tì vào đó Túi được bít kín trong hộp nhờ nắp

trên 1 Nắp trước 8 có lắp các đoạn ống để

nạp dung dịch ban đầu và tháo chất cô đặc

được cố định bởi các chốt 6 qua lớp đệm kín 7

từ phía mặt mút của máy Đoạn ống để tháo

chất thấm được bố trí ở phía sườn của máy

Bộ lọc gồm bản trụ bằng polypropilen

có dạng hình vuông, ở hai phía tấm có các

rãnh khía dọc, ngang với chiều sâu 0,3 mm

Máy vi lọc gồm 20 ÷ 25 bộ lọc và 20 ÷ 24 màng xenluloza axetat Có thể sử dụng polystrirol, thuỷ tinh hữu cơ làm bản trụ

Paronit (caosu amiăng), caosu và relin có bề dày khác nhau được sử dụng làm lớp đệm

Máy siêu lọc có các ưu điểm sau: độ kín, sự gia cố an toàn các bộ lọc và các đệm phân cách và một lượng chi tiết không đáng kể tháo được

Nhược điểm là khối lượng lao động lắp ráp và tháo dỡ máy lớn

Máy siêu lọc (hình 12.6) hoạt động như sau: dung dịch tiệt trùng ban đầu từ thùng chứa 1 qua bộ lọc vi khuẩn 2 và bộ lọc sơ bộ 5 rồi dùng bơm 3 đẩy vào vòng tuần hoàn kín Vòng tuần hoàn gồm bơm tuần hoàn 6, bộ trao đổi nhiệt 7 và bốn bộ siêu lọc 8 Sau khi bơm, dung dịch được phân bổ thành hai dòng song song Mỗi dòng chảy qua hai bộ lọc nối liên tiếp nhau, và sau đó chúng kết hợp lại thành dòng chung để vào bộ trao đổi nhiệt Áp suất làm việc trong hệ được điều chỉnh bằng van Nhiệt độ của dung dịch được giữ ổn định trong giới hạn 100C nhờ bộ trao đổi nhiệt Chất thấm chứa các dung dịch các chất thấp phân tử vào thùng chứa 9, còn chất cô sau khi tuần hoàn nhiều lần đến một mức nhất định thì đưa vào thùng thu nhận chất cô 10 Việc nối liên tiếp các đường song song của các bộ vi lọc cho phép thay đổi các thiết bị trong qúa trình hoạt động và làm thuận tiện cho thao tác Để ngăn ngừa sự xâm nhập các vi sinh vật lạ vào

hệ siêu lọc, thường trang bị thêm bơm tuần hoàn có đệm hai mặt mút Bơm tuần hoàn

11 đẩy nước tiệt trùng từ thùng chứa vào đệm Sau các bơm thường lắp các bộ chống rung để san bằng xung động của dung dịch Trên các đường xả chất cô và chất thấm lắp đặt các lưu lượng kế kiểu con quay, còn đoạn thông ra ngoài không khí có các bộ lọc vi khuẩn

Khi kết thúc quá trình các bộ vi lọc, các thùng chứa đều được rửa bằng nước và xác định hàm lượng enzim trong nước rửa Enzim được trích ra từ nước rửa trong chu

kỳ cô tiếp theo

Dùng dung dịch 1% monocloamin hay chất sát trùng khác để tiệt trùng thiết bị trong thời gian 15 ÷ 20 phút, sau đó rửa bằng nước tiệt trùng trong vòng 30 ÷ 40 phút, tiếp theo chu kỳ công nghệ được lặp lại

Thiết bị vi lọc tự động liên tục có năng suất cao (hình 12.7) được sử dụng trong sản xuất lớn các loại chế phẩm enzim và các chế phẩm hoạt hoá sinh học khác

Thiết bị gồm 18 bộ vi lọc 4 với diện tích bề mặt hoạt động 180 m2 Các bộ được nhóm hoá thành ba mức cô nối nhau liên tục Mỗi mức là một vòng tuần hoàn kín, ngoài các bộ vi lọc tham gia vào vòng tuần hoàn còn có bơm 2 và bộ trao đổi nhiệt 3

Vòng đầu tiên có 9, vòng hai − 6, vòng thứ ba − 3 bộ

Vào khí quyển

12

Hình 12.6 Máy siêu lọc:

1- Thùng chứa dung dịch ban đầu; 2- Bộ lọc vi khuẩn; 3- Bơm nạp dung dịch; 4- Bộ chống rung; 5- Bộ lọc sơ bộ; 6- Bơm tuần hoàn; 7- Bộ trao đổi nhiệt; 8- Khối vi lọc; 9- Thùng chứa chất lọc; 10- Thùng chứa chất cô; 11- Bơm; 12 - Thùng chứa nước tiệt trùng

Trong mỗi mức, chất lỏng được cô qua ba bộ liên tục

Ở mức đầu có ba dòng song song nhau, mức hai − hai và ở mức ba − một Dung dịch từ mức đầu váo mức hai và sau đó vào mức ba, các chất thấp phân tử được lọc liên tục Hệ phân bổ dòng như thế cho phép đạt tốc độ chuyển động của chất lỏng trong các rãnh đến 2 m/s, giảm bớt sức cản thuỷ lực và tiêu thụ năng lượng tối thiểu

Vào khí quyển

Nước

Hơi Vào khí quyển

Hình 12.7 Máy vi lọc

Trong tiến trình vận hành lượng chất thấm theo các mức độ của hệ được giảm xuống, còn mức độ cô tăng lên Lượng chất thấm cơ bản nhận được ở mức đầu tiên, nhỏ hơn - ở mức hai và còn nhỏ hơn nữa ở mức thứ ba, cho nên diện tích bề mặt lọc ở mức đầu là 90, ở mức hai - 60 và ở mức ba - 30m2 Dung dịch đầu được đẩy vào hệ thuỷ lực của máy từ thùng chứa 5 nhờ bơm định lượng 1 có áp suất 0,6 MPa

Máy vi lọc được trang bị hệ tự động điều chỉnh quan hệ giữa tiêu hao chất thấm

và chất cô, cho phép liên tục điều chỉnh mẫu chất cô (phụ thuộc vào số lần tuần hoàn và lượng enzim đã thu nhận được)

Thiết bị cũng được trang bị các dung lượng để chứa dung dịch sát trùng 7 và nước tiệt trùng 8, trang bị hệ nạp nước vào các bộ vi lọc trong thời gian ngừng nạp dung dịch (để bảo giữ màng xenluloza axetat) Không khí thải ra khỏi hệ được làm sạch trong các

bộ lọc vi khuẩn 6

l

Năng suất của thiết bị là 1800 /h

Khó khăn cho việc thay thế các màng lựa chọn sau khi lọc là nhược điểm chính của các thiết bị siêu lọc

Bảng 12.2 Đặc điểm kỹ thuật của các thiết bị siêu lọc

(2) Khi sử dụng các màng có nhãn hiệu YAM bằng xenluloza axetat

12.2.2 Các thiết bị siêu lọc dạng môđun

Hiện nay trong thực tế ở các nước có xu hướng thảo ra những thiết bị dạng môđun

về công nghệ màng lọc Việc ứng dụng các thiết bị siêu lọc dạng môđun sẽ cho phép làm dễ dàng việc thao tác và giảm nhân công

Các tổ hợp siêu lọc YΦ - 15/20 , YΦ - 15/40 , YΦ - 15/2000 Các thiết bị siêu lọc

YΦ - 15/20 tác động gián đoạn được dùng để cô và tinh chế các dung dịch chứa enzim

và các chất hoạt hoá khác Vỏ xilanh của thiết bị dùng màng lọc trong tổ hợp YΦ - 15/20 (hình 12.8) được phủ kín từ hai hướng bằng các nắp bích có đáy elip Cố định hai môđun màng dạng khung phẳng trong vỏ có diện tích bề mặt của mỗi môđun 12,5 m2 Môđun gồm cụm các bộ lọc phẳng có dạng các tấm bản xốp bằng polyme được bọc bởi màng lựa chọn Cụm được ép lại giữa các mặt bích bằng các thanh giằng ở bên trong các rãnh rỗng để tháo chất thấm Chất thấm tháo ra ngoài qua các khớp vặn, được phân

bổ trong vỏ thiết bị

Tổ hợp lọc YΦ - 15/40 khác với tổ hợp lọc YΦ - 15/20 ở chỗ tổ hợp YΦ - 15/40

có hai thiết bị lọc màng nối tiếp nhau Tổng diện tích của bề mặt màng 50 m2

Hình 12.8 Sơ đồ tổ hợp siêu lọc

YΦ -15/40 1- Thùng chứa dịch; 2- Bơm tuần

hoàn; 3-Bộ lọc sơ bộ; 4- Thiết bị lọc

bằng màng mỏng; 5- Van tiết lưu; 6-

Bộ trao đổi nhiệt

Đặc tính kỹ thuật của tổ hợp YΦ - 15/140

Năng suất tính theo dung dịch ban đầu, m3/h: dưới 4

Số lần cô tính theo dung dịch: dưới 10

Tổ máy siêu lọc YΦ - 15/500 làm việc như sau: dung dịch tự chảy đầy vòng tuần hoàn, sau đó mở bơm nạp liệu để đẩy dung dịch từ dung lượng ban đầu vào vòng thứ nhất, và mở các bơm tuần hoàn Cho nên một phần chất lỏng được tuần hoàn theo vòng, còn một phần chảy từ vòng này sang phần khác, mức độ cô tăng dần Khi trong vòng thứ bốn đạt được nồng độ cô đã cho thì mở van tháo chất thấm vào vòng tiếp theo Dung dịch đầu được nạp thường xuyên vào vòng thứ nhất với một lượng bằng tổng lượng chất thấm tháo ra từ mỗi vòng và lượng chất cô từ vòng thứ bốn

Hệ thống lắp ráp các đường ống dẫn cho phép mở bất kỳ vòng tuần hoàn nào mà không cần phải dừng tổ máy Đặc tính kỹ thuật của các tổ hợp YΦ - 15/500 và YΦ - 15/2000 được nêu ở bảng 12.3

Bảng 12.3 Đặc tính kỹ thuật của các tổ hợp siêu lọc YΦ - 15/500 và YΦ-15/2000

Năng suất (1) tính theo dung dịch ban đầu, m3 /h 3,75 15,0

Khối lượng, kg

(1)

Ghi chu: Năng suất phụ thuộc vào các thông số của các màng được ứng dụng và các tính

chất của chất lỏng đem cô

(2)

Khi sử dụng các màng có nhãn hiệu YAM từ xenluloza axetat

Các tổ hợp siêu lọc dạng ống và dạng cuộn Các tổ hợp tác động gián đoạn để

phân chia các dung dịch bằng phương pháp siêu lọc dạng cuộn và dạng ống Tổ máy dạng cuộn dùng để phân chia các dung dịch tương đối nguyên chất, còn dạng ống - đối với các dung dịch chứa thể huyền phù

Tổ hợp MP - 70 - 2000T Tổ hợp gồm các tổ máy lọc dùng màng, bơm tuần hoàn,

khung, trạm điều khiển và được trang bị các dụng cụ đo - kiểm tra Thiết bị trao đổi nhiệt và dung lượng không thuộc thành phần của tổ hợp

Trong vỏ xilanh của tổ máy có ba khớp nối: để nạp dung dịch phân chia, để tháo chất cô và để tháo chất lọc Môđun dạng ống hay dạng cuộn được lắp trong vỏ Môđun dạng ống gồm các ống xốp bằng chất dẻo thuỷ tinh sắp xếp song song nhau có đường kính 12 mm, các màng lựa chọn được lắp vào bề mặt bên trong của các ống xốp trên