Tư tưởng hồ chí minh về độc lập dân tộc và nhiệm vụ của đảng, nhà nước trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền nước ta hiện nay

Tư tưởng của Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lê

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIÊT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ LAN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC TRONG CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CHỦ QUYỀN NƯỚC TA HIỆN NAY

Chuyên ngành : Triết Học

Mã số : 60220301

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học:PGS.TS ĐẶNG THÁI GIÁP

HÀ NỘI, 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu ghi trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LÊ THỊ LAN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC 5

1.1 Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc 5

1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chi Minh về Độc lập dân tộc 20

Chương 2: QUÁ TRÌNH HIỆN THỰC HÓA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHCỦA ĐẢNG TA 32

2.1 Giai đoan đấu tranh giành chính quyền (1930-1945) 32

2.2 Trong cuộc kháng chiến chống Pháp( 1945-1954) 34

2.3 Giai đoạn chống Mỹ cứu nước, giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước 1954- 1975 42

2.4 Giai đoạn tiến hành xây dựng và bảo vệ tổ quốc từ 1975 đến nay 47

Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ BẢO VỆ ĐỘC LẬP, CHỦ QUYỀN CỦA NƯỚC TA TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY 55

3.1 Dự báo tình hình có liên quan đến bảo vệ độc lập chủ quyền của nước ta hiện nay 55

3.2 Một số giải pháp để quán triệt và thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII về nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền của Tổ quốc trong tình hình hiện nay .68

KẾT LUẬN 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Đảng cộng sản Việt Nam ĐCSVN ASEAN AC Quốc phòng toàn dân QPTD Chủ nghĩa xã hội CNXH Đại đoàn kết ĐĐK

An ninh nhân dân ANND

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi xa nhưng Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một di sản vô cùng quý giá đó là tư tưởng của Người Tư tưởng của Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Trong đó, tư tưởng của Bác về độc lập dân tộc là nội dung hết sức quan trọng, là ngọn đuốc soi đường cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc mà nhân dân ta đã tiến hành và giành thắng lợi trong suốt thời gian qua Thực hiện những tư tưởng của Người về giải phóng dân tộc, Đảng

ta đã lãnh đạo toàn dân tộc tiến hành các cuộc kháng chiến chống mọi kẻ thù xâm lược để dành độc lập cho Tổ quốc, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Ngày nay, mặc dù không còn kẻ thù trên đất nước ta nhưng các thế lực

thù địch và bọn phản động vẫn thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” bạo

loạn lật đổ, hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta Các mâu thuẫn, xung đột, khủng bố vẫn là nguy cơ tiềm tàng đe dọa hòa bình nhân loại, độc lập tự do của mỗi quốc gia, dân tộc và trên thế giới

Trong những năm gần đây, vấn đề bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước ta đang bị đe dọa bởi những hành động phi pháp của Trung Quốc trên biển Đông, vì vậy việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ là nhiệm vụ cấp bách trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở nước ta hiện nay

Đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và Nhiệm vụ của

Đảng, Nhà Nước trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền nước ta hiện nay” góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận và thực tiễn nhiệm vụ bảo vệ độc

lập dân tộc của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã tiến hành hơn 85 năm qua

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và nhiêm vụ, vai trò của Đảng nhà nước ta trong việc đấu tranh bảo vệ chủ quyền hiện nay trên các sách, báo đã có nhiều công trình nghiên cứu và sách chuyên khảo đề cập tới vấn đề này ở các mức độ khác nhau, song đáng chú ý là một số công trình khoa học sau:

- Đại tướng Võ Nguyên Giáp (chủ biên) - Tư tưởng Hồ Chí Minh và con

sách phân và trình bày một cách hệ thống các luận điểm và định nghĩa khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về lý luận đường lối chiến lược, sách lược của cách mạng Việt Nam và xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa nhằm giải phóng dân tộc,xây dựng đất nước hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giầu mạnh

- Lê Khả Phiêu - Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường Đảng ta và

nêu nhân tố quan trọng hàng đầu trong những nguồn gốc hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh Nội dung cơ bản là gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Nhờ có cơ sở tư tưởng đó, Đảng ta đề ra được đường lối chiến lược đúng đắn ngay từ đầu

- Hồ Chí Minh với con đường giải phóng dân tộc, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, 2012 Cuốn sách gồm hai phần, nêu quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và vai trò của Người trong việc sáng lập, xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; làm rõ những cống hiến vĩ đại của Người đối với cách mạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới… Trên cơ sở đó, rút ra những bài học kinh nghiệm và phát triển sáng tạo tư tưởng của Người trong sự nghiệp cách mạng ở nước ta hiện nay

Bên cạnh đó có khá nhiều bài viết trên tài liệu lưu hành nội bộ như:

- Kỉ yếu hội thảo khoa học (2000), Kỷ niệm 55 năm cách mạng tháng

Tám và Quốc khánh 2/9 (1945- 2000), Nxb Đại học quốc gia, Hà Nội

- Kỷ yếu hội thảo khoa học Quốc gia, 2016

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Mục đích của đề tài:

Đề tài sẽ góp phần tìm hiểu và làm sáng tỏ thêm tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và quá trình hiện thực hóa tư tưởng của Người trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà Đảng ta lãnh đạo nhân dân tiến hành trong hơn 85 năm qua Từ thực tiễn của tình hình hiện nay, đề tài sẽ đề xuất một số biện pháp để bảo vệ độc lập, chủ quyền của nước ta trong tình hình mới

- Nhiệm vụ của đề tài:

+ Tìm hiểu, hệ thống và làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

+ Phân tích sự vận dụng sáng tạo những quan điểm của Chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc của Đảng ta

+ Đề xuất một số giải pháp tiến hành đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền của nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu các quan điểm của Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về độc lập dân tộc

- Phạm vi nghiên cứu: Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước ta từ khi thành lập Đảng đến nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử của Chủ nghĩa Mác- Lênin Các phương pháp cụ thể được sử dụng là kết hợp phương pháp lịch sử và lôgic, lý luận và thực tiễn, phân tích và tổng hợp, lịch sử cụ thể

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn là công trình nghiên cứu có hệ thống những vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và quá trình hiện thực hóa các tư tưởng đó vào trong hoàn cảnh cụ thể của đất nước

ta hiện nay Kết quả nghiên cứu luận văn sẽ góp phần hoàn thiện về cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn nội dung tư tưởng của Bác nhằm nâng cao tinh thần bảo

vệ Tổ quốc, các biện pháp đấu tranh hiệu quả nhất mà Đảng và Nhà Nước áp dụng đểbảo vệ độc lập chủ quyền đất nước trong tình hình hiện nay

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong học tập, nghiên cứu cho các học viên chuyên ngành lịch sử, chính trị, triết học những người quan tâm đến tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò của Đảng nhà nước ta trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoan hiện nay

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo đề tài

được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Chương 2: Quá trình hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập

dân tộc của Đảng ta

Chương 3: Một số vấn đề về bảo vệ độc lập và chủ quyền của nước ta

trong tình hình hiện nay

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC

1.1 Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

1.1.1 Hoàn cảnh lịch sử, quê hương và gia đình

- Hoàn cảnh lịch sử

Bác Hồ sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, nước nhà không

có độc lập, dân ta không có tự do Người hiểu rõ nỗi đau của thân phận con người và cả dân tộc ta khi đã trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tư bản thực dân với tất cả những bất công, xúc phạm lên quyền sống và nhân phẩm con người mà những kẻ thực dân cướp nước ngang nhiên đè nén đồng bào mình trong cảnh mất nước, mất chủ quyền đã thường xuyên dằn vặt, thôi thúc Người nhận thức, đánh giá lại những giá trị văn minh tư sản truyền bá

Đồng thời, đứng trước sự thực tiễn cách mạng trong nước đang diễn ra cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX như Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Thiện Thuật, Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu các cuộc khởi nghĩa đều bị thất bại và bị thực dân Pháp dìm trong biển máu Bác nhận thấy

là sự bế tắc về con đường cứu nước giải phóng dân tộc của các sỹ phu đi trước Từ thất bại của các phong trào, đặc biệt là từ phong trào Đông Du để

tìm đường giải phóng dân tộc của Phan Bôi Châu, Bác đã phân tích: “dù còn

sai lầm và hạn chế song các cụ cũng đã tích cực thức tỉnh đồng bào và tìm kiếm sức mạnh thời đại, mong muốn hợp sức với những người đồng chủng, đồng văn, để đánh đuổi thực dân Pháp” Chính sự bế tắc về con đường giải

phóng dân tộc đã thôi thúc Người đi tìm đường cứu nước Người nhận thức

rõ xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa nửa phong kiến có nhiều giai cấp và tầng lớp khác nhau, với địa vị kinh tế, thái độ chính trị và khả năng làm cách mạng khác nhau Công nhân và nông dân có số lượng đông nhất, bị áp bức bóc lột nặng nề nhất, tinh thần đấu tranh hăng hái nhất, giữ vai trò động lực của cách mạng, trong đó công nhân là giai cấp lãnh đạo Các tầng lớp khác

như, học trò, nhà buôn nhỏ, địa chủ vừa và nhỏ, trong quan hệ với công nhân

và nông dân, có mặt hạn chế: nhưng trong quan hệ với quốc tế thì họ cũng phải chịu nỗi nhục mất nước Vì thế, nhiệm vụ số một của cách mạng thuộc địa là giải phóng dân tộc Xác định được nhiệm vụ cốt lõi của cách mạng Việt Nam như thế Hồ Chí Minh đã vạch ra con đường cứu nước là giải phóng dân tộc, giương cao ngọn cờ độc lập Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, xã hội Việt Nam có nhiều mâu thuẫn đan xen nhau, song mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược và tay sai phản động Nhận thức được thực tiễn đó, từ những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận cách mạng vô sản vào Việt Nam, xây dựng lý luận cách mạng giải phóng dân tộc

và truyền bá trong nhân dân Trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Người

phân biệt hai loại cách mạng (giai cấp kách mệnh và dân tộc kách mệnh), đồng thời xác định tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong

giai đoạn trước mắt là “dân tộc kách mệnh” Cương lĩnh chính trị đầu

tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo hết sức nhấn mạnh nhiệm vụ

chống đế quốc trên cả hai phương diện chính trị và kinh tế: “đánh đổ đế

quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh và tổ chức quân đội công nông”; “tịch thu toàn bộ các sản nghiệp lớn của bọn đế quốc giao cho Chính phủ công nông binh”; “tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc làm của công và chia cho dân cày nghèo” Từ sự nhận thức tực tiễn cách mạng trong

nước và hoàn cảnh lịch sử cụ thể của nước Người chủ chương thức tỉnh dân tộc, khắc phục sự chia rẽ an phận, cam chịu, nhẫn nhục, phải làm cho mọi người ý thức được sự cần thiết phải đoàn kết, đồng tâm, đồng trí, đồng lòng, tạo thành lực lượng và sức mạnh để tự cứu lấy mình quyết giành cho được độc lập tự chủ

- Quê hương và gia đình

Bác sinh ra tại Làng Trù, xã Kim Liên, Huyện Nam Đàn, Nghệ An Nơi có truyền thống đấu tranh kiên cường chống ách thống trị nặng nề của thực dân phong kiến và miền quê giàu truyền thống cách mạng Là vùng đất địa linh nhân kiệt hàng đầu của đất nước, là nơi đi tiên phong trong mọi cuộc đấu tranh, nơi đóng góp tích cực, to lớn trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc Từ những anh hùng nổi tiếng của dân tộc, các lãnh tụ cách mạng, danh nhân lịch sử với những sự kiên lừng lẫy chiến công Đầu tiên phải kể đến anh hùng dân tộc như: Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế) chống lại ách thống trị nhà Đường Một danh sĩ lỗi lạc và đầy lòng yêu nước dưới triều Nguyễn là Thám Hoa Nguyễn Đức Đạt, tư tưởng của ông đã ảnh hưởng to lớn đến thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước thời cân đại Hay chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu nhà tư tưởng chính trị hành động, ngôi sao sáng nhất trong lịch sử Việt nam cận đại Chính truyền thống đó là dòng chảy lịch sử nuôi dưỡng sinh ra người con ưu tú Hồ Chí Minh, Người đã cống hiến cả cuộc đời cho dân tộc Việt Nam, cho một giai đoạn lịch sử vĩ đại

- Gia đình

Bác sinh ra trong gia đình nông dân Cha là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là nhà nho yêu nước, vị quan chính trực luôn chống lại bọn tham quan, ô lại Mẹ là bà Hoàng Thi Loan, một người phụ nữ đức hạnh điển hình thời bấy giờ, người đã hết mực chăm lo cho sự nghiệp của chồng và con cái Anh trai Bác là Nguyễn Sinh Khiêm và chị gái bà Nguyễn Thi Thanh đều làm hoạt đông cách mạng và tham gia các phong trào cứu nước tại quê hương

Từ truyền thống quê hương và gia đình đã nuôi dưỡng và ảnh hưởng mạnh

mẽ đến con người và tình yêu quê hương, đồng bào và nhân loại của Bác

ngay từ thời niên thiếu

1.1.2 Sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê nin

Mùa hè năm 1911, Bác lên tàu đi tìm ánh sáng chân lý Trải qua một thập niên tìm tòi, lựa chọn, Người đã quyết định đi theo con đương cách

mạng vô sản - con đường giải phóng theo học thuyết Mác Sau khi đọc “Sơ

thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa”

của Lênin năm 1920, Người đã có những chuyển biến căn bản Đó là tìm hiểu thực chất cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga Tuy người đã từng tiếp xúc với những tư tưởng của các cuộc cách mạng xã hội khác như cách mạng Tân Hợi của Tôn Trung Sơn hay các cuộc cách mạng tư sản ở các cường quốc Anh, Pháp, Mỹ nhưng Người nhận thức được rằng các cuộc cách mạng đó chỉ tiến hành lật đổ chế độ phong kiến hay thuộc địa ở nước

đó Ngay những tư tưởng “tự do, bình đẳng, bác ái” được chính ngững

người Pháp tuyên truyền ở Đông Dương cũng không được thực hiện trên đất Pháp Chính vì vậy những tư tưởng của Lênin được Người tiếp nhận một cách hào hứng để từ đó người hướng trái tim mình vào Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga, tìm hiểu cách mạng vô sản đã góp phần hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc [5, tr 39] Những câu hỏi mà nhiều năm gian khổ tìm tòi chưa có câu trả lời thỏa đáng thì đến đây điều đó

đã giải quyết Là một Người cách mạng nhiệt huyết, có định hướng hoạt động từ tuổi thiếu thời nên Hồ Chí Minh đến với lý luận của Lênin, Người luôn quan tâm đó là độc lập dân tộc Sau này, khi dẫn lại câu nói của Lênin,

Hồ Chí Minh đã trình bày một cách rõ ràng và khẳng định: “Thực tiễn không

có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” [47, tr 496] Trước rất nhiều học thuyết

đương thời nhưng Người luôn khẳng định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ

nghĩa nhiều, nhưng chủ nhĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” [41, tr 268] Người đã có những nhận thức sáng

tạo về chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa Mác- Lênin Nghiên cứu các tác phẩm lý luận của Mác, Người nhận thấy một trong những ưu điểm đặc sắc nhất của Mác và chủ nghĩa Mác là phép biện chứng Trước hết, đó là phép biện chứng của phát triển xã hội, là khoa học và cách mạng của sự phát triển, xóa bỏ trật

tự xã hội cũ bất công và tàn bạo, hướng tới xây dựng trật tự xã hội mới, dân

chủ, công bằng và nhân đạo, xứng đáng nhất với con người Đó là chủ nghĩa cộng sản Song Người cũng đặt ra vấn đề hết sức nghiêm túc của nhận thức

khoa học Theo đánh giá của Người: “Mác đã xây dựng học thuyết của mình

trên nột triết lý nhất định của lịch sử, nhưng lịch sử nào? Lịch sử Châu Âu

Mà châu Âu là gì? Đó chưa phải là toàn thể nhân loại” [40, tr 465] Người

đặt vấn đề về sự cần thiết phải vận dụng quan điểm và phương pháp duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác để xem xét sự khác nhau cơ bản giữa kết cấu kinh tế và kết cấu xã hội - giai cấp phương Tây với phương Đông

Tuy nhiên với nền sản xuất tư bản phát triển thì mâu thuẫn đối kháng chủ yếu ở các nước Phương Tây là mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với vô sản thì ở phương Đông và Việt Nam lại không hẳn như vậy Vận dụng chủ nghĩa

Mác - Lênin, “Người đặc biệt chú trọng yêu cầu sáng tạo, không máy móc

dập khuôn, muốn vậy phải hiểu rõ hoàn cảnh, những điều kiện lịch sử cụ thể

và đặc điểm của từng quốc gia, dân tộc Người căn dặn chúng ta phải chú ýhọc tập kinh nghiệm của Liên Xô, Trung Quốc và các nước anh em nhưng không được sao chép mà phải có tinh thần độc lập tự chủ [62, tr 38] Bác viết: Từ trong học thuyết dạt dào sức sống của chủ nghĩa Lê Nin, chúng tôi khơi nguồn sức mạnh để giành thắng lợi cho sự nghiệp thiêng liêng là hòa bình thống nhất, độc lập , dân chủ, để giành thắng lợi cho Chủ nghĩa xã hội” [46, tr 211]

Vận dụng “phương pháp làm việc biện chứng” của C Mác, Hồ Chí

Minh phân tích thực tiễn xã hội Việt Nam thuộc địa, không coi thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa là vấn đề nông dân, cũng không xem nguyện vọng

số một của nông dân Việt Nam thời thuộc địa là ruộng đất Người nhấn mạnh yêu cầu khách quan của lịch sử cách mạng ở thuộc địa là giành độc lập

tự do cho toàn dân tộc, mà chủ yếu là nông dân [25, tr 1] Hồ Chí Minh đã tiếp thu và vận dụng sáng tạo lý luận cách mạng thuộc địa vào hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam Với một sự hiểu biết sâu sắc về tính độc đáo của Cách mạng thuộc địa là vấn đề độc lập tự do Người đã tiếp thu lý luận của chủ nghĩa

Mác- Lênin, lý luận cộng sản chủ nghĩa và tri thức cách mạng tiên tiến của nhân loại Sự vận dụng thên tài chủ nghĩa Mác- Lênin vào hoàn cảnh cụ thể

ở nước ta của Bác được thấy rõ trong nhận định nhà Sử học Lê Mậu Hãn khi

nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh, Ông khẳng định: “Chủ nghĩa Mác

được Lênin được Người kế thừa và phát triển không phải là tín điều, những khuôn mẫu bất biến, bắt mọi dân tộc phải dập theo, mà là kim chỉ nam hành động, là một khoa học cách mạng, sáng tạo và phát triển Toàn bộ quan điểm của Mác như Ăngghen, Người đặc biệt chú ý và vận dụng sáng tạo về thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lênin vào tình hình

cụ thể ở Việt Nam Hồ Chí Minh bằng thiên tài và trí tuệ của mình đã tiếp thu những giá trị tư tưởng của nhân loại, đặc biệt là học thuyết Mác- Lê nin với thái độ khoa học và sáng tạo” [23, tr 94- 95]

1.1.3 Sự kế thừa từ truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia có hàng ngàn năm văn hiến Dân tộc Việt Nam có lòng yêu nước nồng nàn, ý chí độc lập tự chủ kiên cường, từ ngàn xưa hễ có giặc ngoại xâm thì Vua- tôi đồng lòng dốc sức đánh đuổi giăc ngoại xâm giữ yên bờ cõi Việc khẳng định chủ quyền quốc gia dân tộc đã

được ghi lại trong “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt hay trong “Đại

cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi đều toát nên tinh thần yêu nước nồng nàn, ý

chí độc lập tự chủ, kiên cường bất khuất, đoàn kết thủy chung Đó là bản sắc

vô cùng quý báu và bền vững của dân tộc Nó được hình thành, gìn giữ và phát triển từ thế hệ này qua thế hệ khác

Chính tư tưởng “nhân nghĩa” làm nên những giá trị nhân văn cao đẹp

của người Việt, điều đó được Hồ Chí Minh học tập và ghi lại trong hành trang cách mạng của Người sau này Người luôn chủ trương đoàn kết toàn dân để đánh đuổi thực dân vì công việc giải phóng dân tộc, giành lại độc lập

tự do là công việc chung của toàn dân, không riêng gì ai Đó như là một sự khẳng định về quyền quốc gia dân tộc, nước ta là một nước độc lập, tự chủ

“Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập” Hay trong tư tưởng độc

lập dân tộc của Hồ Quý Ly được thể hiện qua công cuộc cải cách của Ông

trên nhiều lĩnh vực “Vì quyền lợi quốc gia dân tộc đang bị quân Minh đe

dọa ở phía Bắc, quân Chiêm quấy rối phía Nam, bên trong thì nhà Trần đang suy yếu thiếu sự thống nhất ý chí lãnh đạo” [68, tr 55] Có thể thấy Hồ

Quý Ly đã nêu cao tinh thần khoa học đem trí phê phán để chống lại với các

học giáo điều nô lệ thực dân “Đấy là một cử chỉ mạnh mẽ về tư tưởng có

tinh thần độc lập và chính xác thực tiễn” [68, tr 62] Như vậy, có thể thấy

được rằng từ ngàn xưa ông cha ta luôn đề cao tư tưởng độc lập, có ý thức khẳng định quyền dân tộc- tự quyết của mình với các nước láng giềng Điều

đó đã ăn sâu vào máu thịt của những con người Việt Nam ta đó là hễ có giặc ngoại xâm, bất kể ai cũng đều đứng lên đấu tranh để giành lại nền độc lập ấy

Từ Lý Thường Kiệt kháng chiến chống Tống đến thời đại của Hồ Quý Ly, Nguyễn Trãi, Lê Lợi chống giặc Minh Nhìn lại lịch sử dân tộc có thể nhận thấy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần độc lập, tự quyết, hễ có giặc ngoại xâm thì bất kể là ai hễ là người Việt đều giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc đánh đuổi thế lực ngoại bang Khát vọng độc lập tự do khiến mỗi lần Tổ quốc bị xâm lăng thì luôn đặt lợi ích đất nước lên trên hết và sẵn sàng gạt bỏ mọi lợi ích riêng, chấp nhận mọi gian nan, thử thách, kể cả hy sinh tính mạng, của cải vì độc lập dân tộc

Khi tiếng súng xâm lược của thực dân phương Tây nổ ra thì phong trào của các sĩ phu yêu nước lại sôi sục khí thế họ kháng chiến, họ khởi nghĩa đều

vì một mục tiêu chung đó là giành lại nền độc lập tự do cho dân tộc và khẳng định quyền quốc gia dân tộc tự quyết của mình Chính ý chí đó được hun đúc

từ ngàn xưa đã thôi thúc chành thanh niên trẻ tuổi Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, để giải phóng dân tộc mình khỏi gông cùm, xiêng xích Lịch sử tồn tại và phát triển của dân tộc ta đã hình thành nên chủ nghĩa

dân tộc Việt Nam Hồ Chí Minh từ rất sớm đã khẳng định: “Người ta sẽ

không thể làm gì được cho người An Nam nếu không dựa trên các động lực

vĩ đai, và duy nhất của đời sống xã hội của họ” [40, tr 467] Và một con

đường cứu nước mới mà Hồ Chí Minh lựa chọn cho nhân dân ta có mối quan

hệ kế thừa những thành tựu mà Phan Bội Châu, cũng như các nhà yêu nước khác đã chủ trương vì cùng xác lập trên một cơ sở chung, rất vững bền: Lòng yêu nước, nguyện vọng độc lập, tự do, văn minh tiến bộ.Con đường cứu nước của Phan Bội Châu và của Hồ Chí Minh có sự kế thừa, phát triển trong phong trào yêu nước chống Pháp Đó là một sự chuyển giao giữa thế hệ này

và thế hệ sau trên những chặng đường đi đến một mục tiêu chung là độc lập

dân tộc, “Chính lòng yêu nước nhiệt thành của Phan Bội Châu đã tác động

mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của Thành.Anh đã sớm có lòng yêu nước, căm thù giặc, ý chí quyết tâm giải phóng cho đồng bào” [32, tr 192 Nguyễn

Ái Quốc đã coi Phan Bội Châu là “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì

độc lập, được 20 triệu con người trong vòng nô lệ tôn sung” [6, tr 12- 13]

Từ Phan Bội Châu đến Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí Minh là một sự phát triển trên con đường cứu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam

Từ sự am hiểu lịch sử dân tộc, kế thừa ý chí độc lập tự chủ, tự lực tự cường của dân tộc Việt Nam, đặc biệt Người xem xét và nghiên cứu lich sử chống ngọai xâm của dân tộc ta qua các triều đại chống các thế lực phong kiến Người nhận thấy trong quá trình hình thành và phát triển, dân tộc nào cũng có lần phải chiến đấu để giành và bảo vệ nền độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Tuy nhiên, quá trình chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam thể hiện tính đặc thù rất rõ Dân tộc ta tuy là một nước nhỏ nhưng luôn phải đương đầu với những đế chế, đế quốc hùng mạnh, như Hồ Chí Minh đã từng

so sánh: “Châu chấu đấu voi” [45, tr 156] Từ tinh hoa, trí tuệ của dân tộc và

thời đại, nhu cầu tiến hóa của đất nước, xã hội và con người Việt Nam đã sản sinh ra tư tưởng cách mạng vĩ đại của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

1.1.4 Tiếp thu từ tinh hoa văn hóa nhân loại

- Văn hóa phương tây

Ngay từ tuổi thiếu niên, lần đầu tiên được nghe những từ “Tự do, bình

đẳng, bác ái” Người đã có ý định muốn làm quen với văn minh Pháp, “muốn

tìm xem những gì ẩn sau những chữ ấy” Con đường ra đi nước ngoài của

Hồ Chí Minh lúc đầu chỉ đơn thuần là: “Tôi muốn đi ra ngoài, xem nước

Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta” [70, tr 13] đó là một ham muốn tích cực, một thái

độ tiến bộ, luôn muốn tìm ra cái mới, cái chân lý của độc lập, tự do

Lúc bấy giờ đứng trước tình thế mất nước, và sự khủng hoảng về mặt ý thức hệ, các chí sĩ yêu nước lúc bấy giờ cũng đã tìm tòi và áp dụng nhiều cách thức nhưng tất cả đều không thành công, đất nước vẫn trong tình trạng đen tối không có đường ra Trong bối cảnh đó, ngày 05/6/1911, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước Một trong những nhân tố tác động tới

hướng đi của Người chính là sự hấp dẫn của các từ “Tự do- bình đẳng- bác

ái” từ các cuộc cách mạng tư sản Âu, Mỹ lan truy ền sang Việt Nam Việc

Người lựa chọn con đường sang phương Tây là hoàn toàn mới mẻ, khác hẳn

so với các hướng đi truyền thống trước đó Độc lập cho dân tộc, tự do cho đồng bào, khát vọng dân tộc nóng bỏng đó của Hồ Chí Minh đã thúc đẩy người đến với chủ nghĩa cộng sản, đứng về phía Đệ tam Quốc tế, gia nhập Đảng Cộng sản Pháp Sau gần 10 năm trải nghiệm trên con đường tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã hòa quện tình cảm yêu thương quê hương đất nước- tình cảm con người, của truyền thống nho gia với tư tưởng dân chủ của các nhà tư tưởng phương Tây mà sau này chính Hồ Chí Minh đã thừa nhận ảnh hưởng của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Mỹ năm

1776 cũng như Tuyên ngôn dân quyền của cách mạng Pháp năm 1789 Việc tiếp thu hai bản tuyên ngôn nổi tiếng trên thế giới lúc bấy giờ được Người thể hiện rõ nét trong bản Tuyên ngôn độc lập của nước ta sau này bằng việc trích dẫn những nội dung chính về quyền độc lập tự quyết và bình đẳng của các dân tộc trên thế giới

- Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn

Ngoài những tư tưởng tiến bộ phương Tây, Hồ Chí Minh đồng thời cũng tiếp nhận, học hỏi những giá trị gần gũi từ cac nước Phương Đông như

Nhật Bản, Trung Quốc Đặc biệt là tư tưởng từ cuộc cách mạng Tân Hợi năm

1911 Hồ Chí Minh cho rằng độc lập dân tộc là làm cho dân tộc đó thoát ra khỏi tình trạng bị áp bức, bóc lột và nô dịch bởi các thế lực ngoại xâm Đó cũng đồng thời là tư tưởng mà nhà cách mạng nổi tiếng Trung Hoa thế kỷ

XX Tôn Trung Sơn đã nêu lên những nội dung chủ yếu trong học thuyết

“Tam dân” của ông bao gồm : dân tộc độc lập, dân quyền tự do và dân sinh

hạnh phúc Chủ nghĩa dân tộc là nguyên tắc thứ nhất trong quan điểm chính trị của Tôn Trung Sơn, nó được nêu lên để lật đổ vương triều Thanh Trong Tuyên ngôn của Đại hội toàn quốc lần thứ nhất của Quốc dân Đảng, Ông tóm tắt cương lĩnh dân tộc mới là: đối ngoại các dân tộc tự tìm cách giải phóng; đối nội, tất cả các dân tộc trong nước đều bình đẳng hay còn được gọi

là “dân tộc độc lập” khi mà đánh đổ được triều đình phong kiến Mãn Thanh

và thế lực của các nước thực dân Tôn Trung Sơn đã đề ra yêu cầu mới về đoàn kết dân tộc, chủ trương các dân tộc trong nước về quyền lợi chính trị nhất là luật bình đẳng, không được có bất cứ sự nghi kị nào cũng thừa nhận quyền tự quyết của các dân tộc Trung Quốc, sau khi cách mạng chống chủ nghĩa đế quốc và bọn quân phiệt thắng lợi thì nên tổ chức thành một nước Trung hoa dân quốc thống nhất Đây là tư tưởng đã phản ánh nguy ện vọng của nhân dân toàn quốc lúc bấy giờ, đòi hỏi giải phóng và độc lập dân tộc có tác dụng kêu gọi nhân dân đấu tranh giành tự do cho Trung Quốc và giành độc lập dân tộc Hồ Chí Minh đã từng nhận xét và đánh giá rằng, học thuyết

ấy có những giá trị tiến bộ, tích cực, có ý nghĩa rất thiết thực trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Độc lập- tự do- hạnh phúc cũng là những giá trị, mục tiêu

mà suốt đời Người theo đuổi, tranh đấu và thực hành để phục vụ Tổ quốc và nhân dân Tiếp thu học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn đã để lại dấu ấn

trong tư tưởng độc lập của Người nó được biểu hiện trong tiêu chí: “Độc

lập- tự do- hạnh phúc” của nhà nước Dân chủ công hòa

1.1.5 Sự thể hiện thiên tài của Hồ Chi Minh

Lý luận, tư tưởng bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con người sáng tạo ra và chỉ được khái quát trên cơ sở nhận thức nhân tố chủ quan Vào đầu thế kỷ XX đã có nhiều người Việt Nam sang Pháp và tham gia Đảng xã hội Pháp Thế nhưng, trong số những người Việt Nam yêu nước

ở Pháp vào năm 1920, duy nhất có Hồ Chí Minh trở thành người Cộng sản

và cũng là một công dân thuộc địa tham gia sáng lập Đảng Cộng Sản Pháp

Tư chất thông minh, tư duy độc lập sáng tạo, tính ham hiểu biết và nhạy bén với cái mới là những đức tính dễ thấy của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành Sự thiên tài ở Hồ Chí Minh trước hết được thể hiện qua

- Trí thông minh, sáng tạo, độc lập, tự chủ trong phong cách tư duy

Hồ Chí Minh là người đặc biệt thông minh, sắc sảo, nhạy bén với cái

mới, ham học hỏi, có tư duy độc lập sáng tạo [62, tr 50] Người không những

đã trở thành một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam mà còn là một nhà kiến trúc cách mạng của thời đại, một vĩ nhân… đã vạch ra con đường tiến lên

cho tất cả các dân tộc đấu tranh vì tự do, độc lập và một cuộc sống xứng đáng

Trong những năm 1908- 1911 Người vẫn luôn trăn trở về con đường cứu nước Trước khi quyết định sang Phương Tây, Người đã xem xét lại con đường cứu nước trước đó, đã kế thừa, tiếp thu có phê phán những kinh nghiệm của người đi trước Thầm khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối như Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Chu

Trinh… Nhưng Người không hoàn toàn tán thành “cách làm” của một người nào [70, tr 10 - 12] Người ra đi tìm đường cứu nước với mục đích: “Phải

đi ra nước ngoài xem cho rõ Sau khi xem xét họ làm ăn ra sao… sẽ trở về giúp đồng bào”[5, tr 1] Chính việc lựa chọn hướng đi sang Pháp sang

phương Tây hoàn toàn mới mẻ, khác hẳn với các hướng đi truyền thống trước đó Có thể nói đây là một quyết định đầu tiên thể hiện rõ nét nhất ý chí độc lập tự chủ, tự lực tự cường của Hồ Chí Minh Trong công trình nghiên

cứu “Những nhận thức cơ bản về tư tưởng Hồ Chí Minh”, Phạm Văn Đồng viết: “Người thanh niên Nguyễn Tất Thành với nhạy cảm và sự sáng suốt lạ

lùng dần dần thấy rõ những xu hướng cứu nước thời ấy đều không đem lại

và không thể đem lại kết quả mong muốn… Vậy thì con đường đi đến phương Tây đầy bí ẩn với tất cả những triển vọng chưa lường hết được Sự nghiệp của Hồ Chí Minh bắt nguồn từ đây Vận mệnh của đất nước, của dân gắn bó mật thiết với một quyết định mà lịch sử đã chứng minh là sáng suốt phi thường” [18, tr 5] Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc kết hợp những

truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam với tinh hoa văn hóa nhân loại, được thể hiện tập trung ở chủ nghĩa Mác- Lênin

Với nhãn quan chính trị sáng suốt, với tri thức cách mạng của mình và với đức sáng tạo trong sáng của mình, nhà hoạt động quốc tế lỗi lạc Hồ Chí Minh đã chắp nối cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, đặt sự nghiệp giải phóng dân tộc trong sự phát triển của thời đại lịch sử Vì vậy, cách mạng Việt Nam hơn bao giờ hết trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới và khi trào lưu dân chủ hòa bình, chống phát xít thắng lợi, cũng có nghĩa là cách mạng Việt Nam trong vòng quay chung đó [31, tr 47] Bản

lĩnh chính trị và trí tuệ thiên tài của Hồ Chí Minh được biểu hiện trong sự chỉ đạo của Người cho cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 Nhận thức được thời cơ đã chín muồi và vô cùng thuận lợi, song chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi, từ lúc quân Nhật tuyên bố đầu hàng đến khi quân Đồng minh kéo vào chiếm đóng nước ta Với sự độc lập trong suy nghĩ và tính quyết đoán Người đã nhận thấy rất rõ thời gian cũng là sức mạnh và sức

mạnh do thời gian mang lại chỉ là trong khoảng 10- 15 ngày Người nói “Lúc

này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập” [20, tr 146] Với

sự quyết đoán, Người đã lập tức phát động và chỉ đạo cuộc tổng khởi nghĩa

theo nguyên tắc “tập trung, thống nhất, kịp thời”, ngay sau Đại hội Quốc dân, Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi toàn quốc khởi nghĩa: “Giờ quyết định

vận mệnh dân tộc đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà

tự giải phóng cho chúng ta….Chúng ta không thể chậm trễ… Dưới lá cờ Việt minh, đồng bào hãy dũng cảm lên” [51, tr 1]

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công Chính quyền của Nhật và tay

sai bị đập tan “Chính quyền cách mạng được thừa nhận, hợp pháp hóa một

cách vẻ vang nhất bởi sự tham gia cuồng nhiệt của toàn thể nhân dân Việt Nam” [2, tr 102] Ngày 2/9/1945, Thay mặt Chính phủ lâm thời, Hồ Chí

Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng

hòa, nhà nước của dân tộc, do dân tộc và vì dân tộc Người khẳng định:

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã trở thành một nước tự do và độc lập Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần

và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”

[43, tr 3] Với tinh thần “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất

nước, nhất định không chịu làm nô lệ” và kháng chiến chống đế quốc Mỹ

xâm lược (1954- 1975) với quyết tâm “Không có gì quý hơn độc lập tự do”,

“Chủ tịch Hồ Chí Minh là một biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của

nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội” [55, tr 5]

- Hồ Chí Minh luôn đặt lòng tin ở nhân dân và sự tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc

Tại Hội nghị lần thứ 8 của Đảng Cộng Sản, Hồ Chí Minh về nước và trực tiếp chỉ đạo hội nghị, Trong thư kêu gọi đồng bào cả nước năm 1941,

Bác viết: “Hỡi đồng bào yêu quý, việc cứu quốc là việc của chung Ai là

người Việt Nam đều phải kề vai gánh vác một phần trách nhiệm Người có tiền góp tiền, người có của góp của, người có sức góp sức, người có tài năng góp tài năng Riêng phần tôi xin đem hết tâm lực đi cùng các bạn vì đồng bào mưu giành tự do độc lập dẫu phải hy sinh tính mạng cũng không hề”

[42, tr 198] Qua lời kêu gọi của Người không chỉ khẳng định ý chí quyết tâm chiến đấu giành độc lập về cho dân tộc mà người gửi niềm tin ở nơi đồng bào cả nước cùng nhau chia sẻ cùng nhau gánh vác vận mệnh chung của quốc gia, dân tộc mình Nguyễn Ái Quốc đã nêu cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, phát động chủ nghĩa dân tộc và coi đó là động lực vĩ đại trong công

cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân [22, tr 177], “Hồ Chí Minh một vị

lãnh tụ và một nhà tư tưởng Mác - Lê nin vĩ đại thế giới … là con người cần thiết xuất hiện đúng lúc, đúng yêu cầu của lịch sử, với những tư tưởng và ý kiến đúng đắn chính vì vậy mà đồng chí đã làm ra lịch sử” [63, tr 530]

Như vậy, tư tưởng độc lập dân tộc của Hồ Chí Minh từ điểm xuất phát ban đầu là tình cảm yêu nước thương dân, là tinh thần dân tộc với cội nguồn truyền thống và chủ nghĩa yêu nước truyền thống qua thực tiễn lịch sử và hoạt động thực tiễn của Người đã định hình và từng bước phát triển thành tư tưởng giải phóng dân tộc, tìm tòi con đường và phương sách cứu nước, cứu dân, đưa dân tộc tới độc lập và nhân dân tới cuộc sống tự do, hạnh phúc Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm trí tuệ truyền thống và hiện đại của dân tộc,

là sự tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, văn hóa phương Đông và phương Tây mà tầm cao là chủ nghĩa Mác- Lê nin: Của một tư duy uyên

thâm, năng động, cách mạng, sáng tạo và phát triển Tư tưởng đó mang bản sắc dân tộc đậm đà và sâu sắc được tiếp nối và nâng lên tầm cao của thời đại

[23, tr 21] Tại đại hội lần thứ VII Đảng ta đã khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí

Minh chính là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta Đảng Cộng Sản Việt Nam là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác- Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân trọn vẹn nhất cho sự kết hợp đó là tiêu biểu sáng ngời cho sự kết hợp giai cấp với dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội” [12, tr

127- 128]

Hồ Chí Minh, người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đã luôn luôn duy trì trong trái tim và trí óc của mình những giá trị tinh thần và truyền thống dân tộc trong đó như sợi chỉ đỏ xuyên suốt là chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa dân tộc trong sáng và đạo lý làm người của dân tộc Việt Nam Người đã vận dụng và phát triển học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác- Lênin trên cơ

sở triết lý lịch sử Phương Đông và tư tưởng nhân văn truyền thống Việt Nam vào việc lựa chọn con đường giải phóng dân tộc đúng đắn và kịp thời thống nhất với các tổ chức cộng sản, xây dựng cương lĩnh chiến lược, đường lối,

chủ trương, phương pháp cách mạng dân tộc đúng đắn và sáng tạo

Độc lập tự do- Tư tưởng cách mạng vĩ đại của Hồ Chí Minh chính là

chìa khóa vạn năng, điểm hội tụ thắng lợi của chiến lược “đoàn kết, đoàn

kết, đại đoàn kết” là hạt nhân sáng chói và trường tồn của tư tưởng Hồ

Chí Minh, là sự khái quát cao và bản chất cốt lõi của chủ nghĩa dân tộc truyền thống và chủ nghĩa dân tộc cách mạng hiện đại Việt Nam Tư tưởng đó có bệ đỡ vững chắc của quá khứ, phản ánh được khát vọng hiện tại và soi sáng cả tương lai của dân tộc, vừa là mục tiêu, vừa là động lực,

là cơ sở của chiến lược đại đoàn kết, đại thành công của cách mạng và kháng chiến của nhân dân Việt Nam

1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chi Minh về Độc lập dân tộc

1.2.1 Độc lập dân tộc là khẳng định quyền quốc gia dân tộc và quyền con người

Độc lập dân tộc là sự khẳng định với nhân dân trên toàn thế giới về quyền dân tộc tự quyết và quyền con người, điều đó luôn được Hồ Chí Minh khẳng định trong hành động và đặc biệt nó được thể hiện qua bản tuyên ngôn độc lập năm 1945 Đó là sự khẳng định rõ ràng về một Việt Nam độc lập có chủ quyền có quốc gia và vùng lãnh thổ riêng, là quyền bình đẳng trên thực

tế của các dân tộc, muốn vậy phải xóa bỏ tình trạng áp bức dân tộc dưới bất

cứ hình thức nào Nước nhà không có độc lập, quốc gia dân tộc không có chủ quyền thì nhân dân không có tự do Nền độc lập thực sự và hoàn toàn của dân tộc bao giờ cũng gắn liền với dân chủ và quyền làm chủ vận mệnh cuộc sống nhân dân, do nhân dân tự quyết định Chủ quyền dân tộc theo Hồ Chí Minh là toàn vẹn, thiêng liêng Chủ quyền ấy phải được thực hiện và khẳng định, phải được thừa nhận về mặt pháp lý trên thực tế, từ toàn vẹn về lãnh thổ, về quyền tự quyết chính trị đến phát triển kinh tế văn hóa để nhân dân

được hưởng sung sướng tự do

Ngay từ năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết thiêng liêng được các nước đồng minh thắng trận thừa nhận, thay mặt cho những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, với tên gọi Nguyễn Ái Quốc, Người đã gửi bản Yêu sách 8 điểm đến Hội nghị Versailles đòi tự do dân chủ cho nhân dân An Nam Cũng trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Hồ Chí Minh

soạn thảo đã vạch rõ nhiệm vụ đầu tiên của cách mạng Việt Nam là: “Đánh

đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến; Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập” Đến năm 1941, Hồ Chí Minh về nước, khi chủ trì Hội

nghị Trung ương 8 của Đảng, Người đã chỉ rõ: “Trong lúc này quyền lợi dân

tộc giải phóng cao hơn hết thảy” Trong bài Mười chính sách của Việt Minh,

Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định mục tiêu đầu tiên của cách mạng là

“Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền” Câu nói bất hủ của Hồ Chí Minh thể

hiện ý chí đấu tranh cho độc lập dân tộc vẫn luôn là sợi chỉ đỏ của cách

mạng Việt Nam đó là: “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải

kiên quyết giành cho được độc lập!”

Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, xóa bỏ ách áp bức thống trị thực dân phong kiến trong gần một thế kỷ, Hồ Chí Minh đã thay mặt quốc dân đồng bào cả nước trịnh trọng

tuyên bố trước thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập,

và sự thật đã trở thành một nước tự do và độc lập” [42, tr 577] Người còn

khẳng định ý chí của toàn dân trong việc giữ gìn nền độc lập ấy “Toàn thể

nhân dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ gìn nền tự do và độc lập ấy” [42, tr 577] Trước dã tâm xâm

lược nước ta một lần nữa của thực dân Pháp, trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946, Người nhấn mạnh, toàn thể dân tộc Việt Nam, muôn người như một quyết giữ gìn, bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc; thà hy sinh tất cả chứ quyết không chịu làm nô lệ Khi đế quốc Mỹ xâm lược nước ta, toan tính dùng chiến tranh để phá hoại miền Bắc, Người đã nêu lên

một chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập tự do” Chân lý ấy đã đi vào lịch

sử, mãi mãi là một chân lý giá trị của thời đại, của dân tộc ta

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là bước mở đầu cho sự đúng đắn trong học thuyết tư tưởng của Người Đồng thời đó cũng là thắng lợi chiến lược đầu tiên của dân tộc Việt Nam trong tiến trình giải trừ chủ nghĩa thực dân, dẫn tới sự ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nhà nước của nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á Đó cũng là sự khẳng định mạnh mẽ về quyền quốc gia dân tộc, là sự tuyên bố với toàn thể thế giới về một đất nước Việt Nam độc lập tự chủ

Ngay sau sự thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945, Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 trước toàn thể đồng bào

cả nước, đó là sự tuyên bố và khẳng định về quyền tự quyết của dân tộc đồng thời đó còn là lời tuyên bố với các nước trên thế giới về một Việt Nam độc

lập qua đó kêu gọi sự ủng hộ của bạn bè quốc tế Bằng cách sử dụng những đoạn văn có giá trị nhân văn nhất trong các bản Tuyên ngôn nổi tiếng của nước Mỹ, nước Pháp, sản phẩm của những cuộc cách mạng tiến bộ cuối thế

kỷ XVIII để mở đầu, Hồ Chí Minh đã làm cho Bản Tuyên ngôn độc lập của

dân tộc Việt Nam trở nên nổi tiếng với chân lý mới: “Tất cả các dân tộc

trên thế giới đều sinh ra bình đẳng Dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do” [43, tr 4] Như vậy, Hồ Chí Minh khi đặt quyền

con người nằm trong quyền dân tộc và không tách rời quyền dân tộc điều đó

có nghĩa là giải phóng dân tộc không tách rời giải phóng con người Thiên tài

Hồ Chí Minh là người đã sử dụng tuyên ngôn tư sản để đấu tranh cho lợi ích của dân tộc mình: biến quyền bình đẳng, tự do hạnh phúc của cá nhân theo kiểu tư sản thành quyền bình đẳng của cả dân tộc Việt Nam, của tất cả dân tộc trên thế giới không phân biệt màu da chủng tộc Đó là tư tưởng mang tầm vóc quốc tế và tính nhân văn sâu sắc

Như vậy, có thể thấy rõ tư tưởng cách mạng vĩ đại của Hồ Chí Minh thì

tư tưởng độc lập tự do thực sự là phải đảm bảo cho dân tộc quyền tự quyết, quyền lựa chọn chế độ chính trị, lựa chọn con đường và mô hình phát triển Độc lập đối với mỗi quốc gia là độc lập về chính trị, độc lập và toàn vẹn về lãnh thổ, phải xóa bỏ tình trạng áp bức bóc lột và nô dịch của dân tộc này đối với dân tộc khác về chính trị và tinh thần, do đó độc lập còn gắn liền với tự

do và bình đẳng Độc lập dân tộc phải đảm bảo chủ quyền của dân tộc trong các quan hệ quốc tế, được thừa nhận về pháp lý quốc tế và được khẳng định trên thực tế Đó là chủ quyền của một quốc gia độc lập có sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, không có sự can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia dân tộc

1.2.2 Độc lập dân tộc gắn liền với ấm no và hạnh phúc của người dân

Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do của nhân

dân Người chỉ rõ: “Nếu nước được độc lập, mà dân không được hưởng

hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” [43, tr 56] Độc lập,

tự do phải gắn liền với hoà bình chân chính Muốn có độc lập, tự do phải đấu

tranh chống lại ách áp bức dân tộc của chủ nghĩa đế quốc

Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc là làm cho dân tộc đó thoát ra khỏi tình trạng bị áp bức, bóc lột và nô dịch bởi các thế lực ngoại xâm Độc lập dân tộc phải là nền độc lập tự do thực sự, hoàn toàn chứ không phải thứ độc lập giả hiệu Người dân của một nước độc lập phải là người chủ của đất nước mình, có nhà nước thực sự là của mình để đảm bảo quyền lực là của mình Độc lập phải gắn với tự do, nó đối lập với nô lệ Độc lập dân tộc là việc thực hiện và đảm bảo chủ quyền quốc gia dân tộc, quyền tự quyết của dân tộc về cuộc sống và con đường phát triển của dân tộc mình, không chịu sự áp đặt của bất cứ một thế lực mào từ bên ngoài [6, tr 59]

Sinh thời, Người đã từng nói với đồng bào mình “Tôi chỉ có một sự

ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập,dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc” [43, tr

161], được học hành tiến bộ, có cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc, được hưởng quyền tự do dân chủ mà họ xứng đáng được hưởng với tư cách người

là chủ và làm chủ xã hội Đó thực sự là hoài bão, là khát vọng mãnh liệt, thể hiện một tư tưởng lớn, một lý tưởng nhân đạo cao quý của Người [62, tr 32]

Trong thư các ủy ban nhân dân các bộ, tỉnh, huyện và làng Người viết: “Việc

gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm Việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh, chúng ta phải yêu dân thì dân mới yêu ta, kính ta” [51, tr 58]

Theo Người thì giá trị thực sự của độc lập dân tộc phải được thể hiện ở các quyền tự do và hạnh phúc mà nhân dân được hưởng Độc lập dân tộc phải được đặt trong khối thống nhất bền vững, đoàn kết chặt chẽ của các tộc người, các miền tổ quốc, giữa các tôn giáo và tất cả các giai cấp, tầng lớp nhân dân yêu nước, đồng bào trong nước và kiều bào ở nước ngoài.Ý nghĩa

và giá trị thực sự của độc lập dân tộc phải được thực hiện bằng quyền tự do

và hạnh phúc của nhân dân Dân tộc được độc lập, nhân dân được tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc ai cũng được học hành là hoài bão là lý

tưởng, là ham muốn tột bậc của Hồ Chí Minh [7, tr 76] Đồng thời sau khi tuyên bố nền độc lập tự chủ thì Người kêu gọi phải “diệt giặc đói và giăc

dốt” và chỉ đưa ra chỉ thị: “chúng ta phải làm sao thực hiện ngay: làm cho

dân có ăn, làm cho dân có mặc, làm cho dân có chỗ ở làm cho dân được học hành cái mục đích chúng ta đi đến là ở đó, đi đến để dân ta xứng đáng với tự

do, độc lập và giúp tự do độc lập” [43, tr 175] Chính vì lẽ đó khi bắt tay

vào công cuộc xây dựng nhà nước dân chủ ở nước ta Hồ Chí Minh luôn xác

định mục tiêu với chuỗi giá trị là: “độc lập, tự do, hạnh phúc” cho nước Việt

Nam dân chủ cộng hòa Như vậy, bất kỳ ai cũng có quyền tự do, sung sướng, nếu không bảo đảm nhân quyền theo nghĩa đích thực của từ này nếu như họ sống trong một đất nước chưa giành được độc lập tự do chứ chưa nói gì đến các quyền chính trị, dân sự, nhất là không thể có được các quyền kinh tế, văn hóa, xã hội Một dân tộc còn nằm dưới ách thống trị của ngoại bang thì đối với dân tộc ấy tự do, hạnh phúc chỉ là một ước mơ

1.2.3 Giành được độc lập dân tộc phải xây dựng lực lượng các mạng

Đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược “giải phóng gông cùm nô lệ cho đồng

bào” là việc chung của cả dân chúng Phải ra sức tập hợp lực lượng, xây dựng

sức mạnh dân tộc chống đế quốc Công nông là giai cấp bị áp bức nặng nề

nhất, có lực lượng đông đảo nên “công nông là gốc cách mệnh” là “người

chủ cách mệnh” Phân tích nội dung kinh tế và giai cấp của xã hội trong thời

đại mới, Hồ Chí Minh vạch rõ: giai cấp công nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng, bằng cách liên minh với giai cấp nông dân Nông dân là lực lượng đông đảo nhất ở các nước thuộc địa, bị đế quốc và phong kiến áp bức bóc lột nặng nề, phải đi với giai cấp công nhân, chịu sự tổ chức và lãnh đạo của giai cấp công nhân thì mới có thể giải phóng được Ngược lại giai cấp công nhân muốn giành quyền lãnh đạo duy nhất và đưa cách mạng đến thành công phải liên minh với nông dân Nông dân và công nhân là hai người bạn đồng minh tự nhiên Hồ Chí Minh

nêu rõ: “Đảng vô sản phải giành lấy quyền lãnh đạo phong trào, tổ chức

động viên quần chúng nông dân xung quanh những khẩu hiệu giai cấp nhất định phù hợp với tính chất của cuộc cách mạng, nói tóm lại là phải dẫn dắt toàn bộ phong trào tiến tới thực hiện những khẩu hiệu ấy Đảng của giai cấp

vô sản cần phải phối hợp phong trào nông dân với các muc tiêu cách mạng

và các hoạt động của giai cấp vô sản ở các trung tâm công nghiệp” [40, tr

414] Trên cơ sở coi công nông là gốc cách mạng, Hồ Chí Minh xác định

“Học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ” là bầu bạn của công nông Trong cuộc

cách mạng dân tộc “sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường

quyền” đồng tâm hiệp lực đấu tranh thì cách mạng mới thành công Việt

Nam là một quốc gia thống nhất, chung một lịch sử, chung một truyền thống Người Việt Nam có mối tình đoàn kết, nghĩa đồng bào sâu nặng Đó là một sức mạnh truyền thống vĩ đại của dân tộc Bọn đế quốc thực hiện chính sách

“chia để trị”, tìm mọi thủ đoạn xảo trá để chia rẽ, phá hoại truyền thống

đoàn kết dân tộc, tinh thần tương thân tương ái, tình nghĩa đồng bào nhân dân, tạo ra những mối xung khắc giữa những người anh em ruột thịt Việt Nam để dễ bề thống trị Vì vậy, phải ra sức giữ gìn, khơi dậy và phát huy mạnh mẽ truyền thống đoàn kết dân tộc, nghĩa tình đồng bào, lấy công nông làm gốc nhằm tạo nên sức mạnh dân tộc để chiến đấu và chiến thắng đế quốc, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Cách mạng là sự nghiệp của tất cả dân chúng được giác ngộ và được tổ chức lại chứ không phải là việc của một vài người Phải giáo dục quần chúng về mục đích cách mạng, ý thức đồng tâm hợp lực, bền gan chiến đấu đánh đổ các giai cấp áp bức mình, giải phóng gong cùm nô lệ cho đồng bào chứ không phải là hành động của từng cá nhân, ám sát, giết chết vài tên vua quan phản động Quần chúng cách mạng phải hiểu biết cách đấu tranh, hiểu rõ

tình thế, biết so sánh lực lượng, phải có “mưu chước”, phải biết cách làm

mới chóng thành công Như vậy, trong tư tưởng của Người luôn chỉ rõ yếu tố tạo nên sự thành công của cách mạng giải phóng dân tộc chính bởi sức mạnh toàn dân, toàn dân đoàn kết một lòng tạo nên khối đai đoàn kết sâu rộng sẽ trở thành lực lượng cách mạng vững mạnh

1.2.4 Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Qua sự nghiên cứu tìm đọc các tác phẩm, bài nói, bài viết của Hồ Chí

Minh, chúng ta thấy rất nhiều lần Người khẳng định “độc lập dân tộc gắn

liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn duy nhất, đúng nhất của cách mạng Việt Nam” Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ vì đó là con đường duy nhất đúng, nên

các tác phẩm, bài nói, bài viết cũng như mọi hoạt động của Người đều tập

trung vào đề tài, vào mục tiêu: “Chống thực dân đế quốc, chống phong kiến

địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” [48, tr 419] Đó

chính là sự khẳng định của Hồ Chí Minh về cách mạng độc lập dân tộc gắn

với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn duy nhất đúng sự lựa chọn của bản thân

Độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội, độc lập dân tộc để

đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là điểm khác biệt căn bản giữa con đường cứu nước của Hồ Chí Minh với con đường của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học ở Việt Nam; khác biệt với con đường cứu nước của M Ganđi, G Nêrru ở Ấn Độ và nhiều nhân vật khác trên thế giới [7, tr 102] Đặt cách mạng giải phóng dân tộc nằm trong phạm trù cách mạng vô sản, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, đã khiến quan điểm giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh mang tính toàn diện và triệt để

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện về cách mạng Việt Nam, gắn liền giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội mà hạt nhân cơ bản là chân

lý “không có gì quý hơn độc lập tự do” Người khẳng định: “Con đường tiến

tới chủ nghĩa xã hội của các dân tộc là con đường chung của thời đại, của Lịch sử, không ai ngăn cản nổi” Độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội

điều này đã giúp Người giải quyết thành công mối quan hệ giữa dân tộc với giai cấp, giữa giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp trên lập trường giai cấp công nhân

Như vậy, con đường tiến lên của dân tộc và của xã hội Việt Nam chỉ có thể là con đường xã hội chủ nghĩa, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

bằng cách quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa Theo

đó, tư tưởng Hồ Chí Minh đã mở ra con đường phát triển tốt đẹp nhất cho

dân tộc Việt Nam: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội “Chỉ có chủ nghĩa

xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” [50, tr 503]

Có thể nói, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội được coi là sợi chỉ

đỏ xuyên suốt trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh.Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một luận điểm trung tâm của tư tưởng Hồ Chí Minh

nó thâm nhập và xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người trong các

thời kỳ và trên các lĩnh vực [38, tr 9- 10] Người nói: “Luôn luôn giương

cao ngọn cờ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, không sợ gian khổ hy sinh, kiên quyết đấu tranh đến cùng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” [50,

tr 9] Chế độ xã hội chủ nghĩa theo quan điểm Hồ Chính Minh không chỉ là thước đo giá trị của độc lập dân tộc mà còn còn tạo nên sức mạnh để bảo vệ

vững chắc độc lập dân tộc và tự bảo vệ “Độc lập dân tộc chỉ có đi tới chủ

nghĩa xã hội thì mới có một nền độc lập dân tộc thực sự, hoàn toàn, nhân dân mới được hưởng hạnh phúc tự do; chủ nghĩa xã hội chỉ phát triển trên một nền độc lập dân tộc thật sự thì mới có điều kiện phát triển và hoàn

thiện” [58, tr 193]

Như vậy, có thể thấy qua những luận giải cô đọng, hàm xúc của Hồ Chí Minh thì độc lập dân tộc là tiền đề, là điều kiện của chủ nghĩa xã hội Đó cũng là thước đo dân chủ và tự do của phát triển xã hội, một xã hội văn minh, hiện đại mà lịch sử tìm thấy sự biểu hiện tốt nhất của chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội, đó cũng chính là cách thức tổ chức xã hội tốt nhất để làm cho Tổ quốc, đất nước, quốc gia- dân tộc trường tồn, con người cá nhân và cộng đồng xã hội được phát triển tự do, toàn diện mọi khả năng sáng tạo, được thụ hưởng hạnh phúc vật chất, tinh thần trong môi trường lành mạnh, tốt đẹp nhất Đó cũng là hàm ý sâu sa trong một chân lý lớn mà Hồ Chí Minh

đã nêu ra: “Không có gì quý hơn độc lập tự do” Giá trị ấy cũng chính là chủ

nghĩa xã hội, một chủ nghĩa xã hội phát triển thông qua đổi mới, sáng tạo và hiện đại hóa Đó cũng là chân lý và mục tiêu của thời đại là kết tinh rực rỡ của những kinh nghiệm đấu tranh cách mạng của Hồ Chí Ở Hồ Chí Minh độc lập tự do gắn chặt với chủ nghĩa xã hội, độc lập tự do trên nền tảng xã

hội chủ nghĩa bởi vì như người nói “chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng

sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội có mối qua

hệ biện chứng với nhau, đó còn là kinh nghiệm lịch sử, bài học to lớn bao trùm toàn bộ cách mạng Việt Nam Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn của nhân dân ta” [60, tr 83]

Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Tư tưởng này vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng

vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người Đến Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước truyền thống đã phát triển thành chủ nghĩa yêu nước hiện đại, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH

Như vậy, có thể thấy rằng tư tưởng “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ

nghĩa xã hội là nét chủ đạo xuyên suốt tư tưởng Hồ Chí Minh, và cũng là quan điểm nhất quán của Đảng ra trong suốt lịch sử hơn bảy thập kỷ của cách mạng Việt Nam Trong công cuộc đổi mới những năm gần đây, trước

sự đổ vỡ của hệ thống xã hội chủ ở Liên Xô và các nước Đông Âu cùng với

xu thế toàn cầu hóa, để giữ vững mục tiêu tư tưởng độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội thì Đảng và nhân dân ta phải vượt qua những thách thức

và cả những cơ hội mới Có thể thấy rõ thành tựu của đổi mới, trước hết là

do Đảng ta đã kiên định sự lựa chọn độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội Đảng Cộng sản Việt Nam và nhân dân Việt Nam khẳng định công lao

to lớn nhất của Hồ Chí Minh là người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, gắn mục tiêu độc lập dân tộc với mục tiêu chủ nghĩa xã hội và cống hiến suốt đời cho mục tiêu đố [7, tr 85]

1.2.5 Độc lập dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại

Thời đại Hồ Chí Minh bước vào hoạt động chính trị là thời đại diễn ra những biến đổi lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Nổi lên hai

sự kiện đó là: Chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang tư bản độc quyền và hình thành hệ thống thuộc địa của chúng; hai là thắng lợi của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga đã mở đầu cho thời đại mới- thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm

vi toàn cầu Với nội dung đó, thời đại mới đã chấm dứt thời kỳ tồn tại biệt lập giữa các quốc gia, mở ra mối quan hệ quốc tế ngày càng rộng lớn giữa các dân tộc không thể tách rời vận mệnh chung của cả loài người Người

viết: “Thời đại của chủ nghĩa tư bản lũng đoạn cũng là thời đại một nhóm

nước lớn do bọn tư bản tài chính cầm đầu thống trị các nước phụ thuộc và nửa phụ thuộc, bởi vậy công cuộc giải phóng các nước và các dân tộc bị áp bức là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản Do đó mà trước hết nảy ra khả năng và sự cần thiết phải có liên minh chiến đấu chặt chẽ giữa các dân tộc thuộc địa với giai cấp vô sản của các nước đế quốc để thắng kẻ thù chung” [46, tr 576] Sau khi nắm được đặc điểm của thời đại mới

Nguyễn Ái Quốc đã làm tất cả để gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, làm cho vận mệnh của mỗi dân tộc mạng giải phóng dân tộc phải thực hiện đoàn kết và liên minh với các lực lượng cách mạng quốc tế Người

đã viết: “Cách mạng An Nam cũng là một bộ phận trong cách mạng thế giới

Ai làm cách mệnh trong thế giới đều là đồng chí của dân An Nam cả…, dân

An Nam…tranh đấu với đế quốc chủ nghĩa Pháp, chắc sẽ có nhiều người cách mệnh phải hy sinh, phải khốn khổ, phải cần anh em trong thế giới giúp giùm” [39, tr 301] Việt Nam muốn được các lực lượng cách mạng và tiến

bộ trên thế giới giúp đỡ, trước hết mình phải “tự giúp lấy mình”, phải tự nêu

cao tinh thần tự lực, tự cường và tính chủ động cách mạng, không được ỷ lại trông chờ Có như vậy mới phát huy cao độ sức mạnh dân tộc, tranh thủ hiệu quả sự giúp đỡ của quốc tế, thực hiện kết hợp dân tộc và kết hợp quốc tế, tạo

nên sức mạnh cách mạng tổng hợp của dân tộc để chiến thắng kẻ thù Tóm lại, chính nhờ sự nắm bắt được đặc điểm và xu thế phát triển của thời đại mà Nguyễn Ái Quốc đã xác định chính xác đường lối chiến lược, sách lược và phương pháp cách mạng đúng đắn cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc Việt Nam theo con đường của cách mạng vô sản Đường lối đó, như sau

này Người đã tổng kết: “Cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng

lợi khác, điều đó chứng minh rằng trong thời đại đế quốc chủ nghĩa, ở một nước thuộc địa nhỏ, với sự lãnh đạo của giai cấp vô sản và Đảng của nó, dựa vào quần chúng nhân dân rộng rãi, trước hết là nông dân và đoàn kết được mọi tầng lớp nhân dân yêu nước trong mặt trận thống nhất, với sự đồng tình và ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới, trước hết là phe xã

hội chủ nghĩa hùng mạnh, nhân dan nước đó nhất định thắng lợi”

Như vậy, có thể rút ra một số luận điểm chủ yếu như sau trong tư tưởng

Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc Trước hết đó là mọi dân tộc đều bình đẳng, đều có quyền sống, quyền sung sướng và tự do, đồng thời còn là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả dân tộc trên thế giới điều đó được

người thể hiện qua chân lý “không có gì quý hơn độc lập tự do” Điểm thứ

hai trong nội dung tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc được thể hiện trong quan đểm của Người về chủ quyền lãnh thổ và sự thống nhất Tổ

quốc “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một Sông có thể cạn núi

có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi” Trong tư tưởng của

người thì độc lập tự do phải gắn với toàn thể nhân dân trong khối cộng đồng các dân tộc Việt Nam, dù là đa số hay thiểu số, các dân tộc đều bình đẳng, đều phải tôn trọng, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển Phải xây dựng khối đại đoàn kết chặt chẽ, bền vững giữa các dân tộc Độc lập dân tộc phải đưa đến hạnh phúc cho nhân dân, tự do cho con người; dân phải giàu; nước phải mạnh, làm cho dân trở thành người chủ thực sự của đất nước này ấy là độc

lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội “Bao nhiêu quyền hành đều thuộc về nhân

dân, bao nhiêu lực lượng đều ở nơi dân” Độc lập dân tộc trong nền hòa

bình, phải biết đấu tranh cho nền hòa bình thế giới, đấu tranh cho độc lập dân

tộc mình đồng thời phải tôn trọng độc lập tự do của dân tộc khác; ủng hộ cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc khác

Từ những phân tích nội dung trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc có thể thấy được rằng tư tưởng của Người đầy tính mới mẻ, triệt

để thể hiện tính nhân văn sâu sắc Độc lập dân tộc đòi hỏi phải xóa bỏ tình trạng áp bức bóc lột và nô dịch của dân tộc này đối với dân tộc khác về kinh

tế, chính trị và tinh thần Do đó, độc lập dân tộc phải gắn với tự do và bình đẳng Độc lập dân tộc phải đảm bảo chủ quyền của dân tộc trong các quan hệ quốc tế, được thừa nhận về pháp lý quốc tế và được khẳng định trong thực

tế Đó là chủ quyền của mỗi quốc gia độc lập, có sự thống nhất toàn vẹn về lãnh thổ, những công việc nội bộ của quốc gia dân tộc nào phải do quốc gia dân tộc đó giải quyết không có bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài

Những sự trao đổi hợp tác về kinh tế, văn hóa giữa các quốc gia phải được dựa trên nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi, tôn trọng quyền của nhau, cùng đóng góp vào lợi ích chung vì hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới

Độc lập dân tộc là mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc, là tiền

đề và điều kiện để xây dụng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Sống trong độc lập,

tự do là nguyện vọng ta thiết của mọi người Giành và giữ nền độc lập của

Tổ quốc luôn là mối quan tâm thường trực của nhân dân Tôn trọng độc lập

và chủ quyền quốc gia trở thành nguyên tắc cơ bản và điều kiện tiên quyết cho việc thiết lập và duy trì mối quan hệ ngoại giao với các quốc gia trên thế giới Có thể thấy rằng độc lập dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là cái đích trực tiếp của mọi công cuộc giải phóng dân tộc, đấu tranh xóa bỏ mọi

áp bức đô hộ và xâm lược từ bên ngoài, khẳng định sự tồn tại và phát triển của dân tộc, Đảm bảo cho dân tộc có hòa bình, có sự ổn định bền vững về chế độ chính trị và kinh tế, sự thống nhất về lãnh thổ và chủ quyền quốc gia,

có sức mạnh độc lập và tự chủ trong việc tự lựa chọn và quyết định con đường phát triển của dân tộc trong mối quan hệ hợp tác bình đẳng với các quốc gia, dân tộc khác của cộng đồng thế giới [60, tr 86 - 87]

Chương 2 QUÁ TRÌNH HIỆN THỰC HÓA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

CỦA ĐẢNG TA

Bước vào thế kỷ 21, nhìn lại tiến trình lịch sử hơn 80 năm qua dưới ngọn cờ quang vinh của Hồ Chí Minh của Đảng Cộng sản Việt Nam do Người sáng lập, đất nước ta đã tiến những bước nhảy vọt vĩ đại chưa từng có trong lịch sử Bằng cuộc cách mạng Tháng 8 năm 1945 Nhân dân ta đã lật nhào ách thống trị của Pháp- Nhật và phong kiến quân chủ Chiến thắng Điện Biên Phủ (1954) chấn động địa cầu đã vang lên hồi chuông báo tử của

hệ thống thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới Tiếp theo là cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kéo dài hơn 2 thập niên kết thúc bằng cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 với đỉnh cao thắng lợi là chiến dịch HCM lịch sử, giải phóng thành phố Sài Gòn, hoàn thành cuộc cách mạng dân

tộc, dân chủ trong cả nước, “non sông thu về một mối” [23, tr 91]

2.1 Giai đoan đấu tranh giành chính quyền (1930 - 1945)

Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam 3/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc đánh dấu sự thành công của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một tổ chức lãnh đạo quần chúng nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Tại Hội nghị thành lập Đảng đã thông qua Điều lệ vắn tắt của Đảng cộng

sản Việt Nam, trong đó chỉ rõ tôn chỉ duy nhất của Đảng là: “Đảng cộng sản

Việt Nam tổ chức ra để lãnh đạo quần chúng lao khổ làm giai cấp đấu tranh

để tiêu trừ tư bản chủ nghĩa, làm cho thực hiện được xã hội cộng sản” [40,

tr 5] Ngay từ khi mới ra đời Đảng cộng sản Việt Nam đã trở thành lực lược lãnh đạo quần chúng nhân dân và là nơi tiếp nhận và truyền bá tư tưởng của

Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc Hội nghị thành lập Đảng thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt của Hồ Chí Minh với những nội dung như:

“Đánh đổ đế quốc thực dân, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra chính phủ công nông binh, tổ chức ra quân đội công nông” Có thể

coi Chánh cương, Sách lược vắn tắt là một lời kêu gọi nhân dân nhân dịp thành lập Đảng, bằng việc thông qua chánh cương và sách lược vắn tắt của

Hồ Chí Minh thì Đảng cộng sản Việt Nam đã từng bước hiện thực hóa tư tưởng của Người Từ khi mới ra đời Đảng cộng sản Việt Nam đã trở thành người lãnh đạo duy nhất các phong trào cách mạng Việt Nam, đã tổ chức được nhiều phong trào đấu tranh cách mạng sôi nổi, nhất là ở các khu công nghiệp tập trung Đỉnh cao nhất của phong trào này là cao trào Xô Viết 1930 -1931 Ý nghĩa lớn nhất mà cao trào này đạt được đó là bài học kinh nghiệm cho Đảng trong vai trò lãnh đạo quần chúng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và hiện thực hóa tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc Trong thời gian này, từ nước ngoài Người luôn theo dõi sát sao các phong trào trong nước và các hoạt động của Đảng, kịp thời gửi những hướng dẫn, đề nghị nhằm chỉnh đốn Đảng Nhờ sự chỉ đạo sát sao của Hồ Chí Minh, Đảng đã kịp thời chỉnh đốn

và có những hoạt động chuyển hướng phù hợp với tình hình mới Với vai trò tiên phong của mình Đảng cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân cả nước đồng thời kêu gọi các đảng phái khác tham gia mặt trận thống nhất nhân dân chống phản động thuộc địa, đòi dân sinh, dân chủ Đảng đã chủ chương tiến hành các hoạt động hợp pháp và nửa hợp pháp để tuyên truyền, tổ chức quần chúng, nỗ lực đấu tranh đòi tự do cơm áo, hòa bình

Trong những năm 1936- 1939, dưới sự chỉ đạo kịp thời của Hồ Chí Minh mà trong thời gian này Đảng cộng sản Đông Dương đã ra sức tổ chức mặt trận dân tộc dân chủ rộng rãi Năm 1941 Người về nước trực tiếp chỉ đạo Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng, tháng 5- 1941,theo đề nghị của Hồ Chí Minh, Hội nghị quyết định thành lập mặt trận dân tộc thống

nhất chống Pháp, Nhật lấy tên là “Việt Nam độc lập Đồng Minh” Mục đích của việc thành lập Việt Minh là: “Làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn

độc lập và làm cho dân Việt Nam được hưởng sung sướng tự do” Thông

qua các bài viết Người kêu gọi: “Trong lúc này, quyền lợi dân tộc giải

phóng cao hơn hết thảy Chúng ta phải đoàn kết lại đánh đổ bọn đế quốc và

bọn Việt gian đặng cứu giống nòi ra khỏi nước sôi lửa bỏng” [39, tr 198]

Đảng cần phải tập hợp quần chúng nhân dân lại “Đồng tâm hợp lực Muôn

người một lòng Nhân cơ hội này mà khôi phục lại Tổ quốc, mà làm cho Việt Nam hoàn toàn độc lập” Tiếp thu tư tưởng của Người, lãnh đạo Đảng và

tổng bộ Việt Minh nhanh chóng tập hợp lực lượng, xây dựng căn cứ địa vững mạnh ở Cao Bằng, Bắc Kạn Đến tháng 8 năm 1945, ngay sau khi nhận được tin Nhật đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện, Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho họp ngay Quốc dân, Đại hội nhất trí tán thành mười chính sách lớn của mặt trận Việt Minh, hiệu triệu nhân dân cả nước hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền Đảng đã lãnh đạo nhân dân cả nước tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa với mục đích duy nhất và

cao nhất là “Giành lấy chính quyền, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ

cộng hòa trên nền tảng hoàn toàn độc lập” [12, tr 560] Dưới sự chỉ đạo kịp

thời và sát sao của Người Đảng cộng sản Đông Dương đã lãnh đạo thành công cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 trên cả nước

2.2 Trong cuộc kháng chiến chống Pháp( 1945 - 1954)

Sự thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 đã mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc, cùng lúc đương đầu với vô vàn khó khăn thử thách trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị, quân sự Nước ta vừa phải gánh chịu nạn đói đã cướp đi trên 2 triệu người chưa chấm dứt thì nạn lụt lớn ở Bắc Bộ lại xảy ra liên tiếp theo đó là nạn hạn hán Ruộng đất bỏ hoang, mùa màng thất bát lại cộng thêm nền kinh tế tài chính kiệt quệ, quốc khố trống rỗng Bên cạnh đó, Pháp lợi dụng việc còn tạm thời được lưu hành giấy bạc Đông Dương để gây rối loạn tiền tệ, phía quân Tưởng tung tiền

“Quan Kim” và “Quốc Tệ” càng làm cho nền kinh tế tài chính nước ta thêm

rối loạn Trên 90% dân ta bị mù chữ và nhiều tệ nạn xã hội khác

Tuy nhiên, nguy hiểm và cấp bách hơn cả đó là nạn ngoại xâm và nội phản Lợi dụng tình thế đó, ngoại bang đặt chân lên Việt Nam với tư cách lực lượng đồng minh để nuôi âm mưu bóp chết nền cộng hòa non trẻ Quân

Anh vào Miền nam tìm cách mở đường cho thực dân Pháp quay trở lại, quân tàu vào Miền bắc tính chuyện thay thế chính phủ Hồ Chí Minh bằng những

kẻ vong quốc thân Tưởng Đảng ta dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh như một người cầm lái tìm mọi cách chèo chống đưa chiếc thuyền Tổ quốc vượt khỏi những cơn sóng gió Bằng những chủ trương, hành động cụ thể và quyết liệt về đối nội, đối ngoại, Người đã cùng nhân dân cả nước kiên quyết giữ vững nền độc lập dân tộc

- Tư tưởng bảo vệ nền độc lập dân tộc của Hồ Chí Minh trước kháng

chiến toàn quốc (12/1946)

Trong giai đoạn này Hồ Chí Minh đã cùng nhân dân cả nước khắc phục

và giải quyết các khó khăn về kinh tế, chính trị văn hóa, đặc biệt là chính sách ngoại giao mền dẻo để kéo dài thời gian xây dựng các tiềm lực cho nhân dân cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp bảo vệ nền độc lập dân tộc

Nhiệm vụ trước mắt để tạo thế và lực cho công cuộc bảo vệ đất nước được Người xác định là phải giải quyết khó khăn về kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân Ngay trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ ngày 3/9/1945, chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Trung ương Đảng nêu lên những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa cần phải tiến hành để củng cố chính quyền cách mạng và bảo vệ nền độc lập vừa mới giành được Người đã khái quát thành

ba nhiệm vụ lớn: diệt giặc đói; diệt giặc dốt; giệt giặc ngoại xâm Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên, Người đã đề ra những biện pháp cụ thể thiết thực qua những bức thư, những lời kêu gọi nhân dân cả nước Qua các bài viết

“Nhân dịp tuần lễ vàng”; “Chống nạn thất học”; “Hô hào nhân dân chống nạn đói”; “Ý nghĩa Tổng tuyển cử”… dưới sự lãnh đạo của Đảng do chủ tịch

Hồ Chí Minh đứng đầu, nhân dân ta đã hăng hái hoàn thành những nhiệm vụ

đó góp phần giải quyết bước đầu những khó khăn của đất nước Chỉ trong thời gian ngắn, nhân dân cả nước đã sớm được khắc phục Sau đó trong bức

thư gửi Nông gia Việt Nam, Người lại đề cập đến hai nhiệm vụ trước mắt đó

là: “Kháng chiến và kiên quốc” Đó là hai nhiệm vụ cơ bản của cách mạng

Việt Nam trong giai đoạn mới Những việc làm cấp bách nhằm cải thiện đời

sống nhân dân cũng được Người trực tiếp chỉ đạo như: “Tịch thu ruộng đất

của thực dân Pháp và Việt gian cho nông dân, chia lại ruộng đất một cách công bằng, giảm tô 25%, quy định ngày làm 8 giờ…” những việc làm thiết

thực đó đã củng cố lòng tin trong nhân dân về giá trị hạnh phúc mà độc lập

tự do mang lại Qua đó, nhân dân sẽ ngày một tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng của chủ tịch Hồ Chí Minh trong công cuộc bảo vệ nền độc lập dân tộc trước vô vàn những khó khăn thử thách lúc bấy giờ Trong công tác văn hóa, giáo dục, y tế, nhất là thanh toán nạn mù chữ được Người trục tiếp chỉ đạo và

quan tâm sát sao Qua những lời kêu gọi thân thiết chí tình như: “Quốc dân

Việt Nam, muốn giữ vững nền độc lập, muốn làm cho dân mạnh nước giàu… Trước hết phải biết đọc biết viết” [43, tr 28- 29]

Để chiến thắng các lực lượng phản động và khắc phục những khó khăn điều quan trọng phải làm theo Người ngay lúc này là phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân thông qua Tổng tuyển cử, sẽ tỏ rõ cho các chiến sĩ

Miền Nam rằng: “Về mặt trận quân sự thì các chiến sĩ dùng súng đạn mà

chống quân thù về mặt chính trị thì nhân dân dùng lá phiếu mà chống với quân địch” Ngày bầu cử đồng thời tỏ rõ cho thế giới biết rằng nhân dân ta:

“kiên quyết đoàn kết chặt chẽ chống bọn thực dân, kiên quyết tranh quyền độc lập” Tháng 5/ 1946 Hội liên hiệp quốc dân Việt Nam (Liên Việt) ra đời

đã góp phần mở rộng hơn nữa khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công- nông Qua sự chỉ đạo của Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị đã bước đầu giải quyết những khó khăn cấp bách và gặt hái được một số thành công nhất định Thắng lợi đó càng nâng cao khí thế cách mạng của toàn dân, tăng cường sức mạnh và uy tín của chính quyền dân chủ nhân dân, củng cố khối liên minh công nông, nâng cao sức mạnh vật chất và tinh thần để đưa sự nghiệp cách mạng lên phía trước tạo thế và lực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ độc lập thống nhất Tổ quốc