ng phân - ng phân m ch cacbon không phân nhánh.
Trang 1Khóa h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) i c ng hóa h u c – Hiđrocacbon
1 Hiđrocacbon no
Hiđrocacbon no là nh ng hiđrocacbon trong phân t ch có liên k t đ n G m :
– Ankan (hiđrocacbon no, m ch h ) có công th c phân t t ng quát CxH2x+2(n ≥1)
– Xicloankan (hiđrocacbon no, m ch vòng) có công th c phân t t ng quát CxH2x(n ≥ 3)
ng
phân
- ng phân m ch cacbon không phân
nhánh
- ng phân m ch nhánh
– ng phân m ch vòng có s c nh b ng s nguyên t cacbon
– ng phân vòng nh h n có m t ho c nhi u
nhánh
Tính ch t
v t lí Các ch t trong phân t có không quá 4 nguyên t cacbon: là ch t khí ; t 5 đ n 15 nguyên t cacbon : ch t l ng ; không màu, nh h n n c và không tan trong n c
– Ph n ng th nguyên t hiđro b ng nguyên t halogen ho c nhóm nitro :
CxH2x + 2 + X2 askt
CxH2x + 1X + HX
CxH2x + HONO2 t , 0xt
CxH2x – 1NO2 + H2O
– Ph n ng oxi hoá hoàn toàn
– Ph n ng tách hiđro t o thành anken
CxH 2x + 2 t , 0xt
CxH 2x – Ph n ng cracking : phân c t thành các phân t nh h n
– Ph n ng rifominh : chuy n h p ch t
m ch không nhánh thành m ch nhánh
– Ph n ng tách hiđro – khép vòng : t o thành h p ch t vòng no 5, 6 c nh
– Các xicloankan vòng 3 ho c 4 c nh có ph n
ng c ng m vòng
– Tách hiđro r o thành h p ch t vòng không no
ho c vòng th m
i u ch – Gi m m t nguyên t cacbon
CxH 2x + 1COONa NaOH, CaO, t 0
CxH 2x + 2
– T ng m ch cacbon
CxH 2x + 1Cl Na ,ete
C2xH 4x + 2
– T cacbua kim lo i, Ví d
Al4C3 + 12H2O 3CH4 + 4 Al(OH)3
– Tách hiđro – khép vòng ankan
Khái
ni m Là nh ng hiđrocacbon không no m ch h , trong
phân t có m t liên k t đôi
C =C
Nh ng hiđrocacbon không
no, m ch h , trong phân t
có hai liên k t đôi C=C
Là nh ng hiđrocacbon không no
m ch h trong phân t có m t liên k t ba C C,
CTTQ CxH2x v i x 2 CxH2x – 2v i x 3 CxH2x –2v i x 2
ng
phân
ng phân c u t o – ng phân m ch cacbon (không nhánh và có nhánh) t ng t ankan
– ng phân v trí liên k t đôi, liên k t ba trong m ch cacbon
(TÀI LI U BÀI ẢI NẢ)
Giáo viên: PH M NG C S N
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “ i c ng hóa h u c , hiđrocacbon” thu c Khóa h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n “ i c ng hóa
h u c , hiđrocacbon”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2Khóa h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) i c ng hóa h u c – Hiđrocacbon
ng phân l p th : đ ng phân hình h c – m i liên k t đôi ng phân hình h c t i
– ng phân v trí t ng
đ i c a 2 liên k t đôi
Tính
ch t
hoá
h c
a) Ph n ng c ng
– C ng H2/Ni
– C ng Br2.
– C ng HX : tuân theo quy t c Maccopnicop
b) Ph n ng v i dung d ch KMnO4.
ch t c a m t axit y u
3 Hiđrocacbon th m
Benzen và các ch t đ ng đ ng l p thành dãy đ ng đ ng c a benzen có công th c phân t t ng quát
CxH2x -6v i x 6.
– Các đ ng đ ng c a benzen t C8H10tr đi d ng R–C6H5có đ ng phân v m ch cacbon c a m ch nhánh
ngoài vòng benzen
– Khi vòng benzen có hai ho c h n hai nhóm th ankyl, s có đ ng phân v v trí t ng đ i gi a các
nhóm th đó
c Tính ch t hoá h c
– Benzen và các đ ng đ ng có kh n ng tham gia ph n ng th nguyên t H vòng th m (halogen,
nitro, )
- Quy t c th : các đ ng đ ng c a benzen tham gia ph n ng th nguyên t H c a vòng benzen d h n benzen và u tiên th nguyên t H v trí ortho và para so v i m ch nhánh ankyl l n nh t
– Các đ ng đ ng c a benzen có ph n ng th nguyên t H m ch nhánh c a vòng benzen t ng t
ankan
– Các hiđrocacbon th m có kh n ng tham gia ph n ng c ng (hiđro, halogen) vào nhân th m Kh n ng
c ng vào vòng benzen khó h n c ng vào liên k t đôi trong phân t anken
– Hiđrocacbon th m có m ch nhánh không no có tính ch t hoá h c t ng t hiđrocacbon không no t ng
ng
– Khi đun nóng v i dung d ch KMnO4ho c ch t oxi hoá khác, m ch nhánh trong phân t các hiđrocacbon
th m b oxi hoá gãy m ch Ví d :
C6H5–R KMnO 4
C6H5COOK H
C6H5COOH
- Tính ch t này đ c ng d ng đi u ch axit th m
Giáo viên: Ph m Ng c S n Ngu n: Hocmai.vn