Th tích dung d ch CuNO32 đã dùng là... Th tích khí thoát ra đktc là A.
Trang 1I PH NG PHÁP GI I B NG PT ION
1 Nguyên t c
Có nhi u bài toán hoá h c (nh t là toán hoá vô c ) cho h n h p nhi u ch t tác d ng v i dung d ch h n
h p nhi u ch t khác N u ch d a vào ph ng trình hoá h c d ng phân t đ tính toán s mol các ch t
ph n ng và ch t t o thành, thì r t ph c t p và nhi u khi không rõ b n ch t hi u b n ch t, tính toán
đ n gi n và nhanh chóng, thay vì ph i vi t nhi u ph ng trình hoá h c d ng phân t ta ch c n vi t m t
ho c vài ph ng trình hoá h c d ng ion rút g n
2 Các ví d minh ho
Ví d 1: Hoà tan h t 7,74 gam h n h p b t Mg, Al b ng 500 ml dung d ch h n h p HCl 1M và H2SO4
0,28M thu đ c dung d ch X và 8,736 lít khí H2 ( đktc) Cô c n dung d ch X thu đ c l ng mu i khan
là
A 38,93 gam B 103,85 gam C 25,95 gam D 77,86 gam
(Trích đ thi TSC n m 2008 - Kh i A, B)
ả ng d n
Ta có
2
H
n =8, 736
22, 4 = 0,39 (mol)
HCl
n = 0,51= 0,5 (mol) ;
2 4
H SO
n = 0,50,28 = 0,14 (mol)
Các ph ng trình đi n li:
HCl H + Cl
0,5 0,5 0,5
H2SO4 2H + SO24
0,14 0,28 0,14
H
n ban đ u = 0,5 + 0,28 = 0,78 (mol)
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
Mg + 2H Mg2 + H2 (1)
2Al + 6H Al3 + 3H2 (2)
Theo (1, 2):
H
n ph n ng = 2
2
H
n = 0,78 (mol) H ph n ng v a đ
V y m X = m hh kim lo i + m g c axit
= 7,74 + 35,50,5 + 960,14 = 38,93 (g)
Ví d 2: Thêm m gam kali vào 300 ml dung d ch ch a Ba(OH)2 0,1M và NaOH 0,1M thu đ c dung
d ch X Cho t t dung d ch X vào 200 ml dung d ch Al2(SO4)3 0,1M thu đ c k t t a Y thu đ c
l ng k t t a Y l n nh t thì giá tr c a m là
A 1,59 B 1,17 C 1,71 D 1,95
(Trích đ thi TSC n m 2007 - Kh i A, B)
ả ng d n
Ta có
2
Ba(OH)
n = 0,30,1= 0,03 (mol) ; nNaOH= 0,30,1= 0,03 (mol)
2 4 3
Al (SO )
n = 0,20,1= 0,02 (mol)
(TÀI LI U BÀI ẢI NẢ)
Giáo viên: PH M NG C S N
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Gi i b ng ph ng trình ion thu g n, t ch n l ng ch t, b o toàn đi n tích” thu c Khóa h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) t i website Hocmai.vn có th
n m v ng ki n th c ph n “Gi i b ng ph ng trình ion thu g n, t ch n l ng ch t, b o toàn đi n tích”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2
Ba(OH)2 2
Ba + 2OH Al2(SO4)3 2Al 3 + 3 2
4
SO
0,03 0,03 0,06 0,02 0,04 0,06
NaOH Na + OH
0,03 0,03
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
2K + 2H2O 2K + 2OH + H2 (1)
0,03 0,03
Ba2 + SO24 BaSO4 (2)
0,03 0,03
Al 3 + 3OH Al(OH)3 (3)
0,04 0,12
thu đ c l ng k t t a Y l n nh t thì OH ph n ng v a đ v i 3
Al
nOH t o ra (1) = 0,12 – (0,06 + 0,03) = 0,03 (mol)
V y m = 390,03 = 1,17 (g)
Ví d 3: Tr n 100 ml dung d ch (g m Ba(OH)2 0,1M và NaOH 0,1M) v i 400 ml dung d ch (g m
H2SO4 0,0375M và HCl 0,0125M), thu đ c dung d ch X Giá tr pH c a dung d ch X là
(Trích đ thi TS H n m 2007 - Kh i B)
ả ng d n
2
Ba(OH)
n = 0,10,1= 0,01 (mol) ; nH SO2 4= 0,40,0375 = 0,015 (mol)
NaOH
n = 0,10,1= 0,01 (mol) ; nHCl= 0,40,0125 = 0,005 (mol)
Ba(OH)2 Ba 2 + 2OH H2SO4 2H + SO24
0,01 0,01 0,02 0,015 0,03 0,015
NaOH Na + OH HCl H + Cl
0,01 0,01 0,005 0,005
OH
n = 0,03 (mol) <
H
n = 0,035 (mol)
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
H + OH H2O (1)
0,03 0,03
Ba2 + SO24 BaSO4 (2)
H
n d = 0,035 – 0,03 = 0,005 (mol)
[H+] trong dd X = 0, 005
0,1 0, 4 = 0,01M =
2
10 M
V y dung d ch X có pH = 2
Ví d 4: Rót 1 lít dung d ch A ch a NaCl 0,3M và (NH4)2CO3 0,25M vào 2 lít dung d ch B ch a NaOH 0,1M và Ba(OH)20,1M Sau khi k t thúc ph n ng, kh i l ng c hai dung d ch gi m là
A 47,5 gam B 47,2 gam C 47,9 gam D 47,0 gam
ả ng d n
Ta có nNaCl= 10,3 = 0,3 (mol) ; nNaOH= 20,1 = 0,2 (mol)
4 2 3
( NH ) CO
n = 10,25 = 0,25 (mol) ;
2
Ba(OH)
n = 20,1= 0,2 (mol)
NaCl Na + Cl NaOH Na + OH
0,3 0,3 0,3 0,2 0,2
(NH4)2CO3 2NH4 + CO32 Ba(OH)2 Ba 2 + 2OH
0,25 0,5 0,25 0,2 0,2 0,4
Trang 3
OH
n = 0,6 (mol)
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
Ba2 + CO23 BaCO3 (1)
0,2 0,2 0,2
NH4 + OH NH3 + H2O (2)
0,5 0,5 0,5
V y kh i l ng c hai dung d ch gi m b ng:
3
BaCO
3
NH
m =1970,2 + 170,5= 47,9 (g)
Ví d 5: Th c hi n hai thí nghi m:
- Cho 3,84 gam Cu ph n ng v i 80 ml dung d ch HNO3 1M thoát ra V1 lít NO
- Cho 3,84 gam Cu ph n ng v i 80 ml dung d ch ch a HNO3 1M và H2SO4 0,5M thoát ra V2 lít
NO
Bi t NO là s n ph m kh duy nh t, các th tích khí đo cùng đi u ki n Quan h gi a V1 và V2 là
A V2 = V1 B V2 = 2,5V1 C V2 = 2V1 D V2 = 1,5V1
(Trích đ thi TS H n m 2007 - Kh i B)
ả ng d n
Ta có nCu= 3,84
64 = 0,06 (mol)
3
HNO
n = 0,081= 0,08 (mol) ;
2 4
H SO
n = 0,080,5= 0,04 (mol)
Thí nghi m 1: nH=
3
HNO
n = 0,08 (mol)
3Cu + 8H + 2NO3 3Cu2 + 2NO + 4H2O (1)
bđ: 0,06 0,08 0,08
p : 0,03 0,08 0,02 0,02
sp : 0,03 0 0,06
Thí nghi m 2: nH=
3
HNO
n + 2nH SO2 4= 0,16 (mol) 3Cu + 8H + 2NO3 3Cu2 + 2NO + 4H2O (2)
bđ: 0,06 0,16 0,08
p : 0,06 0,16 0,04 0,04
sp : 0 0 0,04
Do đó n NO (2) = 2nNO (1) V2 = 2V1
Ví d 6: Dung d ch X ch a h n h p g m Na2CO3 1,5M và KHCO3 1M Nh t t t ng gi t cho đ n h t
200 ml dung d ch HCl 1M vào 100 ml dung d ch X, sinh ra V lít khí ( đktc) Giá tr c a V là
A 4,48 B 3,36 C 2,24 D 1,12
(Trích đ thi TS H n m 2009 - Kh i A)
ả ng d n
Ta có n CO 2 =
2 3
Na CO
n = 0,11,5 = 0,15 (mol)
3
HCO
3
KHCO
n = 0,11 = 0,1 (mol) ; nHCl= 0,21= 0,2 (mol)
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
CO32 + H HCO3 (1)
bđ: 0,15 0,2
p : 0,15 0,15 0,15
sp : 0 0,05
HCO3 + H CO2 + H2O (2)
bđ: 0,25 0,05
p : 0,05 0,05 0,05
sp : 0,2 0
V y V = 0,0522,4 = 1,12 (l)
Trang 4Ví d 7: Cho 0,448 lít khí CO2 ( đktc) h p th h t vào 100 ml dung d ch ch a h n h p NaOH 0,06M và Ba(OH)2 0,12M, thu đ c m gam k t t a Giá tr c a m là
A 1,182 B 3,940 C 1,970 D 2,364
(Trích đ thi TS H n m 2009 - Kh i A)
ả ng d n
Ta có nCO2= 0, 448
22, 4 = 0,02 (mol)
NaOH
n = 0,10,06 = 0,006 (mol) ;
2
Ba(OH)
n = 0,10,12 = 0,012 (mol)
OH
n = 0,006 + 20,012 = 0,03 (mol)
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
CO2 + OH HCO3 + H2O (1)
bđ: 0,02 0,03
p : 0,02 0,02 0,02
sp : 0 0,01
HCO3 + OH 2
3
CO + H2O (2) bđ: 0,02 0,01
p : 0,01 0,01 0,01
sp : 0,01 0
Ba2 + CO23 BaCO3 (3)
bđ: 0,012 0,01
p : 0,01 0,01 0,01
sp : 0,002 0
V y m = mBaCO3= 1970,01 = 1,97 (g)
1 Nguyên t c
Trong m t dung d ch luôn luôn có s trung hoà v đi n tích, ngh a là t ng s đi n tích d ng b ng t ng s
đi n tích âm
2 Các ví d minh ho
Ví d 1: M t dung d ch ch a 0,02 mol 2
Cu , 0,03 mol K, x mol Cl và y mol SO24 T ng kh i l ng các mu i tan có trong dung d ch là 5,435 gam Giá tr c a x và y l n l t là
A 0,03 và 0,02 B 0,05 và 0,01 C 0,01 và 0,03 D 0,02 và 0,05
(Trích đ thi TSC n m 2007 - Kh i A, B)
ả ng d n
Vì trong m t dung d ch luôn trung hoà v đi n tích nên:
2 n Cu 2 + 1
K
n = 1
Cl
n + 2 n SO 2 20,02 + 10,03 = 1x + 2y
x + 2y = 0,07 (1)
T ng kh i l ng mu i b ng t ng kh i l ng các ion:
640,02 + 390,03 + 35,5x + 96y = 5,435 (g)
35,5x + 96y = 2,985 (2)
Gi i h hai pt (1, 2) ta đ c: x = 0,03, y = 0,02
Ví d 2: Hoà tan hoàn toàn h n h p g m 0,12 mol FeS2 và a mol Cu2S vào axit HNO3 (v a đ ), thu
đ c dung d ch X (ch ch a hai mu i sunfat) và khí duy nh t NO Giá tr c a a là
A 0,04 B 0,075 C 0,12 D 0,06
(Trích đ thi TS H n m 2007 - Kh i A)
ả ng d n
S đ ph n ng:
2
Fe (SO ) FeS
Trang 5FeS2 Fe3 + 2SO24
0,12 0,12 0,24
Cu2S 2Cu2 + SO24
a 2a a
Áp d ng s b o toàn đi n tích trong dung d ch X, ta có:
30,12 + 22a = 2(0,24 + a) a = 0,06 (mol)
Ví d 3: Cho 24,4 gam h n h p Na2CO3, K2CO3tác d ng v a đ v i dung d ch BaCl2, thu đ c 39,4 gam
k t t a L c tách k t t a, cô c n dung d ch thu đ c m gam mu i clorua khan Giá tr m là
A 2,66 B 26,6 C 6,26 D 22,6
ả ng d n
Ba2 + CO32 BaCO3
0,2 0,2
Ta có
3
BaCO
197 = 0,2 (mol)
Na
K
m = 24,4 – 600,2 =12,4 (g)
nNa+ nK= 2 n CO 2 = 20,2 = 0,4 (mol)
Áp d ng s b o toàn đi n tích cho dung d ch sau ph n ng:
Cl
n =
Na
n +
K
n = 0,4 (mol)
V y m =mNa+
K
m +
Cl
m = 12,4 + 35,50,4 = 26,6 (g)
Ví d 4: Có hai dung d ch là dung d ch A và dung d ch B M i dung d ch ch ch a 2 cation và 2 anion
trong s các ion sau: K (0,15 mol), Mg2 (0,1 mol), NH4 (0,25 mol), H (0,2 mol), Cl(0,1 mol),
2
4
SO (0,075 mol), NO3 (0,25 mol), CO23 (0,15 mol) Xác đ nh dung d ch A và dung d ch B
ả ng d n
Vì anion CO32 không t n t i đ ng th i v i các cation Mg 2, H nên:
- Dung d ch A: K, NH4, CO32, Xy
- Dung d ch B: Mg 2, H, * , *
Áp d ng s b o toàn đi n tích đ i v i dung d ch A, ta có
10,15 + 10,25 = 20,15 + y n X n
y n X n = 0,1
n
X
n 0,1 0,5
Ch có c p nghi m y = 1, n X n = 0,1 là thích h p
V y dung d ch A ch a: K, NH4, CO23, Clvà dung d ch B ch a: Mg 2, H, NO3 , SO24
Ví d 5: Dung d ch A ch a a mol Na, b mol NH4, c mol HCO3, d mol CO23, e mol SO24 (không k các ion H và OH c a n c)
a) L p bi u th c liên h gi a a, b, c, d, e
b) Thêm (c + d + e) mol Ba(OH)2vào dung d ch A, đun nóng thu đ c k t t a B, dung d ch X và khí Y duy nh t Tính s mol c a m i ch t trong k t t a B, khí Y và c a m i ion trong dung d ch X theo a, b, c, d,
e
ả ng d n
a) Áp d ng s b o toàn đi n tích trong m t dung d ch, ta có
1
Na
n + 1
4
NH
3
HCO
n + 2 n CO 2 + 2 n SO 2 a + b = c + 2d + 2e
b) Ba(OH)2 Ba2 + 2OH
c + d + e c + d + e 2(c + d + e)
Trang 6Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
Ba2 + 2
4
SO BaSO4 (1)
e e e
Ba2 + CO23 BaCO3 (2)
d d d
Ba2 + HCO3 + OH BaCO3 + H2O (3)
c c c c
NH4 + OH NH3 + H2O (4)
b b b
Vì dung d ch X ph i ch a Na nên OH d
Do đó k t t a thu đ c g m 4
3
BaSO e mol BaCO (c d) mol
Dung d ch X ch a Na (a mol) và OHd = 2(c + d + e) – c – b = a (mol)
Ho c d a vào s trung hoà v đi n c a dung d ch X đ tính s mol OH
Na
OH = a (mol)
Ví d 6: Dung d ch Z có ch a 5 ion: Mg 2, Ba2, Ca2 và 0,1 mol Cl, 0,2 mol NO3 Thêm d n V
ml dung d ch K2CO30,5M vào Z đ n khi đ c l ng k t t a l n nh t thì giá tr V t i thi u c n dùng là
A 150 B 200 C 220 D 300
ả ng d n
Có th quy đ i các cation 2
Mg , Ba2, Ca2 thành M2
M2 + CO23 MCO3
Khi ph n ng k t thúc, ph n dung d ch ch a K, Cl và NO3
Áp d ng s b o toàn đi n tích, ta có:
nK= nCl +
3
NO
n = 0,1 + 0,2 = 0,3 (mol)
2 3
K CO
2 nK= 0,15 (mol)
V y V dd K CO2 3=0,15
0,5 = 0,3 (l) = 300 (ml)
Ví d 7: Dung d ch X ch a các ion: 3
Fe , NH4, SO24, Cl Chia dung d ch X thành hai ph n b ng nhau Ph n m t tác d ng v i l ng d dung d ch NaOH, đun nóng thu đ c 0,672 lít khí ( đktc) và 1,07 gam k t t a ; Ph n hai tác d ng v i l ng d dung d ch BaCl2, thu đ c 4,66 gam k t t a T ng kh i
l ng các mu i khan thu đ c khi cô c n dung d ch X là (quá trình cô c n ch có n c bay h i)
A 3,73 gam B 7,04 gam C 7,46 gam D 3,52 gam
(Trích đ thi TSC n m 2008 - Kh i A, B)
ả ng d n
Các ph ng trình hoá h c d ng ion:
Ph n 1: Fe 3 + 3OH Fe(OH)3 (1)
0,01 0,01
NH4 + OH NH3 + H2O (2)
0,03 0,03
Ph n 2: Ba 2 + SO24 BaSO4 (3)
0,02 0,02
Ta có
3
Fe(OH)
107 = 0,01 (mol)
3
NH
22, 4 = 0,03 (mol)
Trang 7
4
BaSO
n = 4,66233 = 0,02 (mol)
Vì trong dung d ch X luôn trung hoà v đi n tích nên:
30,01 + 10,03 = 20,02 + 1
Cl
Cl
n = 0,02 (mol)
V y t ng kh i l ng c a các ch t tan trong dung d ch Z là
2(56.0,01 + 18.0,03 + 96.0,02 + 35,5.0,02) = 7,46 (g)
Bài 8 Cho dung d ch A ch a đ ng th i 2 axit H2SO4 1,5M và HCl 2M vào 200ml dung d ch B ch a NaOH 1,8M và KOH 1,2M Khi môi tr ng dung d ch trung tính thì th tích dung d ch A c n là
A 100 ml B 120 ml C 200 ml D 250 ml
L i gi i
HOH
n V.(2.1,5 2) 5V (mol)
n 0, 2.(1,8 1, 2) 0, 6 (mol)
Khi môi tr ng trung tính : 5V = 0,6 V= 120 ml
Bài 9 Cho 200ml dung d ch A ch a đ ng th i 2 axit HCl 1M và HNO32M vào 300ml dung d ch B ch a NaOH 0,8M và KOH x(M) thu đ c dung d ch C Bi t r ng đ trung hoà 100ml dung d ch C c n 60ml dung d ch HCl 1M x có giá tr là
L i gi i
H
OH
60.500
100.1000
n 0, 3(0, 8 x)(mol)
Môi tr ng trung tính: 0,9 = 0,3(0,8+x) x = 2,2M
Bài 10 Hoà tan hoàn toàn 23,8g h n h p g m m t mu i cacbonat c a kim lo i hoá tr I và m t mu i cacbonat c a kim lo i hoá tr II vào dung d ch HCl thu đ c 0,2 mol khí CO2 Kh i l ng mu i m i t o ra trong dung d ch là
L i gi i
t công th c c a các mu i là M2CO3 và RCO3
Ph ng trình ion thu g n : 2H+
+ CO32– CO2 + H2O
Theo ph ng pháp t ng gi m kh i l ng, ta có: mmu i = 23,8 + 0,2.11 = 26 (g)
Bài 11 Cho 100ml dung d ch A ch a NaCl 1,5M và HCl 3M vào 100ml dung d ch B ch a AgNO3 1M và Pb(NO3)21M thu đ c dung d ch C và k t t a D Kh i l ng k t t a D là
A 56,72 g B 49,13 g C 34,48 g D 50,10 g
L i gi i
( ) Cl
( )
n 0,1.(1,5 3) 0, 45 (mol) n
n 0,1 mol ; n 0,1 mol n 0,1 0,1.2 0,3 (mol)
Ion Cl–d : mmu i = 108.0,1 + 0,1.207 + 0,3.62 = 50,10 (gam)
Trang 8Bài 12 Dung d ch A ch a axit HCl a M và HNO3b M trung hoà 100 ml dung d ch A c n dùng 200
ml dung d ch h n h p NaOH 0,05M và Ba(OH)20,15M M t khác đ k t t a hoàn toàn ion Cl– có trong 50ml dung d ch A c n 100ml dung d ch AgNO30,1M Các giá tr a, b l n l t là
A 0,2M; 0,1M B 0,2M; 0,2M C 0,2M; 0,3M D 0,1M; 0,2M
L i gi i
HOH
n 0,1.(a b) mol
n 0, 2.(0, 05 0,15) mol a b 0, 04
a 0, 2M
0, 05a 0, 01
b 0,1M
Bài 13 Cho 4,64g h n h p A g m FeO, Fe2O3, Fe3O4 (
2 3
n n ) hoà tan hoàn toàn trong V lít dung
d ch H2SO40,2M và HCl 0,6M (đã l y d 20% so v i l ng c n thi t) V có giá tr là
A 1,80 lít B 1,92 lít C 1,94 lít D 1,56 lít
L i gi i
2 3
FeO Fe O
n : n 1:1 , mà FeO.Fe2O3 = Fe3O4, v y A xem nh 1 ch t Fe3O4.
3 4
4, 64
Fe3O4 + 8H+ Fe2+ + 2Fe3+ + 4H2O
0,02 0,16
Do l y d 20% 0,16 + 0,16.0,2 = 0,1V V = 0,1921, 92
Bài 14 Cho 2 kim lo i Fe, Mg tác d ng v i 200ml dung d ch A g m HCl 0,1M, H2SO4 0,2M thu đ c dung d ch B và khí C Cho t t dung d ch D g m NaOH 0,3M, KOH 0,1M vào B đ tác d ng v a đ v i các ch t trong B thì th tích dung d ch D là
A 0,15 lít B 0,25 lít C 0,35 lít D 0,45 lít
L i gi i
2
2
2
2
nh lu t b o toàn đi n tích :
n( ) trong B = nH trong A = nOH trong D
Dung d ch trung tính khi :
nH nOH 0, 2(0,1 0, 2.2) V(0,3 0,1) V 0, 25 (lít)
Bài 15 tác d ng v a đ v i 0,96g hiđroxit c a 2 kim lo i ki m hai chu kì liên ti p trong b ng tu n hoàn, ph i dùng 20ml dung d ch HCl 0,4M và H2SO4 0,3M Tên kim lo i đó là
A Na, K B Li, Na C K, Rb D Na, Rb
L i gi i
2 ROH H R H O
H
n 0, 02(0, 4 0,3.2) 0, 02(mol)
0, 96
Bài 16 H n h p ch t r n X g m Fe, Fe2O3, Fe3O4và FeO (có s mol b ng nhau là 0,1 mol) Hòa tan h t
X vào dung d ch Y g m HCl và H2SO4loãng (d ), thu đ c dung d ch Z và 1,12 lít khí H2(đktc) Nh t
t dung d ch Cu(NO3)21M vào dung d ch Z cho t i khi ng ng khí NO thoát ra thì d ng l i Th tích dung
d ch Cu(NO3)2 đã dùng là
Trang 9A 58,3 ml B 40,5 ml C 50,2 ml D 60,5 ml
L i gi i
Ta có: FeO + Fe2O3 Fe3O4
0,1 0,1 0,1
H n h p X coi nh g m: 0,2 mol Fe3O4; 0,1 mol Fe + dung d ch Y:
Fe3O4 + 8H+ Fe2+ + 2Fe3+ + 4H2O (1)
0,2 0,2 0,4
Fe + 2H+ Fe2+ + H2 (2)
0,05 0,05 0,05
Dung d ch Z ch a Fe2+
(0,35 mol), Fe3+ (0,35 mol), H+d , Cl–, SO2
4
Nh t t dung d ch Cu(NO3)2vào dung d ch Z :
Fe + Fe3+ 2Fe2+
3Fe2+ + NO3 + 4H+ 3Fe3+ + NO + 2H2O (3)
0,35 0,35
3
3
3 2
3 2
Cu(NO )
Cu(NO )
Bài 17 Cho 12,15 gam b t Al vào 112,5 ml dung d ch h n h p NaNO3 1M và NaOH 3M, khu y đ u cho
đ n khi ng ng khí thoát ra thì d ng l i Th tích khí thoát ra đktc là
A 2,24 lít B 7,56 lít C 15,92 lít D 10,08 lít
L i gi i
nAl = 0,45 (mol) ;
3
NO
n n 0,11205 mol;
OH
n = nNaOH = 0,3375 mol
: 0, 45 0,1125 0,3375
Ban ®Çu
Ph¶n øng
D
: 0,15 0,15
Ban ®Çu
¶n øng
(1) và (2) nKhí = 0,1125 + 0,225 = 0,3375 (mol) Vkhí = 0,3375.22,4 = 7,56 (lít)
Bài 18 Cho 6,4 gam Cu tác d ng v i 120 ml dung d ch h n h p g m HNO31M và H2SO4 0,5 M loãng, thu đ c V lít khí NO duy nh t (đktc), ph n ng x y ra hoàn toàn Giá tr c a V là
A 0,672 lít B 0,896 lít C 1,344 lít D 2,24 lít
L i gi i
nCu = 0,1 mol;
3
H NO
n n n 0,12 mol;
H SO
H
H
3Cu + 2NO3 + 8H+ 3Cu2+ + 2NO + 4H2O
Ban đ u : 0,1 0,12 0,24
Ph n ng : 0,09 0,06 0,24 0,06
D : 0,01 0,06 0
Trang 10VNO = 0,06.22,4 = 1,344 (lít)
Bài 19 Hòa tan hoàn toàn 9,65 gam h n h p 2 kim lo i Fe, Al trong dung d ch h n h p HCl và H2SO4 loãng, k t thúc ph n ng thu đ c 7,28 lít H2(đktc) Ph n tr m kh i l ng c a nhôm trong h n h p ban
đ u là
A 40,32% B 35,53% C 41,19 % D 56,48%
L i gi i
2
H
n = 0,325 mol ; đ t x, y l n l t là s mol c a Al, Fe ch a trong h n h p Ta có:
27x + 56y = 9,65 (1)
Ph ng trình ion rút g n c a các ph n ng
2Al + 6H+ 2Al3+
+ 3H2 (2)
x 1,5x
Fe + 2H+ Fe2+
+ H2 (3)
y y
T (2) và (3)
2
H
V = 1,5 x + y = 0,325 y = 0,325 – 1,5x (4)
T (4) và (1) ta tính đ c : x = 0,15 mol
Trong m t s câu h i và bài t p tr c nghi m chúng ta có th g p m t s tr ng h p đ c bi t sau:
- Có m t s bài toán t ng nh thi u d ki n gây b t c cho vi c tính toán
- Có m t s bài toán ng i ta cho d i d ng giá tr t ng quát nh a gam, V lít, n mol ho c cho t l th tích ho c t l s mol các ch t
Nh v y k t qu gi i bài toán không ph thu c vào ch t đã cho Trong các tr ng h p trên t t nh t ta t
ch n m t giá tr nh th nào đ cho vi c gi i bài toán tr thành đ n gi n nh t
Cách 1: Ch n m t mol nguyên t , phân t ho c m t mol h n h p các ch t ph n ng
Cách 2: Ch n đúng t l l ng ch t trong đ u bài đã cho
Cách 3: Ch n cho thông s m t giá tr phù h p đ chuy n phân s ph c t p v s đ n gi n đ tính toán Sau đây là m t s ví d đi n hình:
Cách 1: Ch n 1 mol ch t ho c h n h p ch t ph n ng
Ví d 1: Hoà tan m t mu i cacbonat kim lo i M hóa tr n b ng m t l ng v a đ dung d ch H2SO4 9,8%
ta thu đ c dung d ch mu i sunfat 14,18% M là kim lo i gì?
ả ng d n gi i
Ch n 1 mol mu i M2(CO3)n
M2(CO3)n + nH2SO4 M2(SO4)n + nCO2
+ nH2O
C (2M + 60n) gam 98n gam (2M + 96n) gam
2 4
dd H SO
98n 100
9,8
= 2M + 60n + 1000.n 44.n = (2M + 1016.n) gam
dd muèi
2M 1016 n
M = 28.n n = 2 ; M = 56 là phù h p v y M là Fe ( áp án B)
Ví d 2: (Câu 1 - Mã đ 231 - Kh i A - TSC 2007)
Khi hòa tan hiđroxit kim lo i M(OH)2 b ng m t l ng v a đ dung d ch H2SO4 20% thu đ c dung d ch
mu i trung hoà có n ng đ 27,21% Kim lo i M là
ả ng d n gi i
Xét 1 mol M(OH)2tham gia ph n ng
M(OH)2 + H2SO4 MSO4 + 2H2O