Dung d ch H2SO4 loãng... Cl– Dung d ch AgNO3 trong môi tr ng HNO3 loãng... phenolphtalein, HCl, Na2CO3.. phenolphtalein, BaCl2, NaOH.. qu tím; dung d ch NaOH.. dung d ch NaOH; dung d ch
Trang 1I PHÂN BI T M T S CH T VÔ C
B ng 1 Phơn bi t m t s ion trong dung d ch
Na+ Th màu ng n l a Ng n l a có màu vàng t i
4
NH Dung d ch ki m (KOH,
NaOH, )
Có khí mùi khai thoát ra và làm đ i màu gi y qu tím m
4
NH + OH NH3 + H2O
Ba2+
1 Dung d ch H2SO4 loãng T o k t t a tr ng không tan trong thu c th d :
Ba2+ + SO24 BaSO4
2 Dung d ch K2CrO4
ho c K2Cr2O7.
T o k t t a màu vàng t i :
Ba2+ + CrO24 BaCrO4
Ba2+ + Cr O2 72+ H2O BaCrO4 + 2H+
Al3+
Cr3+ Dung d ch ki m
T o k t t a sau đó k t t a tan trong thu c th d :
Al3+ + 3OH Al(OH)3
Al(OH)3 + OH Al(OH)4
Cr3+ + 3OH Cr(OH)3 (xanh)
Cr(OH)3 + OH Cr(OH)4(xanh)
Fe3+
1 Dung d ch ch a ion
thioxianat SCN
T o ion ph c có màu đ máu :
Fe3+ + SCN Fe(SCN)3
2 Dung d ch ki m T o k t t a màu nâu đ :
Fe3+ + 3OH Fe(OH)3
Fe2+
1 Dung d ch ki m
T o k t t a màu tr ng xanh, k t t a chuy n sang màu nâu đ
khi ti p xúc v i oxi không khí :
Fe3+ + 2OH Fe(OH)2
4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O 4Fe(OH)3
2 Dung d ch thu c tím Làm m t màu dd thu c tím trong môi tr ng axit :
5Fe2+ + MnO4+ 8H Mn2+
+ 5Fe3+ + 4H2O
Cu2+ Dung d ch NH3
u tiên t o k t t a màu xanh, sau đó k t t a tan trong thu c
th d t o thành dung d ch có màu xanh lam :
Cu2+ + 2NH3 + 2H2O Cu(OH)2 + NH4 Cu(OH)2 + 4NH3 [Cu(NH3)4](OH)2.
Ni2+ Dung d ch ki m
T o k t t a màu xanh lá cây K t t a tan đ c trong dung d ch
NH3t o thành ion ph c màu xanh :
Ni2+ + 2OH Ni(OH)2
Ni(OH)2 + 6NH3 [Ni(NH3)6](OH)2.
3
NO Cu, H2SO4 T o dung d ch màu xanh, có khí không màu (NO) bay ra và
hoá nâu trong không khí (NO ):
PHÂN BI T, TÁCH, I U CH CÁC H P CH T VỌ C
(TÀI LI U BÀI ẢI NẢ)
Giáo viên: PH M NG C S N
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Phân bi t, tách, đi u ch các h p ch t vô c ” thu c Khóa
h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n
“Phân bi t, tách, đi u ch các h p ch t vô c ”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2Ion Thu c th Hi n t ng
3Cu + 2NO3 + 8H+ 3Cu2+
+ 2NO + 4H2O
2NO + O2 2NO2
2
4
SO Dung d ch BaCl2 trong môi
tr ng axit loãng, d
T o k t t a màu tr ng không tan trong axit d :
Ba2+ + SO24 BaSO4
Cl– Dung d ch AgNO3 trong môi
tr ng HNO3 loãng
T o k t t a tr ng, không tan trong axit d
Ag+ + Cl– AgCl
2
3
CO Dung d ch axit và n c vôi
trong
T o thành khí làm v n đ c n c vôi trong :
2 3
CO + 2H+ CO2 + H2O
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O
B ng 2 Phơn bi t m t s ch t khí
CO2
(không màu, không mùi)
Dung d ch Ba(OH)2, Ca(OH)2 d T o k t t a tr ng : CO2 + Ba(OH)2 BaCO3 + H2O
SO2
(mùi h c, đ c) Dung d ch brom ho c iot Làm nh t màu dung d ch : SO2 + Br2 + 2H2O H2SO4 + 2HBr
Cl2
(màu vàng, mùi h c, đ c) Gi y t m KI và h tinh b t th m t Gi y chuy n sang màu xanh : Cl2 + 2KI 2KCl + I2
NO2
(màu nâu đ , đ c) H2O, O2, Cu T o dung d ch màu xanh lam và có khí bay ra : 4NO2 + O2 + 2H2O 4HNO3
8HNO3 + 3Cu 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O
NH3 (mùi khai) Gi y qu tím m Màu tím c a gi y qu chuy n thành xanh
H2S
(mùi tr ng th i, đ c) Gi y l c t m dung d ch mu i chì axetat Có v t màu đen trên gi y l c : H2S + Pb2+ PbS
II – CHU N DUNG D CH
1 Chu n đ axit – baz
- Trong ph ng pháp này, ng i ta dùng dung d ch ki m đã bi t chính xác n ng đ đ chu n đ các dung
d ch axit ho c dùng các dung d ch axit m nh đã bi t chính xác n ng đ đ chu n đ dung d ch baz
- Dùng các ch t ch th nh metyl da cam, mety đ , phenolphtalein đ xác đ nh đi m t ng đ ng
- tránh nh ng sai s l n khi chu n đ , ng i ta dùng dung d ch chu n có n ng đ g n v i n ng đ c a dung d ch ch t c n xác đ nh
Thí d : Chu n đ dung d ch HCl b ng dung d ch NaOH
Cách chu n đ : dung d ch chu n NaOH vào buret Dùng pipet l y dung d ch HCl vào bình tam giác
s ch, thêm vào đó vài gi t phenolphtalein V n buret đ nh t t gi t dung d ch NaOH vào dung d ch HCl và l c đ u, khi nào dung d ch ch t ch th chuy n t không màu sang màu h ng thì k t thúc chu n đ Ghi l i th tích dung d ch NaOH đã dùng
Cách tính : N ng đ mol c a dung d ch HCl đ c tính theo công th c : NaOH NaOH
HCl
HCl
C
V
2 Chu n đ oxi hoá – kh b ng ph ng pháp pemanganat
Ph ng pháp này đ c dùng đ chu n đ các ch t kh (Fe2+
, H2O2, 2
4
CrO , ) trong môi tr ng axit m nh,
vì trong môi tr ng đó ionMnO4 có màu tím h ng b kh v ion Mn2+
không màu :
4
MnO + 5e + 8H Mn2+
+ 4H2O
Thí d : Chu n đ dung d ch FeSO4b ng dung d ch chu n KMnO4 Gi s chu n đ VFeSO4ml dung d ch
FeSO4đã dùng h t VKMnO4ml dung d ch chu n KMnO4có n ng đ CKMnO4mol/l, n ng đ c a dung
Trang 3d ch FeSO4đ c tính theo công th c : 4 4
4
4
FeSO
FeSO
C
V
BẨI T P Cị H NG D N GI I TRONG VIDEO BẨI GI NG
I Phân bi t các h p ch t vô c
Câu 1 Ch dùng dung d ch Br2có th phân bi t đ c hai khí:
A CO2 và N2 B CO2 và H2 C CO2 và SO2 D CO2 và HCl
Câu 2 phân bi t đ c 4 kim lo i: Na, Mg, Al, Ca ch c n dùng m t thu c th duy nh t là
A dung d ch HCl B n c C dung d ch NaOH D dung d ch NH3
Câu 3 Có 4 gói b t, m i gói g m 2 ch t: Al và Fe, Al2O3 và Al, Na2O và NaOH, Fe và CuO Thu c th duy nh t dùng đ phân bi t các gói đó là
Câu 4 Ch dùng dung d ch Na2CO3có th phân bi t đ c hai dung d ch:
Câu 5 Ch dùng dung d ch K2CO3 (đun nóng) có th phân bi t đ c các dung d ch sau đây :
Câu 6 phân bi t các dung d ch loãng: NaCl, H2SO4, FeCl3, MgCl2, NaOH ch c n dùng m t thu c th
là dung d ch
Câu 7 Có dung d ch các mu i: Ba(NO3)2, K2CO3 và Fe2(SO4)3 Dung d ch làm gi y qu tím có màu đ , tím, xanh theo th t là
A Ba(NO3)2, K2CO3, Fe2(SO4)3 B Fe2(SO4)3, Ba(NO3)2, K2CO3
C K2CO3, Ba(NO3)2, Fe2(SO4)3 D K2CO3, Fe2(SO4)3, Ba(NO3)2
Câu 8 phân bi t các dung d ch : Na2CO3, NaHSO4, NaOH, Ba(OH)2, Na[Al(OH)4] ch c n dùng m t thu c th là dung d ch
A n c vôi trong B phenolphtalein C HCl D KOH
Câu 9 Phân bi t các dung d ch BaCl2, AgNO3, ZnCl2, AlCl3, NH4NO3ch c n dùng m t thu c th là
A qu tím B dung d ch NH3 C dung d ch NaOH D khí ozon
Câu 10 phân bi t các dung d ch KOH, ZnCl2, NaCl, MgCl2, AgNO3, HCl, HI ch c n dùng m t thu c
th là dung d ch
A phenolphtalein B NH3 C Pb(NO3)2 D H2O2
Câu 11 phân bi t 4 dung d ch BaCl2, NH4Al(SO4)2, NaOH và KHSO4ch dùng m t thu c th là
A qu tím B dung d ch NH3
C dung d ch NaOH D dung d ch HCl
Câu 12 phân bi t ba dung d ch m t nhãn : ZnSO4, Al2(SO4)3, CuSO4ch c n dùng m t thu c th là
A dung d ch NaOH B dung d ch NH3
C dung d ch Na2CO3 D dung d ch HNO3
Câu 13 phân bi t các dung d ch NH4Cl, (NH4)2SO4, MgCl2, AlCl3, FeCl2 , FeCl3ch c n dùng m t thu c th là
A kim lo i Na B dung d ch NaOH
C dung d ch Ba(OH)2 D dung d ch BaCl2
Câu 14 phân bi t dung d ch các ch t : FeCl2, NH4Cl , AlCl3, MgCl2 , (NH4)2SO4ch c n dùng m t thu c th là
A dung d ch Ba(OH)2d B dung d ch NaOH d
C dung d ch NH3d D dung d ch KOH d
Trang 4Câu 15 phân bi t các dung d ch NaCl, MgCl2, AlCl3, FeCl2ch c n dùng m t thu c th là
A dung d ch AgNO3 B dung d ch NaOH
Câu 16 phân bi t các dung d ch NaNO3, NaOH, H2SO4ch c n dùng dung d ch
A n c vôi trong B HCl C phenolphtalein D KOH
Câu 17 phân bi t các dung d ch HNO3, HCl, H2SO4, H3PO4ch c n dùng kim lo i
Câu 18 phân bi t các dung d ch Na2SO4, H2SO4, Mg(NO3)2, Ba(NO3)2, KOH ch c n dùng
A n c vôi trong B dung d ch HCl C dung d ch CaCl2 D phenolphtalein
Câu 19 phân bi t các dung d ch Na2SO4, HCl, MgCl2, BaCl2, AgNO3, KOH ch c n dùng
A n c vôi trong B dung d ch H2SO4 C dung d ch CaCl2 D qu tím
Câu 20 phân bi t các dung d ch Na2SO4, Na2S, Na2SO3, Na2CO3, Na2SiO3ch c n dùng
A n c vôi trong B dung d ch HCl C dung d ch BaCl2 D qu tím
Câu 21 Phân bi t các dung d ch MgSO4, FeSO4, BaCl2, FeCl3, NH4Cl, KOH ch c n dùng dung d ch
Câu 22 Có th dùng m t thu c th đ phân bi t ba dung d ch NH4NO3, K2SO4, Ca(OH)2 Nh ng dung
d ch thu c th đáp ng yêu c u trên là
A phenolphtalein, HCl, Na2CO3 B phenolphtalein, BaCl2, NaOH
Câu 23 Có th dùng m t thu c th đ phân bi t ba dung d ch NaHSO4, Na2S, BaCl2 Nh ng dung d ch thu c th đáp ng yêu c u trên là
A qu tím, HCl, Na2CO3 B qu tím, Na2CO3, NaHCO3
C qu tím, Na2SO4, NaHCO3 D Na2CO3, Na2SO4, NaHCO3
Câu 24 Ch dùng m t thu c th đ phân bi t các dung d ch b m t nhãn có ch a riêng r K2CO3, H2SO4, CuCl2, Ba(NO3)2 Nh ng dung d ch thu c th đáp ng yêu c u trên là
C qu tím, HCl, NaOH, BaCl2 D qu tím, HCl, NaOH, NaCl
Câu 25 M t dung d ch ch a đ ng th i các cation Ba2+
, NH4+, Cr3+ Thu c th dùng đ nh n bi t s có
m t c a t ng cation trong dung d ch là
A qu tím; dung d ch NaOH B dung d ch CaCl2; dung d ch KMnO4 loãng
C H2SO4đ c; dung d ch NH3 D dung d ch NaOH ; dung d ch axit H2SO4 loãng
Câu 26 M t dung d ch có ch a đ ng th i các cation Fe2+
, Al3+, Ni2+ nh n bi t s có m t c a các cation trên trong dung d ch ch c n dùng dung d ch
Câu 27 M t dung d ch có ch a đ ng th i hai anion NO3
-, CO32- nh n bi t s có m t c a các ion trong dung d ch, thu c th đ c dùng l n l t là
C H2SO4đ c; dung d ch NH3 D dung d ch NaOH; dung d ch axit H2SO4 loãng
Câu 28 Hoà tan 1,5 gam h p kim Fe - Mg trong dung d ch axit H2SO4loãng (không có không khí) Chu n
đ dung d ch thu đ c h t 150 ml dung d ch KMnO4 0,02M Hàm l ng Fe trong h p kim là
Câu 29 Ng i ta đem 50 ml dung d ch H2O2thêm vào đó m t l ng H2SO4loãng r i đem chu n đ , đã dùng h t 200 ml dung d ch KMnO4n ng đ 0,02M N ng đ mol c a dung d ch H2O2 là
Câu 30 chu n đ 20 ml dung d ch NaOH 0,12M và Na2CO30,1M, v i metyl da cam làm ch th đã dùng h t V ml dung d ch HCl 0,1M Giá tr c a V là
II Tách vƠ đi u ch h p ch t vô c
Trang 5Câu 1 Tách Ag ra kh i h n h p b t g m Ag, Al, Cu, Fe v i kh i l ng Ag không đ i, có th dùng dung
d ch ch t nào sau đây ?
Câu 2 tách riêng t ng mu i tinh khi t ra kh i h n h p g m ZnCl2 và AlCl3c n dùng các ch t
A dung d ch NaOH và NH3 B dung d ch HCl và CO2
C dung d ch NH3 và HCl D dung d ch NH3, CO2 và HCl
Câu 3 tách riêng các kim lo i Al, Fe, Cu ra kh i dung d ch c n dùng các ch t
Câu 4 tách Al ra kh i h n h p r n v i Ba Các hóa ch t c n dùng là
A dung d ch NaOH, HCl và CO2 B dung d ch Ba(OH)2, HCl và CO2
C dung d ch H2O, HCl và CO2 D dung d ch Ba(OH)2, NaOH và CO2
Câu 5 Ph n ng th ng đ c dùng đ đi u ch hiđro bromua trong phòng thí nghi m là ph n ng
C PBr3 + 3H2O H3PO3 + 3HBr D Br2 + H2S 2HBr + S
Câu 6 đi u ch HBr ng i ta có th dùng ph n ng hoá h c nào sau đây ?
A 2NaBr khan + H2SO4 đ c
o t
Na2SO4 + 2HBr
B 3H2O + PBr3 3HBr + H3PO3
C Br2 + H2O HBr + HBrO
D 2HI + Br2 2HBr + I2.
Câu 7 Hoá ch t nào sau đây dùng đ đi u ch HNO3 trong công nghi p ?
Câu 8 Cho 69,6 gam mangan đioxit tác d ng v i axit clohiđric đ c, d thu đ c m t l ng khí clo
đi u ch đ c l ng clo nh v y có th dùng KMnO4có kh i l ng là
A 50,56 gam B 2,528 gam C 126,4 gam D 172,8 gam
Câu 9 S đ đi u ch H2SO4trong công nghi p nh sau:
X Y Z T H2SO4 X, T có th là các ch t nào sau đây ?
A FeS2, SO3 B S, SO3 C FeS2, SO2 D FeS2, SO3.nH2SO4
Câu 10 đi u ch Fe(OH)3có th dùng cách nào sau đây ?
A Cho Fe tác d ng v i H2O nhi t đ cao
B Cho Fe2O3tác d ng v i n c
C Cho dung d ch mu i s t(III) tác d ng v i dung d ch ki m
D un nóng Fe(OH)2 ngoài không khí
Câu 11 Dãy ch t nào sau đây ch có th đi u ch b ng ph ng pháp đi n phân nóng ch y ?
A Mg ; Zn ; Al B Na ; Al ; Mg
C Ca ; Fe ; K D Cu ; Ag ; Fe
Câu 12 đi u ch các kim lo i có tính kh m nh nh kim lo i ki m, ki m th , nhôm, ph i dùng ph ng pháp đi u ch nào sau đây ?
A Ph ng pháp thu luy n
B Ph ng pháp nhi t luy n
C Ph ng pháp đi n phân dung d ch
D Ph ng pháp đi n phân nóng ch y
Câu 13 Nguyên t c đi u ch kim lo i là
A oxi hoá kim lo i B kh cation kim lo i
C oxi hoá cation kim lo i D kh kim lo i
Câu 14 Các kim lo i nào sau đây đ c đi u ch b ng ph ng pháp đi n phân dung d ch mu i c a chúng ?
Câu 15 tách l y Ag t AgNO3có th dùng cách nào sau đây ?
A Nung
B i n phân dung d ch AgNO3 trong H2O
Trang 6C Dùng m t thanh kim lo i b ng Cu cho vào dung d ch AgNO3
D Các cách trên đ u dùng đ c
Câu 16 Ph ng pháp nhi t luy n dùng r ng rãi trong công nghi p đ đi u ch nh ng kim lo i nào sau đây
?
A Kim lo i m nh nh : Na, K, Ca,…
B Kim lo i nh : Al, Zn, Sn,…
C Kim lo i trung bình nh : Fe, Cu,…
D Có th đi u ch m i kim lo i
Câu 17 Ph n ng hoá h c nào sau đây có th đi u ch FeSO4t Fe ?
(1) Fe tác d ng v i dung d ch ZnSO4
(2) Fe tác d ng v i dung d ch H2SO4 loãng
(3) Fe tác d ng v i dung d ch Fe2(SO4)3
(4) Fe tác d ng v i dung d ch H2SO4đ c, nóng
A 1, 2 B 2, 3 C 2, 3, 4 D 1, 2, 4
Câu 18 đi u ch Na ng i ta đi n phân NaOH nóng ch y catot x y ra quá trình
A kh : Na+
+ 1e Na B oxi hoá : Na+ + 1e Na
C kh : 4OH
O2 + 2H2O D oxi hoá : 4OH- O2 + 2H2O
Câu 19 Dãy g m các kim lo i nào sau đây đ c đi u ch b ng ph ng pháp đi n phân dung d ch mu i
sunfat ?
A Na ; Ca ; Cu B K ; Mg ; Al
C Cu ; Ni ; Fe D Ag ; Cu ; Pb
Câu 20 Dãy ch t nào sau đây có th dùng đ đi u ch tr c ti p các kim lo i Na, Mg, Al, Cu ?
A NaCl ; MgCl2 ; Al2O3 ; CuCl2
B NaOH ; Mg(OH)2 ; Al(OH)3 ; Cu(OH)2
C NaCl ; MgCl2 ; AlCl3 ; CuCl2.
D NaNO3 ; MgCl2 ; Al2(SO4)3 ; Cu(NO3)2
Câu 21 Có th đi u ch các kim lo i nào sau đây b ng cách đi n phân nóng ch y các h p ch t : Al2O3 ; CaCl2 ; NaOH ; Mg(OH)2 ; CuO ?
A Al ; Ca ; Na B Al ; Ca ; Na ; Mg.
C Al ; Cu ; Ca D Ca ; Na
Câu 22 đi u ch kim lo i Na ng i ta dùng ph ng pháp
A đi n phân dung d ch NaCl B đi n phân NaCl nóng ch y
C đi n phân dung d ch NaOH D nhi t phân Na2O
Câu 23 đi u ch dung d ch NaOH, ng i ta dùng ph ng pháp đi n phân
A NaCl nóng ch y
B dung d ch NaCl không có vách ng n x p gi a hai c c
C dung d ch NaCl có vách ng n x p gi a hai c c
D dung d ch NaNO3
Câu 24 đi u ch nhôm ng i ta
A dùng nh ng ch t kh nh C, CO, H2… đ kh Al2O3
B nhi t phân Al2O3
C đi n phân Al2O3nóng ch y
D đi n phân AlCl3nóng ch y
Câu 25 Có th dùng ph n ng hoá h c nào sau đây đ đi u ch NaOH trong th c t ?
(1) Na2SO4 + Ba(OH)2 2NaOH + BaSO4
(2) Na2CO3 + Ca(OH)2 CaCO3 + 2NaOH
(3) 2Na + 2H2O 2NaOH + H2
(4) Na2O + H2O 2NaOH
(5) 2NaCl + 2H2O dp,cã mµng ng¨n
2NaOH + Cl2 + H2
Câu 26 Có bao nhiêu lo i ph n ng hoá h c có th s d ng đ đi u ch Mg kim lo i ?
A 4 B 3 C 2 D 1.
Trang 7Câu 27 đi u ch Ca, ng i ta l y nguyên li u nào sau đây ?
Câu 28 Kh i l ng b t nhôm c n dùng đ đi u ch 78 gam Cr t Cr2O3 b ng ph ng pháp nhi t nhôm
(Cr = 52 ; Al = 27) là