Sử Dụng Phân Loại ATCDDD Phân Tích Chi Phí Thuốc Điều Trị Nội Trú

- Phân tích nhóm điều trị là phương pháp phân tích thuốc dựa theo nhóm điều trị thường sử dụng bảng phân loại ATC Anatomical – Therapeutic - Chemicals- Phân tích chi phí thuốc điều trị d

Ths HUỲNH HIỀN TRUNG

 Anatomical Therapeutic Chemicals

 Phân loại thuốc theo cơ quan giải phẫu, tác dụng điều trị và tính chất hoá học của thuốc của Tổ chức Y tế thế giới

 A Alimentary tract and metabolism

 B Blood and blood forming organs

 C Cardiovascular system

 D Dermatologicals

 H Systemic hormonal preparations

 J Antiinfectives for systemic use

- Phân tích nhóm điều trị là phương pháp phân tích thuốc dựa theo nhóm điều trị (thường sử dụng bảng phân loại ATC (Anatomical – Therapeutic - Chemicals)

- Phân tích chi phí thuốc điều trị dựa vào phân loại

ATC/DDD là cách phân tích dựa trên nguyên lý Pareto

“lấy một số ít có ý nghĩa sống còn từ một số nhiều ít

có ý nghĩa”

“C”

1 Liệt kê các sản phẩm: Tên thuốc, hàm lượng, đường

dùng, đơn giá, số lượng sử dụng.

với số lượng

phân loại ATC

giá trị phần trăm của mỗi thuốc cho mỗi nhóm điều trị

 Có biện pháp để mua thuốc nhóm A với giá

thấp nhất có thể.

 Giảm lưu kho những thuốc đắt tiền nhưng ít

dùng

 Cung cấp thông tin để lựa chọn những phương

án có tỷ lệ chi phí - hiệu quả phù hợp nhất, có

- Liều người lớn trung bình trong ngày đối với chỉ định chính của 1 thuốc

- Đơn vị quốc tế sử dụng để so sánh việc sử

dụng thuốc tại bệnh viện

For each DDD the unit and the route of administration are given by using the following abbreviations:

 g = gram Inhal = Inhalation

J01 ANTIBACTERIALS FOR SYSTEMIC USE

J01C BETA-LACTAM ANTIBACTERIALS, PENICILLINS

J01CA Penicillins with extended spectrum

Chuyển đổi tổng số lượng thuốc sử dụng thành liều xác định trong ngày cho phép:

- Xác định sơ bộ số ngày điều trị của một thuốc được mua, phân phối hay tiêu thụ

- So sánh thuốc điều trị với đơn vị số liều xác định trong ngày/100 giường bệnh-ngày

 Tổng lượng tiêu thụ:

= (25.000*250) + (3.000*500) = 7.750.000mg = 7.750g

 DDD methydopa = 1g  Số DDD tiêu thụ = 7.750/1 = 7.750 DDD

 Lượng tiêu thụ hàng năm:

= 7.750/ 200.000 bệnh nhân ngày/năm

= 3,875/100 bệnh nhân ngày/năm

 Ví dụ: kết quả phân tích trong 6 tháng cho thấy Amoxicillin có 10 DDD/ 100 giường bệnh/ ngày có nghĩa là trong bất cứ ngày nào của 6 tháng này, cứ mỗi 100 người bệnh trong bệnh viện thì có 10 người

bệnh đã được điều trị liều hàng ngày là

1g Amoxicillin (DDD của Amoxicillin là 1g)

CHI PHÍ THUỐC ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH

VIỆN NHÂN DÂN 115:

SỬ DỤNG PHÂN LOẠI ATC/DDD

Theo một phân tích của MSH

Giải pháp điều trị thay thế giả định: là phương pháp

thay thế thuốc dựa trên dữ liệu đã sử dụng nhằm cung cấp cho HĐT&ĐT những thông tin ban đầu mở đường cho

những giải pháp can thiệp tiếp theo

Giải pháp thay thế dựa vào DDD là 1 phương pháp

hiệu quả vì vẫn đảm bảo đủ lượng thuốc sử dụng cho 1 bệnh nào đó nhưng với chi phí rẻ hơn

Xác định vấn đề sử dụng thuốc là bước đầu tiên trong

chu trình tăng cường sử dụng thuốc hợp lý

Tại Việt nam, chưa có nghiên cứu về DDD

 Cần cung ứng đủ thuốc trong khi vẫn đảm bảo trong giới hạn ngân sách qui định

 Chi phí tiết kiệm cho ngân sách

Chi phí tiết kiệm cho 1 ngày điều trị và chi phí tiết kiệm cho 1 đợt điều trị



Xác định các nhóm thuốc, thuốc sử dụng nhiều ngân sách

 PP nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang

 Thời gian thu thập số liệu:

từ 29/11/2007 đến 28/05/2008

Thông tin thu thập gồm:

 Xếp giá trị các nhóm thuốc sử dụng theo giá trị

sử dụng giảm dần (100 nhóm)

 Tính giá trị tích lũy thành các nhóm A,B,C

(nhóm A:10 nhóm)

178 hoạt chất kèm

đường dùng (o,p)

Xác định tổng số thuốc được sử dụng theo đơn vị số lượng tối thiểu và hàm lượng.

Chuyển đổi tổng lượng thuốc được tiêu thụ ra đơn vị mg/ g/ IU

 Căn cứ vào các thuốc cùng 1 nhóm điều trị

 Thay thế 50% số DDD của thuốc có chi phí cho 1 DDD cao nhất bằng thuốc có chi phí cho 1 DDD

thấp nhất

 Tính giá trị tiền thuốc tiết kiệm của từng giải pháp

 Tính giá trị tiền thuốc tiết kiệm của tất cả các giải pháp

Chi phí tiết kiệm được cho một ngày điều trị =

(Chi phí DDDa x số DDDa) - (Chi phí DDDb x số DDDb)

Chi phí tiết kiệm cho một đợt điều trị = Chi phí tiết kiệm

được cho một ngày điều trị x số ngày của một đợt điều trị

(Với qui ước một đợt điều trị thuốc dùng đường uống là

10 ngày và một đợt điều trị thuốc dùng đường tiêm là 5 ngày).

Tiêu chuẩn loại trừ:

- Thuốc với hoạt chất không có trong bảng phân loại ATC/DDD 2008

- Thuốc có trong bảng phân loại này nhưng không có DDD

Số liệu nghiên cứu được xử lý bằng phần mềm:

- Microsoft Access

- Microsoft Excel

- Minitab release 14

R P N M J H C B A

14000000 12000000 10000000 8000000 6000000 4000000 2000000 0

H Hormon, nội tiết tố

J Thuốc chống nhiễm khuẩn

Nhóm Phân nhóm Tổng tiền tiêu thụ

Tỷ lệ so với tổng ngân sách

Tỷ lệ tích

luỹ

Máu và các chế phẩm máu Thuốc thiếu máu khác 9.158.189.244 40,78% 40,78% Máu và các chế phẩm máu Nhóm Heparin 1.708.504.900 7,61% 48,39% Thuốc chống nhiễm khuẩn Cephalosporins thế hệ 3 1.624.700.630 7,24% 55,63% Thuốc tim mạch Gốc Dihydropyridine 1.191.878.437 5,31% 60,94%

Thuốc chống nhiễm khuẩn

Liên quan giữa ức chế penicillins, incl beta- lactamase 1.175.583.779 5,24% 66,17% Thuốc tim mạch Angiotensin II,đơn giản 820.200.769 3,65% 69,82% Dinh dưỡng và chuyển hoá Ức chế bơm proton 736.440.750 3,28% 73,10% Thuốc chống nhiễm khuẩn Carbapenems 696.871.852 3,10% 76,21% Thuốc chống nhiễm khuẩn cephalosporins thế hệ 4 563.634.808 2,51% 78,72% Thuốc chống nhiễm khuẩn Fluoroquinolones 548.655.578 2,44% 81,12%

Những nhóm thuốc sử dụng 80% ngân sách thuốc (nhóm A)

Phân tích việc sử dụng Erythropoetin tại các khoa lâm sàng

Hoạt chất Đường dùng DDD Đơn vị tính

Khoa Trị giá DDD Số DDD Thành tiền

Nội tiết 118.724,506 214 25.407.044,23 Thận nội 120.354,883 75.092,8 9.037.785.128 Thận ngoại 106.692,961 178 18.991.347,01

Phân tích việc sử dụng Enoxaparin (Đường dùng: P, DDD: 2, Đvt: TU) tại các khoa lâm sàng

Tim mạch A 3.084.351,794 43,04 132,750,501,2 Thận nội 3.430.350 427,58 1.466.749.053 Tim mạch B 3.261.933,302 8,88 28.965.967,72

Hoạt chất Trị giá DDD

Nhóm Cefalosporin thế hệ thứ 3

1.181 DDD

Tổng tiền tiết kiệm 109.764.766

VNĐ hay 6,76% Có thể sử dụng cho

Tổng tiền tiết kiệm 52.744.935 VNĐ

Chi phí tiết kiệm 1 ngày 3.904,43 VNĐ Chi phí tiết kiệm 1

đợt điều trị (10 ngày)

39.044,30 VNĐ

Có thể sử dụng cho

1911 BN điều trị bằng Amlodipine 5mg

Hoạt chất Trị giá DDD

Nhóm thuốc beta-lactamase

Tổng tiền tiết kiệm

24.092.584,36 VNĐ

Có thể sử dụng cho 79

Tổng tiền tiết kiệm 229.204.604,26 VNĐ Chi phí tiết kiệm

1 ngày 30.134,71VNĐ Chi phí tiết kiệm

1 đợt điều trị (10 ngày)

301.347,10 VNĐ

Có thể sử dụng cho 59.218 BN điều trị bằng Omeprazole 20mg

Hoạt chất Trị giá DDD

Nhóm ACE inhibitors, plain

12.755 DDD

15.080 DDD 21.850DDD

1.246 DDD

(chúng tôi đã tra cứu trên Pubmed).

 Sử dụng Omeprazole sẽ giảm được ngân sách sử

dụng mà không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị

 Với trường hợp các ổ loét bị chảy máu nặng việc sử dụng Esomeprazole cho hiệu quả tốt hơn (theo kinh nghiệm lâm sàng của các bác sĩ tại BVND115) Vì vậy, 50% số DDD còn lại được để dành sử dụng

BÀN LUẬN

 Nghiên cứu theo DDD so sánh được chi phí các hoạt chất có

cùng tác dụng, từ đó có thể áp dụng một giải pháp thay thế đơn giản nhưng tiết kiệm được ngân sách và vẫn đảm bảo sự đa dạng của các chủng loại thuốc sử dụng đáp ứng những yêu cầu điều trị cần thiết

 Giải pháp tiết kiệm ngân sách theo phân tích ATC/DDD thuận tiện cho việc thay thế các thuốc có cùng tác dụng điều trị nhưng vẫn đảm bảo liều điều trị theo ngày.

 Sử dụng chi phí cho 1 DDD giúp dễ dàng nhận ra các thuốc có chi phí cao trong nhóm các hoạt chất có cùng hiệu quả điều trị nhằm thực hiện giải pháp điều trị thay thế khi cần tiết kiệm ngân sách.

BÀN LUẬN

 Các giải pháp thay thế là các giả định trên dữ liệu đã sử dụng nhưng là cơ sở rất quan trọng để HĐT&ĐT có những giải pháp can thiệp ngay từ khâu lựa chọn, mua sắm thuốc.

 Giải pháp thay thế thuốc theo DDD khoa học hơn so với thay thế

số lượng thuốc này bằng số lượng thuốc khác với các thuốc có cùng hiệu quả điều trị

Dữ liệu sử dụng thuốc trong 6 tháng cho thấy:

•Giải pháp điều trị thay thế dựa theo phân tích ATC/DDD tiết kiệm 582,869 triệu khi thay thế 5 nhóm thuốc, và chi

phí tiết kiệm được có ý nghĩa cho người bệnh đối với 1 ngày điều trị và 1 đợt điều trị

•Các kết quả nghiên cứu này là cơ sở để định hướng cho

HĐT&ĐT khi thực hiện các giải pháp can thiệp tiếp theo

•Nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi trong cả nước để so

sánh dữ liệu sử dụng thuốc giữa các bệnh viện

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP ATC/DDD ĐỂ SO

SÁNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH Ở 2 KHOA PHẪU THUẬT BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC:

1. Đại học Y khoa Trung tâm của Nis

2. Viện Giải phẫu bệnh viện Đại học Sư phạm ở

Novi Sad, Serbia

Mục tiêu:

trong các bệnh lý nhiễm trùng trong bệnh

lý đường tiết niệu:

biệt là kháng sinh, thực hiện ớ khoa Thận của hai bệnh viện đại học

bệnh được sử dụng.

Phương pháp nghiên cứu:

 Thông tin thu được bao gồm tên thuốc, thời gian và số lượng (ví dụ như số viên thuốc) được cấp

 Thuốc được ghi theo tên thương mại Mỗi thuốc được gắn thêm hoạt chất và mã theo phân loại ATC Bảng phân loại này phân

thành 5 cấp (Nghiên cứu sử dụng cả 5 nhóm này):

 Cấp 1 là nhóm bệnh lý (ví dụ như bệnh lý nhiễm trùng )

 Cấp 2 là nhóm trị liệu (kháng sinh trị bệnh)

Phương pháp nghiên cứu:

thuốc có liều dùng xác định hàng ngày trong 100 ngày cho tất cả các loại nhiễm trùng cơ thể, nghĩa là nhóm J trong bảng phân loại ATC và những lớp cũng như phân lớp của nhóm này

của việc lạm dụng thuốc trong giai đoạn tiến hành nghiên cứu.

Kết quả - Bàn luận:

 Tổng lượng sử dụng thuốc tại khoa Tiết niệu ở Nis vào khoảng 612,19DDD/100BD,

 nhóm thuốc chống nhiễm trùng (nhóm J) là nhóm bị lạm dụng nhiếu nhất với 263,54DDD/100BD tức là 43,05% của tổng lượng thuốc bị lạm dụng

 nhóm thuốc chữa bệnh về máu và các chế phẩm của máu (203.52 DDD/100 BD tương đương 33.24%)

 thuốc chuyên khoa thần kinh trung ương (42.14

DDD/100 BD tương đương 6.88%)

Bảng 1 Tổng lượng thuốc sử dụng theo phân loại ATC tại khoa Tiết niệu của Niš trong thời gian từ 22.11.2004 - 31.12.2004

Bảng 2 Tổng lượng thuốc sử dụng theo phân loại ATC tại khoa Tiết niệu của Novi Sad trong thời gian từ

08.10.2004 - 17.11.2004

Biểu đồ 1 Tổng lượng thuốc sử dụng theo phân loại ATC tại khoa Tiết niệu của Niš biểu diễn theo DDD/100BD

Không có sự khác nhau đáng kể trong sử dụng kháng sinh ở 2 Trung tâm

Biểu đồ 2: Các kháng sinh thường được sử dụng nhất để điều trị bệnh đường tiết niệu tại Niš và Novi Sad biểu diễn theo DDD/100BD

204.35 DDD/100BD (77.54%)

129.03DDD/100BD (57.39%)

Bảng 1 Tổng lượng thuốc sử dụng trong nhóm J tại khoa Tiết niệu của Niš trong thời gian từ 22.11.2004 -

31.12.2004

Quinolones được sử dụng nhiều thứ 2 tại Niš với 29.81 DDD/100 BD or 11.31% Trong số đó, ciprofloxacine thường được kê đơn nhiều nhất (20.03 DDD/100 BD or 7.6%), trong khi ofloxacin được kê đơn ít nhất (9.78 DDD/100 BD or 3.71%).

Bảng 2 Tổng lượng thuốc sử dụng trong nhóm J tại khoa Tiết niệu của Novi Sad trong thời gian từ 08.10.2004 -

17.11.2004

www.benhvien115.com.vn