Trong những việc làm đó phải kể đến việc sử dụng bao bì nilon trong sinh hoạt cũng như trong sản xuất công nhiệp một cách vô tội vạ như hiện nay đã tác động rất lớn tới môi trường.. Tuy
Trang 1BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
(Ảnh chụp tại Cầu Dinh – Tam Hợp – Quỳ Hợp – Nghệ An)
(Ảnh từ nguồn: enternet)
Trang 2I Tình huống: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHUNG TAY GIẢM THIỂU TÁC HẠI BAO BÌ NI LON
Môi trường bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú Hiện nay, môi trường là vấn đề nóng của toàn nhân loại Các bạn có để ý thấy rằng, khí hậu ngày càng khắc nghiệt và khó dự báo hơn, mưa bão lũ quét thất thường, suy thoái đất, nước, suy giảm nguồn tài nguyên rừng, ô nhiễm môi trường xảy ra trên diện rộng… Đó là các vấn đề về môi trường mà toàn nhân loại đã và đang đối mặt Con người đã tác động quá nhiều đến môi trường, khai thác đến mức cạn kiệt các nguồn tài nguyên, thải nhiều chất độc làm cho môi trường không còn khả năng tự phân hủy Trong những việc làm đó phải kể đến việc sử dụng bao bì nilon trong sinh hoạt cũng như trong sản xuất công nhiệp một cách vô tội vạ như hiện nay đã tác động rất lớn tới môi trường
Vậy bao bì nilon là gì? Bao bì nilon là một loại túi nhựa rất bền, dẻo, mỏng, nhẹ và tiện sử dụng Ngày nay, nó được sử dụng rất nhiều để đóng gói thực phẩm, bột giặt, bảo quản nước đá, các loại chế phẩm hóa học hay đựng những phế liệu nhỏ, lưu hành từ chợ cho đến các siêu thị, cửa hàng bán lẻ, những người bán hàng rong, len lỏi vào mọi nơi của cuộc sống hiện đại Nó mang lại rất nhiều tiện dụng trong cuộc sống hàng ngày Tuy nhiên trình độ khoa học phát triển việc sử dụng bao nilon trong những sản xuất công nghiêp và trong tiêu dùng sinh hoạt của người dân trong những thập niên gần đây khi đã tác động rất lớn tới môi trường, tới hệ sinh thái, ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống của con người
Cho nên, việc bảo vệ môi trường sống quanh ta, rộng hơn là bảo vệ trái đất – ngôi nhà chung của mọi người – đang bị ô nhiễm nặng nề đang là một nhiệm vụ khoa học, xã hội, văn hoá vô cùng quan trọng đối với nhân dân toàn thế giới, cũng là nhiệm vụ của mỗi chúng ta Một trong những việc làm cụ thể là hạn chế và tiến tới không sử dụng các loại bao bì nilon trong sản xuất công nông nghiệp và trong sinh hoạt hàng ngày
Vì sao bao bì nilon lại có tác hại và có tác hại như thế nào, chúng ta hãy cùng tìm hiểu và nghiên cứu giải pháp để giảm thiểu tác hại của chúng để bảo vệ môi trường sống của chúng ta
2
Trang 3II/ Mục tiêu giải quyết tình huống
đình hiểu rõ về tác hại của bao bì ni lông mà có cách sử dụng giảm thiểu tác hại của chúng nhằm bảo vệ cho môi trường sống trong sạch giúp bảo vệ sức khoẻ con người
học, Hóa học, Công nghệ, Mĩ thuật, Địa lí, Vật lí, Giáo dục công dân,…tăng kỹ năng vận dụng các kiến thức từ sách vở và thực tế đời sống Có hành động cụ thể tham gia bảo vệ môi trường, nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc làm sạch môi trường Đặc biệt là ý thức sử dụng bao bì nilon, từ việc hạn chế đến việc không sử dụng bao bì nilon trong sản xuất công nông nghiệp và trong sinh hoạt
năng sống, nâng cao ý thức cho mỗi học sinh chúng ta về cộng đồng và góp phần thiết thực giảm thiểu tác hại của bao bì nilon làm cho môi trường của chúng ta ngày càng xanh sạch đẹp
III/ Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống
Gồm 2 thành viên: Hoàng Thị Phương Thảo; Hoàng Mai Trinh – Học sinh lớp 8D
- Đi thực tế các địa điểm dân cư xả rác tự do thuộc 2 xã Tam Hợp và Nghĩa Xuân Ở trong xóm làng; cầu cống; chợ búa, ý thức của người dân vứt bao nilon ở khe cầu cống, vứt ra nơi thưa người
- Mùi và nước ô nhiễm như thế nào? Sinh vật sống
- Đánh giá mức độ ô nhiễm ở các địa bàn dân cư trong việc sử dụng bao
bì nilon một cách vô tội vạ và thải ra môi trường sống xung quanh
- Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu liên quan: Tìm hiểu thông tin qua sách báo, mạng xã hội
- Thống kê: Thống kê con số bao nilon và số tiền tốn kém cho việc không biết dùng lại bao nilon
- Tích hợp: Tích hợp những điều đã biết, đã học, kiến thức liên môn với thực tế đời sống
Trang 4- Phân tích, đánh giá: Phân tích cụ thể các mặt tác hại; bày tỏ quan điểm
về vấn đề
3/ Tổng hợp nghiên cứu và đề ra giải pháp :
- Vận dụng kiến thức liên môn để nghiên cứu và giải quyết tình huống:
những năm 2000”; Nắm các kĩ năng viết văn Kể chuyện; Thuyết minh; Nghị luận để viết bài Bài thuyết trình có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ …
nilon Kế thừa nền nếp sinh hoạt lâu đời trước khi có bao nilon
đình sử dụng, số bao nilon sản xuất tiêu dùng, thải ra môi trường
tái sử dụng vào các mục đích khác
điện trong gia đình khị bị hở
có dẫn khí lưu huỳnh và khi nilon có tác dụng với axit sunfuric…
học, đối với sức khỏe con ngừơi
4/ Nội dung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến việc giải quyết tình huống
- Tìm hiểu chung về Bao ni lon:
Ngày 27/10/1938, DuPont - Giám đốc sở hoá học của công ty hóa học DuPont đã đưa nilon vào sản xuất với sản phẩm đầu tiên là chiếc bàn chải đánh răng Hai năm sau, năm 1940, vật liệu mới này đã tạo ra một làn sóng đáng kinh ngạc khi những đôi tất da chân bằng nilon được bày bán với lượng tiêu thụ lên tới con số 5 triệu đôi trong một ngày
Và cho đến ngày hôm nay thì nilon đã làm thay đổi thế giới Với ưu điểm mềm, mịn nhưng bền, không thấm nước, chịu được các hiện tượng thời tiết, và đặc biệt, nó có thể kháng lại các ảnh hưởng của tự nhiên như nấm mốc hay côn
4
Trang 5trùng, nên từ lúc ra đời cho đến nay, loại vật liệu này đã chứng tỏ ưu thế vượt trội của mình và nhanh chóng phủ sóng hầu hết trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, dịch vụ và đời sống xã hội như nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng… Chúng ta ngủ trên những tấm ga, dẫm lên những tấm thảm bếp, mặc quần áo hàng ngày, che những chiếc ô khi trời nắng, trùm những chiếc
áo mưa khi trời mưa, đi những đôi tất khi trời lạnh và thậm chí cả cái bát ăn hàng ngày cũng có thể được tạo bằng những vật liệu được cấu thành từ những sợi nilon, hay nilon miếng, vật liệu mà chúng ta vẫn quen gọi là nhựa
Thế nhưng, không phải cái gì được sản xuất từ nilon cũng tốt, có những vật dụng được sản xuất từ nilon đã trở thành hiểm họa cho môi trường sống của con người Đó chính là bao nilon
Bao nilon – một tên gọi hết sức quen thuộc và gần gũi Vậy bao nilon là gì? Đó là một loại túi nhựa có tính chất là bền dẻo, mỏng nhẹ, và tiện dụng Nó được dùng để đóng gói các lương thực thực phẩm, đồ chơi, các vật dụng khác Chính vì thế bao ni lon ra đời để phục vụ nhu cầu cuộc sống của con người
Nếu như trước đây, thói quen đi chợ của người dân khá giản tiện, vài tấm
lá chuối, cái lạt rơm quấn là xong mớ rau, lạng thịt; hay sử dụng túi cói, làn nhựa để đi chợ thì giờ đây, túi nilon trở thành lựa chọn hàng đầu Không phải không biết rõ tác hại của túi nilon đối với sức khỏe của bản thân và cộng đồng nhưng đại đa số người tiêu dùng Việt Nam vẫn sử dụng túi nilon như một thói quen khó bỏ Đến nay, con số đó là hơn 2.500 tấn/ngày và có thể còn hơn Tính trung bình mỗi gia đình Việt Nam hàng ngày sử dụng khoảng 10 túi nilon các loại
- Tình hình sử dụng bao nilon:
Bao ni lon ra đời là sản phẩm của cả dây chuyền sản suất túi nhựa tiên tiến và hiện đại Người ta có thể chế tạo ra nhiều loại bao kích cỡ khác nhau màu sắc khác nhau rất tiện dụng và cũng rất bắt mắt
Và túi nilon đã trở nên quen thuộc trong đời sống con người: mẹ đi chợ
về, những bó rau, những bịch dưa muối, dưa cà đều được gói gọn trong những chiếc túi nilon Từ những khu thương mại lớn, những siêu thị đến những của hàng, kể cả nơi bán cháo dinh dưỡng cho trẻ em, những gánh hàng rong, những gói hàng của họ đều bọc trong chiếc túi nilon Đến những quán hàng gần các trường học ta cũng dễ bắt gặp vỏ bao bì nilon trên hàng kẹo bánh
Trong công nghệ bao ni lon cũng có một ưu điểm là làm cách khi nối hai đoạn dây với nhau Vì thế để đỡ tốn kém mua dây điện mới, khi dây điện bị đứt, nhiều người nối lại và quấn bao nilon quanh mạch hở để đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng
Trang 6Theo một số thống kê gần đây cho biết: Mỗi phút trên thế giới có hơn 1 triệu túi nilon được sử dụng Trung bình mỗi gia đình Việt Nam dùng khoảng 10 túi nilon/ngày Mỗi ngày cả nước ta thải ra môi trường trên 800 tấn nhựa và túi nilon, con số này đã không ngừng tăng lên
- Tác hại của bao nilon:
Sự ra đời của túi nilon đã mang lại nhiều tiện lợi, nhất là trong việc bao gói hàng hóa, song đến thời điểm này túi nilon đang là một vấn nạn môi trường
và nhiều quốc gia đang tìm mọi cách để loại bỏ Người ta tính rằng, vứt bỏ một túi nilon chỉ ốn 1 giây, nhưng nếu không có sự tác động bởi nhiệt độ cao của ánh sáng mặt trời thì phải mất từ 500 - 1.000 năm mới có thể phân hủy được Ước tính, mỗi năm nhân loại sử dụng khoảng 500 - 1.000 tỷ chiếc túi nilon
Có thể nói túi nilon như một sản phẩm tất yếu trong đời sống rất lớn nhưng mọi người không hề biết rằng: bao bì nilon có những tác hại rất lớn đến môi trường và sức khỏe con người
Vậy vì sao túi ni lông có tác hại? Nguyên liệu để làm ra,chủ yếu là dầu
mỏ, khí đốt và các chất phụ gia, kim loại nặng, phẩm màu… là những chất cực
kì nguy hiểm tới sức khỏe và môi trường sống của con người, do đó trong quá trình sản xuất nó sẽ tạo ra khí CO2 làm tăng hiệu ứng nhà kính, gây ô nhiễm không khí, làm phá hủy tầng ozon, thúc đây biến đổi khí hậu toàn cầu
Không những thế, theo như các nhà khoa học, túi nilon được làm từ những chất khó phân hủy như plastic, khi thải ra môi trường phải mất từ 500 năm, thậm chí đến 1000 năm thì mới phân huỷ hoàn toàn
+ Tác hại đối với môi trường:
Đi kèm với việc khó phân hủy, bao bì nilon khi vùi trong đất còn làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loại thực vật, sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn đất đai, làm cho đất bạc màu, không tơi xốp, kém chất dinh dưỡng
Bao bì nilon còn tàn phá thiên nhiên, túi nilon khiến đất không giữ được nước, đất không giàu khí ôxi, chất dinh dưỡng Cây trồng trên đất không thể phát triển vì không thể chuyển nước và chất dinh dưỡng cho cây, ảnh hưởng đến
sự phát triển hệ sinh thái
Không chỉ dừng lại ở đó, khi rơi xuống cầu cống, hồ đập thoát nước, bao
bì nilon làm tắc nghẽn các đường ống dẫn nước, tăng khả năng ngập lụt của các
đô thị vào mùa mưa Các bao bì nilon còn gây ô nhiễm nguồn nước, đặc biệt là nguồn nước ngọt trong khi thế giới đang đứng trước nguy cơ thiếu nước ngọt trầm trọng
6
Trang 7Bao bì nilon còn hủy hoại sinh vật khi bị trôi xuống hồ, biển còn làm chết các sinh vật nuốt phải, khi chết sẽ nổi lênh đênh trên mặt nước cũng sẽ gây ô nhiễm nguồn nước Mà người ta vẫn thường bao bao bì nilon là chất thải gây “ô nhiễm trắng”
Bao bì nilon ngày càng được thải ra nhiều hơn, tụ tập về các thành phố lớn, các công viên, các khu đô thị cùng với sự xử lí không phù hợp chất thành bãi gây mất mĩ quan nơi công cộng, ứ đọng nước thải hôi thối, những du khách
Bao ni lông nằm trong đất rất khó
phân hủy Ảnh chụp tại bãi bồi sông
Dinh – Nghĩa Xuân – Quỳ Hợp
Bao nilon làm tắc cống rảnh Ảnh lầy từ nguồn: enternet.
Sinh vật sẽ chết sau khi nuốt phải bao
nilon Ảnh minh họa lầy từ nguồn:
enternet
Làm tắc nghẽn các cửa sông Ảnh minh họa lầy từ nguồn: enternet
Trang 8nước ngoài sẽ đánh giá như thế nào khi chứng kiến việc bao bì nilon xả ra vô ý thức!?
+ Tác hại đối với con người:
Bao bì nilon không chỉ tác hại lớn đến môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người Những túi nilon nhuộm màu xanh, đỏ, vàng ngoài đang dùng đựng thực phẩm đã chế biến sẽ gây độc hại cho thực phẩm do chứa kim loại như chì, cadimi (những chất gây tác hại cho bộ não và là nguyên nhân chính gây ung thư) Nếu xử lý túi nilon bằng phương pháp đốt thì cũng không ổn vì túi nilon chứa 2 chất PE và PP, khi đốt sẽ tạo thành khí cacbonic, mê tan và khí dioxin cực độc Bởi bao nilon được làm từ dầu mỏ và khí đốt nên khi đốt chúng
sẽ sinh ra khí đioxin và fura gây ngộ độc, nôn ra máu, ảnh hưởng tuyến nội tiết, gây ung thư, giảm khả năng tiêu hoá…Đặc biệt, trong một số loại túi nilon có lẫn lưu huỳnh, dầu hoả nguyên chất khi đốt gặp hơi nước sẽ tạo thành axit sunfuric dưới dạng mưa axit có hại cho phổi khi hô hấp, gây viêm phổi, tắc nghẽn đường hô hấp, ho lao…Có loại nilon bền dai có thể khiến thực phẩm nhiễm các kim loại như chì, clohyđric gây ung thư phổi
Theo phân tích của các chuyên gia Viện Công nghệ hóa học, thì túi nilon được làm từ nhựa PTE không độc hại nhưng các chất phụ gia thêm vào để làm túi nilon mềm, dẻo, dai lại vô cùng độc hại Nếu đựng đồ nóng ở nhiệt độ từ
70-80 độ C thì những chất phụ gia sẽ có phản ứng phụ và khó mà biết được nó độc hại tới đâu Nhiều người vẫn vô tư sử dụng bao bì nilon mà không hề biết rằng:
ở nhiệt độ 70-80°C, các chất phụ gia sẽ hoà tan vào thực phẩm Chất phụ gia hoá dẻo TOCP(triortho oesylphosphat) có thể làm tổn thương và làm thái hoá thần kinh ngoại biên và tuỷ sống chất BBP có thể gây độc cho tinh hoàn và gây ra
Nguồn nước sông hồ bị ô nhiễm8
Ảnh chụp từ sông Dinh – Nghĩa Xuân
Bai bò nilon làm mất mỹ quan đô thị Ảnh minh họa lầy từ nguồn: enternet
Nguồn nước sông hồ bị ô nhiễm
Ảnh chụp từ sông Dinh – Nghĩa Xuân
Bai bò nilon làm mất mỹ quan đô thị Ảnh minh họa lầy từ nguồn: enternet
Trang 9một số dị tật bẩm sinh Túi nhựa có thể chứa DOP (dioctin phatalat) cực độc, ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục, thay đổi giới tính: bé trai bị nữ tính hoá, vô sinh nam, bé gái dậy thì quá sớm Trong túi nilon còn chứa chất polymer là loại chất khó phân huỷ không gây tử vong mà tích lại trong cơ thể gây đầy bụng, khó tiêu, chán ăn…
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Cũng có một
số túi nilon làm từ chất dẻo không độc hại nhưng phân tử đơn lẻ của chất này lại
có khả năng gây ung thư Đấy là chưa kể đến khả năng các loại túi này bị nhiễm
vi sinh vật do không qua quá trình khử trùng và bảo quản khoa học
Vì cuộc sống mưu sinh mà nhiều người dám đánh đổi sức khỏe của mình
để lượm lặt từng chiếc bao bì bi nilon ở các bãi thải sinh hoạt Họ đâu biết rằng tác hại to lớn của việc hít phải khí đốt từ việc đốt các bao bì nilon
- Tình hình nhận thức của người dân ở địa phương:
Chúng em đã điều tra trên 120 hộ gia đình của học sinh lớp 8C, 8D, 8G Trường THCS Tam Hợp – Quỳ Hợp về hiểu biết của người lớn trong gia đình
về tác hại của bao ni lông (do nhóm chúng em lập phiếu điều tra) thì kết quả là :
+ 68 gia đình (57 %) biết về tác hại của bao nilon nhưng chưa có ý thức giảm thiểu trong việc dùng nó
+ 29 gia đình (24 %) có biết nhưng còn mơ hồ
+ 23 gia đình (19 %) hoàn toàn không biết tác hại của bao bì nilon
Tác hại nhiều mặt của túi ni lông Ảnh chụp tại Sông Dinh – Tam Hợp
Trang 10Những con số này cũng đã nói lên nguyên nhân việc sử dụng bao nilon ngày càng gia tăng, gióng lên hồi chuông báo động về môi trường sống bị ô nhiễm
(Việc sử dụng bao bì nilon tại một số gia đình tại địa phương Ảnh chụp tại hai gia đình tại 2 xóm: Tân Mỹ và Tân Hợp – Tam Hợp)
IV/ Giải pháp giải quyết tình huống
Để giải quyết tình huống trên cần có nhiều giải pháp sâu rộng, toàn diện Nhóm chúng em xin được đề nghị một số giải pháp sau:
* Xã hội
Thông qua các cơ quan truyền thông tăng cường giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi người hiểu được tác hại của túi nilon đối với môi trường và sức khoẻ con người cũng như sinh vật
- Đưa vấn đề túi nilon vào các buổi hội họp của mọi tầng lớp thuộc các ngành nghề khác nhau trong các cuộc họp ở tổ đoàn kết,ở địa phương theo từng
tổ chức đoàn thể
- Vận động toàn dân sử dụng bao bì thay thế bằng các chất liệu dễ phân hủy hoặc không gây độc hại như bao bì nilon; bao bì thân thiện với môi trường,
dễ phân hủy, vận động các nhà máy, siêu thị, cửa hàng đi đầu trong việc hạn chế dùng túi nilon cho hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo ra sức lan truyền rộng tới người tiêu dùng và khách hàng
- Vận động và tạo điều kiện cho mọi người phân loại rác, tái sử dụng ni lông, đổi bao nilon (đã giặt sạch) lấy túi thân thiện với môi trường
10