Ứng dụng phần mềm kế toán fedsoft lập báo cáo tài chính hợp nhất cho các tập đoàn, tổng công ty ở việt nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI --- NGUYỄN VĂN HUY ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSOFT LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT CHO CÁC TẬP ĐOÀN, TỔNG CÔNG TY Ở VIỆT NAM CH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

NGUYỄN VĂN HUY

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSOFT LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT CHO CÁC TẬP ĐOÀN, TỔNG CÔNG TY Ở VIỆT NAM

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI – NĂM 2012

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 4

LỜI CẢM ƠN 5

MỞ ĐẦU 6

DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT 7

SỰ CẦN THIẾT 8

MỤC ĐÍCH VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 10

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 11

KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN 12

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT VÀ PHẦN MỀM KẾ TOÁN 13

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 13

1.1.1 Khái quát về Báo cáo tài chính hợp nhất 13

1.1.1.1 Khái niệm 13

1.1.1.2 Bản chất 13

1.1.1.3 Mục đích của Báo cáo tài chính hợp nhất 13

1.1.1.4 Phạm vi hợp nhất Báo cáo tài chính 13

1.1.2 Các phương pháp hợp nhất Báo cáo tài chính 14

1.1.2.1 Phương pháp hợp nhất toàn bộ 14

1.1.2.2 Phương pháp hợp nhất theo tỷ lệ 14

1.1.2.3 Phương pháp hợp nhất tương đương 15

1.1.3 Trình tự lập Báo cáo tài chính hợp nhất 15

1.2 PHẦN MỀM KẾ TOÁN 16

1.2.1 Khái quát về phần mềm kế toán 16

1.2.2 Lập Báo cáo tài chính hợp nhất phần mềm Misa 16

1.2.3 Lập Báo cáo tài chính hợp nhất phần mềm Effect 19

1.2.3.1 Hợp nhất với mô hình tập trung 19

1.2.3.2 Hợp nhất với mô hình hoạt động phân tán 20

1.3 NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ 22

CHƯƠNG 2: PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSOFT LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 23

2.1 GIỚI THIỆU PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSoft 23

2.2 XÂY DỰNG QUY TRÌNH LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT TRÊN PHẦN MỀM FEDSoft 24

2.3 CÁC DANH MỤC CHỈ TIÊU BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 25

2.3.1 Danh mục thông tin về Công ty thành viên 25

2.3.2 Danh mục Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất 26

2.3.3 Danh mục Bảng cân đối kế toán 27

2.3.4 Danh mục Bảng kết qủa kinh doanh 28

2.3.5 Danh mục Bảng lưu chuyển tiền 28

2.4 QUY TRÌNH NHẬP BÚT TOÁN ĐIỀU CHỈNH 29

2.4.1 Loại trừ toàn bộ giá trị ghi sổ khoản đầu tư của Công ty mẹ trong từng Công ty con và phần vốn của Công ty mẹ trong vốn chủ sở hữu của Công ty con và ghi nhận lợi thế thương mại .31

2.4.2 Phân bổ lợi thế thương mại 36

2.4.3 Tách lợi ích của cổ đông thiểu số 37

2.4.4 Loại trừ ảnh hưởng của giao dịch bán hàng trong nội bộ Tập đoàn 41

2.4.5 Loại trừ ảnh hưởng của giao dịch bán tài sản cố định trong nội bộ 47

2.4.6 Điều chỉnh và loại trừ ảnh hưởng của giao dịch chuyển hàng tồn kho thành tài sản cố định trong nội bộ Tập đoàn 54

2.4.7 Loại trừ cổ tức được chia từ lợi nhuận sau ngày mua 59

2.4.8 Các khoản vay trong nội bộ 60

2.4.9 Các khoản phải thu, phải trả nội bộ 62

2.5 XỬ LÝ VÀ KẾT CHUYỂN LÃI LỖ 63

2.5.1 Xử lý Bảng tổng hợp chỉ tiêu hợp nhất 64

2.5.1.1 Mục đích của Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất 64

2.5.1.2 Cơ sở và phương pháp lập Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất 64

2.5.1.3 Xử lý Bảng tổng hợp chỉ tiêu hợp nhất trên phần mềm FEDSoft 65

2.5.2 Xử lý Bảng cân đối kế toán 66

2.5.3 Xử lý Bảng kết qủa kinh doanh 67

2.5.4 Xử lý Bảng lưu chuyển tiền 69

2.5.5 In Báo cáo tài chính hợp nhất 69

CHƯƠNG 3: MINH HỌA LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT TRÊN PHẦN MỀM FEDSOFT ĐÃ HOÀN THIỆN 75

2.1 GIỚI THIỆU VỀ TẬP ĐOÀN 75

3.2 BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC CÔNG TY THÀNH VIÊN 76

3.2.1 Báo cáo tài chính Công ty mẹ KT 76

3.2.1.1 Bảng cân đối kế toán 76

3.2.1.2 Bảng kết quả kinh doanh 79

3.2.1.3 Bảng lưu chuyển tiền 80

3.2.2 Báo cáo tài chính Công ty con DD 81

3.2.2.1 Bảng cân đối kế toán 81

3.2.2.2 Bảng kết quả kinh doanh 84

3.2.2.3 Bảng lưu chuyển tiền 85

3.2.3 Báo cáo tài chính Công ty con BL 86

3.2.3.1 Bảng cân đối kế toán 86

3.2.3.2 Bảng kết quả kinh doanh 89

3.2.3.3 Bảng lưu chuyển tiền 90

3.3 CÁC BÚT TOÁN ĐIỀU CHỈNH 91

3.3.1 Bán hàng trong nội bộ 92

3.3.2 Bán tài sản cố định trong nội bộ 92

3.3.3 Vay ngắn hạn nội bộ 94

3.3.4 Chia cổ tức ở Công ty con 94

3.4 XỬ LÝ VÀ KẾT CHUYỂN 95

3.4.1 Lấy số liệu Báo cáo tài chính từ các đơn vị thành viên 95

3.4.2 Xử lý, kết chuyển số liệu các bút toán điều chỉnh 95

3.5 IN BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 96

3.5.1 In Bảng cân đối kế toán hợp nhất 96

3.5.2 In Bảng kết quả kinh doanh hợp nhất 100

3.5.3 In Bảng lưu chuyển tiền hợp nhất 100

3.5.4 In Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất 102

3.5.5 In Bảng tổng hợp các bút toán điều chỉnh 105

3.6 NHẬN XÉT 106

3.6.1 Thành tựu 106

3.6.2 Hạn chế 107

3.6.3 Các giải pháp hoàn thiện phần mềm FEDSoft 107

KẾT LUẬN 109

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ “Ứng dụng phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn, Tổng công ty ở Việt Nam“ là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi Các số liệu trong luận văn là số liệu trung thực

Thành phố Hà Nội, tháng 08 năm 2012

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Bách khoa Hà Nội

đã tạo cơ hội và điều kiện để tôi được học tập, nâng cao kiến thức chuyên môn cũng như kiến thức thực tế thông qua chương trình đào tạo Thạc sĩ của nhà Trường Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô giáo thuộc Khoa Kinh tế và Quản lý, Viện Đào tạo Sau đại học, thuộc Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, là những đơn vị đã trực tiếp hướng dẫn chuyên môn và quản lý lớp Cao học của chúng tôi

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo đã tận tình dạy bảo tôi qua từng môn học trong thời gian học tập tại Trường Đặc biệt hơn nữa, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến PGS TS Nghiêm Sỹ Thương, người thầy đã dành nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn các đơn vị Tập đoàn, Tổng công ty, và các anh, chị, đồng nghiệp đã trực tiếp tạo điều kiện cho tôi tham khảo, tìm hiểu và điều tra dữ liệu để hoàn thành luận văn

Và cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn, tình yêu sâu sắc đến gia đình, đến Qúy thầy cô, bàn bè và đồng nghiệp Gia đình là nền tảng, là nguồn động lực giúp tôi có nhiều mơ ước, giúp tôi đã, đang và chắc chắn sẽ thực hiện được những hoài bão của mình

MỞ ĐẦU

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đã mang lại cho chúng ta những cơ hội cũng như thách thức trong phát triển kinh tế xã hội Đứng trước cơ hội lớn đó, các doanh nghiệp đã, đang ngày càng mở rộng phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình trong nước và ra thị trường quốc tế

Một xu hướng đang diễn ra là sự hình thành mới hay sự hợp nhất các đơn vị nhỏ thành các Tập đoàn, Tổng công ty lớn, với mục đích tạo lập nhiều lợi thế cạnh tranh trong quá trình toàn cầu hóa Cùng với xu hướng này, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam sẽ cần phải giải quyết những vấn đề phát sinh trong mọi lĩnh vực hoạt động như tài chính kế toán, quản lý nguồn nhân lực, quy trình hoạt động, sản xuất, kinh doanh, v.v

Với lĩnh vực tài chính kế toán, việc lập Báo cáo tài chính hợp nhất là một trong những vấn đề quan trọng hàng đầu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn, Tổng công ty Báo cáo tài chính hợp nhất được lập ra, xuất phát từ yêu cầu quản lý và cung cấp thông tin kinh tế tài chính kịp thời, trung thực đến các cấp lãnh đạo, cơ quan quản lý và nhà đầu tư, v.v Thông qua Báo cáo tài chính, các nhà quản lý sẽ có cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính của Tập đoàn, Tổng công ty,

để từ đó có thể đưa ra những quyết định chiến lược quan trọng Mặt khác, đứng ở góc độ của nhà đầu tư, thông qua đây, họ sẽ nắm bắt được tính hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, có cơ sở tính toán, ra quyết định khi đầu tư

Tuy nhiên, việc lập Báo cáo tài chính hợp nhất hiện nay qua khảo sát thực tế tại các Tập đoàn, Tổng công ty vẫn còn gặp nhiều khó khăn, như: Việc xác định phạm vi hợp nhất Báo cáo tài chính của Công ty mẹ và các Công ty thành viên; tính đồng bộ, chính xác trong quy trình lập Báo cáo tài chính, v.v

Ngoài ra, mặc dù các Công ty đã sử dụng phần mềm hỗ trợ công tác kế toán nhưng chỉ dừng lại ở việc lập Báo cáo tài chính thông thường mà chưa phục vụ nhiều cho việc lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Xuất phát từ tình hình thực tế đó, tôi đã chọn đề tài “Ứng dụng phần mềm kế

toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn, Tổng công ty ở Việt Nam” nhằm cung cấp một công cụ hữu ích để các Tập đoàn, Tổng công ty có

thể sử dụng Đây là để tài được tác giả nghiên cứu và phát triển thêm phần mềm FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất, đáp ứng được yêu cầu của các cấp quản lý, nhà đầu tư và các bên có liên quan nhằm cung cấp thông tin một cách nhanh, chính xác, khoa học, hợp lý và trung thực

DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT

SỰ CẦN THIẾT

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đã có hàng loạt doanh nghiệp mới ra đời Số lượng các Công ty tăng lên, quy mô hoạt động ngày càng mở rộng, đa lĩnh vực, đa ngành nghề, hoạt động trên khắp mọi miền của đất nước Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp này liên kết với nhau về kinh tế, tài chính, nguồn lực v.v Thông qua các mỗi liên kết này đã hình thành lên các Tập đoàn, Tổng công ty (Gọi tắt là Tập đoàn)

Các Tập đoàn này được hình thành thông qua việc thành lập mới hoặc liên kết một số Công ty với nhau, các Công ty này chủ yếu có quan hệ về vốn sở hữu với Công ty mẹ hoặc với nhóm chủ sở hữu lớn của Công ty mẹ

Tập đoàn gồm các Công ty hoạt động kinh doanh trên nhiều lĩnh vực khác nhau dưới sự kiểm soát về tài chính hoặc quản trị chung Các Tập đoàn thường hoạt động đa ngành nghề và huy động được nhiều nguồn lực từ những đối tượng có mối liên kết chặt chẽ, tin cậy lẫn nhau Các Tập đoàn thường sản xuất và đầu tư vào nhiều thị trường và nhiều chủng loại sản phẩm hàng hóa

Mô hình Tập đoàn thông thường được phân loại theo ba yếu tố: Cơ chế đầu

tư vốn, cơ chế liên kết kinh doanh và cơ chế quản lý

Theo cơ chế đầu tư vốn: Tập đoàn có thể lựa chọn một trong các mô hình

đầu tư: Đơn cấp, đồng cấp, đa cấp, hoặc hỗn hợp

Theo cơ chế liên kết kinh doanh: Tập đoàn có thể có các mô hình liên kết

theo chiều dọc, liên kết theo chiều ngang, và liên kết hỗn hợp Liên kết theo chiều dọc là mô hình liên kết các Công ty hoạt động trong cùng một chuỗi giá trị ngành Liên kết theo chiều ngang là sự kết hợp giữa các Công ty có các sản phẩm, dịch vụ liên quan với nhau và có thể sử dụng cùng một hệ thống phân phối để gia tăng hiệu quả

Theo cơ chế quản lý: Tập đoàn có thể lựa chọn một trong các mô hình tập

trung, phân tán, hay hỗn hợp Trong mô hình tập trung, quyền lực được tập trung ở

cơ quan đầu não Trong mô hình phân tán, Công ty mẹ chỉ đưa ra định hướng và kiểm soát định hướng

Tập đoàn là một hình thức liên kết kinh tế của các Công ty, là tổ hợp các Công ty có tư cách pháp nhân riêng liên kết với nhau về tài chính, công nghệ, thị trường và các mối liên kết kinh tế khác

Với cấu trúc Tập đoàn rất đa dạng và phức tập như trên, để quản lý và điều hành Tập đoàn, cũng như Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cho nhà đầu tư, cơ quan quản lý, v.v, thì Tập đoàn cần phải lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Báo cáo tài chính hợp nhất (BCTC) không những có ý nghĩa và tác dụng quan trọng đối với các nhà quản lý mà còn rất cần thiết cho các đối tượng sử dụng thông tin kinh tế về Tập đoàn

Thông qua Báo cáo tài chính hợp nhất mới có thể cung cấp thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá thực trạng tình hình tài chính và tình hình kinh doanh của Tập đoàn trong năm tài chính đã qua và những dự đoán về tương lai Thông tin của Báo cáo tài chính hợp nhất là căn cứ quan trọng cho việc đề ra các quyết định về quản lý, điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoặc quyết định đầu tư của chủ sở hữu, nhà đầu tư, của các chủ nợ hiện tại và tương lai, v.v

Báo cáo tài chính hợp nhất loại trừ ảnh hưởng của các giao dịch nội bộ trong cùng Tập đoàn giúp cho người sử dụng thông tin kế toán đánh giá chính xác hơn về thực trạng tài chính, và kết quả hoạt động kinh doanh của Tập đoàn được coi như một doanh nghiệp độc lập không tính đến ranh giới pháp lý của các pháp nhân riêng biệt là Công ty mẹ hay Công ty con trong Tập đoàn

Thông qua Báo cáo tài chính hợp nhất, các nhà quản lý Công ty mẹ những người chịu trách nhiệm kiểm soát nguồn lực và hoạt động của nhóm Công ty có thể đưa ra các quyết định kinh tế tốt hơn, liên quan đến hoạt động của Tập đoàn Các chủ nợ của Công ty mẹ, họ có thể sử dụng thông tin hợp nhất để đánh giá sự ảnh hưởng của các hoạt động ở Công ty con do Công ty mẹ kiểm soát đến khả năng trả

nợ của Công ty mẹ, v.v

Quá trình lập Báo cáo tài chính hợp nhât, là quá trình rất phức tạp vì mức độ lớn mạnh, đa dạng lĩnh vực hoạt động của các Công ty trong Tập đoàn Do vậy các công cụ hỗ trợ lập báo cáo như trước đây còn nhiều hạn chế và không phù hợp

Nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết về quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn nhanh và chính xác, cần có các công cụ hỗ trợ đó là phần mềm kế toán hợp nhất

Sự ra đời của các phần mềm kế toán ngày nay đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Các phần mềm kế toán hiện nay đa phần mới chỉ lập Báo cáo tài chính thông thường cho từng doanh nghiệp độc lập

Qua phân tích ở trên tác giả đã lựa chọn đề tài: Ứng dụng phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn, Tổng công ty ở Việt Nam, làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp này

MỤC ĐÍCH VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Soạn thảo và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với công tác kế toán ở các Tập đoàn Thông qua Báo cáo tài chính hợp nhất này sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho nhiều đối tượng khác nhau Vấn đề đặt ra là việc soạn thảo và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất được thực hiện như thế nào, để đáp ứng được nhu cầu thông tin nhanh, đa dạng của các đối tượng thuộc nhiều cấp độ quản lý khác nhau

Theo quan điểm tuân thủ luật pháp: Báo cáo tài chính hợp nhất được soạn

thảo theo những chuẩn mực của pháp luật quy định sẵn, bất chấp việc tuân thủ những luật lệ đó có đi ngược lại với thực tế sản xuất, kinh doanh hay không Quan điểm này chú trọng nhiều hơn đến: Việc bảo vệ quyền lợi của các chủ nợ và những người cho vay cao hơn quyền lợi của các nhà đầu tư

Theo quan điểm thương mại hợp lý: Chỉ có một quy định không thể vi

phạm đó là Báo cáo tài chính hợp nhất phải đưa ra một bức tranh rõ ràng, hiện thực

về kết quả hoạt động và tình hình tài chính của đơn vị thực hiện bản báo cáo

Với quan điểm này, việc quan trọng là cung cấp thông tin cho nhà đầu tư, những người này được xem là đối tượng sử dụng chủ yếu Báo cáo tài chính hợp nhất Báo cáo tài chính hợp nhất đưa ra một quan điểm thương mại hợp lý về các vấn đề hoạt động sản xuất, kinh doanh của một Tập đoàn Vì thế, khuôn mẫu luật pháp ít cứng nhắc hơn và các yêu cầu về thuế không quyết định hình thức của báo cáo Nhìn chung, việc thiết lập các chuẩn mực là trách nhiệm của cơ quan chuyên môn và điều đó làm cho hệ thống này linh hoạt hơn để thích ứng với những tình huống trong các loại hình doanh nghiệp khác nhau hiện nay

Để có được Báo cáo tài chính hợp nhất nhanh và chính xác, trình bày một cách tổng quát, cung cấp thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá thực trạng tài chính của Tập đoàn, Tổng công ty, thì doanh nghiệp cần có một công cụ phần mềm hỗ trợ mạnh, đủ để thiết lập được các Báo cáo tài chính hợp nhất theo

yêu cầu, phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh hiện tại của Tập đoàn, cũng như

sự phát triển trong tương lai

Với mục đích lập BCTC hợp nhất trên phần mềm, đề tài sẽ tập trung nghiên cứu các chuẩn mực kế toán Việt Nam liên quan đến lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất, tập trung vào 03 bảng báo cáo là Bảng cân đối kế toán hợp nhất, Bảng kết quả kinh doanh hợp nhất, Bảng lưu chuyển tiền hợp nhất, và quy trình lập BCTC hợp nhất trên phần mềm

Nghiên cứu quá trình lập BCTC hợp nhất trên các phần mềm kế toán Misa, Effect, và phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập BCTC hợp nhất Từ đó phân tích so sánh quá trình lập BCTC hợp nhất bằng phần mềm, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu

Trên cơ sở nghiên cứu Báo cáo tài chính hợp nhất, thực trạng tổ chức công tác lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất trên phần mềm kế toán, tác giả phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất Phát triển phần mềm FEDSoft nhằm mục đính xây dựng một phần mềm có tính ứng dụng cao, linh hoạt và uyển chuyển, phù hợp với mọi loại hình doanh nghiệp Đưa ra một cách tiếp cận mới về phương pháp, xây dựng mô hình làm cơ sở cho công tác kế toán, lập

Báo cáo tài chính hợp nhất thông qua công cụ phần mềm

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu các quy định và phương pháp kế toán lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất theo chuẩn mực kế toán Việt Nam đã ban hành

Tìm hiểu phần mềm kế toán Misa, Effect và quá trình hợp nhất Báo cáo tài chính trên các phần mềm này, phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Trong khuôn khổ của luận văn, đối tượng nghiên cứu chỉ giới hạn vào phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn Nội dung nghiên cứu bao gồm:

9 Lập Bảng cân đối kế toán hợp nhất;

9 Lập Bảng kết quả kinh doanh hợp nhất;

9 Lập Bảng lưu chuyển tiền hợp nhất

Thông qua quá trình lập Báo cáo tài chính trên phần mềm kế toán, tác giả so sánh, đánh giá điểm mạnh điểm yếu của quá trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất trên phần mềm

Trên cơ sở đó, tác giả lựa chọn Phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho luận văn

KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, các phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về lập Báo cáo tài chính hợp nhất và phần mềm kế toán

Chương 2: Phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Chương 3: Minh họa lập Báo cáo tài chính hợp nhất trên phần mềm FEDSoft

đã hoàn thiện

Chương 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT

VÀ PHẦN MỀM KẾ TOÁN

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT

1.1.1 Khái quát về Báo cáo tài chính hợp nhất

1.1.1.1 Khái niệm

Báo cáo tài chính hợp nhất: Là Báo cáo tài chính của một Tập đoàn được trình bày như Báo cáo tài chính của một doanh nghiệp Báo cáo này được lập trên cơ sở hợp nhất báo cáo của Công ty mẹ và các Công ty con

1.1.1.3 Mục đích của Báo cáo tài chính hợp nhất

Tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàn diện tình hình tài sản,

nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu tại thời điểm kết thúc năm tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh và các dòng lưu chuyển tiền trong năm tài chính của Tập đoàn, như một doanh nghiệp độc lập không tính đến ranh giới pháp lý của các pháp nhân riêng biệt là Công ty mẹ hay các Công ty con trong Tập đoàn

1.1.1.4 Phạm vi hợp nhất Báo cáo tài chính

Trong quá trình hợp nhất Báo cáo tài chính, công việc trước tiên là phạm vi hợp nhất tức là xác định những Công ty con nào cần phải được hợp nhất Tập đoàn như là một thực thể kinh tế mà trong đó bao gồm một Công ty mẹ và ít nhất một Công ty con Báo cáo tài chính hợp nhất là loại Báo cáo tài chính được lập cho cả một Tập đoàn, bao gồm Công ty mẹ và các Công ty con thuộc đối tượng phải hợp

nhất Để giải quyết được vấn đề trên cần xác định những Công ty nào là Công ty con và trong số những Công ty con đã được xác định, Công ty con nào bắt buộc phải hợp nhất và những Công ty con nào được miễn trừ Theo quy định của chuẩn mực kế toán VAS 25: Công ty mẹ khi lập BCTC hợp nhất phải hợp nhất Báo cáo tài chính của tất cả các Công ty con ở trong và ngoài nước, ngoại trừ các Công ty được loại trừ khỏi việc hợp nhất BCTC khi:

9 Quyền kiểm soát của Công ty mẹ chỉ là tạm thời vì Công ty con này chỉ được mua và nắm giữ cho mục đích bán lại trong tương lai gần (dưới 12 tháng);

9 Hoạt động của Công ty con bị hạn chế trong thời gian dài và điều này ảnh hưởng đáng kể tới khả năng chuyển vốn cho Công ty mẹ;

9 Công ty mẹ kế toán khoản đầu tư vào các Công ty con loại này theo quy định tại chuẩn mực kế toán “Công cụ tài chính”

1.1.2 Các phương pháp hợp nhất Báo cáo tài chính

Hợp nhất chính là việc thay thế một khoản mục đầu tư trên Bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp bằng phần vốn chủ sở hữu của Công ty hợp nhất Có ba phương pháp hợp nhất đó là: Hợp nhất toàn bộ, hợp nhất theo tỷ lệ và hợp nhất tương đương

1.1.2.1 Phương pháp hợp nhất toàn bộ

Về nguyên tắc phương pháp hợp nhất toàn bộ dành riêng cho các doanh nghiệp đặt dưới quyền kiểm soát độc quyền, với phương pháp này sẽ có một tầm nhìn rộng hơn về tình hình tài sản, tình trạng tài chính cũng như kết qủa hoạt động kinh doanh của toàn bộ các Công ty thành viên

Theo phương pháp này thực hiện cộng dồn toàn bộ các khoản mục của Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả kinh doanh của các Công ty con và Công ty mẹ, sau đó loại trừ phần vốn chủ sở hữu và kết qủa lợi ích cổ đông thiểu số

Phương pháp hợp nhất toàn bộ được thực hiện trên cơ sở các bước sau:

9 Cộng số học các khoản mục của Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty mẹ và các Công ty con sau một số các xử lý;

9 Loại trừ các nghiệp vụ nội bộ;

9 Phân bổ vốn chủ sở hữu và kết qủa cho lợi ích cổ đông đa số và thiểu số

1.1.2.2 Phương pháp hợp nhất theo tỷ lệ

Phương pháp hợp nhất theo tỷ lệ (Hợp nhất từng phần) được áp dụng cho các doanh nghiệp đồng kiểm soát, trong đó quyền kiểm soát được chia sẻ cho một số

giới hạn các cổ đông hoặc người sáng lập Đây là phương pháp thay thế giá trị ghi

sổ các khoản đầu tư của Công ty hợp nhất bằng phần sở hữu lợi ích của Công ty mẹ hay Công ty nắm giữ đối với các yếu tố tài sản và nguồn vốn của một Công ty

Hợp nhất theo tỷ lệ là một trường hợp đặc biệt của hợp nhất toàn bộ vì theo

đó, gia nhập các tài khoản của Công ty hợp nhất chỉ giới hạn ở phần tỷ lệ nắm giữ bởi Công ty đầu tư

Phương pháp này được tiến hành như sau: Gia nhập các chỉ tiêu Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết qủa kinh doanh và Bảng lưu chuyển tiền theo tỷ lệ sở hữu của Công ty mẹ, sau khi loại trừ các nghiệp vụ nội bộ

1.1.2.3 Phương pháp hợp nhất tương đương

Phương pháp hợp nhất tương đương về mặt nguyên tắc chỉ áp dụng trong trường hợp Công ty mẹ có ảnh hưởng đáng kể đối với Công ty con

Hợp nhất tương đương được hiểu một cách đơn giản là việc thay thế khoản đầu tư bằng khoản vốn chủ sở hữu tương ứng với phần nắm giữ trong vốn chủ sở hữu của Công ty hợp nhất

So với hai phương pháp trên phương pháp này không thực hiện việc tổng cộng toàn bộ hay từng phần các khoản mục của Báo cáo kết quả kinh doanh giữ Công ty con và Công ty mẹ mà tính toán phần kết qủa từ Công ty con để bổ sung vào kết qủa hợp nhất

1.1.3 Trình tự lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Bước 1: Hợp cộng các chỉ tiêu trong Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết qủa kinh doanh của Công ty mẹ và các Công ty con trong Tập đoàn

Bước 2: Loại trừ toàn bộ giá trị ghi sổ khoản đầu tư của Công ty mẹ trong từng Công ty con và phần vốn của Công ty mẹ trong vốn chủ sở hữu của Công ty con và ghi nhận lợi thế thương mại

Bước 3: Phân bổ lợi thế thương mại

Bước 4: Tách lợi ích của cổ đông thiểu số

Bước 5: Loại trừ toàn bộ các giao dịch nội bộ trong Tập đoàn, bao gồm:

9 Doanh thu, giá vốn của hàng hoá, dịch vụ cung cấp giữa các đơn

vị trong nội bộ, lãi đi vay và thu nhập từ cho vay giữa các đơn vị trong nội bộ, cổ tức đã chia

9 Khoản lãi, lỗ chưa thực hiện phát sinh từ giao nội bộ

1.2.1 Khái quát về phần mềm kế toán

Phần mềm kế toán là hệ thống phần mềm chạy trên máy tính Tuân thủ các quy định về kế toán Có khả năng nâng cấp, sửa đổi, bổ sung phù hợp với những thay đổi của chế độ kế toán, chính sách tài chính, và yêu cầu quản lý riêng của Doanh nghiệp mà không ảnh hưởng đến dữ liệu đã có

Phần mềm kế toán phải đảm bảo tính bảo mật, an toàn dữ liệu Phần mềm phải được đặt tên, thuyết minh rõ xuất xứ, tính năng kỹ thuật Phần mềm được lập trình các Module tự động xử lý thông tin kế toán Từ khi nhập chứng từ gốc phát sinh, lưu trữ thông tin, xử lý dữ liệu, tạo báo cáo theo chế độ kế toán Đến khi in sổ

kế toán, báo cáo tài chính, kế toán quản trị, thống kê phân tích v.v

1.2.2 Lập Báo cáo tài chính hợp nhất phần mềm Misa

Bước 1: Khai báo Công ty hợp nhất (gồm Công ty mẹ và các Công ty con được hợp nhất)

Vào menu Danh mục\Khác chọn Công ty được hợp nhất, xuất hiện màn hình danh sách Công ty hợp nhất Nhấn nút thêm để thêm mới một Công ty hợp nhất

Nhập các thông tin cần thiết về Công ty cần hợp nhất Báo cáo tài chính, nếu

là Công ty mẹ thì tích chọn “Là Công ty mẹ”

Bước 2: Lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Thiết lập kỳ báo cáo: Vào menu Tiện ích\Lập báo cáo hợp nhất, xuất hiện màn hình danh sách “Kỳ báo cáo”, chọn nhấn nút thêm để thêm mới kỳ báo cáo (Bảng 1-1)

Bảng 1-1

Chọn kỳ báo và nhập diễn giải (nếu cần) Lựa chọn Công ty cần hợp nhất báo cáo trong kỳ bằng cách tích chọn dấu tại mục “Danh sách Công ty được hợp

nhất”, nhấn nút cất để lưu kỳ báo cáo

Thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính: Tại danh sách kỳ báo cáo, kích chuột phải vào kỳ báo cáo vừa khai, chọn “Lập báo cáo hợp nhất”, sau đó chọn báo cáo cần lập

Xuất hiện giao diện lập Báo cáo tài chính hợp nhất vừa chọn (Bảng 1-2):

Bảng 1-2

Để lập BCTC hợp nhất, trước hết, cần thực hiện nhập các Báo cáo tài chính của các Công ty con từ file Excel vào bằng cách: Tương ứng với mỗi Công ty được

hợp nhất, nhấn nút chọn tệp, sau đó chọn đến file Báo cáo tài chính của Công ty đó

để nhập, nhấn nút cất để lưu vào cơ sở dữ liệu của Tập đoàn

Trường hợp Công ty con được hợp nhất cũng sử dụng phần mềm Misa, thì vẫn phải xuất Báo cáo tài chính của Công ty đó ra file Excel để Công ty mẹ nhập vào cơ sở dữ liệu cần lập Báo cáo tài chính hợp nhất bằng cách: Mở Báo cáo tài chính của Công ty được hợp nhất trên phần mềm, trên thanh công cụ nhấn nút

“Xuất Báo cáo tài chính hợp nhất ra file Excel”

Trường hợp Công ty được hợp nhất không sử dụng phần mềm Misa, nhấn nút “Lấy mẫu ngầm định” và nhập các thông tin của Báo cáo tài chính được hợp nhất vào mẫu ngầm định sau đó nhập vào cơ sở dữ liệu để thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính

Sau khi nhập Báo cáo tài chính của các Công ty được hợp nhất, với những chỉ tiêu cần phải điều chỉnh thì nhập trực tiếp số liệu điều chỉnh vào cột “Điều chỉnh

số đầu năm” và “Điều chỉnh số cuối năm” tương ứng với chỉ tiêu

Sau đó, thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính: Kích chọn vào trang báo cáo hợp nhất, nhấn nút “Hợp nhất số liệu” Hệ thống sẽ tự động hợp nhất số liệu báo cáo của tất cả các Công ty được hợp nhất và tự động cộng trừ với số liệu đã điều chỉnh của từng Công ty Quy trình thể hiện sở đồ sau (Bảng 1-3):

Bảng 1-3

Khai báo Cty

thành viên

Chọn kỳ báo cáo

Chọn Cty được hợp nhất

Xuất BCTC của Cty ra Excel

Chọn file BCTC bằng Excel của Cty thành viên

Lưu vào cơ sở

1.2.3 Lập Báo cáo tài chính hợp nhất phần mềm Effect

Trước tiên, để có thể hợp nhất dữ liệu của các Công ty thành viên, Effect đưa

ra khái niệm dữ liệu nội bộ như sau:

Dữ liệu nội bộ là các dữ liệu hạch toán giữa các Công ty trong Tập đoàn với nhau ví dụ như hạch toán doanh thu của các Công ty con với nhau, ghi nhận doanh thu cho từng Công ty nhưng khi hợp nhất phải loại trừ doanh thu này ra khỏi doanh thu của Tập đoàn, gắn với doanh thu nội bộ sẽ có hạch toán giá vốn nội bộ kèm theo bút toán doanh thu nội bộ Các dữ liệu còn lại Effect khái niệm đó là dữ liệu ngoài nội bộ

Dữ liệu nội bộ chính là số liệu ghi vào các cột điều chỉnh trong Báo cáo tài chính hợp nhất của toàn Tập đoàn Giải pháp phần mềm kế toán hợp nhất được chia

ra làm 3 mô hình theo cách hoạt động của Tập đoàn:

Mô hình hoạt động tập trung: Các Công ty con và trụ sở Tập đoàn nằm tập

trung tại một điểm kết nối với nhau bằng mạng nội bộ

Mô hình hoạt động phân tán: Các Công ty con và trụ sở Tập đoàn nằm tập

trung hoặc phân tán tại các quận, huyện, tỉnh, thành phố không thể kết nối với nhau bằng mạng nội bộ

Mô hình hoạt động vừa tập trung vừa phân tán: Các đơn vị thành viên và

trụ sở Tập đoàn có một phần nằm tập trung tại 1 điểm (có nối mạng nội bộ) và một phần nằm tại các điểm riêng biệt Mô hình này chính là sự kết hợp của hai mô hình trên

1.2.3.1 Hợp nhất với mô hình tập trung

Giải pháp dùng một phiên bản Effect duy nhất cho Tập đoàn: Các Công ty thành viên là một bộ phận trong phần mềm tại trụ sở Tập đoàn Giải pháp này chỉ ứng dụng được đối với những Tập đoàn không quá lớn

Tạo danh mục dữ liệu bộ phận bao gồm tất cả các Công ty thành viên Tại phòng kế toán của các Công ty sẽ cài đặt máy trạm sử dụng phần mềm đã được cài đặt tại Server chính

Để phân biệt dữ liệu của các Công ty thành viên, Effect căn cứ vào lựa chọn danh mục dữ liệu riêng của người sử dụng, mỗi Công ty thành viên tương ứng với một cơ sở dữ liệu

Effect phân tách dữ liệu trên phần mềm của các Công ty thành viên thành 2 loại: Dữ liệu nội bộ và dữ liệu ngoài nội bộ Đây chính là một trong những cơ sở quan trọng để phục vụ cho lập Báo cáo tài chính hợp nhất

Dựa trên phần mềm kế toán của các Công ty thành viên, Effect sẽ xây dựng phần mềm kế toán hợp nhất dữ liệu của các Công ty thông qua phương án kết nối trực tiếp với CSDL của các Công ty này (Bảng 1-4)

Bảng 1-4

1.2.3.2 Hợp nhất với mô hình hoạt động phân tán

Effect đưa ra hai phương án Một phương án dùng cơ sở dữ liệu tập trung và phương án thứ hai là cài đặt cơ sở dữ liệu phân tán tại các Công ty và sử dụng chức năng đồng bộ dữ liệu tự động về Server chính tại trụ sở Tập đoàn Việc hình thành các Báo cáo hợp nhất được thực hiện tương tự như mô hình hoạt động tập trung

Tất cả cơ sở dữ liệu cài đặt tại Server chính: Trên Server chính có thể cài đặt chỉ một cơ sở dữ liệu duy nhất và một phiên bản Effect duy nhất cho toàn bộ Tập đoàn hoặc cài đặt cho mỗi Công ty một CSDL và một phiên bản riêng, các Công ty

sẽ sử dụng phần mềm qua đường truyền riêng ảo (VPN)

Khi đó tùy thuộc vào nhu cầu của doanh nghiệp Effect sẽ tiến hành thiết kế phần mềm kế toán theo các giải pháp ở mô hình hoạt động tập trung (Bảng 1-5)

Bảng 1-5

Cơ sở dữ liệu cài đặt riêng tại các Công ty thành viên: Cài đặt tất cả các CSDL tại các Công ty thành viên Sau đó sẽ áp dụng tính năng đồng bộ dữ liệu tự động từ các Công ty thành viên về Tập đoàn

Cuối mỗi ngày nhân viên tại các Công ty thành viên sẽ sao chép dữ liệu của ngày đó ra các tập tin và gởi về trụ sở Tập đoàn, để sao chép vào CSDL phần mềm

kế toán, của các Công ty thành viên tại trụ sở Tập đoàn (Bảng 1-6)

Bảng 1-6

1.3 NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ

Phần mềm kế toán Misa thực hiện hợp nhất BCTC của Tập đoàn, trong quá trình lập báo cáo yêu cầu dữ liệu Báo cáo tài chính của các đơn vị thành viên lấy từ bảng trung gian là các file Excel, quá trình thao tác phức tạp khó nhớ, có thể dẫn tới sai lệch số liệu

Phần mềm kế toán Misa hợp nhất Báo cáo tài chính mới chỉ theo phương pháp hợp nhất toàn bộ, chưa thực hiện theo quy trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất, đó là lập Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất trước

Phần mềm kế toán Effect các bước thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính còn dài, phức tạp, kết qủa quá trình hợp nhất BCTC khó kiểm soát và đối chiếu

Phần mềm kế toán Effect thực hiện tự động lập các bút toán điều chỉnh, căn

cứ vào giao dịch nội bộ, dẫn tới còn thiếu hoặc chưa đầy đủ

Phần mềm kế toán Effect cũng như phần mềm kế toán Misa mới chỉ thực hiện hợp nhất theo phương pháp toàn bộ, và cũng chưa theo đúng quy trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất đó là lập Bảng tổng hợp chỉ tiêu hợp nhất trước

Qua trên ta thấy các công cụ hỗ trợ lập báo cáo còn nhiều hạn chế, cần có công cụ hợp nhất BCTC mới thông qua phần mềm, tác giả phát triển phần mềm kế toán FEDSoft thực hiện theo đúng quy trình lập BCTC hợp nhất

Tác giả khắc phục điểm yếu của các phần mềm trên đó là các bước thao tác qua trung gian nhiều, quy trình lập Báo cáo dài phức tạp

Phần mềm kế toán FEDSoft thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính theo các phương pháp tỷ lệ và phương pháp hợp nhất toàn bộ

Trên cơ sở hợp nhất Báo cáo tài chính thông qua phần mềm tác giả đã lựa chọn phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập BCTC hợp nhất làm đề tài cho luận

văn này

CHƯƠNG 2:

PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSOFT

LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT

2.1 GIỚI THIỆU PHẦN MỀM KẾ TOÁN FEDSoft

Phần mềm kế toán FEDSoft được thiết kế trên Công nghệ mới nhất của Microsoft phù hợp với chế độ chính sách của Bộ tài chính ban hành và theo sát các bước phát triển như vũ bão của lĩnh vực công nghệ thông tin

Sản phẩm phần mềm kế toán FEDSoft là hệ thống quản lý tài chính mang kết cấu khối, đa tầng được thiết kế mở trên môi trường Windows Với các công cụ tinh xảo về phát triển giao diện đồ họa, FEDSoft trở thành phần mềm dễ học, dễ sử dụng

và có khả năng cung cấp phong phú, đa dạng các chức năng theo yêu cầu báo cáo đặc thù riêng của người sử dụng Hơn thế nữa phần mềm FEDSoft đã được ứng dụng tại doanh nghiệp trong nhiều năm qua cho thấy tính ổn định, uy tín, chất lượng

và độ tin cậy của sản phẩm

Phần mềm kế toán FEDSoft được xây dựng và phát triển dựa trên những nhu cầu hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế của doanh nghiệp Tuân thủ theo đúng quy định của Bộ tài chính, dễ sử dụng, triển khai nhanh, chí phí đầu tư thấp Sản phẩm luôn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quản lý kế toán, quản lý thuế của Bộ tài chính và đáp ứng các yêu cầu quản trị đặc thù riêng trong doanh nghiệp

Phần mềm kế toán FEDSoft chạy trên máy đơn, máy mạng, phân cấp chức năng sử dụng cho từng người dùng Rất linh động và uyển chuyển trong việc mở rộng khi doanh nghiệp phát triển như: Thay đổi quy mô hoạt động, bổ sung lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh, thay đổi phương thức quản lý, v.v

Việc cung cấp phầm mềm và dịch vụ cho khách hàng được Công ty luôn xây dựng, cải tiến chất lượng song song với việc áp dụng công nghệ mới cùng với những kinh nghiệm thực tế được ứng dụng vào phần mềm nhằm đáp ứng mọi nhu cầu của Doanh nghiệp

Mặc dù phần mềm kế toán FEDSoft có nhiều ưu điểm như trên, xong phần mềm FEDSoft mới chỉ lập Báo cáo tài chính và Báo cáo quản trị thông thường cho doanh nghiệp độc lập, chưa lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn, Tổng công ty

Đề tài này tác giả nghiên cứu quá trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất trên phần mềm, và phát triển thêm phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho các Tập đoàn

2.2 XÂY DỰNG QUY TRÌNH LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT TRÊN PHẦN MỀM FEDSoft

Trên cơ sở các quy định và phương pháp lập Báo cáo tài chính hợp nhất của

Bộ tài chính, tác giả phát triển phần mềm kế toán FEDSoft lập Báo cáo tài chính hợp nhất, quy trình sẽ thực hiện như sau (Bảng 2-1):

Bước 2: Lập thiết danh mục Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất

Khai báo Công ty

thành viên và tỷ lệ %

sở hữu vốn

Khai báo Bảng tổng hợp chỉ tiêu hợp nhất

%

Nhập bút toán điều chỉnh

Hợp nhất BCTC

In BCTC hợp nhất Nhập bút toán điều chỉnh

Danh mục bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất, khai và lưu các chỉ tiêu trong Bảng cân đối kế toán, Bảng kết qủa kinh doanh, liên quan đến các bút toán điều chỉnh Các chỉ tiêu trong bảng này sẽ được thiết kế và cài đặt bao gồm cột mã chỉ tiêu và cột mã số để phục vụ cho việc tổng hợp số liệu, cột mã tài khoản để lấy số liệu các bút toán điều chỉnh khi hợp nhất

Bước 3: Xây dựng Module phần mềm nhập các bút toán điều chỉnh

Module phần mềm nhập các bút toán điều chỉnh được thiết kế để nhập tất cả các bút toán điều chỉnh cho Báo cáo tài chính hợp nhất

Bước 4: Xây dựng Module phần mềm xử lý và kết chuyển

Nguyên tắc: Bút toán kết chuyển được lập để kết chuyển tổng ảnh hưởng của các bút toán điều chỉnh đến Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh sang chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên Bảng cân đối kế toán

Bước 5: Xây dựng Module phần mềm in báo cáo

2.3 CÁC DANH MỤC CHỈ TIÊU BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT

2.3.1 Danh mục thông tin về Công ty thành viên

Để thực hiện hợp nhất BCTC giữa Công ty mẹ và các Công ty con, thì phải khai báo thông tin (Mã Công ty, tên, địa chỉ, tỷ lệ % sở hữu vốn) của các Công ty thành viên vào phần mềm FEDSoft

Mỗi đơn vị này sẽ tương ứng với cơ sở dữ liệu riêng của từng đơn vị đó trong hệ thống cơ sở dữ liệu của Tập đoàn

Để thực hiện hợp nhất Báo cáo tài chính giữa Công ty mẹ và các Công ty con, thì phải tiến hành khai báo Công ty mẹ, các Công ty con của Tập đoàn vào phần mềm FEDSoft FEDSoft sẽ căn cứ vào các đơn vị đã khai báo rồi mới tiến hành xử lý tổng hợp số liệu lên Báo cáo tài chính hợp nhất

Khi khai báo các đơn vị, FEDSoft căn cứ vào mã đơn vị vừa khai báo, mã này sẽ tương ứng với cơ sở dữ liệu riêng của từng đơn vị trong hệ thống Trong cơ

sở dữ liệu này là toàn bộ số liệu phát sinh của năm báo cáo tài chính

Để khai báo đơn vị thành viên chọn menu “Khai đơn vị TV” như màn hình dưới (Bảng 2-2)

Bảng 2-2

Chọn “Thêm” để khai đơn vị:

Nhập mã đơn vị: Mã đơn vị là tên viết tắt, hoặc tên viết đầy đủ chữa HOA không có dấu tiếng Việt;

Tên: Tên đầy đủ của đơn vị thành viên;

Mã số thuế: Nhập mã số thuế của đơn vị;

Địa chỉ: Địa chỉ của đơn vị thành viên;

Tỷ lệ sở hữu vốn: Tỷ lệ mà Công ty mẹ sở hữu vốn tại Công ty con;

Chọn “Lưu” để lưu thông tin đơn vị thành viên

2.3.2 Danh mục Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất

Danh mục Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất, khai và lưu các chỉ tiêu trong Bảng cân đối kế toán, Bảng kết qủa kinh doanh, liên quan đến các bút toán điều chỉnh, tại bảng này sẽ thể hiện số liệu của Công ty mẹ và các Công ty con trong Tập đoàn, bao gồm số liệu điều chỉnh Nợ, số điều chỉnh Có và số hợp nhất

Mỗi chỉ tiêu trong Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất sẽ được khai báo mã

số, mã chỉ tiêu và tài khoản tướng ứng với từng chỉ tiêu này trên Bảng cân đối kế toán và Bảng kết quả kinh doanh FEDSoft căn cứ vào mã số để tiến hành xử lý và lấy số liệu Bảng cân đối kế toán, Bảng kết quả kinh doanh từ các đơn vị thành viên trong Tập đoàn để xử lý hợp nhất (Bảng 2-3)

Bảng 2-3

2.3.3 Danh mục Bảng cân đối kế toán

Khai và lưu các chỉ tiêu Bảng cân đối kế toán hợp nhất, tại bảng này sẽ thể hiện số liệu của Công ty mẹ và các Công ty con trong Tập đoàn, bao gồm số liệu điều chỉnh tăng, giảm và số hợp nhất

Mỗi chỉ tiêu trong Bảng cân đối sẽ được khai báo mã tài khoản tương ứng, căn cứ vào mã tài khoản này để tiến hành xử lý lấy số liệu các bút toán điều chỉnh khi hợp nhất FEDSoft căn cứ vào mã số để tiến hành xử lý và lấy số liệu Bảng cân đối từ các đơn vị thành viên trong Tập đoàn (Bảng 2-4)

Bảng 2-4

2.3.4 Danh mục Bảng kết qủa kinh doanh

Khai và lưu các chỉ tiêu Bảng kết qủa kinh doanh hợp nhất, tại bảng này sẽ thể hiện số liệu của Công ty mẹ và các Công ty con trong Tập đoàn, bao gồm số liệu điều chỉnh và số hợp nhất

Mỗi chỉ tiêu trong Bảng kết quả kinh doanh sẽ được khai báo mã tài khoản tương ứng, căn cứ vào mã tài khoản này để tiến hành xử lý lấy số liệu các bút toán điều chỉnh kết quả kinh doanh khi hợp nhất FEDSoft căn cứ vào mã số để tiến hành

xử lý và lấy số liệu Bảng kết quả kinh doanh từ các đơn vị thành viên trong Tập đoàn (Bảng 2-5)

Bảng 2-5

2.3.5 Danh mục Bảng lưu chuyển tiền

Khai và lưu các chỉ tiêu Bảng lưu chuyển tiền hợp nhất, tại bảng này sẽ thể hiện số liệu của Công ty mẹ và các Công ty con trong Tập đoàn, bao gồm số liệu điều chỉnh Nợ, điều chỉnh Có và số hợp nhất

Mỗi chỉ tiêu trong Bảng lưu chuyển tiền sẽ được khai báo mã tài khoản tương ứng, căn cứ vào mã tài khoản này để tiến hành xử lý lấy số liệu các bút toán điều chỉnh khi hợp nhất FEDSoft căn cứ vào mã số để tiến hành xử lý và lấy số liệu Bảng lưu chuyển tiền từ các đơn vị thành viên trong Tập đoàn (Bảng 2-6)

Bảng 2-6

2.4 QUY TRÌNH NHẬP BÚT TOÁN ĐIỀU CHỈNH

Để nhập các bút toán điều chỉnh, chọn menu “Nhập dữ liệu” chọn “2 Nhập bút boán điều chỉnh” (Bảng 2-7)

Bảng 2-7

Chức năng này đùng để nhập tất cả các bút toán điều chỉnh cho Báo cáo tài chỉnh hợp nhất, nội dung, căn cứ và quy trình nhập như sau (Bảng 2-8):

Bảng 2-8

Căn cứ vào nội dung bút toán điều chỉnh, chọn Nhập mới, tại ô sáng bảng điều chỉnh: Chọn bảng điều chỉnh là Bảng cân đối kế toán, Bảng kết qủa kinh doanh, hay Bảng lưu chuyển tiền, số phiếu là số chứng từ của bút toán điều chỉnh, ngày tháng là ngày bút toán điều chỉnh, nội dung ghi diễn giải bút toán điều chỉnh

về khoản mục chỉ tiêu nào Mỗi một bút toán điều chỉnh đều được ghi nhận với tài khoản bên Nợ (Tài sản) và tài khoản bên Có (Nguồn vốn) của đơn vị cần điều chỉnh tương ứng trong Bảng cân đối kế toán, hoặc các chỉ tiêu điều chỉnh liên quan đến khoản mục doanh thu và chi phí trong Bảng kết qủa kinh doanh Tại ô sáng điều chỉnh bên tài sản chọn ghi tăng, giảm hoặc ghi Nợ, chọn mã tài khoản tương ứng tại

ô tài khoản và đơn vị điều chỉnh, làm tương tự cho bên nguồn vốn, cuối cùng là số tiền điều chỉnh, người nhập, địa chỉ, ghi chú (nếu có) rồi chọn Lưu Như vậy quy trình nhập bút toán đã xong, lập lại quy trình trên cho các bút toán tiếp theo Sau khi nhấn Lưu chứng từ sẽ được lưu vào Sổ chứng từ gốc Sổ chứng từ gốc này là sổ lưu toàn bộ các bút toán điều chỉnh đã nhập vào để làm căn cứ xử lý cho các chỉ tiêu trong hợp nhất Báo cáo tài chính (Bảng 2-9)

Bảng 2-9

2.4.1 Loại trừ toàn bộ giá trị ghi sổ khoản đầu tư của Công ty mẹ trong từng

Công ty con và phần vốn của Công ty mẹ trong vốn chủ sở hữu của Công ty

con và ghi nhận lợi thế thương mại

Căn cứ vào các bút toán loại trừ Phần mềm FEDSoft sẽ xử lý để loại trừ giá

trị ghi sổ khoản đầu tư của Công ty mẹ trong Công ty con tại ngày mua như sau:

Ví dụ: Ngày 1/1/2011, Công ty Cổ phần KT mua lại 80% tài sản thuần của

Công ty con BL với số tiền là 38.000 triệu đồng Giả sử rằng tại ngày mua giá trị

hợp lý tài sản thuần của Công ty con BL đúng bằng với giá trị ghi sổ của nó Trích

tình hình biến động vốn chủ sở hữu trong thuyết minh Báo cáo tài chính năm 2011

của Công ty con BL như sau:

Đơn vị: Triệu đồng Vốn đầu tư

của chủ sở hữu

Quỹ đầu

tư phát triển

Quỹ dự phòng tài chính

Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2011 cho Tập đoàn gồm có Công ty

mẹ KT và Công ty con BL, để loại trừ khoản đầu tư của Công ty mẹ KT vào Công

ty con BL kế toán phải thực hiện các bước công việc sau:

Bước 1 Xác định lợi ích Công ty mẹ KT và các cổ đông thiểu số trong giá trị hợp lý của tài sản thuần trong Công ty BL tại ngày mua

Vốn chủ sở hữu tại ngày mua Công ty mẹ KT 80%

Bước 2 Xác định lợi thế thương mại

Giá phí của khoản đầu tư 38.000Phần sở hữu của Công ty mẹ KT trong vốn chủ sở hữu tại ngày mua 32.000

Lợi thế thương mại 6.000

Bước 3 Lập bút toán điều chỉnh

Nếu BCTC hợp nhất được lập tại ngày 1/1/2011 thì bút toán loại trừ khoản đầu tư của Công ty mẹ vào Công ty con sẽ được ghi nhận như sau (Bảng 2-10):

Bảng 2-10

Do đó, tại ngày 31/12/2011 giá trị khoản mục đầu tư vào Công ty con trên

Báo cáo tài chính riêng của Công ty mẹ KT là 36.400 triệu đồng (38.000 triệu -

1.600 triệu)

Phần sở hữu của Công ty mẹ KT và các cổ đông thiểu số trong giá trị tài sản

thuần của Công ty con BL tại ngày mua (1/1/2011) trong Bảng cân đối kế toán tại

ngày 31/12/2011 như sau:

Vốn chủ sở hữu tại ngày mua

Công ty mẹ

KT 80%

Cổ đông thiểu

số 20%

Lợi nhuận chưa phân phối

Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất tại ngày 31/12/2011, bút toán loại trừ giá

trị khoản đầu tư Công ty mẹ KT trong phần vốn chủ sở hữu của Công ty con BL

được ghi nhận như sau (Bảng 2-11):

Nợ Vốn đầu tư của chủ sở hữu 28.000

Bảng 2-11

Bảng 2-11

Bảng 2-11

Bảng 2-11

2.4.2 Phân bổ lợi thế thương mại

Tiếp tục ví dụ trên, giả sử rằng Tập đoàn phân bổ lợi thế thương mại trong 10 năm Số phân bổ một năm là 600 triệu đồng (6.000/10)

Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2011, bút toán phân bổ lợi thế thương mại như sau (Bảng 2-12):

Nợ Chi phí quản lý doanh nghiệp 600

Bảng 2-12

Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2012, bút toán phân bổ lợi thế thương mại như sau:

Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 600

Từ năm thứ 11 cho đến khi thanh lý Công ty, khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất kế toán ghi:

Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 6.000

2.4.3 Tách lợi ích của cổ đông thiểu số

Tách lợi ích cổ đông thiểu số trong trường hợp trong kỳ Công ty con trả cổ tức và trích lập các quỹ

Tiếp tục ví dụ trên, để tách riêng lợi ích của cổ đông thiểu số trong Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2011 kế toán tính và thực hiện các bút toán sau:

Bước 1 Lập bút toán loại trừ lợi ích của cổ đông thiểu số tại ngày đầu kỳ báo cáo

Vốn chủ sở hữu tại ngày 01/01/2011

Cổ đông thiểu số 20%

Bút toán tách lợi ích của cổ đông thiểu số tại ngày đầu kỳ báo cáo, kế toán ghi như sau (Bảng 2-13):

Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 1.000

Bảng 2-13

Bảng 2-13

Bước 2 Lập bút toán phân bổ lợi ích của cổ đông thiểu số phát sinh trong năm

Tổng lợi nhuận sau thuế trong năm của Công ty con BL là 2.500 triệu, phần

sở hữu của cổ đông thiểu số 500 triệu (20% x 2.500 triệu), kế toán ghi (Bảng 2-14):

Nợ Lợi nhuận sau thuế của cổ đông thiểu số 500

Bảng 2-14

Bước 3 Lập bút toán điều chỉnh việc trích lập các quỹ trong kỳ (Bảng 2-15)