I C u trúc di truy n c a qu n th giao ph i ng u nhiên
1 c đi m di truy n c a qu n th ngâu ph i
- Các cá th trong qu n th ph thu c l n nhau v m t sinh s n Qu n th ngâu ph i đ c xem là đ n v
sinh s n, đ n v t n t i c a loài trong t nhiên
- Duy tri đ c s đa dang di truyên cua quân thê
- a hình v di truy n: Có nhi u ki u gen, nhi u ki u hình nên là ngu n bi n d di truy n phong phú
cho ti n hoá
- T n s các alen và t n s các ki u gen có xu h ng duy tri không đ i qua các th h
2 Tr ng thái cân b ng di truy n c a qu n th
a nh lu t ảácđi - Vanbec
Trong môt quân thê l n , ngâu phôi, nêu không co cac yêu tô lam thay đôi tân sô alen thi thanh ph n
kiêu gen cua quân thê s duy trì không đ i t th h này sang th h kh́c theo đ ng th c : p2
AA + 2pqAa + q2aa = 1 ( inh luât cung đung v i quân thê co nhiêu alen khac nhau thuôc môi gen )
b i u ki n nghi m đúng
- S l ng cá th c a qu n th ph i đ l n
- Các cá th trong quân thê phai giao ph i ng u nhiên
- Qú trình đ t bi n không x y ra ho c t n s đ t bi n thu n b ng t n s đ t bi n ngh ch
- Các cá th có ki u gen khác nhau có s c s ng, kh n ng sinh s n nh nhau (không có quá trình ch n
l c)
- Không có s di nh p gen gi a các qu n th ( quân thê phai đ c cach li v i quân thê khac )
* Trên th c t ćc đi u ki n trên r t khó tho mãn nên qu n th luôn t n t i tr ng thái cân b ng đ ng
c Ý ngh a th c ti n
N u qu n th cân b ng di truy n:
- Bi t t n s các alen c a môt ki u gen có th x́c đ nh đ c thành ph n ki u gen c a qu n th
- Bi t thành ph n c a các ki u gen c a qu n th có th x́c đ nh đ c t n s c a các alen
M t s chú ý khi gi i toán v di truy n h c qu n th :
- Qu n th có thành ph n ki u gen: x AA + y Aa + z aa = 1 (x + y + z = 1) đ t tr ng thái cân b ng di truy n khi: ( )2
2
y
x z
- N u qu n th ch a đ t tr ng thái cân b ng di truy n thì sau 1 th h ng u ph i, qu n th đó s đ t cân b ng di truy n
- N u qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n (p2
AA + 2pq Aa + q2 aa =1) thì t t n s ki u gen l n có th suy
ra t n s alen l n theo công th c: qa = q2 , pA = 1 - qa
- S dòng thu n ch ng t o ra khi P có ki u gen g m n c p alen phân li đ c l p là 2n
N u đ u bài cho t n s ki u
C U TRÚC DI TRUY N C A QU N TH (PH N 2)
(TÀI LI U BÀI GI NG)
Giáo viên: NGUY N QUANG ANH
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng C u trúc di truy n c a qu n th (Ph n 2) thu c khóa h c
LT H KIT-1: Môn Sinh h c (Th y Nguy n Quang Anh) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n
C u trúc di truy n c a qu n th (Ph n 2), B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2p2 + 2pq = X (X là 1 s b t kì đ u bài cho tr c)
pA+ qa = 1
Ví d : m t qu n th ng i, alen A: quy đ nh ng i bình th ng, alen a: quy đ nh ng i b b nh b ch t ng C
10000 ng i có m t ng i m c b nh b ch t ng Bi t qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n Tính t l ng i có
ki u gen Aa trong qu n th ?
Tr l i: Vì qu n th tr ng thái cân b ng di truy n nên q2 aa = 1/10000
1
10000
q = 0,01 pA = 1 – 0,01 = 0,99
T n s Aa = 2.0,01.0,09
II M t s bài t p v n d ng
1 Bài t p 1: m t qu n th ng i, alen A: quy đ nh ng i bình th ng, alen a: quy đ nh ng i b b nh b ch
t ng C 10000 ng i có m t ng i m c b nh b ch t ng Bi t qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n Tính xác
su t đ 2 ng i bình th ng trong qu n th trên sinh ra con b b ch t ng?
Tr l i: Ng i bình th ng 2 có kh n ng AA và Aa Theo gi thi t đ 2 ng i bình th ng l y nhau sinh ra con
b ch t ng aa thì c 2 ng i đó ph i có ki u gen d h p Aa
Ng i bình th ng trong qu n th có t l : p2 + 2pq, nh ng x́c su t có l i c a bi n c Aa là 2pq
V y trong qu n th trên, xác su t l y ng u nhiên Aa trong nh ng ng i bình th ng là 22
2
pq
p pq Xác su t đ 2
ng i bình th ng có ki u gen Aa là: 22
2
pq
p pq. 2
2 2
pq
p pq
Khi h sinh con thì xác su t sinh ra con b ch t ng là 1
4
V y xác su t đ 2 ng i bình th ng trong qu n th trên sinh ra con b b ch t ng là: 1
4 . 2
2 2
pq
p pq 2
2 2
pq
p pq Chú ý: Các d u hi u nh n bi t qu n th tr ng thái cân b ng di truy n:
+ Qu n th có d ng p2 AA : 2pq Aa : q2 aa
+ Qu n th có d ng 100% AA
+ Qu n th có d ng 100% aa
2 Bài t p 2: Trong các qu n th d i đây, qu n th nào đ t tr ng thái cân b ng di truy n?
QT1: 0,25 AA : 0,5 Aa : 0,25 aa
QT2: 0,49 AA : 0,42 Aa : 0,09 aa
QT3: 0,81 AA : 0,18 Aa : 0,01 aa
QT4: 0,8 AA : 0,1 Aa : 0,1 aa
QT5: 0,6 AA : 0,3 Aa : 0,1 aa
QT6: 100% AA
QT7: 100% Aa
QT8: 100% aa
QT9: 0,7 AA : 0,3 Aa
QT10: 0,8 AA : 0,2 aa
Tr l i:
V i qu n th thi u 1 ho c 2 ki u gen:
Qu n th có 100% AA và 100% aa cân b ng di truy n
Qu n th 7 và 9, 10: Không cân b ng di truy n
V i qu n th có đ y đ các ki u gen:
+Qqu n th 1: Có: 0,5 2
0, 25.0, 25 ( ) V y qu n th 1 cân b ng di truy n
Trang 3+ Qu n th 2: Có: 0, 42 2
0, 49.0, 09 ( )
2
V y qu n th 2 cân b ng di truy n
+ Qu n th 3: Có: 0,18 2
0,81.0, 01 ( )
2
V y qu n th 3 cân b ng di truy n
+ Qu n th 4: Có: 0,1 2
0,8.0,1 ( )
2
V y qu n th 4 không cân b ng di truy n
+ Qu n th 5: Có: 0,3 2
0, 6.0,1 ( )
2
V y qu n th 5 không cân b ng di truy n
3 Bài t p 3: Trong các phép lai AA x Aa, AA x aa, Aa x aa Phép lai nào có kh n ng di n ra nhi u h n trong ćc
qu n th cân b ng di truy n có thành ph n phân b ki u gen v i t l sau:
QT1: AA + Aa = 0,19
QT2: Aa + aa = 0,64
QT3: AA + aa = 0,5
QT4: aa – AA = 0,4
Tr l i:
Xét qu n th 1:
T n s ki u gen c a aa = 1 – 0,19 = 0,81
qa = 0,9 pA = 1 – 0,9 = 0,1
Xác su t có đ c AA = p2
= 0,12 = 0,01 Xác su t có đ c Aa = 0,19 – 0,01 = 0,18
Xác su t có đ c phép lai AA x Aa = 0,01 0,18
T ng t ta c ng tính đ c xác su t c a phép lai: AA x aa và Aa x aa
V i qu n th 2, 3, 4 hoàn toàn t ng t
Giáo viên : Nguy n Quang Anh Ngu n : Hocmai.vn