Co tiT diTOc suT dung theo kiou diep vong de chi s\i lien hoan ciia dong t h a i ma boo tuc, boo tuc ma hodn.. Hoac c6 tif chi xuat hien mot Ian va xuat hien cr ngay diem ket thuc ciia
Trang 1gian cao rong Tarn hon nha t h a nhtf cat canh bay len Nhiftig bao nhieu t i m
Song ggn trang giang buon diep diep
H i n h n h u cai buon cua n h a thcf hay cai buon cua t h d i dai cung c6 m o t t r f l liTctng doi dao nhtf dong t r a n g giang Chi can mot con song nho gcfn len la cai mat bang k i a xao dong, xon xao Cai buon nay goi cai buon k i a m d i trcf t h a n h
"diep diep" Cai buon, cai sau k h i da t r d t h a n h mot dac tritog cua nha t h i si thi dung den la dau Day la cai buon t u y thuTc Ngay tiT dau k h i mdti t r i n h dien
vdi lang tho, Huy Can da n g h i den phiit l i a ddi K h i ay, tac gia Liia thieng se
dat t r a i t i m m i n h trifdc Thifcfng de: "Toi se noi: N a y day la nifdtc m a t , - Ngoc
dau buon, nguyen k h o i vSn chua t a n " {Trinh bay) Con Itic nay day, trUdc
"song dai, trori rong", nha thcf chi chcfi vcfi mot cai "ben c6 lieu" Cai "ben c6 lieu" ay c6 den hai Idp bua vay Thuf nhat, trUdc do la cai mong lung, mcf m i t Tuy khong sircfng k h o i h u v6 nhung cupc chia biet v d i mot thiJ nga ba tarn trang ngon ngang: "Thuyen ve niTdc l a i sau t r a m nga", n h a t la t h a n phan noi nenh v i khong l a m chu ducfc ban t h a n : "Cui mot canh kho lac may dong" Bao
nhieu bam giap cua cuoc ddi gijfi vao mot chi tiet dcfn sa Hoac "Lcf thcf con nho
gio diu h i u " Con ma da la "con nho" t h i t h a t la t o i nghiep L a i con "la t h a " nufa t h i sir nhat nhoa da bien c6 t h a n h khong Cho nen "gio diu h i u " t h i c h hgp vdi cai gi do tang toe: "Rang lieu diu h i u dutag chiu t a n g " (Xuan Dieu) Tiep den la ben c6 lieu, h i n h anh ciia t h i e n nhien h i e n ra nhitog la mot thuf t h i e n
nhien til ngan nam, tCf thcfi hong hoang vQ t r u V a n nhuTng canh beo ay, vSn
nhiJCng bcf xanh, bai vang ay n h i m g l a n h leo v i khong c6 hai a m con ngifdi Them k h a t mot chuyen do ngang hay chiec cau t h a n mat t h i k h o n g gian t r o n g
r5ng v6 t a m Con thcfi gian t h i t r d i da buong chieu, anh ngay sAp t a t K h o n g
CO ban d6ng hanh, ca khong gian va thcfi gian, con ngiTcfi ta can phai bam vao
mot cai gi do Trong boi canh t a m t r a n g ay mot tac "long que" m d i t h i e t t h a
vang ngan Nhtftig sao l a i "Long que dan dcfn vdi con nxidc"? H a i chOf "dan dgn"
rat d i t Bdi no d i i n ta diing va hay mot t r a n g t h a i c6 thifc ciia t a m hon: s\X sg
hai va hoang mang ciTc do "Dgn dgn" c6 bieu hien mot t r a n g t h a i cua sU vat nCfa k h i no gan vdi "vdi con mrdc" Do la t r a n g t h a i chap chdn ma con ngudi khong the n d m dufgc no d t r o n g tay V i qua thuc cai t a i san t i n h t h i n duy nhat la "long que" khong con t h i t a m hon nha t h a con biet t r o i dat ve dau Tinh nhan van cua bai t h a da chgn dugc mot diem dCmg diing liic
^BS: Phan tich bai thcf Trang giang
G 0 I Y L A M B A I
I K I E N T H l ! C C H U N G V E T A C GIA, T A C P H A M
1 Huy Can (1919 - 2005) ten k h a i sinh la Cu Huy Can, que d lang A n Phu, huyen Huang San (nay la xa Dure A n , huyen Vu Quang), t i n h H a T i n h Thud
Trang 2nho, on
g ho
c d que ro
u do , on
r na
m 1942 , on
u Cac
h man
g than
g Tarn , Hu
Sau Cac
h man
g than
g Tam , th
lai sang (1958), Ddt
nd
hoa (1960) , Bdi
tha cuoc ddi (1963)
, Nhang nam sdu
miCcd (1968) , Chien
tritang gdn den chien
truang xa (1973), Ngdy
hdng song, ngdy hdng
tha (1975)
,
Hat lai gieo (1984)
, Ta
ve vdi bien (1997)
m sa
u xa N
u na
m 1945 , ti
f 195
8
trd di , th
t mat , th
Cdc vi
La Han chua Tdy
i no
n song , da'
t nude Ba
i de
p cii
a tin
h nguoi
2.
Gia tri nghe thua
a eac
h ta
n hie
n dai , viT
Trang 3ngU&i k h i giijfa cuoc ddi khong con mot thur nhip cau nao de con thuyen tho neo
dau Tam t r a n g ca nhan ay dxxac k h a i thac den t a n cung de di t d i mot ket thuc: nha tho horn nky con buon hon ca nha tho ciia hoang hon hon mot n g h i n nam tTxXdc Cot each Difdng t h i the hien bang but phap t h o Difcfng: cham pha
ma goi ta, nhieu y ma k i e m Icfi NhOmg thii phap nghe thuat nhiX phep do'i, diep tCr vCra bien hoa, sang tao \iia r a t d8i dung d i , tii nhien
G d l Y L A M B A I
1 K h a i n i ^ m
- Ve dep (cua mot bai tho): SiJc hap d i n , k h a nang tao nhiimg rung dong tham m i
- C6 dien: Thupc ve t h d i xUa da t r d t h a n h m&u miTc
- Ve dep CO dien (cua mgt b^i tho): Ve hap dSn ciia nhOfng yeu to' da t r d thanh chuan mUc t h a m m l trong tho ca c6 dien phiTcfng Dong - tieu bieu la t h o Di^c(ng, tho Tong va t h o ca t r u n g dai Viet N a m
2 Cor sof tao n e n ve d e p c 6 d i e n t r o n g thrf H u y C § n
- Tho mdii tuy each t a n manh me t r e n nhieu i l n h vifc n h i m g k h o n g eat durt vdi cai cu ma vfin ke thifa va phat t r i e n nhiJng ve dep t r o n g noi dung va h i n h thufc nghe thuat ciia tho ea t r u n g dai
- Tho mcti la tho lang man Quay liXng vOi hien t a i va t i m loi thoat ve t i n h
than, cae nha tho lang man c6 xu hudng t i m ve vdi nhOfng gi xifa cu
- Tho mdi c6 nhieu trOOng phai Co nha tho t i m ve chan que, c6 nha t h o chiu anh hudng m a n h me ciia t h o ca phuong Tay, Huy Can ben canh anh
hudng ciia tho lang man Phap v&n ke thCfa t h i phap tho c6 dien phifong Dong
- Phong each tho Huy Can: "Ngirdi da ggi day cai hon buon ciia Dong A ,
ngUcfi da k h o i l a i cai mach sau may ngan n a m van ngam ngam t r o n g coi dat nay" (Hoai Thanh)
3 B i e u hiOn
O ca hai phirong dien npi dung va h i n h thiJc ( k h i phan t i c h c6 the khong
tach nhimg cin dii y)
a Hinh thiKc
- Th§ tho t h a t ngon trifdng t h i e n eo k i n h nghiem t r a n g (so sanh vdi t h o tU
do ciia Xuan Dieu, luc bat ciia Nguyen Binh)
- Chat nhac e6 dien: 4/3; 2/2/3 (quen thuoc trong tho Dudng), phoi hop
thanh dieu h a i hoa, sijf dung chii yeu van bkng tao a m dieu t r a m buon, nhuTng
tir lay, dipp a m tao nen dong chay ciia dong song eung n h u dong chay mien
v i l n cua t a m t r a n g buon thuong tao eho tho chat nhac sAu da diet
- Nghp thuat ta canh:
+ Loi ve cham pha n h u t h u lay l i n h h6n ciia tao vat
+ Ket hop mieu ta diem va dien; mau sde t h a n h nha
Trang 4+ Th
g lay don
-g d
e t
a tin
n nho, can
h cui, can
h be
o con ngubi, kie
hon/Tren
song
khdi song cho buon
Idng ai"
(Hoang Hoc Ldu -
Thoi Hieu)
+ Bie
n pha
p tUcfn
g phan, thudn
i mot — canh
kho
- la
c may dong
-; ca
p d
o bai: kh
n ngcfp
; kh
o 3 mcr r
i r
a hin
n coi)
+ Ngo
n nguf: su
f dun
g nhie
u tii
Han
Viet {trdng giang, c6
6 tien
g nhifn
g
mcf h6 , ph
n nhie
n canh
song nUdc , hoan
g ho
n
- Ca
m hiing: dugr
e hie
n tin
h ye
u thie
n
nhien lai l
-a thie
n nhie
n than
h tin
vdng velNgudi khon ngiCdi
den chdn
loo
Nguyin Bin
h Khiem, hoS
n d
a tron
g thc
f xUa)
- Hin
h tUcfng:
h be
o len
h denh, ba
n va
t trO
f tin
i Hieu, D
+ N6
i buon, nie
m kha
o kha
t tin
1 46
Trang 5+ N6i bu6n, n5i sau xuat phdt tir t h a n phan vong quoc vk Ibng yeu nifdc t h a m
kin la ngu6n mach cam xuc luon c6 trong c h i i u sau tarn hon ngUcfi Viet - duoc
the hien trong van mach dan tpc til ca dao, tho c6 dien den thcf h i e n dai
4 D o n g gop
- L a m mdri cha't c6 dien
- Tao nen n6t dep phong each Huy Can
- Tao nen net da dang cho Tho mdi
- K h i n g d i n h Tho m d i khong doan tuyet t r u y e n t h o n g
T h i e n n h i e n t r o n g b a i thoT Trang giang c i i a H u y C ^ n
G 0 I Y L A M B A I
Day vifa la net dac s^c noi bat, vifa la m a t t h a n h cong ciia Huy Can t r o n g
Co the noi bai tho noi tieng duoc luu giOr lau ben trong long doc gia chinh la do
Huy Can da sang tao ra mot thien nhien ri&ng trong bai tha, mot thien nhien mdi
la, day tarn trang va h a m chijfa nhieu y nghia sau sac Ban ve thien nhien trong
bai tho Trang giang cua Huy Can, can chii y den cac y chinh sau day:
1 Thien n h i e n l a mot n o i dung quEui trong, k h o n g the t h i e u t r o n g t h o , dac
biet la Tho mdri 1932 - 1941 M 5 i nha t h o deu cam n h a n t h i e n n h i e n theo cdch rieng ciia m i n h T r o n g do Huy Can c6 each cam n h a n dac sac can chii y
2 Thien n h i e n t r o n g thcr Trang giang cua Huy Can la mot t h i e n n h i e n nhif
the nao?
- Do la mot thien nhien dep nhifiig buon (Phan tich va chiiCng m i n h qua bai thcf)
- Mot t h i e n n h i e n mang cam hiiag vu t r u (day la cai net r i e n g cua Huy Can qua bai tha)
- MQt t h i e n n h i e n chijfa dfiy tarn t r a n g cua n h a thcf (dac biet la sif cam nhan cai "khong")
- Thien n h i e n a'y boc 16 mot t i n h cam yeu nufdc t h a m k i n , mot t i n h yeu que hufcfng t h a m t h ^ m ciia tac gia
- Thien n h i e n vira c6 k i n h , viia hien dai, viTa gan gui quen thuoc vdi nhieu
buTc t r a n h da dang
3 Ban luan, danh gia v§ t h i e n n h i e n t r o n g bai thcf: mot sang tao dac sdc,
mot dong gop c6 y nghia cho Thcf mdi
1 P h a n tich h a i c a u thri m a a n h (chi) t h i c h nhat trong bai Trang giang
2 Noi s a u vofi vofi c u a Trang giang dvCdc tao n e n tv( nhi3[ng y e u td'
nao? Noi b u o n c u a t h i n h a n t r o n g thdi d a i c u c 6 y n g h i a g i ?
3 V i sao noi bai thcf vita m a n g y v i c6 dien, viia c6 sJc m a u h i p n d^i?
G 0 I Y L A M B A I
1 Co the chon p h i n t i c h h a i cku thcf ket hoac h a i cau t r o n g kho thiJ h a i
ciia bai tho
Trang 6Vidu:
Ndng xuong trai len
sdu chot vot; lieu ben c6 trai rong, Song ddi,
g xan
h hon S
a "son
g dai , trcf
3 Chi
i y : cha
VCfNG
1 Hu
y Ca
n (1919-2005 ) qu
6 y
vi trie
t hoc , nhie
u Cac
h mang , Hu
g buo
n vcf
i vcfi , cd
Trang 7Bai thot t a canh c h i l u ncfi mot dong song menh mong, d i u h i u , hoang v i n g
va qua do t h d 16 noi n i e m c6 dcfn ciia m i n h , cung c h i n h la noi buon song niii,
n6i buon dat nude sau k i n t r o n g long tac gia
Trdng giang la mot t r o n g nhOmg bai thcf hay n h a t cua Hu y Can trifdc Cdch
mang t h a n g Tam
II SUY N G H i
1 Cau de tif boc 16 cam xiic, bay to t a m t r a n g cua nha tha trUdc mot k h 6 n g
gian bao la cua bau t r d i N 6 i n i e m bang khuang (ng6 ngang, luyen tie'c, n h d thUcmg dan xen iSn nhau) c h i n h la cam xiic bao t r i i m toan bai tho Tuy n k m
ngoai van ban, nhuTng cau de tU da the h i e n y do nghe t h u a t va tu tifdng ciia
toan bai tho N 6 i n i e m bang khuang da noi d cau d e tix diXdc t r i i n k h a i t r o n g
inidc vu t r u rong Idn, n i e m khao k h a t g^n bo, hoa nhap vdi cuoc d6i, t i n h cam
doi vdi que hUOng, dat nixdc ciia Huy Can
3 Trdng giang la mot bai t h o c6 ve dep c6 dien Ve dep nay the h i e n d
nhieu phuong dien, tii de t a i (son thuy) den t e n goi (Trdng giang) Dac biet l a
a th§ tho (that ng6n) vdi each n g i t n h i p quen thuoc (4/3 hoac 2/2/3) va each
thiJc xay dimg h i n h a n h do'i lap {ndng xud'ng ~ trai len, thuyen ve - nUac Iqi, song ddi - trai rong, cai bao la, v6 cung cua vu t r y - cai be nho, hCiru h a n ciia
con ngudi) Cach thufc mieu t a nhtJng biic t r a n h t h i e n n h i e n cung m a n g a m
dieu Dudng t h i (chi mieu t a mot vai net don so ma ghi l a i h o n co't cua tao v4t)
N h i m g Trdng giang cung la mot bai t h o r a t gan gui, t h a n thuoc B a i t h o
hien dai t r o n g each cam n h a n sir vat t r o n g each suf dung t h i lieu, h i n h a n h
(cui, s6ng, nang, beo, cat, cay xanh, canh chim, ) Tat ca tao nen mot biitc
tranh gan gui, quen thuoc bdi no l i n vao n h i l i i g canh que song nude t r e n k h ^ p Viet Nam
gia V i t r o n g giai doan nay, n6i buon sau ciia Huy Can da hoa v a o n6i buon cua ngifdi dan no le b i m a t chu quyen Va v i yeu que huong, dat nifdc nen Huy
Can mdi c6 difoc nhCfng cam n h a n t i n h te ve h i n h a n h dat nifdc, que hifong cu the trong bai
5 Phan tich nhiifng dac sdc nghe thuat ciia bai tho, hoc s i n h chii y t h i t h o that ng6n mang y v i t h o Dudng t r a n g nghiem, c6 k i n h , each ngSt n h i p h a i hoa
tao sir can doi B a i t h o suf dung thii phap tirong p h a n d nhieu cau t h o , nghe
thuat doi c6 tac dung l a m noi bat cac h i n h a n h duoc mieu t a {ndng xud'ng
Trang 8-trdi lin, thuyin ve
- niCdc lai, s6ng
dai - trdi rdng, ), cun
c tif Idy diTcf
c sij
f dun
g nhie
u {diu hiu, chot
vot, la ap ph n u bie Nhie i tho o ba dieu ch hip n o song ) ta diep, song tha, diep
U trie
i da khoi da
5 ) i Thanh n Di$u) n (Xua tan" (Hoa g gia n v6 c khon i gia g thd m gia t ca n ducm la mo n co a ta ve tre t cii n di i nha , luo i tro i xUa c no i ngifd m gia - "Ca truyen vd
7 Tron
g hki tho Hoang Hoc Idu
quen thuoc , ga
n gu
i (hoan
g hon , song ) de
u no
i v
e qu
e hi/ong , n6
i buon
Tu
i a h m i can i "toi" a ca i ngoa n td tho cii i la n mifcf o md g ca Th i khon h cam n th c tin y Ca g ba a Hu g cun i cu f md c nhOfn ; thc n ducf u tinh u hi^ h ng ta can cung bie
a c6 cong du
a th o
mdri p hat
tri^n
d §n nghe thuat g va noi dun i ve a tr c6 gi ham p c u ta i nhie o dcf i ch de la 6ng . dinh cao
g g c6 t son thai Dudn ngat Ma t mang sic ba , o do va d h mong n c6 i Hieu u va , Tho mrdc men i sa g son rgng t n6 f Ngang , mp n Tu tiTOng h ddi trifi , Trd i buon t n6 6 Phu ra can d g mo a D m tranh song t cu tho o man o n6 1 BhCc - Bki Bai th thi r
i men
t ca menh mang
, hoan
g
150
Trang 9sa nhu i T i Q t bd bien sijf A m t h a n h cua sif song t h a t la yeu dt, chi la a m t h a n h tif xa vong l a i cua cho chieu van
- Khong gian cua Trang giang von bat ngat l a i con nhif dUcfc n d i rong r a v6
tan ve moi phia: ndng xuo'ng, t r d i len vdi mot do sau den chot vot K h o n g gian lai con t h e m m e n h mang h i u quanh hon vcJi cai thieu vang:
Menh mong khong mot chuyen do ngang Khong cdu gai chiit niem than mat
chodng ngop
la hinh anh cua chiec thuyen nho, n h d n h ciii kho, bong c h i m moi Ngoai ra,
canh v a t c6n mang mot su bo vo, hoang vdng va don dieu goi len bao n6i buon
cho con ngifdi C h i n h v i the ma nha thcf da ao Udc, mot udc mo b i n h d i va gian
di nhat: c6 mot chiec cau de no'i hai his, de c6 sir giao hoa, t h a n mat, a m ciing
- Cung CO the d i dang giai t h i c h dUcfc n6i long ciia nha t h o mang n8i sau van CO nay T r o n g cuoc song ngot ngat ciia che do thufc dan liic bay gior, nhuTng ngudi t h a n h nien t r i thuTc nhif Huy Can dang dijfng trude nhOfng con ducrng phai lifa chon T a m t r a n g cua ho c6 nhOfng bcf vo, lac long, mang dam kho'i
buon thucfng
- Tuy n h i e n , t r o n g ho luon chay bong mot t i n h yeu doi v d i que hi/ang, dfin tgc cho nen ho thudng mUdn nhChig h i n h anh khac de boc 16 t i n h cam do cua minh Huy Can cung vay, ong muan h i n h anh cua dong song hoang v ^ n g de gijti v^o do long yeu nufdc t h a m k i n Ong luon thay bo vd, buon ba mac du dang
bi?t, cau cuoi b^i t h o the hien ro t i n h cam do: "Khong khoi hoang hon cung
nhd nha"
I I N G H E T H U A T
- B^i thot mang dam phong each Dudng t h i , la mot bufc trSnh dep, buon qua each xay diftig he thong h i n h anh dac sdc
cac t\i Idy ho^n toan: diep diep, song song, Idp lap, dan dan tao nen s\i deu
' dan, l a m cho nSi buori t h e m m i e n man
- C^c tir: ndng xudng, trdi len, sau chot vot l a m cho n 6 i buon Ian toa va
khong gian difoc md rong
- Cac h i n h anh ttfong phan giila cai m e n h mong va*cai nh6 be l a m cho ngudi doc choang ngop t r o n g khong gian bao la vo cung cua vu t r u
Trang 10N MA
C TL
T
ChuCng mi nh
Day thon
Vi Da
la mpt tin
h y eu dofn phvfcmg ca
y d&ng
BA
I LA
M TH AM K HA
se khon
g HifOng,
nu
i NgU, chu
a Thie
n Mu Can
m sa
y da
m ta
m ho
n ba
o nh
a tho, trong
do c
6 Ha
i la: mo
i tin
h ye
u do
n phi/dng
, tham lang va cay di
i
Neu
d kh
o th
o thu
f n
ha
t, Ha
n ngud
i thon V
l, th
i d
h
ai kh
o th
i bu
t trCi
f tin
h, lang man Ngo
n ngi
J da
y a
o mong, difdn
d v
e
th on
V
i ti
e Tron
ve thon V
i Da, nhim
g lin
kh
at vpn
g hanh
t tha
t nhu mot gia'
c mong
Tiep theo nhOmg don
g ca
m xii
c d
k ho
tho dau, kh
o th
o th
d hai,
nha
tho
mieu t
a can
h son
g nUdc, gi
o may, tran
g x
d Hue Vd
a l
a buo
i bin
g sang Tron
g de
m tran
n de
p n
hung buon, nd
Gio theo loi gio,
may diCang may
Dong nUac buon thiu,
hoa bdp lay
Thuyen ai dau ben
song trdng
do
Co cha trdng ve
kip toi nay?
Gi6 va may van luon gin
bo vd
i nha
u nhung nha tho la
oi
di nh
u man
g nang mot nd
i buon Don
g Huon
g Gian
g vi
n dep , h
y nh
U ngdn
g troi
Nha tho da
cUc
ta ndi buo
" ndi bu6
-n c
6 do
n de
n hiu hat, nhun mem nhU m
at he'
t s
U song Be
n can
h
dong Huon
g Giang, nhUn
g rang ngo, ba
y don
g rung min
h v
i may, gid, d
i van
g het, tr
g vin
g giU
a khon
g gia
n men
h mang Ne
u tron
g kh
o tho
t hd
nha
n thu
c t
hi san
g kh
d tho thd hai nay, t
a khong the pha
u l
a h
u nCfa, can
n thUc Trud
g van
g ay, nh
a th
o nh
U
thoang thay, ha
y ch
i l
a mon
g mo
i bon
g ngud
i xua
t hien:
15
2
Trang 11Thuyen ai ddu ben song trdng do
Co cha trdng ve kip toi nay?
Cau thtJ vCra nhtr k h a n g d i n h vCra nhxi phu d i n h , vifa hoi \Ua n h d thuong v i
thi S I nhif n h i n thay con thuyen va bong ngUdi t r e n ben song Canh thifc ma
cijf n h u ao Song Huang da t r d t h a n h "song t r a n g " , thuyen t h a t da t r d t h a n h
"thuyen trSng" H a i cau t h o da boc 16 mot each k i n dao k h a t vong ve mot t i n h yeu say dSm, day ao mong cua nha tho, con ngUcfi dang phai doi mat vdi can benh h i e m ngheo H i n h anh t r a n g c6 r a t nhieu y nghia, t r a n g c6 the la c6 gai que hiTdng an h i e n ben ben song que, t r a n g cung c6 the la l i n h hon tac gia muon t r d ve t h o n V i Da de t i m t i n h yeu, t i m h a n h phuc Bon cau t h o d kho
hai CO nhip dieu khoan t h a i , nhe nhang nhung cung t h a m t h i a , khdc sau mot n6i buon chia l i , n 6 i buon ciia mot t i n h yeu don phuong cay dang, khong dugc
dap lai Doc tho, roi tudng tMng, hoa t h a n vao cam xiic ciia n h a tho, t o i cung
tham t h i a mot noi buon va cay dang
Xuong kho t h o thuf ba, t i n h yeu t h a t h i e t , t r a n t r d , day ao mong ciia t h i si vSn tiep tuc duoc giai bai nhiTng cang luc cang t r d nen cay dang, chua xot hon
Ma khdch dilang xa, khdch duang xa
Ao em trdng qud nhin khong ra
O day suang khoi md nhdn anh
Ai biet tinh ai c6 dam da
" E m " - ngifdi con gai que hirong hien len k h o n g phai bang h i n h h a i , voc dang ma trong mau ao t r f i n g - " t r a n g qua" H i n h anh c6 gai Hue chap chdn
trong gia'c mo ciia n h a t h o tao ra mot noi bang khuang, ngo ngan Phai chang
d noi t h i si diJng, strong k h o i cung t r d n g va mti m i t nen mau ao c6 gai cung nhir nhuom m^u siiOng k h o i nen t r a n g den k i ao NgiTdi mac ao t r a n g dumg giCfa dem t r a n g la mot h i n h anh k h o n g chi c6 mau ma n h u t h a m ca cam xiic
lam ngop ciia con ngUdi T h i si n h u choang ngop, sijfng sd, ngd n h u h a i ngudi
gap nhau n h u n g vfin xa nhau ngan trijng Bong dang ngudi con gai h i e n len qua doi t h a n mat, n h u n g cung qua mo h6, huyen ao H a i cau t h o cudi cat len
triu nang n 6 i xot xa, cay dang ciia mot t i n h yeu don phuong
H i n h bong ngUdi con gai que huong ngay cang xa dan, xa d i n r o i m a t hiit trong t a m mat, cd muon niu keo cung khong the:
O ddy sUang khoi ma nhdn anh
Ai biet tinh ai c6 ddm da?
"d day" la noi nao? C6 the la dem t r a n g t h o n V i k h i n h a t h o t r d ve, cung
cam thay h u t hang, choi voi trudc mot t i n h yeu don phUOng, huyen ao
Hai cau t h o ket l a i bai t h o vUa dua ra mot noi chdn cu the, vUa l a m ngudi doc thac mac ve mot h i n h anh mo h5: " a i " da xuat hien n a m Ian t r o n g bai tho, nhUng van k h o n g dem l a i dieu chac ch^n gi ve con ngudi ma tac gia nhac t d i Thoi t h i danh t u m i n h giCf lay mdi t i n h don phuong de k h a t vong con m a i Doc
Trang 12a thc
f Nguyin Gia Thie
u pha
i tCfn
g viet: "Ca
f mc
f nha
n an
h nhu
ngudi d
i dem
" (Cung odn ngam
i s
i ta
i ho
a Han Mac Tur
Vay day, ba
h ca
m sa
u lAng,
tham k
in
cua
ban than Han Mac TCf, ngi/d
i son
g eac
h na
y tre
i tim Ba
i thc
f l
a buf
c tranh dep bd
m thia cafti hufn
g nha
n vSn, ha
h anh
ban
g khuang, mc
f mong, lan
g mai)
1 Th eo a nh
(chi), Ddy thon Vi
Dg,
la mp
t ta
c ph am
?
2 Ph an ti ch mpt hin
h a nh
dSc SSLC
trong b
ai
3 An
h (chi ) ca
m nh an
d^idc
d ie
u g
i v
e ca
i
la tron
g thc
f H an
?
G0
I Y L AM B
h yeu, nhUn
cung nhm trong "tii
i nha
n luo
n kha
t vpng T
i kha
o kh
n the
Thuyen ai dau ben
song trang
do
Co cha trang ve
154
Trang 13kip toi nay?; Ao em trdng qua nhin khdng ra, C h i i y nhOmg m o i l i e n t i f d n g
duoc gcfi l e n tii nhuTng h i n h a n h d o
3 Qua b a i Bay thon Vt Da c6 t h e n h a n t h a y nhOtng cai l a ciia thcf H k n Mac Tii
- TrU6c h e t d o l a lo'i c h u y e n d o i r a t d o t n g o t cua m a c h t h o d 6 n g c a m x u c : dang n o i v e m i n h vucjn cu t h e t h o d t l a i trifli t u o n g h o a c a n h v a t , g i o n g t h a
dang v u i b S n g c h u y e n s a n g b u o n , d a n g n a o niJc r o i v a o t u y e t v p n g , d a n g c a n h thiTc chuyen s a n g c a n h mpng, S u c h u y e n d o i do d e m l a i n h i e u a n tifcrng b a t ngcr cho n g u d i doc
- H i n h a n h t h o c u n g chuTa d u n g m o t t r u d n g l i e n t u d n g r a t l a ciia H a n Mac
Tii: con t h u y e n t r e n b&'n song trang d a n g chd trdng ve; sUang khoi ma nhan
anh; do em trdng qua d e n n o i nhin khdng ra, D o l a nhuTng s a n g t a c doc d a o
- M o t c a i l a n f l a l a nhOfng cau h o i t u tii Ddy thon Vi Dq c6 b a k h o thcf t h i
bay t a m t r a n g NhuTng cau h o i n h i r v a y , ngUfifi doc d i d a n g b a t g a p t r o n g thcf Han M a c Tuf: " T r o n g k h o m v i v u dao d a t m a i - ' T i e n g l o n g a i noi? Sao i m d i ? "
(Ben len), " T o i v S n c o n d a y h a y or d a u - A i d e m t o i bo du'di trcfi sau?" {NhUng giot li) "TrcJi h e i ! N h d a i cho k h o i d o i ! - G i o t r a n g c6 sSn l a m sao a n ? " (Lang thang), n 6 c6 siJc gpti rait I d n , t a o duf a m dac b i e t c h o 15i thcf
ciia m d i t i n h dcfn phucfng a y , n h u n g v e c a n b a n , Ddy fhon Vi Dq h u 6 n g tdi cuoc
dcfi 16n r p n g hcfn D 6 l a t i n h y e u cuoc song, l a l o n g h a m song P h a i h i e u duac
d i l u n a y m d i vCfa t h a y dircfc y n g h i a k h a c h q u a n cua t h i p h a m viTa h i e u difcfc y
nghia n h a n v a n t d n g quAt v a cao cua b a i thcf Ddy thon Vi Dq n o i r i e n g v a
thcf cua H a n Mac Tijf n o c h u n g
Trang 142 B
a kh
dai mai ggi Ch
cugc song
da quay lung,
ngodnh mat.
Hin
tay Ma
u a
o trin
g \kn
ca va
o sUOn
g khoi "Nha
m tran
g ga
n gidn
g nhu tuyet vong D
g difng No
y th
e ch
o y thufc l
Da l
a mo
t die
n hin
h khon
g c
6 thiTc Rien
g d kho hai, vd
i ha
i ca
u tho: "Gi
-c buo
n thiu, ho
i a
o e
m tran
g qua, nha
n anh, kho
fl^S:
Ph an ti ch b
ai thc
f Day thon Vi
Da
G0 I
Y LA
M BA
I
I HA
N MAC TLf VA PHONG CACH
NGH
E THUA
-n tha
t l
a Nguyin Trong
h, Quan
g Bin
h Din
m ba
o d Sai Gon Na
m 1936, kh
i bie
t min
ve Qu
y Nho
156
Trang 15Tac pham chinh gom cac tap thcf: Gdi que (1936), Tha dien (1938), Xudn nhiiy, Thugng thanh khi, Cam chdu duyen va kich thot: Duyen ki ngo (1939),
Qudn tien hoi (1940)
Han Mac TiJf la ngUcri khdi xifdng ra triTdng tha loan, trucrng thcf dien Thcf ong CO mot dien mao het sure phiJc tap va day hi an, c6 sU dan xen, rang r i t ciia nhCng gi than thupc, thanh khiet, thieng lieng nhat, ca nhufng gi ma quai, cuong loan nhat Trong do, trang, hoa, nhac, hucfng chen l i n hon, mau, yeu,
ma Tuy nhien dSng sau the gidfi h i n h anh ghe rcfn do vSn hien ro mot con ngifcfi chufa chan long yeu cuoc song, mot t i n h yeu den dau ddn hudng ve cuoc ddi tran the
II HOAN C A N H RA D<^I CUA B A I THCf "DAY T H O N V I DA"
Day thon Vi Dq dUOc riit ra tii tap Tha dien Bai thof ra dcfi trong mot hoan
canh het sijfc dac biet Trong thcfi gian dai d So Dac dien B i n h D i n h , H a n Mac
Tut yeu t h a m Ho^ng T h i K i m Cue K h i ve Hue, Hoang Cue nghe t i n H a n Mac Tii bi benh ben gdri vao tang Han Mae Tuf t a m buu anh phong canh Hue va Idi
chuc sdm lanh benh Chinh dieu do da goi cam hilng cho H a n Mac Tiif sang tac
bai tho nay
III NOI D U N G - N G H E T H U A T - GIA T R I
1 N p i d u n g :
a Biifc tranh phong canh dep nhitng dUafm buon cua xt( Hue
Bufc tranh duoc hien len qua Icfi mc;i goi, trong do ham chufa sif trach moc
ma than thiet:
Sao anh khong ve dial thon VI?
Chi qua va net khac hoa nhe nhang, duyen dang, toan bo biic t r a n h phong
canh xuf Hue hien len day sufc song "Ndng hang cau, ndng niai len" vdi nhufng khu vUcm xanh mudft "nhu ngoc", "vai gio", "vai may", va dac biet la vdi dong
song Huong em d i m , tho mong tran ngap anh trang Do la mot bufc t r a n h phong canh rat Hue, rat dac trUng ciia nha vifcfn xu" Hue Tat ca chi la canh trong hoi tudng ciia nha tho nhung ngucfi doc eo cam giac n h u dang d i giOfa khu vudn xanh mat, day sufc song Sir xuat hien ciia con ngirdi cang l a m cho canh vat them than s^e Con ngudi an hien sau tang la true that k i n dao, tat diing vdi ban t i n h ciia ngirdi Hue, cang lam cho biJc t r a n h dam da chat Hue
Canh dep va tho mong, nhimg lay Idt buon trong cam giac chia lia: "Gio theo loi gio, may dudng may" Dong song chufng kicn canh chia lia do nen cung
"buon thiu" Neu n h u d tren ta noi canh mang ve dep rat Hue' t h i of day, ta
cung tha'y net buon ciia canh cung rat dac trimg ciia xiir Hue
6 Tdm trqmg cua nha tha
Tir nhufng k i niem ve Hue, nha tho da khdc hoa nen bufc t r a n h tuyet dep ve canh vat va con ngirdi xuf Hue NhUng d^ng sau bufc tranh phong canh do la
noi bu6a, n8i c6 don cua mot con ngifcfi tha thiet you dcfi, yeu thien nhien, yeu
Trang 16cupc song d
a di§'
t trong hoa
n canh o'm dau ben
h ta
t
Nh
a th
o mifon
cau
chuy|n
tinh don phuon
g cii
a minh
de ki
n da
o gdr
i g^
n tinh yeu xur sd Ta
oi rkng, dii c6
d no
i da
u th
i ta
m long nha tho vin huftSng v
n cp
i
2 Ng h$
thuiLt
- Bu
t phap g
oi ta, ngon ngiJ tin
h te, gia
u lien tifdng
- Hinh anh g
pi ca
m, bie
u hien n6i u
bu6n,
tien
g long thi
et th
e mong m
o
3 Gi
a tr i:
Canh v
at tron
g b^
i th
o da
m da m
c, th
e hien tin
a thie
t cii
a ta
c gia Cung v
di nhuTn
g ba
i th
o ha
TO da gop pha
n th
e hien gia t
ri cii
a phon
g
trko
m ba muo
i, da
y nhan
h qu
a trin
h hien d
W:
Gi
a tr
i b
ai Day thon Vi
Dq
H an M Sc Tijf
I NO
I DU
NG
1 Ca nh t ho
n
vi
Thon V
l hien len or dau b
ai th
o vd
i hinh anh tifo
h c
6 an
h nang ban m
ai tron
g lanh, c
6 ma
u xanh
nhu nggc
tu
oi to
t, tr
u ph
u cii
a ca
y col Diem vao biirc tran
h th
a mong
ay la
g dang con ngu6i vd
i khuo
n ma
t chO
f dien ciia ngif
di thie
u nQ
d thon V
i co
n c
6 hinh anh trcti, ma
y, song nUdfc
Canh t
ri ha
e de
p huye
n a
o cii
a trin
g, gio, ma
y tr
&i
Don
o no
i buon x
a v^
ng Canh v
at th
i tinh lan
g ch
i c
6 ho
Da
c
bi
pt la hin
h an
h cu
a be
n song trang Hinh anh
ao bcr
i canh dep v
a lang man qua lam cho d
at trcf
i nh
U ch
g linh, mc
f ao
Ve dep tho
n
Vi th
o mong, em dem nhung dup
m buon Mo
t no
U sc
r na
y dong thcfi cung l
a
n8
i
buon tam trang ngu
di dang
2 Ta
m st
f c iia H an M ac Tijf
Kh
i H^
n Ma
c T
\jf sang tac b
ai th
o na
y th
i ta
c gia dan
g la ngu
d ngay vin
h bi
et cup
c dcJi Do d
6, tron
g on
g mang m
ot n6
i buon do dupc th
e hien qua lan
g kinh k
hi on
g nhin can
h va
t
Han
mac Tijf nhin gio
va
ma
y nhun
g chiing khong d
i lien nha
i mo
t dang, ma
y
di mo
t ng
a
Gio may
d da
y khon
g theo
n m
a
theo quy lua
t cii
a ta
m tran
g: Gio
theo loi gio, may
t V
a
dong nUdc th
o mpng cun
g mang m
Trang 17Di sau vao bai thcf, ta b ^ t gap mot h i n h anh ciia mot ngifdi vdfi t a ao t r i n g
tinh khoi H i n h anh gai sU xa xoi, mcr ao n h u mot giac ma nhat nhoa Co le v i
the nha t h o da k e t thiic bai thcf hkng mot cau hoi: "Ai biet tinh ai c6 ddm
da?" Cau hoi menh mang the hien sU c6 dcfn, trong vang trong t a m hon ciia
nha tha Cang nghi den hanh phiic bao nhieu, t a m hon ciia nha t h d cang quan dau bay nhieu D i l u do boc 16 t i n h yeu thuomg, viTa khat khao duoc yeu thuong
chiJa d l y v6 vpng trong t a m siX cua t h i s i hp H a n
Den vdi bai thcf Day thon Vi Da ngUdi doc se cam nhan ducfc nguon sang
tam hon chieu r p i phia sau buTc t r a n h phong canh: N 6 i buon c6 dcfn cua con
ngi/cfi khong may min gap phai canh ngo bat hanh, hiem ngheo nhiftig t h a
thiet yeu ddi, yeu thien nhien, yeu cai dep, yeu sU song
Chu V a n Son cho rang: Ddy thon Vi Da Ik Ibi to t i n h vdi cuoc ddi cua mot
tinh yeu tuyet vpng Ben dudi m 6 i hang chuT tucfi sang ciia b ^ i thcf la ca mgt khoi u hoai
II NGHE T H U A T
Ca bai thcf la ba buTc t r a n h c6 cdnh, c6 ngucfi BuTc t r a n h nao cung vCra thuc,
vira mcf Bkng bien phap nhan hoa, diep tir, nha thcf da c6 dong ve ngudi, v l
canh, ve n6i nhd, n6i hoai vong, mong lung
Vdi nhiJng cau hoi t u tiT "Co chd trdng ve kip toi nay?", "Ai biet tinh ai c6 dam dd?" cung n h u h i n h a n h sang tao ve ben s6ng trang, con thuyen chor day
trSng cung nhufng k h a nang t6'i UU cua nhip dieu da gop phan boc 16 nhiJng tam sir sau k i n trong c5i long cua H a n Mac Tijf T h i nhan dang mang trong
long mot noi u hoai, mpt t i n h yeu tuyet vong, nhiing mong ao vdi nhCmg mor
tifdng va SU hoai nghi
PhAN 1 7'
NGUYIN BINH
P h a t b l e u c a m n g h i ve b a i thcf TiiOng tU c u a N g u y i n B i n h
Thon Dodi ngSi nha thon Dong
Cau t h a nhU con gio heo may r a i dong, tuy c6 bang khuang nhung chua c6
gi la cu the ca M o t n6i nhd mcf h6 kieu " H o m nay trdi nhe len cao - T o i buon
khong hieu v i sao t o i buon" ciia Xuan D i ^ u , chi khac d ch6: no bat ngat dong que Khong phii, t i , nhU ca dao, bai thcf bat dau bkng chinh cai m a nha t h d
chat CO d trong long r o i goi no t h k n h ten: n6i nhd Nhung v i sao khong n o i :
anh nhd?
Tinh chat Udc le k h i noi ve dia danh la ciia ca dao (Ldm trai cho dang nen
trai - Xudng Dong Dong tinh, sang Dodi Dodi yeu) NhUng ca dao k h i noi den
nhd thuang thudng dung den cac loai chat lieu ddi thudng h6 t r a : t a m do,
Trang 18chiec khan, ngp
n den, thuyen, ben
g cii
a no
i nh
d nhung la
y mo
t
ma la h
ai v
a tu
y h
ai la
i l
a mot Ha
i ha
i hb
bang nhufng so
Ha
i ca
u kha
i nghe Ma
ai ca
u x
i xoa:
Gio
miCa
la chuyen cua
Th
i ra trd
n ben
h muo
n thud tCr
kh
i kha
i
thie
n la
p di
a de
n nay Mo
t y nghia
tha
rong
pham
trii, no dan chii hoa, binh dang hoa cSn benh tifcfng tif Ta
o r
a dM
c mo
t th
e
lien min
h nhi
T the, ba
i iha
da nhap
de mo
t eac
h y nhi, c6 duyen, gg
i duo
c si
f
thon
g cam
Tif do, b
a kh
o th
o k
e tie
p chin
h l
a si
r pha
t trie
n, m
d rgn
g kh
e lie
n ke
t ta
i tin
h T
a nh
u tha'
y mo
t khun
n le
n vd
i nhOfn
g co
t keo, qu
a giang, du
h ha
y bup
c them mot nii
d va
o tr
i kho
u tha
n ket Hinh thiirc thii
r nha
t l
a SLT lap la
d tho
r h
ai cii
a si
r lie
n ke
t chin
mot lang
- Ca sao ben
dy chdng sang ben
p da
u th
ai than
h kh
o bo
n (Tuang tit thdc
may dem roi) Rien
g kh
o
ket la
i
"niem" vd
i kh6' dau, thuan
g nh
d vd
i ra
t nhil
u nhOfn
g thon
Doai tho
n
Dong, vd
i nha em nha anh, nhufn
g ca
u vd
i tra
i triu tha
t bo
i ro
i tam
can!
Bay gid d
i va
o y chin
h cii
a ba
i th
a vd
i cha
t th
a ha
i gipng: tr
Di trach moc tron
g nh
d nhung, ngird
i t
a
ti
m ra nhOfng ca
i cd Nhufn
t v
6 tin
h, trac
ho
xiTa: "HOf
u
duyen thie
n
li nang tuang ngo", ha
y ma
d day, giOf
la
i mo
t lang
n li"
? Kh
on
g nhOfn
g
trac
h mo
c ma con nhiT chi chiet, da
y nghien:
Bdo r
&ng each tra do
ngang
Khong sang
la chdng ditang sang
da ddnh
Nhung day cdch mot
dau dinh
Co xa xdi mdy
md tinh
xa xdi
1 60
Trang 19Diing la d day, Nguyen B i n h da dung luc bat dieu noi c h i J k h o n g phai luc
n6i niera sau k i n rngt each hon nhien Giong dieu eo t i n h ehat p h a n t r i n eung
nhkm vac cai dieh aiy NhOfng tijf lap n h u tCf sang, tix xa xoi eo mot t r o n g a m y
luan: n g U d i t a the k i a eon m i n h the no l a i eo gi n h u oan uTe l a m t a n g len cai
Tat ca d i u dat t r e n cai n§n gia tudng ma tieng dong vong k h o n g cot de ai
nghe, chi m i n h n o i m i n h nghe, nghe t r o n g s U le bong, eo dcfn ma t r d nen t h a
thiet, nao long:
Ngdy qua, ngdy Iqi qua ngay
La xanh nhugm da thdnh cay la vdng
ngi/di da so sanh d s U hoan t a t hay k h d i dau mot qua t r i n h bien doi, ma cai
chinh la t a m t r a n g hoa t h i e n n h i e n , chu quan hoa k h a c h quan tao nen mot
dong cam giCifa tao vat v d i con ngirdi T r o n g s i i dong cam ay, mot chuSi t h d i
gian v6 vong da dien ra, ng^y no noi ngay k i a "Sau dong cang lac cang day"
cau tha khac c6 m o t i p tuang duong:
Thu sang, roi lai thu sang Cue bao tan nd thu vdng bao red
(Dong du le)
Den day t h i giong t h a thuang m i n h m d i nuTc n d trao dang: "Tirang tiX thiJc
Khue: "Cau t h a n g h i d^n do k h o n g viet - V i e t dua a i , ai biet ma dua" Cung
hun hut xa xoi mot dai t r o n g each t r d , chi c6 khac mot la t i n h yeu, mot l a t i n h ban ma t h o i t i n h ban nay ke m a t ngudi con, dieu aiy t h i con c6 l i , n h i m g
vdi t i n h yeu, no t h a t p h i l i :
Bao gia ben mai gap do Hoa khue cdc biiam giang ho gap nhau?
Cau t h a h a m nghla m i a m a i d s\X doi lap mgt la "hoa khue cac" v d i m p t l a
"budm giang ho"
Trang 20g con
g l
a fl
ch6 ngUcfi th
i do
n da
p ba
c cau Tho
a e
m nha anh, tho
n Doa
i thon Dong dii het, gion
n nhifti
g c
6 da
u tro
n biet:
Thon Dodi thi nha
thon Dong
Cau thon Doai nha
gidu khong thon ndo?
Ha
i ca
u k
et ch
i l
a m
ot khoan
g tron
g
"tho
n nang
"
la xong, nhUn
g
nhif th
e t
hi y tuT
16 ra het Nga
y nhu n
oi
"th6
n da
o hcfn, nhUn
h b
ai Ti/amg tii c
ua N gu yd
n Bi nh
Tuang tU nguyen
nghia tieng Han la nhd nhau, da
y l
a mo
t tam t
ra
ng
pho
bien trong tin
h yeu D
t nhie
u nha thcf kha
c kh
i vie
t v
e tin
h ye
u d
a co
i trang
rang pho bien cua m
pi luT
a ye
u nhau:
- Xa anh noi
nha Idm sao
Chan diing
to kien long chao
gio cdnh
(Ly Phi/ang Lien)
- Anh bdng nha
em nhu dong ve
nha ret
(Che Lan Vien)
- Long
em nha den anh
Cd trong
ma con thiic
d trong tin
h nhd hin
h, an
h nhd anh
- An
h nhd
em, an
h nhd
hi kh
i on
g viet: "Ye
u l
a che
t
o r trong long mot it
", th
" len la
chet d
o thif
c ra cung l
a m
ot bie
n th
6 cii
a tran
o s
d trong tin
h ye
u m
a tho
i
Tuy nhie
n, tron
g th
h ca
m nhd nhung dcfn phUcfng Si
ai thc
f cii
a Nguyin Bin
m trang pho bien k
a muf
c bin
h thUcfng, ne
h moc Tron
g ba
i thc
f cii
a min
h te' trong viec dii
n ta cac sd
c tha
i tin
h ca
m tro
g la
i a
noi nh
d nhung, c
m trang het suf
Trang 21yeu, de t o n t a i , t i n h cam ttfcfng t u luon luon van dong V a n dong cung c h i n h \k
tarn t r a n g ban khoan, hcfn d6i K h i vSn k h o n g n h a n duoc t i n hieu t r a 16i, chu the trOr t i n h chuyen sang hcjn t r a c h , t h d t h a n Cuoi cung la nhCfng Udc vong mcf
ho ve mot t i n h yeu difcfc den ddp N g h i a la, ngay ca k h i h i dat n h a t , nhOng
cap t i n h n h a n van t i n vao ph6p mau cua t i n h yeu N g u y i n B i n h t r o n g Tuang
tu cung the
Trong bai thcf Tuang tu, n h a n vat ngUcfi con t r a i k h i k h o n g dugc dap utag
tinh cam yeu thiiang, to y h 6 n doi, t r a c h moc ngUcfi con gai D i l u nay vira c6 11 lai vifa khong c6 l i K h o n g c6 l i v i chang t r a i k h o n g c6 ccr sot nao de doi h o i
ngudi con gai dap uTng t i n h cam cua m i n h , neu c6 t a k h o n g t i m thay is anh sU
dong cam yeu thucfng Va nOfa, cung k h o n g c6 cO sd nao cho biet ngUdi con gai
da nhan lc(i yeu chang t r a i K h i chua c6 t i n h yeu thiTc sU, ngiTdi con gai l a m sac CO t h i chu dong h o i h a n , dap iJng t i n h cam ngifdi con t r a i difdc T h a m chi ngay ca k h i da yeu nhau, t i n h cam va each doi xuT cua ngUcfi con gai cung khong hoan toan giong vdi ngir6i con t r a i T r o n g t i n h yeu, ngifcji con gai thirdng chi bay to nhe nhang, k i n dao chuf k h o n g cuong n h i e t v6 vap n h u ngifdi ban khac gidi N h a thcf N g u y i n Duy da tCftig so sanh sif khac nhau t r o n g t i n h
cam yeu duong cua hai giai nhir the nay t r o n g bai Bdu trai vuong:
Mat trai la trai tim anh Mat trang vdnh vanh Id tinh cua em
O mot goc do khac, sU t r a c h moc, d6i hcfn ciia ngiTcfi con t r a i t r o n g Tuang
tu, l a i hoan toan c6 l i T r o n g t i n h yeu, ngUdi con t r a i thuorng c6 nhOfng doi hoi ,
yeu sach cuong nhiet, m a n h me han ngiT&i ban gai ciia m i n h Hoac cung c6 the, k h i to r a "yeu t h e " hcfn t r o n g t i n h yeu, ngUcfi con t r a i p h a i "chiJng m i n h " bang sii nong n h i e t cua m i n h Va v i the anh ta p h a i t r a c h moc hcfn dSi T r o n g tinh yeu, " h a n h dong" nay doi k h i cung la each bay to ro rang, triTc tiep t i n h cam yeu thifcfng
Trong each hky to t i n h cam yeu thucfng, so vdi Xuan Dieu, " n h a thcf m d i nhat t r o n g cac nha thcf m d i " , Nguyen B i n h t r o n g Tuang tU dam mau she "chan que" Ca bai thcf Tuang tu la mot sU van dong d i i n bien qua cac t r a n g t h a i
tinh cam phuTc tap ma t i n h te ciia tac gia A m dieu luc bat t r o n g bai thcf tiT dau d§n cuoi luoh giiJ dUOc n h i p dieu cham chap, bu5n buon r a t phii hop v d i t i n h cam yeu diTcfng ciia mot chang t r a i t h o n que Cach ngat n h i p cau thcf luc bat vin luon giif difcfc net t r u y e n thong: cau thcf chii yeu difcfc ngat theo n h i p 2/2/2, chiif khong hoan toan b i pha vd nhiT quan diem cua tac gia bien soan sach giao vien, k h i cho rSng no ng^t n h i p 3/3 C h i n g h a n cau thtf: "Ngay qua/ngay lai/qua ngay - La xanh/nhuom da t h k n h cay/la vang" Day la cau t h a dien t a thdi gian va tarn t r a n g t i n h yeu t h a t t i n h te cua NguySn B i n h Ngay ca k h i nhir khong con giuf dugc sU b i n h t i n h , ngUdi con t r a i t i i horn doi, ban k h o a n chuyen sang t a m t r a n g t h d t h a n , lo lang, n h i p thcf van giiJ diTdc ve deu deu binh t h a n Cuoc ddi con ngudi ngfin ngiii, t h d i gian chang dcfi chd a i , t i n h yeu
Trang 22lai chin
g d
S dang Khon
g nh
u Xua
n Dieu, k
hi xa
c din
h tin
i ngd
n ngui, v
-m, e
m cf
i tin
h no
n d
a gi^
roi"), tron
g Tuang tii,
NguySn Bin
o tat
Ngay c
a kh
i d
a tha
m thia n8i phie
n muo
n v
i
doi ch6, kh
i dan
g lon
g pha
i tha
n thd, chan
g tra
i vS
n nh
e nhang, thun
i qu
a nga
y La xanh nhupm
da than
di gia
n tr
oi
di vu
n vut Co
n kh
da than
h ca
y l
a vang"
, ta thay thcri gia
n tr
m tran
g so
t ruot, l
u sic Tron
g ca
u thc
r tre
n, Nguy§
n Bin
i gia
n "da"
, on
g viet: "
La xanh nhuom
Vie
t nh
U the, nh
di gia
n dua
c
chiem nghi§m
tCr be
n trong, nghi
a l
a c
6 c
a th
-g th
n ra, hoa
c dan
g di
o ti
c
dong cua ngoa
i canh Mii
a thu
da l^
i do, Nguyin Bin
t th
di gian Sa
c ma
u th
u tin
h t
e hcf
n nuTa: pha
i chan
g khon
g ch
i th
a th
o md
i Vie
t Nam giai doa
n Vie
n, Ha
i me"
, da
c bie
t nhu Xuan Dieu
h, ngiip
c la
i, ra
t c
6 dien, truye
n thong, nhijfn
g gieng nudc, ao
long,
san dinh, nhUng chang
trai, c6 gdi tinh cam mgc
mac, chdn thanh tha
thiet vd
quyen ru.
Ben canh Anh Tho, Doa
n Va
n CCr, Ban
c tranh lang qu
e Vie
t Nam
n kh
g can
h
quan thie
n nhie
n que
n thupc, da
n da
Tuang tU
la mot tron
g so' nhOfn
Nguyin Bin
h m d
dau bai th
h, mp
c mac:
Thon Dodi ngoi nhd
thon Bong
Mot ngUdi chin nhd
mUdi mong mot ngUdi
Ngay tii
h
ai ca
u th
o m d
u ho
a quyp
n trong tirtig ne
t dan
g thie
n nhien, can
h vat, da
Chii th
e no
i nhd, nh
a thd bong gio r^ng, t
thon Dodi, nkng,
doi tUdn
g cu
a n5
i nhd, khon
Trang 23Dong T h o n D o a i , t h o n D o n g , nhOmg cAi t e n h e t d o i q u e n t h u 6 c v<Ji b a t cur c h §
nao n a y nor mo'i d u y e n que, l a of do x u a t h i e n c a n h que q u e n t h u o c NhOfng thon, l a n g , b e n do, con s o n g , d a u d i n h , b i f d m , h o a , g i a n g i a u , h a n g cau, c6 mat t r o n g k h d p m o i n a i cua tUcfng t i t N o i thcf N g u y e n B i n h d a m dac chfi't chan que c h i n h l a n h u t h e
N e t dac sac n g h e t h u a t cua N g u y e n B i n h t r o n g b a i thcf Tuang tu duoc t h e
hi§n t r u d c t i e n d t a i n a n g suf d u n g n h u a n n h u y e n t h g t h o luc b a t , m o t t h e thcf
truyen t h o n g l a u d d i cua d a n tpc V i ? t Tuang ta gio'ng nhiT m o t b a i ca dao d a i
vdi l o i t i , p h u , hiifng, n h u a n n h u y e n v a h o a n c h i n h C h a t d a n g i a n t r o n g b a i thcf cua N g u y i n B i n h t h e h i $ n t r o n g 16'i bo' cue, l o i l i e n tiXcfng, each d u n g d i a danh v a n g o n nguf g a n n h u t h a m d a m t r o n g ca b a i thcf V e each bo cue, t o chufc Icfi thcf, N g u y e n B i n h bao gicf c u n g gSn h i n h a n h con n g U d i vdri m o i trUcfng, thien n h i e n t h a n t h u o c ncfi l a n g que: t h o n l a n g , d u 6 n g x a , d a u d i n h , b e n d o , vucfn rau, D e l a m n o i b a t s i c t h d i t u a n g t U , o n g bao g i d c u n g eo t i n h c h i a tach h a i d o i tUOng c a i t o i t r U t i n h v a n h a n v a t t r U t i n h , e m v a a n h , ve h a i d a u cau t h o de t a o k h o a n g each: " M o t ngUcfi m o t ngUcfi", " T h o n Doai t h o n D o n g " ,
"thon lang" N h i J n g h i n h a n h cap d o i c u n g ducfc k h a i t h a c n h u m o t h e t h o n g
so s d n h , l i e n t u d n g dSc d u n g : t h o n D o a i / t h o n D o n g , t o i / n a n g , n h a a n h / n h a e m , cau t h o n D o a i / g i a u t h o n D o n g , hoa k h u e cac/budfm g i a n g ho,
Ve n g o n ngijf, n h a thcf thucfng x u y e n k h a i t h a c c h a t l i e u d a n g i a n , c h a n que, tiT
dia d a n h : thon Doai, thon Dong, den t h a n h ngOr: chin nha, milai mong, ca nhCfng
s6' t\i mot, chin, mitai, v o n l a each n o i q u e n thuoc t r o n g d a n g i a n "Tuang tU \k
mot k h i i c ca d a n g i a n c6 s u t u o n g i l n g ve y ve Icfi, m a c h thcf m d r a v a k e t t h i i c vita mang t a r n t r a n g ca n h a n l a i m a n g t i n h c a m v a t a m l i c o n g d o n g ciia l a n g que trong s i n h h o a t dcfi thucfng", d i i n g n h u n h a n x e t cua G i a o sU l i a M i n h DUc
den cuoi b a i thcf, tac g i a l u o n sijf d u n g cac cap d o i t h e h i e n k h a t vong n a y C6
the l i e t k e d d a y cac cap d o i n h u t h e d t i t n g k h o t h o : t h o n D o ^ i - t h o n D o n g (cau 1), m o t ngUcfi - m o t ngUdi (cau 2), gi6 mUa ciia t r d i - tUcfng t U ciia ngUdi (cau 2 v a 3), t h o n - l a n g (cau 5), l a x a n h - l a v a n g (cau 8), a i - a i (cau 14), b e n
- do (cau 15), h o a k h u e cac - b u d m g i a n g h6 (cau 16), n h a e m - n h a a n h , g i a n
giau - h a n g cau (cfiu 17, 18), cau t h o n D o a i - g i a u t h o n D o n g (cau 20) C h i n h
nhijtng cap d o i co y n a y d a gop ph4n d i e luc vao v i e c d i e n t a t a m t r a n g tUcfng t U ,
noi l o n g B a i thcf d a t h e h i e n p h o n g each n g h e t h u a t ca t i n h v a s a n g t a o cua nha t h o N g u y e n B i n h - m o t t r o n g b a " d i n h cao T h o m d i " ( C h u V a n Scfn)
G 0 I Y L A M B A I
D a l a t h i s i cua y e u thucfng, n g o a i d d i N g u y e n B i n h h ^ n p h a i n h i e u l i n tuong t u m d i d i i n g N h U n g I a n n a y , "tUcfng t U " t r d t h a n h m p t t h i p h § m dpc
Trang 24i ho
a m
a gia
n di , mo
m di
i "tii
" cu
a Th
a mdi C
i trv
J t in
h tron
g gi
d phii
t ay :
Thon Doai ngSi nha
thon Dong
Mot ngi/cfi chin nha
miCai niong mot ngiCai
Mifcm thon lang de ain minh trong do
tiC, chieu
cua Xuan Dieu
e d
e trac
h eiJ , hoa
di khon
g tha
y ngUd
i thuong" ) NguyS
de so vdi "ben
y nhien , "ca
o nghen
h ngan
g hon , h
o ga
o ma
n
hon nhieu
Ng uy in Binh cd so sanh nhu vay cung chi v
m c
d m^
trach hdn cho kheo: V
g c6
n
con cd de xa mat eac
h lon
g duo
c nUa Lo
i cha
p nhan , vi
n thuon
g yeu Va , qua
u v
6 l i; ha
Bao gia ben mdi
gdp do?
Hoa khuS cdc, budm
giang ho gap nhaii?
Day la hai ca
Trang 25anh s a n g cua " d e n d i e n " chur k h o n g p h a i l a " n e n sap" ChiTa k e d e n c h u y e n ao
chil k h o n g p h a i t h u a n le xUa n a y !
N h u t i g , d u sao, sii " v 6 l i " v i n dixoc c h a p n h a n v i n a m t r o n g t o a n bo h e
thong " l i l e " cua k e t u o n g t u suot c h i e u doc ciia b a i t h o V i "tUcfng t u " m a , v d i tarn t r a n g " b o i h o i " l a l u n g n e n mdti t h e ! N a o a i t r a c h cuf g i nhufng k e t J O n g t i f
hoa t h o n l a n g b e n viJng xifa n a y : " H a i t h o n c h u n g l a i m o t l a n g " T a t c a deu d a
CO, t r a u cau d a s S n , c o n chef g i niira, n h i ? T i n h y e u a d a y g a n l i e n v d i k h a o
khat h a n h p h i i c , v d i h o n n h a n d o i I d a , r a t g a n v d i t i n h t r o n g c a dao xUa
3 Ve d e p c h a n que t r o n g h i n h thufc n g h ^ t h u ^ t
bat d a n toe c u n g nhOmg h i n h a n h q u e n t h u o c , b i e n p h a p so s a n h t r u y e n t h o n g ,
xak con c a d each k e t cau "c6 h a u " n a y nufa d p h a n cuoi ciia b a i thcf:
Nha em c6 mot gian gidu, Nha anh c6 mot hang cau lien phong
Thon Boat thi nha thon Bong, Cau thon Boat nha gidu khong thon nao?
- H a n g l o a t nhOfng "cap d o i " x u a t h i e n n g a y tiT d a u b a i t h o , d e n d o a n cuoi
nay, l a p l a i v d i m o t m d e d a m dae h o n : thon Bodi - thon Bong, nha em - nha
anh, gian gidu - hang cau
- L o i n o i b o n g gio n h U n g r a t t i n h t e , n e n c u n g k h a r o r a n g , m a c h lac Tucfng t u , h d n t r a c h , Udc mong de t o t i n h C a c budc t u a n t y n h a v a y t a c u n g
thifcfng hit gap t r o n g m o t so' b a i c a dao t o t i n h (Anh lam tha mgc Thanh Hoa,
Bern qua tat nUac dau dinh ) N g u y i n B i n h s a n g t a o h o n , i n d a u a n h i e n d a i
hcfn, n h i f t i g n e t d e p " c h a n que", h o n que v a n vUOng v a n t r o n g h o n v i a cua b a i
thcj T r o n g k h i k h o n g i t t h i si c u n g t h d i , d i i i t n h i e u v I n i n d a u a n ciia m o t so nha t h o T a y p h u o n g , t h i N g u y i n B i n h v S n t h i i y c h u n g v d i thcf d a n g i a n t r u y e n thong Vfin h i e n d a i k h i " t h o n d a n " N g u y e n B i n h c6 " g i a n d i u v d i k i n h t h a n h "
doi b a I a n , s o n g cot each t h o ciia o n g , v a n "giijf c h a n que", t h a t d u y e n d a n g v a hap d a n
- L a y k h o n g g i a n que l a m k h o n g g i a n t o t i n h , c a n h sac r a t g a n g u i v d i
nhCmg m i e n que Bac Bo, con do, h a n g cau, m a i d i n h , b e n mrde B a i t h o p h a n g
phat k h o n g g i a n v i f a l a n g m a n , vCra b i n h d i , q u e n t h u o c
- H o n que c o n diTOc t h § h i e n d h a u h e t m o i y e u t o ciia b a i thcf, k e c a n g o n
tif, thvJ n g o n t i f moc m a c , k h i e m n h u d n g , k i n dao, h i n h a n h d e n g i o n g d i e u truT
t i n h v i f a k e 16, t h a n t r a c h , vCfa g i a i b a y t h a t h i e t
1 6 7
I
Trang 26m la
c quan , ti
khong;
168
Trang 271 Burc t r a n h t h i e n n h i e n vao bu6i c h i l u t r e n mot quang difdng r i m g difgc
cham pha vai net dan so theo but phap Ducfng t h i Canh chim moi met sau mot ngay k i e m moi, t i m ve to nghi ngoi, mot chom may (nguyen van: c6 v a n -
chieu bang chat lieu t h o quen thuQc: " C h i m hom t h o i thot ve r i m g " (Truyen
-Ba Huy$n T h a n h Quan) H i n h anh (c6 van) mang voc dang t h a L i -Bach ddi DiTcfng: "Chiing dieu cao p h i t a n - Co van doc khur n h a n " (Dan c h i m bay d i het
- Chom may le loi t r o i n h a n nha - Doc toa K i n h D i n h Son) C h i v a i net chua thoang, cham pha do day, cac t h i si xua ta canh, cot g h i ducfc cai hon cua
canh Bai Chieu toi cua Ho C h i M i n h cung chi cham pha thua thoang h a i h i n h
anh (canh c h i m bay, chom may le) dii goi ra cai hon ciia bufc t r a n h phong canh
ma NgiTcfi cam n h a n t r e n dUcfng b i luu day k h d cUc
2, Biic tranh thien nhien buoi chieu t h a t thoang nhe, dep va man mac buon Ngoai canh ay b^t nguon tix t a m t r a n g nha tho, ngtfcfi t u ICf thuf T a m
canh hoa hop vdi ngoai canh t h a t t i n h te, tU n h i e n Ca ngon nguf nghe thuat
va cam huCng deu dam da mau s^c c6 dien, mot k h i a canh dac sac t r o n g phong
each nghe thuat va hon t h o truf t i n h Ho C h i M i n h : luon b i n h t i n h , ung dung,
md rong t i n h cam yeu t h i e n n h i e n , thudng thiJc canh t h i e n n h i e n
2 Bern toi buong xudng, song t h o l a i bat sang len h i n h anh sinh boat ciia
con ngucfi: mot c6 gai lao dong or xom m i i ben lo t h a n h rUc hong S i n h boat, sU song cua con ngudi, ngon lijfa song noi bat len, toa am t r d n buTc t r a n h t h o , xua tan cai l a n h , cai v^ng lang, c6 don ciia van v ^ t cung nhif long ngUdi noi riftig nui liic chieu ve
H i n h tuong va cam hijfng t r o n g Nhdt ki trong tu noi r i e n g , nhieu bai t h o
khac noi chung ciia Bac Ho thirdng lu6n luon v a n dong, hifdng v l sir song,
hudng ra anh sang, t\i t h i e n n h i e n t r d l a i vdfi con ngudi, tii bong t 6 l v a n bimg
len anh sang Di§u nay b^t nguon tif mot the gidri quan duy vat bien chuTng, mot l i tifdng va mot n h a n sinh quan each mang Tho truf t i n h ciia Bac d a m da mau s^c CO dien Co di§n nhitog van mang t i n h t h a n t h d i dai Phong t h a i nghe si h a i hoa cot each chien si
Tom l a i , tuy duoc sang tac t r o n g canh ngg b i luu day k h d a i , canh t h o va tinh tho toa r a t r o n g toan bo bai t h o vfin am ap, ve cudi, do hong len m o t 16
than chuan b i bijfa an t o i Sang tao mot ang t h o n h u the', Ho C h i M i n h qua la
Trang 28CO mo
t ba
n lln
h kha
c thifcfng, c
u th
ie
n nhien
,
yeu cuoc song, vug
^l.:
Ca
m nh
^n
Chieu toi
( MQ ) - Ho C
hi Mi
nh
Gd l
Y
L AM B
-m ho
n H
o Ch
i Min
a buf
c tranh
ui rita
g m
a nhan vat tru
T tin
h ca
m nhan tre
g lon
g ngUcfi
Mo
t can
h chim moi v
e riftig, mo
g d
o khon
g ph
o Ch
i Minh t
ro
ng
canh
chieu son nUdc
m de
n v
a tran tro
ng
sU
song
va anh sang toa
t le
n tii
canh lao don
h an
h 1
6 tha
n rif
e hon
g go
i nie
m tin tiforng:
Co em xom niii
xay ngo toi
Xay /lit
Id than
da riXc hSng
2
Nhan xet
vl ngh
e thua
- Ngh
e thua
t t
a canh: vCr
B uT
c tranh
ciia Chieu toi,
tri/dc het, difO
c H
o Ch
i Minh khac ho
u kha
c ho
a co
t gh
i la
y lin
h pha
c hoa Hinh anh bau trcfi chie
u dirg
e gh
i nhan tha
t do
n s
o
van thoang ain net tin
h te:
Chim moi
ve ri(ng tim chon
ngu
Chom may troi nhe
giQa tang khong
Mo
t ne
t chim bay v
e rifn
g go
i nh
d tho c6
h an
g th
o xiia
Canh nhu tra
i rong theo chieu ngang Buf
c tran
h chie
u t
a chim, t
a ma
y m
a
ngam the hie
n s
U men
di chie
u (th
di gian
) tron
g
xu the
di va
o t6'i Cha
t lie
u tho ciia canh chieu (canh chim, da
m may) go
i le
n
nhflng hin
h an
h c
6 die
n de
p de
Sang den bufc tran
tuc
ma hoan,
16 dl hong): "C
-t 1
6 tha
n gui, dun
g ch
i thu
c hie
g thai, tam trang an ehufa dan
Trang 29cua sU vat, hien tifOng ay k h i suf dung ket hdp vdi cac tiT khac nhU' trUcfng hop
cac til "quyen dieu, c6 van" Co tiT diTOc suT dung theo kiou diep vong de chi s\i lien hoan ciia dong t h a i (ma boo tuc, boo tuc ma hodn) Hoac c6 tif chi xuat
hien mot Ian va xuat hien cr ngay diem ket thuc ciia bai nhimg c6 chufc nang toa am va lam sang len ca phia md dau cua bai thcf cung nhif gop phan l a m ron len trong long ngUdi viet va ngU&i doc niem vui va h i vong or phia trifdc
con dudng chuyen lao (hSng)
3 C h a t thep v a c h a t tinh trong bai thof Chieu toi
Chat thep ciia bai thof Chieu toi the hien a phong thai ung dung, tif tai ciia
Ho Chi M i n h trong hoan canh hi ap giai (cam nhan canh chieu muon i n dau tren bau trdi va of mat dat thon xom ven niii); d niem lac quan ciia Bac trong canh ngo "te tai gong ciim" (chOf dung cua To Huu); ct nghi life phi thudng ciia
Ho Chi M i n h giifa canh toi tu oan ufc — con ngUcfi vUcft qua nhijfng phiit chanh buon de hudng den niem vui am ap ciia cuoc song va t i n h ngifdi qua h i n h anh
16 than rUc hong
- Chat t i n h ciia Chieu toi the hien 6 niem rung cam ciia Bac tri/dc thien
nhien va cuoc song Thien nhien an thoang mot chiit buon, sif song dii vat va nhung van dep, van am nong niem t i n Dep vi t i n h yeu cuoc song, t i n h yeu con ngifdi ciia Bac V i vay, dSu mUcfn biit phap cham pha n h k m phac hoa thien nhien nhung neu long ngUdi khong that sir rung dong trirdc canh chieu xuong
thi nhCifng cham pha do Ah gi lay dong difoc t a m hon ngudi cam tho den nhiT
vay D S U cong viec va sinh hoat ciia nhiirng ngudi lao dong ngheo xom niii con chUa voi nhijfng lo toan, met nhoc nhung bkng t a m hon rong m d day sif cam thong va se chia Ho Chi M i n h da nhan ra dSng sau do la ve dep khoe khodn
va ni§m t i n dung di ciia con ngifdi vung son nudc
Chieu toi la mpt trong nhil'ng bai thof c6 s\i k e t hcfp giCfa y e u to'
C O d i e n v a h i ^ n dai Q u a bai thoT, a n h (chi) h a y l a m s a n g to
d i e u do
- Net CO dien ciia bai thcf dufcJc the hien d:
+ The tha: the tho that ngon t d tuyet Difdng luat - mot the thcf c6 dien ciia ddi Dudng
+ But phap mieu ta cham pha: gcfi nhieu hcfn ta, gio'ng vdi biit phap ve tranh thiiy mac ciia Trung Hoa xifa
+ T h i lieu cu: H a i cau tha:
Quyen dieu quy lam tam tuc thu
Co van man man do thien khong
Lay t h i l i ^ u tif hai cau tha trong bai Doc toa Kinh Dinh San ciia L i Bach:
Chung dieu cao phi tan
Co van doc khd nhan
Trang 30L
- N6
t
hi en d ai :
+ Bu
t ph
^p t
a thifc
s in h
don
g vd
i nhift
ig hinh anh dan d
i xa
y ng
o, he
p lijfa
d
o la
nhuTng
hin
h an
h mang dam
n va
t trun
g ta
m khon
g ph
ai la c
ai
gi d
o xa
la
c dong trong cuoc song dcri thudng
+ Hinh anh udc l
e nhifti
g
ai ra
t san
g ta
o
"Can
h chim
" trong
thcf c
6
thubng
ba y
ve chon v6 din
h, gcf
i cam giac ngam ngu
i, chia l
i
"Can
h chim
" tro
ng
Chieu tdi
la i
hudmg
ve si
r yen a
m
cii a
cuoc son
g h
^g
nga
y
"tim cho
n ngu"
+ Tinh tha
n hien dai: d
o la tin
h than lac quan yeu ddi, pho
n
si
cp ng
san m
ac du dan
g tron
g hoa
n ca
h b ai
Lai tan
(Ho C
hi Mi nh )
I KE
T CA
U BA
I TH
Cf ^
Ba
i th
o g6
m ha
i phan:
- B
a ca
u th
o dau:
Ke l
ai s
U vie
c diS
n ra trong nha t
u
- Ca
u th
a thu
r 4: Nh
a th
o ph
at bie
u ca
m ng
hi chun
g cii
a minh
ve nhOm
g
hien tifcfng tren
- Ke
t ca
u
ba i
tho c6 mo'
i quan
he ch
at ch
e vd
i nhau, lien ke't nh
mau thuSn, ta
o ne
n do
n da kic
h sa
u ca
y do
i vdf
i
bo
may c
hi
nh
quyen
Trun
g Quo
c thd
i Tuorn
g Gid
i Thac
h
II
Gl A
TRI NOI DUN
G
1 Ba cau thcf dau:
Phan anh
b an
cha
t sa
u xa, do
i
ba i,
ha
m nh
qua
n la
i Trung Quoc th
di Tuorn
g Gid
i Thac
h
Ban
triCang nha
lao chuyen ddnh bac,
Gidi
nguai, canh trUang kiem
an nhanh
Chong den, huyen
trUdng Idm
cong viec
Da
y trud
c h§'
t la nhiirng ca
u thc
f
k
e vi$c Ta
c gia d
a du
a ra
b a
gucfng ma
t
dien hin
h cii
a b
o
mdy chinh quyen Tuofng
Gi
di Thac
h d
o la
n trirdn
m cii
a ho lam
b at
chinh
,
tr Sn
g trcfn
B
a ca
u th
o mo
h song don
g mang tin
h thcf
i s
U non
g ho
i, chan tha
t de
n ttaig c
n
et bu
t b
in h
ha
n, lanh lung:
Ban
triiang nha
lao chuyen ddnh bac
Danh
b ac
1
^ pha
m phap, chin
h quye
n da
b dt
gia
g
ba n
trifdng
T\hk l
ao m
-ot chU
c quan t
o
tr on g
Ban qua
nhieu hon a
i he
y nh
a tu l
a no
i giam
gi va
y
ma
chinh l
ai 1^
ncfi
de t pi
pha
m c
6 th
e hoan
h ha
d
o nhiftig k
e ca
m ca
n na
y
mU
c, nhufn
g ngiTcf i
t
hi hanh
e ca
m da
u nhift
ig chuyen pha
m phap
do
Dieu nay chif
h quye
n Tifdng Gid
i Thac
h
ra t
d
oi
ba
i, tr an
g trcJ n
Trang 31phip luat Trong tap tho Nhdt ki trong til, Ho Chi Minh da de cap den nghich
canh hien thifc tho'i nat cua nha tu nhu mot thiJc te khong the phii nhan:
Bdnh box: d ngodi quan bdt toi Trong til ddnh hoc diigc cong khai
(Danh bac)
Hay:
Htit thud'c nai nay cdm gdt goo Thudc ta no tich bo vdo boo
(Cam hut ttiudc)
Khong chi danh bac trong tu ma nhCitng ngiTcri dai dien cho cong l i do con la nhOmg con mot dan luon tr&'n lot, Sn chan, gay roi dan de tham nhung: Giai
ngudi, cdnh trUdng kiem dn quanh Hanh dong ciia canh trudng trong viec an
chan cua tu nhan la hanh dgng ban thiu, tan nhan, pham phap dang len an Til nhan 1^ nhutag ke khon cung nhimg canh trifcfng van khong tha Trong tap
thor Nhdt ki trong tu Ho Chi Minh da khing dinh van de cong l i trong tu thiTc chat la theo l i le cua suTc manh roi vot va dong tien Trong bai tho Tien vdo nhd giam Ho Chi Minh da viet:
Mai din nhd giam phai nop tien
Le thudng it nhdt nam milai "nguyen"!
Neu anh khong c6 tien dem theo nop, Mot budc anh di mot biiac phien
Tu nhan trong tu muon difoc thoa man trong sinh boat cung phai c6 tien,
muon CO giac ngti ngon va khong phai nkm canh cau tiou cung phai tra tien, tii
nhan phai nap tien den, tra tien cui nUdc, Co the noi, nhufng o£in trai, bat cong da dUOc Ho Chi Minh phan dnh mot cdch chan thuc bkng nghe thuat cham biem, da kich Nha tho da Ian luot gidfi thieu tifng chan dung, ma m6i chan dung nhu mot bufc bien hoa, gop phan to diem cho bo mat that ciia bon quan lai thong t r i d Lai Tan TiT thap len cao, m6i dufa c6 mot chiimg tat rieng, dufa thi chcfi bdi cd bac, duta thi hong hach, tham nhung Tac gia noi t h i n g vao
sU viec de sU vi?c tU len tieng to' cdo, dong thcfi c6 y nhan manh v^o chufc vu cua cac doi tUOng, da kich va dat chiing d vi t r i chii nguT trong cau de vach tran, len an ban chat xau xa ciia chiing
Hinh anh quan phu mSu, ngiTcfi dufng dau d dat Lai Tan xuat hien trong
dang ve vi dan vi nxidc ma chong den thau dem lam cong viec: Chong den, huyin trUang Idm cong viec, nhimg that chat la chong den thau dem de hiit
thuoc phien MiJc do mia mai cham biem ciia tac gia tang dan Tac gia da tao
ra nhuCng sir lien tiforng thuc hif khac nhau giuTa hien tirong va ban chat, giCfa hinh thufc va noi dung, de chat cham biem da kich c6 co sd phat huy manh
me Cau tho khai quat duoc ban chat cua bon quan lai, ben ngoai chiing khoac
bO ao dao dufc gia ma that chat ben trong la sir doi bai, v6 trach nhiem, sU
choi bdi, truy lac Tac gia dat chi? dang chinh giOra cau tho khong nh&m muc
Trang 32dich toa san
o ma
y thon
g tr
Ba ca
u thc
f da
u c hi
la nhuCng ca
u thd
ke viec, no
trUang huyen
thoi nat, nha
t l a
hi quae gia hUu
siC
2 Ca
u tho
f ke
t
Trcfi da
t La
i Tan vSn th
ai bin
h th
e hie
n ra
t r
o tha
i d
o cha
m biem, d
i Min
h La
i Tan
d
ngUdi doc LcJ
i bin
den
nay vi n cuf va n
han
h d6
u de
u nh
u the, v
t thanh tho
i quen
a tha
u to
a ho
i Trung Quo'c co
g ra la
xa ho
i da
i loa
n kh
i Quo
c gi
a him
g vong, th
trong
o ba
o qua
t hon
Ha
i chO
f Lai Tan
dudng nhiS
khong chi co
g sua
, bin
h
yen Th
u pha
p no
i ngUcJ c
da la
m ba
t r
a tieng cUdi tra
o phiing
, d a
h manh
me H
o Ch
i Min
i qua
n la
g da
y tin
h cha
t lif
a bip, gi
a tao Ca
n di
lo r
a dun
g y cham biem, d
a kic
sao cii
a nh
a thcf Nh
g si
r tiTcfn
g pha
n ke
t ca
u cu
a ba
i tha, khie
n ch
o bijf
c tranh L
t, la
i tra
o lon
g tha
m thiiy
II
I GI
A T
RI NGHE THU
AT
1.
SiJc manh chien dau
va gi
a tr
dJcfc th
e
hien qua ca
p ma
t nhin hien thifc s^
mai,
trao lon
g
vCra tri
J tin
h \ixa
d§m chat tr
i tu
e cii
a H
o Ch
i Minh Tien
a kic
thuSn tron
g b
a ca
a
174
Trang 332 Giong dieu cau thcf cang c6 ve b i n h dan, khach quan t h i don da k i c h
cang manh me, quyet liet Net doc dao trong nghg thuat ciia bai t h o Lai Tan noi rieng va mot so bai thcf khac trong tap tho Nhqt ki trong til noi chung
chinh la d viec Ho C h i M i n h hay suT dung cau t h o cuoi n h u mot cai roi Igi h a i , lam noi bat muc dich trao phiing va t u tucfng tac pham Cam hufng trao phung
thiTdng dugc tao nen tiT su dot ngot a cuoi bai tho Cau ket bai tho mang y v i
trao phiing doc dao chinh la diem sang, va mang den mot mau sac mdi me cho
ca bai thcf Bao phu len ca ba cau thcf dau ke ve nhCmg viec d i l n ra trong t i i
chinh la s&c t h a i trao phiing ciia cau tho ket, va sSc t h a i ay da trcf t h a n h khong
khi ciia tac pham, t h a m dtfcfm trong moi h i n h anh ciia tac pham Do chinh la ngon don trao phiing t h a m thiiy mang t i n h da kich sau cay danh t h i n g vao ke thii, vach t r a n cai v6 l i , tan te cua bo may chinh quyen T r u n g Quoc thcfi TiTcfng Gidi Thach da den hoi muc ruSng mot each t r a m trong va pho bien
PhAN ^°
TO HUU
I KIEN T H t f C C H U N G VE T A C GIA, TAC P H A M
1 To HiJfu (1920 - 2002) ten k h a i sinh la NguySn K i m T h a n h , que d lang Phu L a i , xa Quang Thg, huyen Quang Dien, t i n h ThCra T h i e n - Hue Cha ong
la mot nha nho, phai k i e m song chat vat bang nhiou nghe trUdfc k h i t i m dugc
la con mot nha nho, thuoc nhieu tuc ngCf, ca dao Ngay tU nho, To HOru da giiip cha ghi chep nhOfng sifu tim van hoc, a dia phUcfng va dugc cha day l a m thcf
theo 16'i C O Nhifng roi me mat sdm, cha di lam xa To Hufu vao hgc Trirgng Quoc hgc Hue giOfa liic phong trao each mang do Dang Cong san Dong Duong lanh dao dang bung len manh me t r o n g thcti k i M a t t r a n Dan chii To' Hiifu mau chong tiep thu l i tudng cgng san va t r d t h a n h ngUcfi l a n h dao Doan t h a n h nien Dan chii cf Hue N a m 1938, To' HUu gia nhap Dang Cgng san Dong Ducfng Thang 2 - 1939, ong bi thuc dan Phap bat giam d nhieu nha lao cac tinh mign T r u n g va Tay Nguyen Thang 3 - 1942, vugt nguc t i m v§ gay ccf sd
va chip noi lien lac vdri to chUc Dang d T h a n h Hoa T h a n g 8 - 1945, la Chu tich Uy ban khcti nghia Hue
TU nSm 1947, To HUu dugc dieu dgng ra Viet B i c phu trach cong tac van nghe ciia Dang Trong cac k i Dai hoi ciia Dang, To' HUu dugc Ian lugt bau vao cac vi t r i quan trgng n h u Uy vien Trung UOng, B i t h u Ban chap h a n h T r u n g iJOng va U y vien Bg C h i n h t r i
Trang 342 V
e sdn
g ta
c thcf , T
o HuT
u c6 cac tap
: TiC
dy, Viet Bdc, Gio
long, Ra tr&n,
Mdu vd hoa, Mot
6 Xdy dUng nen
van nghe Idn xiing
ddng vdi nhdn d&n
ta, thai dai ta,
Cuoc song each mang
vd
vdn hoc nghe thudt
Td dy
Ik hki tha duo
II PHAN
n difcf
c vd
i eac
h mang , nh
a thc
f
cam thay cuo
c song , ta
6 tin
h dcfi , tin
h ngiTcf
i ron
g md D
g ha
m song , ha
o la "Mat trcf
f dudn
g sa
u sac
e na
o l
a han
h phiic , l
t trcf
i
chan li
" la hinh an
17
6
Trang 35chieu sau tix sufc Ian toa lung l i n h Do cao rong la anh sang, m a t t r d i va stTc
song muon noi "BCmg" d i l n ta mot dot bien den ngac nhien: sang va a m la thiJcfng Bcfi nang cr day la "nang ha", mot cai nang choi chang t r a i ngifoc vdi
cai lanh t a n heo ciia mua dong T a t nhien cai nang ay la tU m a t t r d i , nhung phai la " M a t trcfi chan l i " , mot thuT mat trcfi l i yjdng mdi c6 suTc bien d6i d
chieu sau " M a t t r d i chan l i choi qua t i m " C h i cqfle song m d i c6 kha nang k i
dieu do He thong k h a i niem khong gian cf day toan la hudng noi: t r o n g t o i , qua t i m , hon toi Chan l i von chi la mot k h a i niem, nhung d day no da t r d nen mot an du day h i n h anh Chan l i ay da t h i n g hoa To' Hufu da t h a n h cong trong ca mot he thong day chuyen khiic xa Dung t h i e n n h i e n : mat t r d i , sac nSng, cay la, tieng chim de noi len niem h a n h phiic ciia con ngifdi Dung h a n h phuc con ngudi de noi den mot "mat t r d i chan l i " " M a t t r d i chan l i " , ay la chii nghia Mac - L e n i n , la chia khoa md ra con dudng each mang Doan thcf k h o n g nhOfng phong phii ve h i n h anh ma con giau nhac dieu, mot thuT nhac dieu ben
trong Ta cd cam giac d i n luu cho khd thcf la mot dong dien mau le la thifdng,
cau no m d i goi cau k i a khong the nao diTng l a i niifa Kh6 thcf nhii noi ve mot
tinh yeu vdi nhiJng rung dong chan t h a n h , no hoi hop, bang khuang, rao rUc Nhiftig do la t i n h yeu Idn, no mdi duac ton v i n h : " M a t t r d i chan l i "
tinh yeu qua Idn, nha t h a cd nhu cau se chia Do cung la mot sU phat t r i e n t a t yeu ciia chii nghIa n h a n van Cang se chia, nha t h o cang cam thay m i n h giau
vong tay Idn:
Toi buoc hon toi vai mgi nguai
Be tinh san se vai tram nai
De hon toi vdi boo hon kho
Moi dong thcf la mot sU ndi rong dan ra den vdi cuoc ddi, rong dan ra va than thiet dan len vdi mot hang ngUdi ma nha tho goi la "hon kho" Neu nhflng t i i "no'i" quan quyt rang buoc l a m cho ban k i n h ciia t i n h yeu thuong t r d
th^nh v6 han t h i nhiJng "hon kho" difcfc nhac t d i n h u nhOfng cd' n h a n Cd mpt
cai gi do t h a n t h i e t la thudng Doc cau thcf khong may gia cong ve nghe t h u a t
ma sao van ciir riTiig rung? Tuy nhien, t i n h yeu thucfng do m d i chi la mot thiif kim chi nam, mot mui ten chi dudng, no m d i chi la khao k h a t
Trang 36h chuye
n hoa Tifn
Toi dd
Id con cua van
nhd
Ld em ciia van
kiep plidi pha
Ld anil ciia van
dau em nhd
Khong do cam cii
m v
e tin
g bo
i can
h thcf
i ay, ngifcf
i ga
i vd
i nhau Ba
o dan
h
thiJc duo
c tin
h yeu, mo
t tin
n pha
i da
u tranh cho mo
t x
a ho
i khac, mo
n Tit
dy
1 Y n gh
ia nh an de:
Thang 7
- 1938, T
i tr
e To' HCfu: co
a sa
u na
y tron
g Nha dong, To
ndo, toi thdy toi
- Nhe nhdng nhu
con chim
cd lai
- Say
dong huang ndng vui
ca hat
- Tren chin tang
coo hat ngdt trai
mong dem tdi -
NgUdi dd den Choi
chang ndng ddi -
Trong long toi Oi
Bang than yeu ~
Song Iqi roi llqnh
phtlc hiet bao nhieu!
Chii de: Ba
o rang, chi
h, mo
t Ia
n niJa, chiJn
g t
o si
r tra
h
2 Ban
g nhCfn
g hin
li choi qua tim,
viian hoa
Id, dam hiiang vd
rgn tieng chim, kh
178
Trang 37Li tifomg each mang den n h u m a t trcfi ( m a t trcfi chan h' choi qua t i m ) t r o n g
mot ngay nang ha dep de va rirc r d , mang theo siS song va sure song (bimg
nang ha) Nguon sang v l dai ay l a m tarn h 6 n va t r i tue ciia ngudi t r a i t r e choi
bimg anh sang mcfi, dat dao siJc song m d i t r o n g n h a n thuTc, tU tifdng, t i n h cam
Dudi tac dong cua li ti/dng each mang, t a m h o n ngUcfi t r a i t r e nhU t r d t h a n h
mot the gidi ttfoi xanh hoa la {mot viidn hoa Id) t r a n day
siJc song, r o n r a n i l m t i n , niem yeu ddi
HiJu di&n t a t h a t t a i t i n h bang nhijrng h i n h a n h t h a n thuoc ma v S n cao quy
3 Le song Idn eiia ngUcfi t r a i t r e t r o n g Ti( dy k h i dUcfe a n h sang cua l i
Wcfng soi rpi?
Le song lorn cua ngUcfi t r a i t r e t r o n g Tic dy k h i difcfc a n h sang ciia li tUcrng
nguyen v a quyet t a m til bo cdi toi ca n h a n tieu t\i s a n de nhap vao kho'i ddi chung ciia n h a n d a n lao dong, song chan h o a vdi moi ng^^i,jisSi-JiiiL-ta^^hvi&g-'
de thifc hien li tudng giai phong giai^:^prddn~tOcrl7o"cQng l a sif t h e h i e n m o i
lien he sau sac v<Si quan chiing n h a n dan
Den vdi li tudng cong san, mot li tudng lay n i e m v u i va h a n h phiic cua
quan chung n h a n dan l a m muc dich phan dau, con ngUcfi t r o n g Tii dy xac d i n h
duTt khoat t a m the v a v i t r i ciia m i n h : lUa chon, hudng den va yeu thiTcrng cuoc
deli chung ciia quan chiing lao k h o (bao hdn kho) Toi buoc long toi vai moi
Cuoc ddi chung con l a m k h o dau ma To HOru nguyen gan chat h i e n l e n t r o n g tam hon n h a thcf va c a ngUcJi doe difdi nhieu h i n h a n h va t e n goi khae nhau:
trang t r a i v d i nhiftig h 6 n k h o , vdi giai cap can lao bi ap burc
4 Tinh cam Idn la mpt trong nhifng dieu dang quy nhat ciia ngiidi
lam each mang
T i n h cam each mang - t i n h cam lorn - l a m o t t r o n g nhCtng v a n de dUOc T5'
HiJu giai bay day chan t h a n h va cam dong d k h o thor cuoi ciia Td dy bang chS't
giong t a m t i n h dung di, a m ap, de di sau vao long ngir6i
Den vdi each mang la den vdi mot t i n h cam Idn, ngudi t r a i t r e t r o n g Td dy
tu xac d i n h m i n h l a t h a n h vien cua d a i gia d i n h quan chiing lao k h o To HQU
khong hiJa hen se la m a k h a n g d i n h dd Id K h a n g d i n h m a n h me va diJt khodt
ay cang chufng to sir ehuyen bien sau sac t r o n g t i n h cam ciia n h a tho CUQC song cua ngirdi t r a i t r e di theo l i tudng ciia Dang l a cuoc song g i n bo mdu t h i t
vdi^ quan chiing lao kho Dau van n h a v a n kie'p c a n - l a e - t h i cung tror t h a n h
mau t h i t m o t n h a (la con7lS~em71E~anh) Diep ngi7 dd Id dien t a gian di ma t^i t i n h t i n h cam chan t h a n h mang t i n h tiT nguyen ay C o r ng^xisi ngay nao
Ban kho&n di kiem le yeu dai da t i m diroc le yeu ddi, yeu ngirdi ciia 16ng u^^y,
Trang 385 Nhan xet v
la cac bie
c het, d
u ndng
hq, choi qua tim,
mdt trcti
'ckcmr4ir~b]loid,di, con cua van
nha, em cua van
kiep phoi pha, anh
cua van
ddu em nhd Ho5c~~heai
L du
: buoc (long toi),
ddm hiCang, rgn tieng
t nhip
u thd
Vdfi nhihig hin
h an
h tUd
i sang, gia
u y nghia
tUdng trifng, ngo
g th
d san
g khoai, nhi
p die
u thd ham
hd, ba
i thd
Td
dy d
a
truyen dUdc ch
e son
g Id
n vd
i tin
g nhufn
g nga
y diu b^t ga
6.
Nha thd Che La
n Vie
n viet: "Ta
t c
a T
o HOfu, t
hi phap, tuye
n ngon
,
nhOmg ye
u to' lam r
a an
h c
6 th
e tim thay tron
g t
e ba
o nay, an
tha cii
a T
o
Hutu, NX
B va
n hoc Ha Noi, 1987)
To Hil
u l
a ngifcf
i lam thd luon tim cam hiJng d cuoc d6
i chung, d
nhan
dan
yeu thUdng cii
a min
u nh
a
nghien cuTu d
a thon
g nh
at 6
y tudrn
g thd To' HiJ
m rieng
t\i Cuo
c dcf
i la
u l
a mot D
o l
a cuo
c song, cuo
c dcr
i thd luon gan vdi cuo
n kie
p pho
i pha Kh
n dan
g d
e tinh trang trai
vdi
tram nai.
Dieu
do la
t cu
a th
d T
o Hiif
u trong nhuTng nS
m than
m nhie
n Vie
n pha
t hien, l
a "Ta
t c
a T
o Hilu, th
ra an
h c
6 th
e ti
c lon
g min
La nh
^ thd ciia eac
h mang, cu
a nha
n da
n thd cua T
1 Co ngii&i ch
o rk ng , b
ai tho f
Tit ay
t ra
y gic
T c on d an
g tron
g d
p tuo
i t ha nh x ua
n
An
h (chi ) ch
o y
fcic'n
2 Ha
i c au c uo
i c un
g c ac k ho thcf de
u c
6 e ac
6 d6ngy~vdr
i n h$
n t rc
n da noi, ba
i th
d
Tiidy co
n d ie
m na
o t hi eu sot, ha
n ch
e khong
?
Trang 39HLfCfNG D A N
1 NhOmg y, nhOmg Idi t h o cua b^i t h a Tic dy diing la da sinh t a tiT t a m hon
tUcfi tre cua mot t h a n h nien mdi 18 tuoi xuan
Nhung tuoi tre chua phai dieu kien du de sinh ra nhflng van thcf t r e Co the thay dieu nay qua nhOmg dong thcr cua nha tho, cung sinh n a m 1920 n h u To HOdi, viet k h i con trong do tuoi hoc sinh
Vdi toi tdt cd nhii v6 nghia, Tdt cd khong ngodi nghla khd dau!
Vay dieu quan t r o n g n h a t khong phai la sif tre t r u n g cua tuoi tac mk Ik s\i
tre trung ciia t a m hon
2 Trong tap Tji" dy, To HQu khong i t lan sijf dung k i thuat noi dong cua thcf
mdi; theo do, c6 nhOng dong tho dilng rieng t h i chira tron nghia, y nghia chi thuc sir ro rang k h i doc het mot so dong noi tiep nhau Hay xet xem cac cau 3 - 4 d
cuoi m6i kho tho trong bai Tii Ay c6 phai la nhOtng cau thcf noi dong khong?
3 Day la nhan xet ciia chinh nha tho To Hijfu:
"Buoi dau den vdi chii nghia cgng san, vdi Dang, toi thay no n h u mot t h i e n than vdi hao quang lang man va r a t nhieu mong tu'cfng Long t i n do t a t n h i e n khong phai la sai Co cai gi t r e n ddi nay dep hcfn chu nghia cpng san va Dang cua Mac-Lenin v i dai?
Tic dy trong toi biCng ndng ha Mat trai chdn li choi qua tint Hon toi la mot vUdn hoa Id Rdt ddm haang vd ron tieng chim
L6ng t o i vui sudng v6 cimg k h i cam nhan anh sang ciia chu nghia Lenin soi r o i v^o t a m hon tUcfi tre ciia m i n h Nhifng liic do t r o n g t o i con phang phat quan niem chii nghia cong san n h u mot l i tLTctng r a t dep, r i e n g cua nhCfng con ngvfcfi c6 pham chat cao thugng, diJng t r e n cuoc dcfi thap le te
Mdc-(To HQu, Cau chuyen lam tho, trong Xay dUng mot nen van nghe Idn xdng dang vdi
nhan dan ta, vdi thdi dai ta, sdd) fDS: S u y n g h i ve b a i thd Tie ay
A T A G G I A
Ve tac gia To HOru se c6 bai hoc rieng d chuang t r i n h NgU van Idp 12
1938, To Hihi duoc ket nap vao Dang Cong san Do la btfdc ngoat quan t r o n g trong cuoc dcfi To HCru - ca ve su nghiep each mang cung nhif sU nghiep thcf
ca Ghi nhan k i niem dang nhd ay vdi nhOmg cam xuc, suy t u sau sac To' HQu
viet Tii dy To' Hufu da lay ten bai thof quan t r o n g nay dat ten cho tap thct dau
cua m i n h dirge sang tac t r o n g mucri n a m tir 1937 den 1946
Trang 40B TA
G PHAM
i go
m ba kho neu len ba
y ro, go
n tron
g mo
- Kh
o 1: L
i tudng each man
g biftig san
g
- Kh
o 2: Nhan thufc md
i v
e l
e song
- Kh
o 3: Tinh cam chuy^
n bien sau s^c
Logic n
oi ta
i cu
a ba
i thc
f ehin
h la
: Li
tUdng ->
Nhan thiCc -> Tinh
cam.
Nhd
va
y, ba
i thc
f tu
y ng
^n nhung day dii, t
ao difo
c an tifon
g manh v
g ngUd
i doe
1 Li
W dn
g ea ch m an
g bCfn
g sa ng t ro ng t am H on n ha thof
o na
y tir la
u da thanh tieng lon
g than thu
pc cii
a the' h
g vie
c ti
m den l
i tudng each man
g ehin
h
vi
no la tieng n
oi ch
h nien tre tuo
i To HOfu tron
g ca
i gia
y phiit bCmg
Do la cai gia
y phiit thien
g lien
g nhat, de
p nh
g nh
u euo
c d
di th
a eii
a T
o HuTu Gia
y phiit a
g lieng:
Tit dy trong toi
biCng ndng
ha
Mat trai chdn li
choi qua tim
La
i vCr
a tifcf
i nh
u mo
t kh
u vifcJ
n da
m huon
g s£
c va ron tieng c
y
me kh
i b
at ga
p
li tiTcfn
g cu
a nh
a thc
f dMc
bie
u hien t
hi sS
c d
o (sA
c th
ai va mufc do) cu
a tinh cam:
- Bito
g nang h
a
•
~ Gho
i qu
a ti
m , , ,
, ,
t da
m hucfn
g
- Ron tieng chi
m
Ta
t c
a de
u manh lie
t, sa
y
me (d day l
a "sa
y
li tUdng") Va nie
t tran day, vien man Vd
i To Hiifu,
p cu
a
"m
at tr
di chan li"
ai c
6 ca
i xanh tucfi ra
i khie
n th
i nhan vifa c6 ca
m gia
c ch
oi chan
g trud
c mo
t va
i, la
i viT
a ca
m tha'y tam hon diu m
at nh
u mo
t vudn cay ho
do md
i diin
g la ban cha
t cii
a
li tudn
g cong san d
a la
18 tu
oi ay say me, ngay nga
t trUd
c mo
t die
u
ki dieu:
Mat trdi chdn li
choi qua tim
Khon
g ph
ai
"m
at tr
di chan li"
ho
i qu
a 6
c ma cho
i qu
a tim:
li tu
a vd
i ta
t e
a ngUd
i chie
n
si To HOru va nha thcf
To IlCfu: bd
i kh
t
hi nghi
a la n
o da la
y dong den pha
n sa
u xa nha
g sang con ngU
di va
d la
i ma
i ma
i tron
g co
n ngUd
i ay Ta
c do
a nh
a thof, die
u ay n
oi le
n
li tudn
g cpng san la m
ot
li tudn
n ngUd
i do
n nhan
- ma
d day l
a do
n nhan ban
g
"tra
i tim"
, hkng
ca ta'
m
long thi
et th
a va t
u nguyen
18
2