Giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng

Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

 XTXK : Xúc tiến xuất khẩu

 XTTM : Xúc tiến thương mại

 DN : Doanh nghiệp

 ITC : Trung tâm thương mai quốc tế

 WTO : Tổ chức thương mại thế giới

 ICC : Phòng thương mại quốc tế

 TSIs : Các tổ chức hỗ trợ thương mại

 GATT : Tổ chức hiệp định chung về thuế quan và thươngmại

 JETRO : Tổ chức ngoại thương Nhật Bản

 KOTRA : Tổ chức XTTM và đầu tư Hàn Quốc

 DEP : Cục XTXK Thái Lan

 CN-TTCN : Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp

 UBND : Uỷ ban nhân dân

 VPĐD : Văn phòng đại diện

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 1

 WEF : Diễn đàn Kinh tế thế giới

 DNNN : Doanh nghiệp nhà nước

Danh mục các bảng biểu, các hình vẽ đồ thị

Chương 1:

Hình 1.1 Tác động của XTXK tới sự phát triển kinh tế

Hình 1.2 Các giai đoạn của quá trình xuất khẩu

Hình 1.3 Vai trò của các tổ chức XTXK

Hình 1.4 Cơ cấu tổ chức của JETRO

Hình 1.5 Cơ cấu tổ chức của DEP(cục XTXK Thái Lan)

Hình 1.6 Khuyến khích XK ở Đông và Đông Nam Á

Chương 2:

Hình 2.1 Cơ cấu thị trường xuất khẩu năm 2007

Hình 2.2 Bộ máy tổ chức sơ thương mại

Hình 2.3 Quy mô hoạt động tư vấn phân theo địa bàn

Hình 2.4 Cơ cấu các loại hình doanh nghiệp xử dụng dịch vụ tư vấnHình 2.5 Danh sách 10 tỉnh đứng đầu về các chỉ số thành phần

Chương 3:

Hình 3.1 Kim ngạch xuất khẩu theo thị trường

Hình 3.2 Ma trận cấu trúc thương mại điện tử

LỜI MỞ ĐẦU

Nền kinh tế của thế giới đang từng ngày từng giờ phát triển nhanhnhư vũ bão, cùng với nó là sự xuất hiện ngày càng nhiều các thị trườngxuất khẩu mới, các tổ chức xuất khẩu mới Thế giới chúng ta đang phảitrải qua một giai đoạn hết sức gay go khi đang có dấu hiệu của một cuộckhủng hoảng tài chính-tiền tệ, lương thực và có dấu hiệu bị chững lại saumột thời gian dài phát triển quá nóng, nhu cầu thì ngày càng nhiều nhưngviệc đáp ứng thì lại có hạn

Nhu cầu cao đã tạo nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩunhưng kèm theo đó là sự cạnh tranh khốc liệt đang diễn ra trên cục diện

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 3

toàn thế giới Trong thời đại hiện nay, đứng trước một thế giới ngày càngphức tạp thì việc gặp nhiều rủi ro là điều không thể tránh khỏi, vì vậyngoài việc trang bị đầy đủ những thông tin và các biện pháp cần thiết đểứng phó, doanh nghiệp cần có sự hỗ trợ trực tiếp từ phía chính phủ hoặc

từ phía các tổ chức hỗ trợ để có thể vượt qua những khó khăn trước mắttiến tới những mục tiêu lâu dài của doanh nghiệp Có thể nói, hiện naycác doanh nghiệp ở Việt Nam chưa đánh giá được hết tầm quan trọngcác công cụ hỗ trợ của nhà nước và còn nhiều lúng túng, do dự khi sửdụng các dịch vụ này Mặt khác, về phía các cơ quan của chính phủ cũngcòn nhiều vấn đề cần phải bàn cãi Chậm đổi mới, chậm thay đổi tiến độ

là bài học muôn thởu đối với các cơ quan này Tuy nhiên với xu hướngtoàn cầu hoá, quốc tế hoá như hiện nay, các doanh nghiệp Việt Namcũng như chính phủ đã học rất nhiều bài học đắt giá về sự phát triển cúathế giới, do vậy thay đổi là điều tất yếu nếu không muốn bị bỏ đằng saucuộc chạy đua toàn cầu Để làm được điều này thì xúc tiến thương mại làcòn đường duy nhất để các doanh nghiệp tiếp cận với thị trường thế giới,tìm kiếm khách hàng, các cơ hội kinh doanh và hạn chế được các rủi rotrong thương mại, các hoạt động này đòi hỏi phải có sự tham gia của các

cơ quan nhà nước nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanhnghiệp để thúc đẩy xuất khẩu Có thể nói, hoạt đông xúc tiến xuất khẩu ởViệt Nam còn rất mới mẻ và chưa có nhiều sự đổi mới, việc sử dụng các

mô hình XTXK cũ kĩ vẫn còn tồn tại trong bộ máy của chính phủ Xuấtphát từ những vấn đề này cùng sự quan tâm của bản thân tôi chọn đề tài

“Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong lĩnh vực

xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp Đà Nẵng” Nhằm làm rõ

và hệ thống hoá những vấn đề lý luận về XTXK và đưa ra một số kiếnnghị, giải pháp để đẩy mạnh công tác XTXK của chính phủ cho cácdoanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Cấu trúc của bài gồm có

ba phần:

Chương I: Tổng quan về hoạt động Xúc Tiến thương mại trong lĩnhvực xuất khẩu

Chương II: Thực trạng hoạt động xúc tiến xuất khẩu của chính phủ

trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2007

Chương III: Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xúc tiến

xuất khẩu của chính phủ cho các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố ĐàNẵng

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 5

Chương1: Tổng quan về hoạt động Xúc Tiến thương mại trong lĩnh

vực xuất khẩu

1 Khái niệm, vị trí, vai trò của xúc tiến xuất khẩu

1.1 Khái niệm xúc tiến xuất khẩu

1.1.1 Khái niệm xúc tiến thương mại

Xúc tiến thương mại – XTTM (trade promotion) được hiểu và địnhnghĩa nhiều cách khác nhau:

Theo Philip Kotler “xúc tiến là hoạt động thông tin tới khách hàngtiềm năng Đó là các hoạt động trao truyền, chuyển tải đến khách hàngnhững thông tin cần thiết về doanh nghiệp, phương thức phục vụ vànhững lợi ích khác mà khách hàng có thể thu được từ việc mua sảnphẩm hay dịch vụ của doanh nghiệp cũng như những thông tin phảnhồi lại từ phía khách hàng để từ đó doanh nghiệp tìm ra cách thức tốtnhất nhằm thoả mãn yêu cầu của khách hàng.”

Các nhà lý luận của các nước tư bản quan niệm xúc tiến là hình tháiquan hệ xác định giữa người bán và người mua, là một lĩnh vực hoạtđộng định hướng vào việc chào hàng một cách năng động và hiệu quảnhất

Các nhà kinh tế học ở các nước Đông Âu thì cho rằng xúc tiến làmột công cụ, một chính sách thương mại nhằm làm năng động và gâyảnh hưởng định hướng giữa người bán và người mua, là một hình thứchoạt động tuyên truyền nhằm mục tiêu đạt được sự chú ý và chỉ ranhững lợi ích của khách hàng tiềm năng về hàng hoá và dịch vụ

Theo giáo trình lý luận và nghệ thuật ứng xử trong kinh doanh củakhoa Marketing trường đại học kinh tế quốc dân thì “XTTM là cácbiện pháp và nghệ thuật mà các nhà kinh doanh dùng để thông tin vềhàng hoá, tác động tới người mua, lôi kéo người mua về phía mình vàcác biện pháp hỗ trợ cho bán hàng XTTM bao gồm 3 nội dungchính : Quảng cáo, các hoạt động yểm trợ, xúc tiến bán hàng”

Như vậy, tuy các định nghĩa diễn đạt XTTM bằng các từ ngữ khácnhau nhưng nội hàm của XTTM chỉ là một Đó là họat động thông tin

có định hướng khách hàng, nhằm mục đích chào hàng năng động vàhiệu quả, khuyến khích nhu cầu mua hàng của khách hàng Đây là

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 7

quan niệm truyền thống hay là quan niệm hẹp về XTTM Cách tiếpcận này coi hoạt động XTTM là một trong bốn “P” của marketinggồm sản phẩm (produc), giá cả (price), phân phối (place), xúc tiến(promotion) Với cách tiếp cận này thì hoạt động XTTM chỉ có vai trònhư một trong bốn tham số khác tác động tới hoạt động thương mại.Những định nghĩa được đề cập trong thời gian gần đây, khi môitrường thương mại đang có những biến đổi sâu sắc dưới tác động củatoàn cầu hoá và tự do hoá, đáng lưu ý là định nghĩa của trung tâmthương mại quốc tế ITC, quan niệm này bao trùm hoạt động XTTM

cả ở tầm vi mô (doanh nghiệp) lẫn vĩ mô (chính phủ và các tổ chức hỗtrợ thương mại), cả thời gian trước mắt và lâu dài Có thể tổng kếtquan niệm này như sau:

Chính phủ và các tổ

chức hỗ trợ thương

mại

Quan niệm này được hiểu như sau:

XTTM là tất cả các biện pháp có tác động khuyến khích phát triểnthương mại Những biện pháp này có thể có tác động hỗ trợ khuyếnkhích trực tiếp hay gián tiếp tới phát triển thương mại Những biệnpháp có tác động gián tiếp tới phát triển thương mại nhấn mạnh đếnmục tiêu khuyến khích cung cấp hàng hoá dịch vụ cho trao đổi thương

mại như những trợ giúp cho hoạt động nghiên cứu triển khai, những

hỗ trợ để tạo ra hay mở rộng công suất sản xuất của các nhà máy, cảitiến năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, những hỗ trợ

về công nghệ và phát huy các sáng kiến, những khuyến khích về thúekháo và đầu tư Ngoài ra, còn có các hỗ trợ gián tiếp khác như giúpnâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp như những đề ánphát triển ngành, khu vực, các đề án nâng cấp cơ sở hạ tầng hay cảitiến hệ thống tài chính của một quốc gia Những biện pháp có tácđộng trực tiếp khuyến khích phát triển thương mại thường là các biệnpháp tập trung vào việc kích thích nhu cầu, có thể kể tới những nổ lựccủa một quốc gia trong việc đàm phán kí kết các hiệp định, nghị địnhthương mại với nước ngoài để từ đó tạo ra nhu cầu cho sản phẩm củanước họ hay nhưng cố gắng của các doanh nghiệp trong việc thựchiện các chiến dịch quảng cáo, tham gia hội chợ triển lãm trưng bàygiới thiệu sản phẩm, lập văn phòng đại diện ở nước ngoài

1.1.2 Xúc tiến thương mại và xúc tiến xuất khẩu

Dưới góc độ kinh doanh quốc tế, XTTM bao gồm XTXK, xúc tiếnnhập khẩu, XTTM nội địa Vì vậy, có thể nói XTXK là một bộ phận,một hoạt động cụ thể trong tổng thể hoạt động XTTM Nhưng trênthực tế, vào những thời kì nhất định, ở những không gian nhất định vàtrong môi trường kinh doanh cụ thể hoạt động XTXK lại được đốngnhất với hoạt động XTTM

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 9

Việc dùng XTXK thay cho XTTM là do tầm quan trọng đặc biệtcủa XK nói chung, hoạt động XTXK nói riêng đối với sự tăng trưởngkinh tế của các nước trong giai đoạn hiện nay.

Trong điều kiện cụ thể của Việt Nam hiện nay, trọng tâm của hoạtđộng XTTM là phải đẩy mạnh XK làm động lực cho tăng trưởng kinh

tế Việc thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu tăng trưởng XK hằng năm đạttới 16% thời kì 2001-2005 và nhịp độ tăng trưởng XK hằng năm tăngtrên 2 lần nhịp độ tăng trưởng GDP thời kì 2001-2010 đòi hỏi phảiđẩy mạnh XTXK trong phạm vi các cơ quan nhà nước, các doanhnghiệp và toàn xã hội Vào thời điểm hiện nay và trong vòng mườinăm tới, hoạt động XTXK vẫn là trọng tâm của hoạt động XTTM ởViệt Nam

1.1.3 Xúc tiến xuất khẩu và Marketing xuất khẩu

Quan niệm Marketing hiện đại coi thị trường là khâu quan trọngnhất của quá trình tái sản xuất hàng hoá Nhu cầu của thị trường làmục tiêu của sản xuất kinh doanh và thoả mãn nhu cầu của thị trường

là yếu tố quyết định sự thành công của một tổ chức sản xuất kinhdoanh Cụ thể muốn sản phẩm của mình tiêu thụ được trên thị trườngthì nhà sản xuất phải tiến hành nghiên cứu thị trường, xác định nhucầu của người tiêu thụ và chỉ tiến hành sản xuất những cái gì mà thịtrường cần trong hiện tại hay trong tương lai Theo Philip Kotler “marketing là hoạt động nhằm vào việc thoã mãn nhu cầu và mongmuốn của con người thông qua trao đổi hàng hoá và dịch vụ” Tức là

mục tiêu của hoạt động marketing là nhu cầu và mong muốn cuả conngười còn trao đổi là phương tiện để thực hiện mục tiêu.

Như vậy nội dung cơ bản của marketing hiện đại là nghiên cứu, xácđịnh nhu cầu hiện tại, phát hiện nhu cầu tiềm năng của thị trường.Điều chỉnh dòng hàng hoá và dịch vụ lưu thông thuận lợi nhất, đạthiệu quả cao nhất từ nhà sản xuất tới người tiêu thụ nhằm thõa mãncác nhu cầu đó Đó là các chính cách về sản phẩm, giá cả, kênh phânphối và xúc tiến bán hàng hay còn được gọi là chiến lược và chínhsách marketing hỗn hợp Nói một cách khác thì marketing là những nổlực nhằm cung cấp cho người tiêu thụ đúng sản phẩm mà họ cần vàođúng thời điểm, ở đúng nơi mà họ cần với đúng mức giá mà họ chấpnhận ITC đã giải thích marketing theo nghĩa hẹp đồng nghĩa vớiquảng cáo, marketing XK, quản lý marketing, nghiên cứu marketing,quan hệ với công chúng hay xúc tiến bán hàng Marketing xuất khẩu

có quan hệ trực tiếp với luật thương mại, lĩnh vực phân phối, kênhphân phối, giá cả, phát triển sản phẩm, hội chợ thương mại Marketing

XK là một bộ phận trong tổng thể hoạt động marketing và là một khảnăng chiến lược trong marketing quốc tế của một tổ chức hay doanhnghiệp Marketing XK có thể được coi là một bộ phận của hoạt độngXTXK theo nghĩa rộng hoặc có thể đống nhất với XTXK như ITCquan niệm hay bao hàm XTXK trong trường hợp quan niệm XTXK làmột bộ phận của marketing hỗn hợp (sản phẩm, giá cả, phân phối vàxúc tiến ở quy mô doanh nghiệp)

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 11

Trong điều kiện hiện nay ở Việt Nam, quan niệm XTXK theonghĩa rộng được củng cố và ngày càng trở nên phổ biến Quan niệmnày phù hợp với những thay đổi của môi trường kinh doanh và yêucầu đẩy mạnh XK của đất nước Việc tiếp cận marketing XK là hoạtđộng XTXK ở doanh nghiệp, bộ phận của XTXK chung là thích hợpnhất đối với nền kinh tế nước ta.

1.1.4 Xuất khẩu và xúc tiến xuất khẩu

Xuất khẩu nói một cách đơn giản nhất là việc bán một sản phẩmhay một dịch vụ ra thị trường nước ngoài để thu ngoại tệ XK thuầntuý là một chức năng của hoạt động thương mại Nhưng nếu chúng tamuốn đẩy mạnh XK, đem lại sự năng động và hiệu quả cho hoạt động

XK thì đó lại là chức năng của XTTM mà cụ thế là XTXK Động cơ

để một đất nước tiến hành hoạt động XTXK chính là nhu cầu và yêucầu của nước đó phải đẩy mạnh XK để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.Hiện nay trên thế giới có nhiều định nghĩa về XTXK như “XTXK

là hoạt động được thiết kế để tăng XK của một đất nước hay doanhnghiệp” định nghĩa này không nhắc tới chủ thể của XTXK Địnhnghĩa tổng quát nêu rằng “XTXK là chiến lược phát triển kinh tế nhấnmạnh đến việc mở rộng XK thông qua các biện pháp chính sáchkhuyến khích, hỗ trợ cao nhất cho hoạt động XK” Ở tầm quản lý vĩ

mô, định nghĩa của Rosson & Seringhaus “XTXK của chính phủ lànhững biện pháp chính sách của nhà nước có tác động trực tiếp haygián tiếp khuyến khích hoạt động XK của các doanh nghiệp, của cácngành và của đất nước” Tất cả các định nghĩa này đều thống nhất

rằng mục đích của XTXK là nhằm đẩy mạnh XK Tất cả các hoạtđộng có tác động khuyến khích, thúc đẩy XK dù là gián tiếp hay trựctiếp, dù là trước mắt hay lâu dài, đều được coi là hoạt động XTXK.Dựa trên các định nghĩa này, có thể nói hoạt động XTXK không thểtách rời hoạt động XK và nội dung, phạm vi của XTXK rộng lớn hơnnhiều so với xúc tiến bán hàng chỉ là một trong bốn “P” của marketing

XK

1.2 Phân loại hoạt động xúc tiến xuất khẩu

XTXK theo phạm vị hoạt động XTXK được phân loại như sau:1.2.1 Xúc tiến xuất khẩu quốc tế

Môi trường thương mại thế giới ngày nay đã có những thay đổi cănbản Xu thế mạnh mẽ của toàn cầu hoá, khu vực hoá và tự do hoáthương mại; giao lưu quốc tế trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn;những xu hướng thị trường mới tất cả đều ảnh hưởng tới hoạt độngXTTM ở quy mô thế giới

Các tổ chức kinh tế thuộc Liên Hiệp Quốc, các thể chế kinh tếthương mại toàn cầu và các tổ chức phi chính phủ trên thế giới đềuthực hiện xúc tiến thương mại tự do Tự do hoá thương mại như làmột công cụ đảm bảo cho hoà bình và sự phát triển thịnh vượng củathế giới tương lai Có thể kể tới tổ chức thương mại thế giới WTO,trung tâm thương mại quốc tế ITC, cơ quan chức năng XTTM trựcthuộc WTO và UNCTAD, phòng thương mại quốc tế ICC,

1.2.2 Xúc tiến xuất khẩu quốc gia

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 13

XTXK quốc gia là XTXK có sự tham gia của nhà nước (chính phủ)

và các tổ chức hỗ trợ thương mại (TSIs) Hoạt động XTXK của chínhphủ nhằm tạo môi trường pháp lý, khoa học kỹ thuật, kinh tế, văn hoá– xã hội thuận lợi cho hoạt động XTXK và XK, trực tiếp tiến hành cáchoạt động XTXK hay cung cấp dịch vụ XTXK Các TSIs phối hợphoạt động trong mạng lưới XTTM quốc gia và cung cấp dịch vụ hỗtrợ kinh doanh XTTM cho các doanh nghiệp và các khách hàng cóyêu cầu

1.2.3 Xúc tiến xuất khẩu ở doanh nghiệp

Việc tham gia vào quá trình XK trước hết đòi hỏi doanh nghiệpphải nghiên cứu thi trương XK cho sản phẩm hay dịch vụ của mình.Nghiên cứu thị trường là quá trình điều tra thị trường để tìm kiếm cơhội bán hàng hay là để phát hiện nhu cầu của thị trường (nhu cầu hiệntại và nhu cầu tiềm năng) Từ đó tìm ra các cách thức, biện pháp đểbiến các cơ hội bán hàng đó thành hiện thực nhằm mục đích lợi nhuậntối đa

Khi đã thâm nhập thị trường thành công, việc củng cố và mở rộngthị phần, phát triển kinh doanh XK đòi hỏi doanh nghiệp XK phải coitrọng việc triển khai chiến lược Chính sách nghiên cứu phát triển,chính sách đầu tư, phát triển công nghệ mới, chính sách liên doanh vàhợp nhất quốc tế, đa dạng hoá sản phẩm và thị trường XK là mụctiêu hoạt động chính của doanh nghiệp

1.3 Vai trò của hoạt động xúc tiến xuất khẩu

Hoạt động XTXK giữ vai trò là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế

xã hội đất nước XTXK hiện đại, với những nội dung hoạt động mới( nhất là việc xây dựng và thực hiện chiến lược XK quốc gia, cácchiến lược XK ngành) sẽ tạo động lực và những nhân tố mới thúc đẩy

XK trong môi trường kinh doanh quốc tế ngay càng trở nên cạnhtranh khốc liệt Tác động của XTXK tới sự phát triển kinh tế của mộtnước có thể được tóm gọn trong sơ đồ sau:

Hình 1.1 Tác động của XTXK tới sự phát triển kinh tế

Theo sơ đồ trên thì việc thực hiện XTXK hay thúc đẩy XK sẽ tácđộng làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra nhiều việc làm mới vàgóp phần cải thiện thu nhập cho người lao động Mặt khác, khuyếnkhích XK sẽ tạo nguồn thu ngoại tệ lớn hơn để đáp ứng như cầu ngoại

tệ cho mua sắm máy móc thiết bị, nhập khẩu các sản phẩm trung gianphục vụ cho nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đồng thời đây lànguồn để trả nợ nước ngoài, giúp cân bằng cán cân thanh toán quốc tế,

ổn định tình hình kinh tế, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.XTXK giúp cho doanh nghiệp tham gia XK thành công, đảm bảo hiệu

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 15

XTXK Tăng XK

Chuyển dịch

cơ cấu sản xuất trong nước

Tạo việc làm

Cải thiện thu nhập

Tăng vốn ngoại tệ

Mua tư liệu sản xuất, nguyện liệu,

Trả nợ nước ngoài

quả hoạt động XK và góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh củadoanh nghiệp ở cả thị trường trong nước và quốc tế.

Tham gia XK trước hết sẽ tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp đạtđược quy mô kinh tế cần thiết, do đó mà tiết kiệm được chi phí, đảmbảo hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ở cả thịtrường nội địa và XK Thứ hai, thông qua XK doanh nhgiệp thực hiệnviệc đa dạng hoá thị trường đảm bảo việc phát triển ổn định, tránhnhững rủi ro có thế phát sinh khi bị phụ thuộc quá mức vào một thịtrường Thứ ba, tham gia XK doanh nghiệp sẽ cọ xát bằng cạnh tranhkhốc liệt, sẽ trở nên mẫn cảm hơn với các đặc điểm văn hoá và cấutrúc của các thị trường để có thể cạnh tranh thắng lợi Cuối cùng, XK

là một trong những khả năng chiến lược marketing quốc tế, từ XK sẽ

mở ra các khả năng chiến lược khác như đầu tư, liên doanh, đểdoanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển bền vững

Về cơ bản một doanh nghiệp tham gia XK cần trải qua các giaiđoạn khác nhau của quá trình XK như minh hoạ sau:

Các giai đoạn của quá trình Các giai đoạn của quá trình

xuất khẩu ở doanh nghiệp xuất khẩu của doanh nghiệp

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 17

Mở rộng thị trường nội địa

Ý tưởng tham gia xuất khẩu

Quan tâm đến xuất khẩu

Xuất khẩu thử nghiệm

Đánh giá kết quả XK thử

Thích ứng với XK

Thông tin về thị trường và khách hàng nước ngoài

Cơ chế điều hành xuất khẩu

Giao tiếp, hậu cần, các nổ lực xúc tiến bán hàng

Điều hành của chính phủ, tài trợ xuất khẩu

Dịch vụ giao hàng và kiểm tra

Hình 1.2 Các giai đoạn của quá trình xuất khẩu

Nhìn trên sơ đồ ta có thể thấy rằng đầu tiên đó là sự thống nhấtquan điểm và nhận thức về hoạt động XK trong doanh nghiệp Thôngthường, trong công tác quản trị kinh doanh của mình doanh nghiệphiếm khi trả lời tất cả các đơn đặt hàng nhận được Tuy nhiên, nhữngđơn đặt hàng như vậy hoặc những tác nhân kích thích khác vẫnthường xảy ra trên thị trường quốc tế cũng có thể tác động đến nhậnthức của doanh nghiệp về XK thậm chí lá mối quan tâm của doanhnghiệp tới XK Hoạt động quản lí bắt đầu trù tính việc thu thập thôngtin về thị trường nước ngoài và phương án khả thi của việc tham giaXK

Tiếp đến doanh nghiệp sẽ xem xét trả lời một số đơn đặt hàng XK,thoã mãn một số khách hàng nước ngoài hoặc doanh nghiệp sẽ mởrộng kinh doanh từ thị trường nội địa sang các nước láng giềng cóđiều kiện gẫn gũi và có những nét tương đồng về văn hoá

Sau đó doanh nghiệp sẽ xem xét mọi tác động của XK tới toàn bộhoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nếu những kỳ vọng đặt racho hoạt động XK không đạt được, các doanh nghiệp có xu hướngkhông tiếp tục XK mà giới hạn hoạt động kinh doanh trong phạm vithị trường nội địa

Nếu việc đánh giá tích cực, doanh nghiệp sẽ chuyển qua giai đoạnthích ứng với thị trường, Trong giai đoạn này doanh nghiệp XKthường xuyên hơn cho khách hàng quốc tế ở các nước xa hơn và tínhđến các yếu tố thị trường quốc tế trong chiến lược kinh doanh củamình

Ở giai đoạn nhận thức về XK, thông tin về thị trường và kháchhàng quốc tế là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp khi chuyểnqua giai đoạn bắt đầu thấy lợi ích của việc XK Trong giai đoạn XK

thử doanh nghiệp phải nghiên cứu xử lý các vấn đề về thông tin hậucần và xúc tiến bán hàng Chuyển qua giai đoạn đánh giá kết quả XKthử thì yếu tố có tác động lớn nhất là sự điều hành của chính phủ, tàitrợ XK Do phải trải qua những giai đoạn như vậy nên một doanhnghiệp có thể gặp những điều bất thường cả về cơ hội lẫn rủi ro.

Như vậy tác động của các hoạt động XTXK chính phủ là giúp chodoanh nghiệp tận dụng được các cơ hội thị trường trong quá trình này

và hạn chế những rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải trong quátrính hoạt động thông thường Nếu doanh nghiệp tiếp cận được nhữngthông tin cần thiết đó một cách thuận lợi do được sự hỗ trợ, giúp đỡcủa XTXK chính phủ doanh nghiệp sẽ có thể chuẩn bị một cách chuđáo cẩn thận hơn, có những quyết định chính xác hơn để thúc đẩycông việc kinh doanh của mình Ngược lại, nếu không được cung cấpnhững thông tin cần thiết thì việc không đinh hướng được chiến lược,không có những bước đi vững chắc là điều khó có thể tránh khỏi.Chính mối quan hệ này đã giải thích lý do vì sao cần phải có sự hỗtrợ của XTXK chính phủ và các TSIs để khuyến khích doanh nghiệptham gia XK

1.4 Vị trí của hoạt động xúc tiến xuất khẩu

XTXK giữ vị trí quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đẩymạng XK, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước

XTXK có chức năng cơ bản là khuyến khích, thúc đẩy XK Dovậy, hoạt động XTXK có vị trí quan trọng như thế nào là tuỳ thuộcvào nhu cầu và yêu cầu đạt được của một quốc gia hay một doanh

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 19

nghiệp đối với mục tiêu XK XTXK sẽ có vị trí đặc biệt quan trọngđối với một đất nước vào thời kỳ mà nước đó chủ trương phát triểnkinh tế hướng ngoại Nói cách khác, nước đó muốn thực hiện côngnghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng XK

XTXK giữ vị trí mở đường cho một doanh nghiệp tham gia thịtrường quốc tế, đồng thời là một trong những hoạt động kinh tế trọngyếu của doanh nghiệp hiện đại ngày nay

Hoạt động XTXK ở một doanh nghiệp chính là hoạt độngmarketingXK của doanh nghiệp Đó là các hoạt động mà một doanhnghiệp cần phải tiến hành khi muốn thâm nhập thị trường quốc tếgồm:

 Nghiên cứu thị trường XK để tìm ra các thị trường và kháchhàng tiềm năng Nắm bắt được các đặc điểm và xu hướng phát triểncủa các thị trường, khách hàng tiềm năng đó

 Xây dựng và thực hiện các chiến lược marketing XK hỗn hợp( chiến lược bốn “P” ngằm thâm nhập thành công thị trường XK) Nếukhông có các hoạt động này (hoặc là doanh nghiệp tự tiến hành, hoặc

là doanh nghiệp trông cậy vào sự hỗ trợ và giúp đỡ của nhà nước vàcác tổ chức hỗ trợ XK khác) thì doanh nghiệp sẽ không thể XK được.Chính vì vậy, XTXK sẽ khai thông con đường gia nhập thị trườngquốc tế của doanh nghiệp Hơn nữa, việc tiến hành các hoạt độngXTXK với mục đích tạo dựng và phát triển thị trường XK cho doanhnghiệp ngày càng củng cố vị trí là một trong những hoạt động chính

yếu nhất của doanh nghiệp trong môi trường toàn cầu hoá và cạnhtranh ngày càng trở nên khốc liệt hiện nay

2 Xúc tiến xuất khẩu chính phủ và mạng lưới xúc tiến xuất khẩu quốc gia

2.1 Xúc tiến xuất khẩu của chính phủ

2.1.1 Định nghĩa, mục đích, đối tượng của xúc tiến xuất khẩu chính

phủ

Định nghĩa: Theo Rosson & Seringhaus “XTXK của chính phủ là

những biện pháp chính sách của nhà nước có tác động trực tiếp haygián tiếp khuyến khích hoạt động XK của các doanh nghiệp, của cácngành và của đất nước”

Mục đích: XTXK của chính phủ là khuyến khích, thúc đẩy XK của

đất nước

Đối tượng: Đối tượng tác động của XTXK của chính phủ là các

doanh nghiệp, các ngành sản xuất hàng hoá và cung cấp dịch vụ cho

XK, các thể chế và các tổ chức hỗ trợ thương mại của đất nước, cácthị trường và các nhà nhập khẩu nước ngoài

2.1.2 Vị trí và vai trò của của xúc tiến xuất khẩu chính phủ

Vị trí và vai trò của XTXK chính phủ quan trọng đến mức nào làtuỳ vào hệ thống cơ chế quản lý kinh tế, trình độ phát triển kinh tế xãhội, nhận thức chung của mỗi quốc gia về XTXK Ở nhiều nước côngnghiệp phát triển, XTXK chính phủ chủ yếu giữ vai trò thuận lợi hoáthương mại Trái lại ở các nước đang phát triển và các nước chuyển

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 21

đổi nền kinh tế, XTXK chính phủ có khi lại giữ vai trò quan trọngquyết định đối với việc phát triển XK của đất nước.

Trong điều kiện của Việt Nam hiện nay, XTXK là lĩnh vực hoạtđộng còn rất mới và yêu cầu đấy mạnh XK lại rất bức xúc, vì vậyXTXK chính phủ phải giữ một vị trí quan trọng nhất Chính phủ phải

là người tiên phong và giữ vai trò lãnh đạo hoạt động XTXK của đấtnước, thống nhất quản lý các hoạt động này, tạo môi trường và mọiđiều kiện thuận lợi cho việc phát triển hoạt động XTXK, đồng thờitrực tiếp tiến hành các hoạt động XTXK

2.1.3 Nội dung hoạt động xúc tiến xuất khẩu của chính phủ

2.1.3.1 Quản lý nhà nước về xúc tiến xuất khẩu:

Nhà nước xây dựng khuôn khổ pháp lý điều tiết hoạt động, tạo môitrường thuận lợi như cung cấp các phương tiện hỗ trợ để công tácXTXK thực sự có hiệu quả và có tác động thiết thực tới việc đẩymạnh XK Cụ thể:

 Nhà nước tạo dựng và hoàn thiện môi trường pháp lý theo cơchế thị trường điều chỉnh hoạt động XK và XTXK của Việt Nam

 Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự ánXTXK và phát triển XK cụ thể của đất nước Định hướng và pháttriển các hoạt động XTXK của cơ quan chính phủ, các TSIs và cácdoanh nghiệp Việc quan trọng nhất hiện nay là chính phủ phải xâydựng và tổ chức thực hiện các chiến lược XK quốc gia và chiến lược

XK ngành/sản phẩm

 Lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, điều phối hoạt động XTXK củadất nước trong mạng lưới XTXK quốc gia.

 Xây dựng các biện pháp chính sách khuyến khích, hỗ trợ sảnxuất và XK (chính sách tài chính, thuế, khoa học và công nghệ, giáodục và đào tạo, khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài, phát triển

Đại diện thương mại

nước ngoài Điều phối

Hình 1.3 Vai trò của các tổ chức XTXK

2.1.3.2 Trực tiếp thực hiện các hoạt động xúc tiến xuất khẩuChính phủ thành lập các cơ quan thực hiện hoạt động XTXK CụcXTTM, các trung tâm, các phòng XTTM ở các tỉnh thành, các địaphương, các đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài đều trực tiếptiến hành các hoạt động XTXK Đây là lực lượng nòng cốt trongmạng lưới XTXK quốc gia

Chính phủ đàm phán và kí kết các hiệp định song phương và đaphương tạo điều kiện tiếp cận thị trường rộng hơn cho các nhà XK vàcác sản phẩm XK

Chính phủ xây dựng và tổ chức mạng lưới thông tin quốc gia đápứng yêu cầu thông tin thương mại của các nhà XK

Chính phủ thiết lập hệ thống văn phòng đại diện thương mạiViệtNam ở nước ngoài và xây dựng các trung tâm thương mại Việt Nam ởnước ngoài để xúc tiến hình ảnh đất nước, con người và sản phẩm củaViệt Nam

Các phái đoàn kinh tế thương mại chính phủ tham quan khảo sát thịtrường nước ngoài và tiến hành XTXK ở nước ngaòi và tiến hànhXTXK ở nước ngoài Đón tiếp các phái đoàn kinh tế thương mại củachính phủ nước ngaòi

Chính phủ hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia hội chợ, triễn lãmthương mại ở nước ngoài Hỗ trợ các đoàn doanh nghiệp trong nước

và nước ngoài tham quan khảo sát lẫn nhau

Chính phủ tham gia đào tạo nguồn nhân lực XK và XTXK của đấtnước

Dưới góc độ XK sản phẩm, XTXK của chính phủ phải bao gồm tất

cả mọi biện pháp trực tiếp hay gián tiếp khuyến khích XK sản phẩmđược cấu thành trong 4 nhóm biện pháp:

 Nhóm biện pháp liên quan tới đầu vào của sản phẩm

 Nhóm biện pháp liên quan tới đầu ra của sản phẩm

 Nhóm các biện pháp khuyến khích kinh tế vĩ mô

 Nhóm các biện pháp khuyến khích mang tính thể chế, tổchức

2.2 Xúc tiến xuất khẩu của các tổ chức hỗ trợ thương mại (TSIs)Hoạt động XTXK của các tổ chức hỗ trợ thương mại gồm nhữngnội dung chính sau đây:

2.2.1 Phối hợp hoạt động xúc tiến xuất khẩu với các cơ quan chính

phủ và các doanh nghiệp trong mạng lưới xúc tiến thươngmại

TSIs là một bộ phận cấu thành mạng lưới XTXK quốc giagồm chính phủ, các tổ chức hỗ trợ thương mại và các doanh nghiệpthuộc mọi thành phần kinh tế Sự phối hợp của TSIs với các bộphận còn lại được thể hiện qua việc hiệp đồng, chia sẻ trách nhiệm

và cả quyền lợi XTXK Chức năng chính của TSIs là cung cấp cácdịch vụ hỗ trợ phát triển thương mại chuyên môn hoá và thuận lợihoá thương mại TSIs cũng tham gia hoà nhập mạng lưới thông tinquốc gia, đảm bảo phân phát và thu nhận thông tin thông suốt vàhiệu quả

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 25

2.2.2 Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh, thuận lợi hoá thương

mại và xúc tiến xuất khẩu cho khách hàng có yêu cầu

Hệ thống các cơ quan hỗ trợ XK rất đa dạng, bao gồm các tổchức và đơn vị nhà nước, các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hộingành hàng và các doanh nghiệp dịch vụ cả nhà nước và tư nhân.Mỗi đơn vị đều có lợi thế cạnh tranh dựa trên sự chuyên môn hoácao về một hoặc một số dịch vụ hỗ trợ thương mại (nghiên cứu thịtrường, marketing XK, thông tin thương mại, dịch vụ tư vấn pháp

lý, tài trợ XK, giao nhận, vận tải ngoại thương, dịch vụ mạng, dịch

vụ tài chính, )TSIs cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại cho cácdoanh nghiệp trên cơ sở chuyên môn hoá cao của tổ chức sẽ gópphần làm giảm chi phí dịch vụ thương mại, đẩy mạnh hoạt độngXK

2.2.3 Xây dựng năng lực chuyên môn xúc tiến xuất khẩu

Yêu cầu đối với việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho cácdoanh nghiệp là rất lớn và rất đa dạng Trong đó nhà nước sẽ tạomôi trường và điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triểnTSIs, nhưng mặt khác TSIs phải nổ lực để có thể đáp ứng được nhucầu và yêu cầu hỗ trợ của khách hàng Bản thân các tổ chức hỗ trợ

XK trước hết phải nâng cao khả năng cung cấp các dịch vụ hỗ trợchuyên sâu với chất lượng cao và giá cả cạnh tranh cho các doanhnghiệp tham gia Xk và đảm bảo cạnh tranh trong XK

2.2.4 Đào tạo nguồn nhân lực cho hoạt động xúc tiến xuất khẩu

Nhà nước có thể phối hợp với TSIs để đào tạo lực lượng laođộng trong các thể chế hỗ trợ hay cho các doanh nghiệp XK Bảnthân các tổ chức có thể tự đào tạo hay cung cấp dịch vụ đào tạo độclập

2.3 Xúc tiến xuất khẩu ở các doanh nghiệp

Các doanh nghiệp là chủ thể của hoạt động XK Doanh nghiệp phải

tự mình tham gia vào quá trình XK và phát triển XK Những nổ lựccủa doanh nghiệp trong việc đảm bảo cung cấp sản phẩm XK đáp ứngtheo yêu cầu chất lượng của người mua với giá cả cạnh tranh và dịch

vụ khách hàng hoàn hảo sẽ là chìa khoá để đảm bảo thành công chodoanh nghiệp Hoạt động XTXK ở doanh nghiệp được xem xét đớivới 2 loại đối tượng cụ thể

Đối với doanh nghiệp mới tham gia XK:

Những doanh nghiệp mới lần đầu tham gia XK để có thể thâmnhập thị trường quốc tế điều cẩn thiết nhất là phải tiến hành các hoạtđộng marketing XK sau đây:

 Nghiên cứu thị trường quốc tế để tìm kiếm các nhà nhập khẩutiềm năng và các phương thức bán hàng cho các nhà nhập khẩu

đó Trên cơ sở đó, doanh nghiệp sẽ tìm ra được thị truờng mụctiêu và biết được các yêu cầu của thị trường mục tiêu để có cácchính sách marketing phù hợp

 Xây dựng kế hoạch và chiến lược marketing hỗn hợp thâm nhậpthị trưòng XK gồm:

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 27

 Chiến lược sản phẩm – P1 ( chất lượng sản phẩm, bao bì sảnphẩm, nhãn hiệu)

 Chiến lược giá cả - P2 ( tính toán giá thành và định giá cả đểthị trường chấp nhận)

 Chiến lược phân phối – P3 ( công tác hậu cần và việc lựachọn kênh phân phối)

 Chiến lược xúc tiến – P4 ( Xây dựng các chương trình quảngcáo, khuyến mại, tham gia hội chợ, triễn lãm ở nước ngoài, đitham quan và bán hàng thử ở nước ngoài hay xây dựng cáccatalogue chào hàng, )

 Đối với doanh nghiệp phát triển kinh doanh XK

Sau khi thâm nhập thành công thị trường nước ngoài và trởthành nhà XK có kinh nghiệm qua nhiều năm tham gia thị trườngquốc tế, doanh nghiệp sẽ tiến hành phát triển kinh doanh theo chiềusâu Lúc này ngoài các hoạt động marketing XK, doanh nghiệp cóthể mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực khác (nghiên cứu triểnkhai đầu tư quốc tế, liên doanh hợp tác, sáng chế và phát triểncông nghệ mới, đa dạng hoá thị trường và sản phẩm XK, )

3 Các thể chế thương mại toàn cầu và các tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế

Khi hoạch định chính sách thương mại các nước thường xuất phát từlợi ích quốc gia và ý muốn chủ quan của nước mình, dẫn đến sự rời xabản chất của thương mại quốc tế, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của

thương mại quốc tế Các thể chế thương mại trên thế giới cũng như các

tổ chức XTTM quốc tế hình thành đều nhằm mục đích đảm bảo chothương mại quốc tế ổn định và lành mạnh, làm động lực cho sự phát triểnkinh tế thế giới

3.1 Tổ chức thương mại thế giới (WTO)

Tiền thân của WTO là tổ chức hiệp định chung về thuế quan vàthương mại (GATT) Ra đời vào năm 1948 nhằm mục tiêu thiết lậpnhững nguyên tắc cơ bản, WTO có một hệ thống luật lệ quốc tế chungđiều tiết mọi hoạt động của thương mại hàng hoá hữu hình, mở đườngcho sự phát triển kinh tế kể từ sau chiến tranh thế giới thứ II Tổ chứcWTO ra đời thay thế cho GATT có trách nhiệm điều tiết không chỉthương mại hàng hoá ( các hiệp định GATT về thương mại hàng hoá) mà

cả thương mại dịch vụ (các hiệp định GATs), quyền sở hữu trí tuệ(TRIPs), đầu tư có liên quan tới thương mại (TRIMs)

3.2 Trung tâm thương mại quốc tế (ITC)

Trung tâm thương mại quốc tế (ITC/UNCTAD/WTO) là đầu mối của

hệ thống Liên hợp quốc về hợp tác kỹ thuật với các nước đang phát triểntrong lĩnh vực xúc tiến trao đổi thương mại ITC do hiệp định chung vềthuế quan và thương mại (GATT) lập ra từ năm 1964 Với tư cách là cơquan điều hành của chương trình phát triển của Liên hợp quốc (UNDP),ITC có trách nhiệm thực hiện các dự án xúc tiến thương mại trung khuvực các nước đang phát triển và các nước chuyển đổi nền kinh tế với sựtài trợ của UNDP, ITC thoã mãn yêu cầu hỗ trợ XK của các nước đang

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 29

phát triển thông qua xây dựng và thực hiện các chương trình XTXKcũng như cải tiến nghiệp vụ và các kỹ năng nhập khẩu ITC cung cấpdịch vụ tư vấn, chuyên gia về thị trường XK, hỗ trợ để tạo ra các dich vụcần thiết cho hoạt động này ở các nước đang phát triển Đối với các nướckém phát triển nhất, ITC cung cấp miễn phí các dịch vụ này.

ITC phối hợp với các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyểnđổi để thiết kế và thực hiện các chương trình XTXK quốc gia, các dự ánxúc tiến troa đổi thương mại nhằm mở rộng XK và nâng cao hiệu quảhoạt động nhập khẩu của các nước này Các hoạt động này bao trùm sáulĩnh vực chính dưới đây:

 Phát triển sản phẩm và thị trường

 Phát triển các dịch vụ hỗ trợ thương mại

 Thông tin thương mại

 Sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực

 Quản lý mua sắm quốc tế

 Đánh giá nhu cầu và xây dựng các chương trình XTXK

 Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ và XTTM khác (phát hành các ấnphẩm về xúc tiến trao đổi thương mại, phát triển XK, marketingquốc tế, mua sắm quốc tế, quản lý nguồn cung Đào tạo cán bộngoại thương, thông tin thương mại và thống kê thương mại, tổchức các diễn đàn trao đổi, thảo luận cả trên thực tế cả qua cácphương tiện điện tử nhằm nâng cao và phổ biến tri thức vềXTTM, )

 Phối hợp với các tổ chức khác (ITC phối hợp chặt chẽ với các cơquan chức năng thuộc hệ thống tổ chức Liên hợp quốc về kinh tếthương mại như hội nghị của Liên hợp quốc về thương mại vàphát triển (UNCTAD), tổ chức nông lương thuộc liên hợp quốc(FAO) Tổ chức phát triển công nghiệp thuộc Liên hợp quốc(UNIDO) và các tổ chức khác của Liên hợp quốc, các nhân hàngphát triển khu vực và các tổ chức liên chính phủ không thuộcLiên hợp quốc, các tổ chức phi chính phủ và các định chếthương mại khác

3.3 Phòng thương mại quốc tế (ICC)

Được thành lập năm 1919, hiện nay số thành viên của phòng thươngmại quốc tế - ICC đã lên tới hàng ngàn doanh nghiệp và hiệp hội ở 130nước trên thế giới ICC lá tổ chứuc của giới kinh doanh thế giới, là cơquan đậi diện duy nhất cho các doanh nghiệp trên thế giới đối thoại vớichính phủ các nước và các tổ chức công quyền quốc tế về tất cả các lĩnhvực ở khắp mọi nơi Nhiệm vụ của ICC là XTTM và đầu tư quốc tế vàxúc tiến nền kinh tế thị truờng tự do

ICC thiết lập các quy tắc điều chỉnh trao đổi thương mại quốc tế Docác thành viên của ICC là những công ty và hiệp hội hoạt động kinhdoanh quốc tế, ICC có quyền lực tối cao trong việc đưa ra các quy tắc chiphối kinh doanh vượt biên giới quốc gia Việc áp dụng các quy tắc củaICC là hoàn toàn tự nguyện, nhưng nhờ những ưu thế đặc biệt mà nhữngnguyên tắc này vẫn chi phối hàng ngàn vụ giao dịch quốc tế mỗi ngày vàtrở thành một bộ phận không thể thiếu của thương mại quốc tế

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 31

ICC cung cấp các dịch vụ kỹ thuật chủ yếu mà trước hết là dịch vụtrọng tài ngaòi thương do hội đồng trọng tài quốc tế ICC - tổ chức trọngtài đứng đầu thế giới cung cấp.

ICC cung cấp các dịch vụ tư vấn pháp lý cao nhất cho Liên hợp quốc

và những cơ quan chuyên môn của UN

Các uỷ ban quốc gia của ICC hiện có mặt ở hầu hết các thủ đô lớntrên thế giới, phối hợp với các hội viên của ICC ở các nước này đối thoạivới chính phủ về vị trí, vai trò và những yêu cầu của công đồng kinhdoanh theo lập trưởng quan điểm của ICC

3.4 Các tổ chức hỗ trợ thương mại quốc tế khác

Những tổ chức liên chính phủ có thể kể đến là Quỹ tiền tệ quốc tế(IMF), ngân hàng thế giới (WB), tổ chức phát triển công nghiệp của liênhợp quốc (UNIDO), tổ chức nông lương của Liên hợp quốc (FAO), tổchức phát triển kinh tế (OECD), các liên minh kinh tế, các khu thươngmại tự do, các tổ chức phi chính phủ các công ty tư vấn, công tymarketing, các hiệp hội ngành hàng quốc tế, Những tổ chức này cũng

đã góp phần không nhỏ trong thuận lợi hoá thương mại quốc tế và đảmbảo sự phát triển ổn định của thương mại quốc tế trở thành động lựcthúc đẩy kinh tế thế giới và nâng cao phúc lợi cho nhân loại

4 Thực tiễn xúc tiến xuất khẩu của một số nước trên thế giới

4.1.Nhật Bản

4.1.1 Nhu cầu xúc tiến xuất khẩu ở Nhật Bản

Ngoại thương Nhật Bản thời kỳ sau chiến tranh thế giới thứ II(1945-1949) chưa phát triển do cơ sở kinh tế bị tàn phá nặng nề và chịu

sự giám sát ngặt nghèo của Ban chỉ huy quân Đồng Minh (GHQ) Yêucầu cấp thiết đối với chính phủ Nhật lúc bấy giờ là phải thực hiện XTXK

để thoã mãn nhu cầu ngoại tệ mạnh cho việc xây dựng và phát triển nềkinh tế độc lập, tự chủ Từ tháng 2/1950 trở đi (sau khi không còn sựgiám sát của GHQ) chính phủ Nhật đã tăng cường hệ thống pháp luật vềngoại thương theo hướng tự do XK và nới lỏng quản lý nhập khẩu Đồngthời, một loạt các chương trình XTXK đặc biệt đã được thực hiện trongthời gian 1950-1960 như cải thiện các hoạt động hỗ trợ XK, khuyếnkhích đặc biệt thông qua hệ thống thuế, tài chính bảo hiểm và kiểm traXK; Xúc tiến thiết kế mẫu mã sản phẩm ; Xúc tiến hệ thống quản lýthương mại bảo đảm trật tự và công bằng trong công tác XK, Chính phủcũng có các chính sách khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân đẩy mạnh

XK Chính khu vực này đã đóng góp phần quyết định vào thành quả hoạtđộng XK của Nhật Bản

Đi đôi với việc thực hiện XTXK ở trong nước, chính phủ Nhật Bản

đã đẩy mạnh các hoạt động XTXK ở nước ngoài Mở các cơ quan đạidiện của chính phủ ở nước ngaòi Tổ chức các cuộc triễn lãm và tham giavào hội chợ thương mại ở nước ngoài, thành lập cơ quan ngiên cứu thịtrường nước ngoài Thành lập JETRO, một tổ chức chuyên môn củachính phủ Nhật Bản để thực thi chính sách thương mại XTXK

4.1.2 Tổ chức ngoại thương Nhật Bản (JETRO)

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 33

Tổ chức ngoại thương Nhật Bản – JETRO là tổ chức phi lợi nhuậncủa chính phủ Được thành lập năm 1958 trên cơ sở hợp nhất và cơ cấulại từ tổ chức khôi phục ngaọi thương Nhật Bản (1954), hội đồng hoàgiải thương mại Nhật Bản (1953), hội đồng ngoại thương Nhật Bản(1952) và tổ chức nghiên cứu XK Nhật Bản (1951), JETRO là cơ quanchính thức nhà nước thực thi chính sách thương mại của Nhật Bản vớinước ngoài với nhiệm vụ chính là XTXK Sau 50 năm hoạt động tronglĩnh vực XTTM và đầu tư JETRO đã phát triển thành một hệ thống tổchức hoàn chỉnh và hiện đại Có trụ sở chính ở Tokyo, văn phòng ởOsaka và 35 văn phòng khá trên lãnh thổ Nhật bản cũng như 80 vănphòng đại điện ở 58 nước trên thế giới trong đó có Việt Nam.

Phó giám đốc quản lý

Trụ sở chính của JETRO ở Tokyo

JETRO Osaka

Văn phòng hỗ trợ ERIA

Hiệp hội các nướcđang phát triển

Phòng quốc tế Phòng nội bộ

Phòng dịch vụ kinh doanh

Phòng nghiên cứu quốc tế

Phòng kế hoạch

Phòng đầu tư Nhật Bản (trung tâm hỗ trợ đầu tư kinh doanh Nhật Bản)

phòng XTXK và phòng nôngnghiệp

Phòng hỗ trợ kinh doanh quốc tế và phòng tài sản

sở hữu trí tuệ

Phòng kế hoạch nghiên cứu

Phòng XTTM

Phòng công nghệ và

kỹ thuật

Phòng hơp tác kinh tế thương mại

Phòng xúc tiến nghiên cứu

Trung tâm đào tạo khu vực

Trung tâm đào tạo phát triển

Trung tâm đào tạo học thuật

Thư viện Phong đào tạo và trao đổi quốc tế

Hình 1.4 Cơ cấu tổ chức của JETRO

Nhiệm vụ chính của JETRO là:

 Cung cấp thông tin thương mại

 Tổ chức hội chợ và tham gia các hội chợ thương mại quốc tế

 Cung cấp các dịch vụ tư vấn thương mại và đầu tư cho cácdoanh nghiệp vừa và nhỏ, hỏi đáp các vấn đề về tài chính

 Xuất bản các tờ tin thương mại hằng ngày, các báo cáo kinh tế

và các báo cáo về thị trường nước ngoài, phát hành các ấn phẩm

và các tờ rơi giới thiệu các sản phẩm và các ngành nghề NhậtBản

 Xây dựng thư viện JETRO với các loại sách, tư liệu, tài liệu và

dữ liệu phong phú về tình hình kinh tế, thương mại và thị trườngtrong nước và quốc tế phục vụ tốt cho các doanh nghiệp

 JETRO xây dựng nhà thiết kế Nhật Bản và hỗ trợ đào tạo cácnhà tạo mẫu để XTXK các sản phẩm mới của Nhật Bản

4.1.3 Các biện pháp chính sách xúc tiến xuất khẩu của chính phủ

Nhật Bản

 Hỗ trợ về thuế và tài chính của chính phủ Nhật bản:

Ngân hàng xuất nhập khẩu của Nhật Bản được tổ chức với nhiệm

vụ duy nhất là hổ trợ tài chính cho xuất nhập khẩu của các tổ chứctài chính tư nhân Nhật Bản

Ngân hàng XNK Nhật Bản có thể tài trợ hoặc phối hợp với cácngân hàng tư nhân khác đồng tài trợ cho các hoạt động liên quanđến XK cần các nguồn vốn đặc biệt ( hỗ trợ tài chính cho các XKphương tiện vận tải, máy công nghiệp; chiết khấu cho các tổ chứctài chính; cho các chính phủ và công ty nước ngoài vay tiền đểnhập khẩu hàng hoá của Nhật Bản, ) Hệ thống giảm thuế thu nhập

từ XK được xây dựng thành hệ thống thuế XTXK (đã bị xoá bỏ khiNhật Bản gia nhập GATT năm 1964)

 Hệ thống bảo hiểm XK của cính phủ Nhật Bản:

Mục đích của bảo hiểm XK là đảm bảo cho sự phát triển lành mạnhcủa hoạt động XK và các thương vụ khác với nước ngoài thông quaviệc bảo hiểm những rủi ro mà các bảo hiểm thông thường khôngthể bảo hiểm được

Chính phủ Nhật Bản trực tiếp bão lãnh hệ thống bảo hiểm này và

mở một tài khoản đặc biệt cho hoạt động bảo hiểm XK Hệ thốngbảo hiểm này được thành lập năm 1950 theo luật bảo hiểm tín dụng

XK (bao gồm : bảo hiểm thông thường, bảo hiểm thay đổi giái XK,bảo hiểm vận chuyển hàng hóa, bảo hiểm thay đổi tỷ giá hối đoái,bảo hiểm thanh toán XK, bảo hiểm vận chuyển hàng hoá XK vàbảo hiểm quảng cáo ở nước ngoài

 Hệ thống kiểm tra XK:

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 37

Hệ thống kiểm tra XK đã đóng góp rất lớn vào việc cải thiện hìnhảnh và chất lượng hàng XK Nhật Bản Được thành lập theo luậtquản lý hàng XK thực hiện từ tháng 10/1948 và sau đó theo luậtkiểm tra XK sửa đổi có hiệu lực từ tháng 2/1958 (huỷ bỏ vào tháng4/1997) Hệ thống kiểm tra XK bao gồm 37 cơ quan kiểm tra cóthầm quyền, tiến hành các hoạt động kiểm tra chất lượng sản phẩm,kiểm tra đóng gói bao bì, kiểm tra nguyên liệu để chế tạo sản phẩm

và kiểm tra quá trình sản xuất

 Xúc tiến thiết kế sản phẩm XK:

Ra đời vào tháng 5/1959 , ban thiết kế thuộc bộ nhoại thương vàcông nghiệp Nhật Bản – MITI đã phối hợp với hiệp hội xúc tiếnkiểu dáng công nghiệp Nhật Bản triển khai thực hiện các chươngtrình xúc tiến thiết kế sản phẩm cho XK bao gồm : Chương trìnhkiểm tra thiết kế nhằm hạn chế nạn ăn cắp bản quyền thiết kế,chương trình triễn lãm thiết kế hàng XK Nhật Bản, các chươngtrình XTXK hàng hoá kiểu dáng đẹp,

 Kết quả, từ năm 1950 đến năm 1960 XK của Nhật Bản đã tănglên từ 820 triệu USD lên hơn 4 tỷ USD, tức là tăng lên 5 lần trongvòng một thập kỉ Các hoạt động XTXK tiếp tục được tăng cườngtrong thập kỉ 60 đã đưa kim ngạch XK đạt 19,3 tỷ USD năm 1970,gấp 4,82 lầ mức XK đạt được trong năm 1960

4.2 Hàn Quốc

4.2.1 Nhu cầu xúc tiến xuất khẩu ở Hàn Quốc

Sau cuộc chiến tranh Triều Tiên, nền tảng công nghiệp vốn đã yếukém của Hàn Quốc đã bị phá huỷ gần như hoàn toàn Cũng như hầu hếtcác nước đang phát triển khi mới bắt tay vào công cuộc phát triển kinh

tế, chính sách công nghiệp hoá của Hàn Quốc chú trọng vào thay thếNhập khẩu Tuy nhiên chíhn sách này đã bộc lộ những mâu thuân vềchất: Thị trường trong nước thì nhỏ bé mà nhu cầu về vốn cho các dự ánđầu tư công nghiệp lại rất lớn Khoảng cách giữa đầu tư và tiết kiệm chủyếu đựơc bù đắp bởi viện trợ nước ngoài Nguồn ngoại tệ quan trọngnhất để Hàn Quốc nhập khẩu là do Mỹ viện trợ

Sang những năm 60 do My thực hiện cát giảm các khoản viện trợ đãbuộc chính phủ Hàn Quốc phải tìm nguồn ngoại tệ khác để thay thế.Chính vì vậy chính phủ Hàn Quốc buộc phải chuyển chính sách thươngmại từ thay thế nhập khẩu sang XTXK Chính sách này dựa trên nhữnglợi thế của nền kinh tế Hàn Quốc là ngành công nghiệp nhẹ phát triển, cólực lượng lao động khá dồi dào và được đào tạo tốt

4.2.2 Những biện pháp chính sách và thành tựu xúc tiến xuất khẩucủa chính phủ Hàn quốc

Những biện pháp kinh tế vĩ mô bao gồm các biện pháp chính sách tỷgiá hối đoái, tự do hoá thương mại, khuyến khích đầu tư trực tiếp nướcngoài,

Cải cách đầu tiên của Hàn Quốc là “thực tế hoá” tỷ giá hối đoái (phágiá đồng won chỉ còn một nửa so với mức tỷ giá được định quá cao trongthời kì trước) Tíêp theo là cải cách về tài chính nhằm tăng lãi suất tiềngửi chính thức từ 11% lên 30% trong năm 1965 Năm 1967, các nhà

SVTH: Phạm Thị Thanh Thuý - Lớp 30k01.1 39

hoạch định chính sách đưa ra cái gọi là hệ thống doanh mục không cầncấp giấy phép nhập khẩu, đây là một bước lớn hướng tới một chế độ tự

do hoá thương mại

Thời kì này chính phủ cũng bắt đầu khuyến khích đầu tư nước ngoài.Các cải cách về giá cả đã được thực hiện để huy động tiền tiết kiệm trongnước và đẩy mạnh hoạt động XK

 Những khuyến khích về thuế:

Miễn thuế kinh doanh cho các doanh nghiệp XK(1962)

Giảm 50% thuế thu nhập từ XK(1962 đến 1972)

Thuế nhập khẩu nguyên vật liệu từ và bán sản phẩm cho sản xuất hàng

XK được miễn trừ (đến năm 1974 chuyển thành hệ thống giảm thuế)

 Ban hành luật xúc tiến các ngành công nghiệp XK

 Hình thành nên tổ chức XTTM và đầu tư Hàn Quốc_KOTRA (1962)