nhăm góp phán nám: cao hiệu qua quan K Nhà nước vé giao dục và dào lạo ó' tinh Thanh Hoá trong tương lai.Qua thực té' quản lv hoạt dộng thanh tra cứa So Giáo dục và Đào lạo Thanh Hoá tro
Trang 1B ộ GIÁO DỤC VÀ ĐẢO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI
BIỆN PHÁP QUAN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA GIÁO DỤC ở TỈNH THANH HOÁ
Trang 2BANG KV Hlfcl CAC CHĨ'VIKTTẢT
Cán bộ quán lý giáo dục Trung ương
Trang 3MỤC LỤC
Trang
Phán Ihử nhái: Những vấn dè chung 7
1 Lý do chọn để tài 7
2 Mục đích nghiên cứu .9
3 Già thuyết khoa h ọ c 9
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 9
5 Khách thể và đối tượng nghiên c ứ u 10
5.1 Khách thể nghiên cứu 10
5.2 Đối tượng nghiên cứ u 10
6 Phạm vi và ké hoạch nghiên cứu: 10
6 i Phạm vi nghiên cứu 10
6.2 Kế hoạch nghiên c ứ u 10
6.3 Đề lài nghiên cứu dược triển khai trên các đối tượng 10
7 Các phưcmg pháp nghiên cứu 11
7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận .11
7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực liền 11
7.3 Phương Pháp chuyên gia 13
7.4 Nghiên cứu các sản phẩm hoại động thanh tra giáo dục ờ lỉnh Thanh Hoá lừ 1992 -2002 .’ ! ^ ! 1.3 7.5 Phương pháp quan sát 13
8 Đóng góp mói của đẻ tài 13
CHƯƠNG 1: c ơ sở LÝ LUẬN VỀ CÁC VẤN ĐỂ NGHIÊN c ứ u 14
1 Lịch sử hình thành hoạt động thanh tra và quàn lý hoạt động thanh tra 14 1.1 Nước ngoài 14
1 2 Việt Nam 18
1.3 Lịch sử nghiên cứu hoại dộng thanh tra và quản IÝ hoạt động thanh tra giáo dục trên địa bàn một tỉnh 21
2 Hoạt động thanh tra và thanh tra giáo dục ( TTGD ) : 21
2.1 Hoại động thanh tra 21
2.1.1 Khái n iệm 21
2.1.2 Chức năng của thanh tra 23
2.1.3 Nhiệm vụ của hoạt động thanh tr a 23
2.1.4 Quyền hạn của các tổ chức Thanh tra Nhà nước 24
2.1.5 Cơ cấu bộ máy hệ thống TTNN 25
2.1.6 Những yếu tố ảnh hường đến hoạt động TTNN 26
2.2 Hoạt động thanh tra giáo dục 26
2.2.1 Khái niệm 26
2.2.2 Chức năng của Thanh tra giáo dục .27
2.2.3 Nội dung của hoại động Thanh ưa giáo dục .27
2.2.4 Quyền hạn cùa Thanh tra giáo d ụ c 28
2.2.5 Trách nhiệm của Thanh tra giáo dục 28
Trang 42.2.6 Đối lượng cùa Thanh ira giáo dục 28
2.2." Hẹ thõng Thanh ira giáo dục 29
2.2.8 Những nguvẽn lác hoại dộng cua Thanh ira giáo dục .31
2.2.9 Những yếu ló' ành hường đốn Tlianh ưa giáo dục 31
2.2.10 Phươnii pháp, hình thức hoạt độni! TTGD 31
2.3 Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tao 32
3.3.1 Khái niệm : ! 32
3.3.2 Chức nàng, nhiệm vụ quyền hạn phương pháp hoạt dộng cua Thanh tra giáo d ụ c 32
3.3.2 ì Chức năng của Thanh tra S ở 32
3.3.2.2 Nhiệm vịT 33
3.3.2.3 Quyền hạn cùa Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo 34
3.3.2.4 Hình thức, nội dung hoạt động cùa Thanh tra S ờ 34
3 Quản lý thanh tra giáo d ụ c 41
3.1 Quản lý quản lý giáo d ụ c 41
3.1.1 Khái niệm quản lý 41
3.1.2 Khái niệm về quanlỹ giáo d ụ c 43
3.1.3 Nội dung quản lv nhà nước về giáo dục và dào tạ o 45
3.1.4 Trách nhiệm của thú trường cơ quan quan lýgiáo dục đối với Thanh tra giáo dục cùng cấp : 46
3.2 Quàn lý thanh tra giáo d ụ c 46
3.2.1 Khái niệm vể quàn lỷ Thanh tra giáo dục .46
3.2.2 Chú thể quản lý Thanh tra giáo dục 46
3.2.3 Đối tượng quản lý của Thanh tra giáo d ụ c 47
3.2.4 Nội dung của quản lý Thanh tra giáo d ụ c 47
3.2.5 Biện pháp quản lý Thanh tra giáo dục 47
3.2.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quán lý Thanh tra giáo d ụ c.47 3.2.7 Chu trình quản lý TTGD ." T ! 48
3.3 Hệ thống quản lý thanh tra giáo dục của một tỉnh 49
3.3.1 Các quan hệ trong hoạt động của Thanh tra Sở 49
3.3.1.1 Quan hệ trực thuộc ( với cấp trốn ) 49
3.3.1.2 Quan hệ chỉ đạo ( với cấp dưới ) 51
3.3.2 Chánh thanh tra sờ 54
3.3.2.1 Nhiệm vụ của Chánh thanh tra Sò 54
3.3.2.2 Quyền hạn của Chánh Thanh tra Sờ 55
3.3.4.3 Quan hệ phối họp 57
3.3.4.4 Quan hệ với công dân các cơ quan, lổ chức kinh lế - xã hội .58
3.4 Quàn lý hoat động của Thanh tra s ỏ 59
3.4.1 Những nguyên tắc cơ bản quản lý hoạt dộng Thanh tra 59
3.4.2 Nội dung cơ bản của quản lý hoạt dộng Thanh tra Sở 61
3.4.2.1 Hoạt dộng quản lý của Giám đốc Sở Giáo dục .61
3.4.2.2 Hoạt động quản lý cùa Chánh thanh tra Sở 62
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỐNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘ 64
2.1 Khái quát vé giáo dục và Thanh tra Giáo dục ỏ Tỉnh Thanh Hoá 64
Trang 52.1.1 Sơ lược về địa lý, kinh tế và văn hoá Tinh Thanh Hoá .64
2.1.2 Sơ lược về TTGD Thanh Hoá từ trước đến n a y 65
2.2 Thực trạng hoạt động TTGD ở Thanh Hoá hiện nay .78
2.2.1 Thực trạng bộ máy, lổ chức TTGD tỉnh Thanh H oá 78
2.2.2 Thực trạng đội ngũ cán bỏ TTGD tỉnh Thanh H oá 79
2.3 Đánh giá mức độ phù hợp của bộ máy hệ thống TTGD ỏ Thanh Hoá và hiệu quả cóng tác TTGD hiện nay ở tỉnh Thanh H o á 80
2.3.1 Đánh giá và thực trạng mức d(> phù họp của bộ máy, hô thông TTGD Thanh Hoá hiện nav 80
2.3.1.1 Mức đô phù họp của bộ máy, hệ thống TTGD ờ Thanh Hoá 80
2.3.1.2 Hiệu quả hoạt động TTGD ờ Thanh Hoá hiện nay 82
2.3.2 Thuận lợi, khó khần trong hoạt động TTGD ờ Tỉnh Thanh Hoá 84
2.3.2.1 Thuận lợi .ĩ. 84
2.3.2.2 Khó khăn 85
2.4 Thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động TTGD ở Thanh Hoá 86
2.4.1 Thực trạng quản lý về nội dung công tác TTGD tỉnh Thanh H oa 86
2.4.2 Các biện pháp quản lý cống tác thanh tra giáo dục ờ tỉnh Thanh Hoá 88
2.4.2.1 Thực trạng mức độ triển khai các nhóm biện pháp quản lý TTGD ỏ' Thanh Hoá hiện nay 88
2.4.2.2 Thực trạng hiệu quả cống tác quản lv TTGD ở Thanh Hoá hiện nav91 2.4.3 Những nguyên nhản và vếu tố lác dộng đến hiệu quả các biện pháp quản lý TTGD ờ Thanh Hoá hiện nav 92
2.4.3.1 Nguyên nhân thuộc vé bối cảnh lịch sử, thời đại 92
2.4.3 2 Nguyên nhằn thuộc vé các cấp quản lý giáo dục .93
2.4.3.3 Những yếu tố ánh hưởng đến hoạt động quản lý TTGD ở Thanh Hoá ' 97
CHƯƠNG 3 : MỘT s ố BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THANH TRÁ GIÁO DỤC ỏ THANH HOÁ HIỆN NAY ! 100
3.1 Các nguyên tác quản lý, chỉ đạo TT G D 100
3.1.1 Những nguyên tác co bản quản lý hoạt động Thanh Hoá 100
3.1.2 Các biện pháp quản lý TTGD ở Thanh Hoá .101
3.2.1 Củng cố, hoàn thiện các nhóm biên pháp quản lý thanh tra giáo dục dang được triển khai có hiệu quả trong thực tiễn 102
3.2.1.1 Quản lý hoạt động của bộ máy TTGD và Thanh tra viên thông qua quá trình soạn thảo và điều chỉnh kế hoạch hoạt dộng thanh tra giáo dục 102
3.2.1.2 Các biện pháp nâng cao hiêu quả hoạt động của bộ máy thanh tra _ _ giáo dục 104
3.2.1.3 Quản lý hiệu quả hoạt dộng của TTV bằng các biện pháp nghiệp vụ hoạt dộng thanh tra giáo dục 105
3.2.1.4 Nhóm các biện pháp động viên khích lệ tổ chức TTGD và TTY 106
3.2.1.5 Nâng cao nâng lực hoạt động bằng các biện pháp dào tạo, bổi dưỡng trao dổi nghiệp vụ TTGD.^ 107
3.2.2 Các nhóm biện pháp cần dược triển khai trong cóng tác quản lý TTGD ờ Thanh Hoá thời gian tới 108
Trang 6lỉh r Ị ỉ l a i Ị .Ị H iỉn l\ hoai tìỏny Thanh tra Gtao fin n lin h Thanh ỉ Ị oà
3 2 2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhãn thức cùa các
cáp quàn K giáo dục cùa cán hộ ui áo viên học sinh nhận thức về vị trí vai tro
chức nàn«, nhiêm vụ quvén han của công tác thanh tra giáo dục với quản lý giáo
dục 108
3.2.2.1 Nhổm bièn pháp quàn K' TTGD bàng cách phối hạp giữa Thanh tra giáo dục với các tố chức Thanh tra Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội khác 109
3.2.2.3 Nhóm biện pháp quan lý băng cách khai thác, sử dụng phưortg tiện kỹ thuật hỗ trợ hiện đại cho TTS và TTY: 110
3.2.3 Trưng cầu các ỷ kiến đánh giá về tính khả thi của các biện pháp bổ sung vào công lác quản lý TTGD ở Thanh Hoá trong thời gian tới 111
3.3 Điểu kiện để thực hiện các biện p h á p 112
rhàn 3 : KỂT LUẬN VÀ KHUYỂN N G H Ị 775
1 Kết luận ! 115
2 - Khuyến n g h ị 116
TÀI LIỆU THAM K H Ả O : 117
PHỤ LỤC : 119
Trang 7PHẨN THỨ NHẤT NHỮNG VẤN ĐỂ CHUNG
Quản K Nhà nước về Giáo dục và Đào lạo là vấn dề bao trim , lien quan háu hốt đen các vấn đề khác của giáo due Nhiều vãn kiên của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo đều coi đổi mới cóng tác quản lý là yêu cẩu liên quvêt của đổi mới giáo dục nói chung, trong đó công tác Thanh tra giáo dục là một kháu thiết yếu của công lác quản lý Nhà nước về giáo dục và đào tạo nói riêng
Chủ tịch Hổ Chí Minh cho ràng thanh tra là tai mắt của Đdng và Chính phủ tai mắt sáng suốt thì người mới sáng suốt
Thanh tra là một khâu cóng tác quan trọng trong loàn bộ công tác quản
lỷ của Bộ máv quản lý Nhà nước Nó có mục đích giúp cơ quan lãnh đạo vừa kiểm tra sự đúng đắn của bản thân sự lãnh đạo của mình, vừa kiểm tra sự chấp hành của các cơ quan thuộc quvền, nhàm tìm ra những biện pháp chỉ đạo và quản lý tốt nhất, bảo đảm cho những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Pháp luật của Nhà nước được chấp hành một cách đầy đủ và có hiệu quả
Nghị quvết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII, phần nói về định hướng chiến lược phát triển giáo dục
và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đã ghi:" Đổi mới cơ ché
quản lý, bổi dưỡng cán bộ, sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao nãỉìg lực của Bộ máy quản lý giáo dục và đào tạo Hoàn thiện hệ thống Thanh tra giáo dục,
tăng cường cán bộ thanh tra, tập trung vào thanh tra chuyên môn"11’.
Thanh tra là một hoạt động chuvên môn nên tất yếu phải có chuyên môn của nghề, mỗi cán bộ trong hệ thống thanh tra, dù là ngưòi lãnh đạo hay người
bi lãnh đạo đều phải tinh thông nghiệp vụ về công việc mình được giao Nghiệp
vu thanh tra chủ vếu gồm: Nghiệp vụ của người quản lý tổ chức thanh ưa và nghiệp vụ hoạt động cuả Thanh tra viên
Trang 8Hiệu quả côn<2 tác thanh tra bao góm: Các biện pháp quản lý cúa Lãnh đạo úi chức thanh ưa, biện pháp lác nghiệp cua Thanh tra viên nhàm dạt dược những mục licu nhiệm vụ dã dc ra lừ trước với thời dan và chi phí vật chất ít nhát Hiệu quả thanh ưa cắn bó mật thiết với hiệu quả quản lý Nhã nước, bòi vì cóng lác thanh tra là một khâu thiết yếu của công tác quản lý Nhà nước.
Năm 1990 Hội đồng Nhà nước (nay là Chủ lịch nước) ban hành Pháp lệnh thanh tra qui định hê thống Thanh tra Nhà nước gồm: Thanh tra Nhà nước Thanh tra bộ, Thanh tra lỉnh Thanh tra Sở, Thanh tra huvện
Năm 1992 Hội đổng Bộ trưởng (nay là Chính phú) ban hành Nghị định 358/HĐBT qui định hệ thống Thanh ưa giáo dục gồm: Thanh tra bộ, Thanh tra
Sở, Thanh tra phòng giáo dục
Hơn 10 nàm được thành lập với tư cách là một tổ chức thanh tra nhà nước Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá đã và đang trưởng thành, phát triển Trong quá trình hoạt động đã rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm
về chỉ đạo quản lý nghiệp vụ thanh tra giáo dục Thanh tra Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thanh tra hiệu quả quản lv Nhà nước của ngành Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá
Tuv nhiên vấn đề quản lv hoạt động thanh tra của Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá đổi mới còn chậm, công tác quản lý chỉ đạo hoạt động thanh tra giáo dục chưa đáp ứng kịp tình hình thực tế của yêu cầu quản lý giáo dục, chậm phát hiện các vấn đề bức xúc, hoạt động nghiệp vụ thanh tra còn nhiều bất cập tính chất các cuộc thanh ưa còn mang đậm nét tính chất kiểm ưa của thủ trưởng
Hiệu quả cống tác thanh ưa chưa cao là do chưa đề ra đầy đủ những biên pháp quản lý hoạt động thanh tra giáo dục trong đó một nguvên nhân cơ bản là
chưa xây dìũig đày đủ, thực hiện chưa lốt cúc biện pháp quản ỉý thanh tra giáo dục trên địa bàn tình Thanh Hoú.
Trang 9Từ thực lé hức xúc là cán náng cao hiệu quá cõng lác thanh tra nhăm góp phán nám: cao hiệu qua quan K Nhà nước vé giao dục và dào lạo ó' tinh Thanh Hoá trong tương lai.
Qua thực té' quản lv hoạt dộng thanh tra cứa So Giáo dục và Đào lạo
Thanh Hoá trong hơn 10 năm qua: Nén tỏi chon đe tài: "Biện pháp quản lý
hoại động thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá".
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng việc quản lí hoạt động thanh tra giáo dục ỏ' tỉnh Thanh Hoá, từ đó để xuất được những biện pháp quản !ý hoạt động thanh tra giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá giai đoạn hiện nay
Nghiên cứu đề tài nàv tôi xuất phát từ giả thuvết sau:
Trong hệ thống thanh ra giáo dục ở tỉnh Thanh hoá cán bộ quản lí thanh tra đã tiến hành nhiều biện pháp quản lí hoạt động thanh tra cúa thanh tra viên
khai những biện pháp đó hiệu quả chưa cao: Có thể hoàn chỉnh các biện pháp
đã có và triển khai những biện pháp mới cho phù họp với sự phát triển của ngành giáo dục và của tiến bộ khoa học kỹ thuật, qua đó nấng cao hiệu quả việc quản lí hoạt động thanh tra giáo dục tỉnh Thanh Hoá trong thời gian tới
4 NHIỆM v ụ NGHIÊN CỨU:
Trong quá mình triển khai nghiên cứu đề tài tói thực hiện các nhiệm vụ
4.1 Xác định co sở lý luận phục vụ cho việc nghiên cứu thực tiễn về hoạt dộng thanh tra giáo dục quản lý hoạt động thanh tra giáo dục ỏ tỉnh ThanhHoá
4.2 Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động thanh tra giáo dục của Sơ Giáo dục và Đào lạo Thanh Hoá, những biện pháp đã và đang triển khai, hiệu
Trang 101/uar I\
quá cùa nó chỉ ra nuuvén nhán cơ han cua những lớn tại yếu kém trong cõng
lac quan lv thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá
nhảm nang cao hiệu qua quan lý hoạt dộng thanh tra giáo dục ỏ' linh Thanh
Hoá giai doạn hiện nay
5 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIẾN c ử u
5.1 Khách ¡hê nghiên cícu:
Hoạt động thanh tra giáo dục và cóng tác quản lý hoạt động thanh
tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá.
5.2 Đối tượng nghiên cứa:
Các biện pháp quản lý hoạt động thanh tra giáo dục ỏ tỉnh Thanh
Hoá.
6.1 Phạm vi nghiên cứu:
Đê tài này chỉ giới hạn nghiên cứu những biện pháp quản lý hoạt
động thanh tra giáo dục ở tình Thanh tìoá giai đoạn hiện nay.
6.2 K ế hoạch nghiên cứu:
+ Từ tháng 8 năm 2002 đến tháng 10 nãm 2002: Chọn đề tài
+ Từ tháng 11 năm 2002 đến tháng 12 năm 2002: Viết đề cương đề tài
+ Từ tháng 1 năm 2003 đến tháng 3 năm 2003: xâv dựng kế hoạch, khảo
sát đối tượng
+ Từ tháng 4 năm 2003 đến tháng 9 năm 2003: Tổng hợp viết Luận văn
+ Tháng 10 năm 2003 : Bảo vệ Luận vãn khoa học
6.3 Dề lài nghiên cícu được triển khai trẽn một số đói tượng:
6.3.1 Cán bộ quản lv công lác thanh tra:
Trang 11Bao góm: + Ban Giám đòc Sớ, Chánh thanh tra Sở Phó chánh TTS.
+ Trưởng, phó phòng giáo dục các huyện
6.3.2 Các thanh tra viên Nhà nước, Thanh tra viên chuyên ngành, Cộng lác viên thanh ưa của Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá
7 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN c ứ u
7.7 Nhóm các phương pháp nghiên CÍŨI lý luận:
* Nghiên cứu lài liệu về Thanh tra Nhà nước, về hoai động Thanh ưa Nhà
nước, các vãn bản quản lý, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước vể Thanh tra Nhà nước, Thanh ưa giáo dục
* Nghiên cứu kinh nghiêm của các cán bộ lãnh đao các tổ chức Thanh tra Nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá, Bộ Giáo dục và Đào lao, Thanh tra Nhà nước
7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu ỉhực liễn.
* Điều tra xã hội học: Điều ưa bằng phiếu với các đối tượng:
(Ban Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Trưởng phòng GD huyện, Trưởng phòng
Cơ quan Vãn phòng Sở Lãnh đạo Thanh ưa tỉnh, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, Lãnh đạo Thanh tra Sở)
* Đối với cán bộ quần ỉý thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá:
(Giám đốc Sở Chánh thanh tra sỏ, Trưởng phòng giáo dục huyện).
Nội dung điều tra:
■ Tập trung vào hoạt động quản lý thanh tra giáo dục
+ Cộng tác viên thanh tra của Sở:
47 người
Trang 12- Các biện pháp quàn iý hoại dộng ihanh tra giáo dục dã thực hiện.
- Hiệu quá của các biện pháp quản lý hoạt động thanh ưa giáo dục đã thực hiện
- Thuận lợi khó khàn khi thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động thanh tra giáo dục trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý
- Để xuất các biện pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động thanh tra giáo dục
Nội dung điéu tra :
- Tập trung vào hoạt động nghiệp vụ của các thanh tra viên:
- Nhiệm vụ, quvền hạn, nội dung, phương pháp hoạt động
- Đánh giá của các Thanh tra viên về công tác quản lý hoạt động thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá
- Đánh giá của các Thanh tra viên về các biện pháp của lãnh đạo các tổ chức thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá
- Đánh giá của các Thanh tra viên về hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động thanh ưa giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá
- Đề nghị thav đổi, điều chỉnh của các Thanh ưa viên về các biện pháp đó
* Đối với các cộng lác viên thanh tra của sở:
(Trưởng phòng, ban cơ quan sỏ, Hiệu trưởng các trường trực thuộc)
Nội dung điều ưa tập trung vào công tác quản lý hoạt đông thanh tra của Sỏ' GD & ĐT và hoạt động nghiệp vụ của các cộng tác viên thanh ưa:
- Nhiệm vụ, quvền hạn, nội dung, phương pháp hoạt động
- Đánh giá của các Cộng tác viên thanh tra về công tác quản lv hoạt động thanh ưa giáo duc ở tỉnh Thanh Hoá
- Đánh giá của các Cộng lác viên thanh ưa về các biện pháp của Lãnh dạo các tổ chức thanh tra giáo dục ỏ' tỉnh Thanh Hoá
Trang 13- Đánh giá của các Cộng lác viên ihanh Ira về hiệu quả cúa các hiện pháp
quán IÝ hoại động ihanh ira giáo dục ỏ' linh Thanh Hoá
- Đổ nghị Ihav đổi diều chỉnh của các Cộng lác viên ihanh Ira vé các
hiện pháp đó
7.3 Phương pháp chuyên gia:
Các cán bộ quản lý giáo dục ỏ' lỉnh Thanh Hoá, Lãnh đạo Thanh ira tính
Thanh Hoá các Thanh Ira viên nhà nước Cộng lác vién thanh Ira
7.4 Nghiên cứu cúc sản phẩm hoại động thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh
Hoú lừ Ỉ992 - 2002.
- Các báo cáo định kv của Thanh tra Sở giáo dục Thanh Hoá.
- Các báo cáo đánh giá hoạt động thanh tra giáo dục của Thanh tra tỉnh
Thanh Hoá
- Các báo cáo định kỳ về công tác thanh tra của các phòng giáo dục
- Các báo cáo định kỳ về công tác tự kiểm tra nội bộ trường học của các
trường trực thuộc
7.5 Phương pháp quan sát:
Quan sát thực tế công tác quản lv hoạt động thanh tra giáo dục ở tỉnh
Thanh hoá
8 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI.
hạn, phương pháp hoạt động của hệ thống Thanh tra giáo dục v ề các biện
pháp quản lý hoạt động thanh tra giáo dục của cán bộ quản lí công tác thanh tra
giáo dục (Giám đốc Sở, Chánh thanh tra Sở, Trưởng phòng giáo dục huyện)
giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá và hiệu quả của các biện pháp đã thực hiện; đề ra
các biện pháp quản lý hoạt động thanh tra giáo dục ở tỉnh Thanh Hoá nhầm
nàng cao hiệu quả quản lv hoai động thanh tra giáo dục ờ lỉnh Thanh Hoá giai
đoạn hiện nay
Trang 14CHƯƠNG 1
Cơ Sỏ LÝ LUẬN VỂ VẤN ĐỂ NGHIÊN cứu
ì 1 Lịch sử hình thành hoạt đỏng thanh tra và quản /ý hoạt động thanh tra:
I /./ Nước ngoài.
Giáo dục và đào lạo là một chuvén ngành có lính chất dặc thù nên hoại động ihanh ira giáo dục cũng có lính chất chuyên ngành đặc biệt Thanh lia giáo dục là thanh tra chuyên ngành Thanh ưa chuyên ngành là loại hình thanh tra được thành lập ả hẩu hết các nước trên thế giới Nhiều quốc gia, thanh ưa chuyên ngành được tồn lại song song với nhiều loại hình thanh tra khác như Thanh tra Quốc hội hoặc Thanh tra, giám sát hành chính Được thành lập ở các Bộ, Ngàrh, thanh tra chuyên ngành có chức năng cơ bản chủ vếu là: thanh tra các lĩnh vực do Bộ, Ngành đó quàn lý, nhàm đảm bảo cho việc thực hiện pháp luật, quyết định, chỉ thị mệnh lệnh quản lv diều hành của Bộ trưởng đươc chấp hành và tuân thú một cách nghiêm minh
Trên thê giới nhiều nước có tố chức thanh tra chuyên ngành như: Pháp Đức.Nhặt Ai Cập Bỉ Đặc biệt ở Pháp, hầu hét mồi Bộ có một Tổng thanh tra hiệnnay Pháp có 18 cơ quan thanh tra với qui mô lớn nhỏ khác nhau: Trong đó Tổng thanh tra tài chính, Tổng thanh tra hành chính được thành lập sớm nhất và có tổ chức chính qui nhất
Thanh tra chuyên ngành được thành lập ở các Bộ ngành; Tuỳ tìnn hình ở mỗi nước mà thanh tra chuyên ngành được tổ chức theo dặc thù hành chính ở quốc gia
đó Do tính chất quản lý và tầm quan trọng của các Bộ, ngành mà người tổ chức
ra cơ quan thanh tra ỏ các cấp độ khác nhau Nên thanh ưa chuvên ngành ở mỗi
Bộ ngành có qui mổ, mức độ không giống nhau, số lượng cán bộ, thanh tra viên cũng không giống nhau Ví dụ: ở Pháp có các cơ quan Tổng thanh tra được chia làm các cấp độ khác nhau như: cấp độ tối cao là Tổng thanh tra tài chính Tổng thanh tra hành chính Xáv dựng ỏ' cấp độ cao như: Tổng thanh tra Quán đội Hải ngoai ỏ' cấp độ trung bình như: Tổng Thanh tra Công nghiệp Thương mại V
lố ờ cấp độ thấp như: Tổng thanh tra giáo dục Lao động
Trang 15Do tính chãi đặc thù cúa thanh tra chuvên ngành nén việc lựa chọn và tuvổn dụng các thanh ưa viên dược tiến hành rất kỹ và có các tiêu chuẩn rất cao như: trình độ chuyên môn dược đào lạo, nàng ỉ ực công lác, độ tuổi tối thiểu, trong đỏ vêu cầu về bàng cấp kicn thức là bấl buộc Thanh tra chuvén ngành độc lập với cõng lác quan lý Thanh tra viên không được dam nhận các chức vụ quản lý hành chính trong cơ quan đó Khi tiến hành thanh tra hoặc xem xét những vấn dề có lính chất chuyên sáu thì có thể sử dung những chuyên gia về lĩnh vưc đó song không sử dụng cán bộ với tư cách Thanh tra viên kiêm nhiệm.
Pháp quan niệm rằng: Quản lý tức là trông coi Nhiệm vụ của quản lý tức là xem xét việc áp dụng các qui định hiện hành, các chính sách của cơ quan quvền lực có được thực hiện đầv đủ và có hiệu quả hay không, có được tôn ưọng không,
đã sử dụng có V thức các biện pháp đề ra hay chưa? Quản lý có các chức năng: dự kiến, tổ chức, ra lệnh, phối hợp, kiểm tra, thanh tra Thanh tra, kiểm tra là xem xét những sự việc diến ra có đúng với qui tấc đã xác lộp và các lệnh đã ban ra hay không Mỏi dơn vị phải lự tổ chức kiểm tra các hoạt dộng của đơn vị mình, gợi là kiểm tra nội bộ Một cơ quan quản lý cấp trên có nhiệm vụ kiểm tra nội bộ trong phạm vi Bộ Ngành mình phụ ưách
Thuật ngữ thanh ưa có nghĩa là nhìn vào bên trong; Những nhân viên chuyên môn trong lĩnh vực này gọi là Thanh tra viên hoặc Kiểm tra viên Thanh tra thưc hiện từ bên ngoài, có mục tiêu kiểm tra xem việc kiểm ưa nội bộ có thực hiện tốt hay không, các dữ kiện đưa ra theo cơ chế kiểm ưa có đúng đắn hay không Thanh ưa viên ở ngoài đơn vị mà mình thanh ưa không phải là một thành viên có mặt ưong đơn vị đó Thanh ưa không được tham dự vào cơ quan chỉ đạo Sự tách rời giữa cơ quan thanh tra với cơ quan được thanh tra là một nguyên tấc cơ bản,
mà nầm ngoài hệ thống đó Cho nên cơ quan Tổng thanh tra nằm ngoài cơ quan chỉ đạo của Bộ (Tổng Thanh tra do Tổng thống bổ nhiệm) Nhờ có lính độc lập này mà hoạt động thanh tra đảm bảo tính khách quan hơn Cơ quan Tổng thanh tra trực thuộc Bộ trưởng, chịu trách nhiệm thanh tra toàn bộ các vấn đề quản lý của Bộ trưởng trong cả nước
Trang 16ở Pháp, người ta nhấn mạnh nhiều hơn đến việc kicm tra diễn ra trong quá trinh thực hiện, nhằm phái hiện những hoai động cán điều chinh và những qui
cá nhàn (lức là thanh tra dánh gía Thu trương dưn vị dánh giá giáo viên về trình
dộ chu vén món) Việc kiểm tra trước dáy chủ véu là xem xél cụ the lừng mật: Ngày nav trên cơ sở xem xéi lừng phần để kiểm tra tổng thể cơ quan, nghĩa là kiếm tra loàn bộ tổ chức và hoạt động của cơ quan Việc kiểm tra vượt lên trên yêu cầu ki em tra tính hợp thức, nhằm quan sát toàn bộ các măt quản lý đe đưa ra các khuyến nghị góp phần điều chỉnh toàn bộ tổ chức và hoạt động của cơ quan
đó Như vậv nó khổng chỉ đối chiếu với qui định mà còn xem cách thức mà dơn vị
đó đà thực hiện và hiệu quả của nó
Chẳng hạn khi tiến hành thanh ưa 1 giáo viên, Thanh tra viên không những thanh tra vé phương pháp giảng dạv nội dung đã truvền đạt mà còn thanh tra chất lượng giờ dạy qua việc kiểm ưa kết quả nhận thức của học sinh thông qua bài kiểm tra sau khi kết thức giờ dạv của giáo viên, lừ dó thanh tra viên mới đưa ra những khuvến nghị cẩn thiết phù hợp với khả năng chuyên môn cứa giáo viên đó.Như vậy người thanh tra không chỉ đóng vai trò phán quyết mà còn đóng cả vai trò co vấn Việc thanh tra kiểm tra không thể thực hiện dối với loàn bộ các đơn vị trực thuộc và toàn bộ các cá nhân dưới quvền trong cùng 1 thời gian nào
đó mà phải định ra 1 số lượng help lý, có V nghĩa đảm bảo tính thường xuyên, liên tục và tạo ra 1 sự răn đe nhất định
Thanh tra phải lựa chọn giữa hai nguyên tấc : kiểm tra tổng quát đối với các cơ quan, bằng cách kiểm tra nhanh nhưng chắc chắn, tuy nhiên không dược triệt để
và sâu sắc; thứ hai là lựa chọn một số ít nhưng kiểm tra một cách sâu sắc, coi như những diển hình tiêu biểu, từ đó rút ra những vấn đề chung, đây là cách thường được áp dụng Ngoài ra còn có những cuộc kiểm tra với các mục đích khác nhau: Kiểm tra những việc không binh thường của các dơn vị không bình thường, những mâu thuẫn nội bộ thành lập hay đóng cứa một cơ quan
Y O l i v e n I nina Vr// - Luán vein Then ,vv Khoa học Giáo due 1 (
Trang 17Do vai irò nhiệm vụ cúa thanh tra thay dổi khóm: phái chi là “canh sát” mà là những “có vấn”, cho nón ngoài nhiêm vu thanh tra kiêm tra lừng don vị cá nhàn, thanh tra còn có nhiệm vụ nghiên cứu điểu tra Hoạt dộng nghiên cứu diều tra nà\ của các ccf quan Tổng thanh tra trẽn thực té đều có xu hướng phát triển Nhò'
có hoại dô nu nghiên cứu, diều tra cúa một cơ quan lươn ¡ỉ đối độc lập đứng ngoài đáy chuvén chi đạo thực hiện, đã đem lại cho cấp quan lv những thông tin chính xác hơn Nghiên cứu điều tra là hướng vào việc tìm ra những khuvếl điểm trong
cơ ché chính sách hoặc những điểm bất ốn trong sự vận hành của cơ quan nhà nước, từ dó giúp cho Thủ trưởng cơ quan tác động, điều chỉnh một cách kịp thời: Đàv là một biện pháp phòng ngừa từ xa và thể hiện vai trò quản lý vĩ mỏ cớ hiệu quá của một nhà nước phát triển
Hoạt động của cơ quan Tổng thanh tra giáo dục Pháp chủ yếu là thanh tra vấn
đề giảng dạy của giáo viên, bao gồm việc thanh tra việc thực hiện qui chế chuyên môn và năng lực sư phạm của họ Lúc đầu chủ yếu là thanh tra việc thực hiện các qui dinh có dầy đủ đúng đắn hay khổng, ngoài ra họ còn đặt ra vấn đề qua thanh tra nhằm giúp đỡ giáo viên hoàn thành lốt nhiệm vụ Cĩiáo viên có quvền lựa chọn cuốn sách giáo khoa và phương pháp giảng dạy thích hợp Thanh tra viên phải am hiểu hết các ưu điểm nhược điểm của các cuốn sách giáo khoa, của các phương pháp, dể chỉ cho giáo viên thấy cách sử dụng có hiệu quả nhất Trước đày kế hoạch thanh tra của Pháp được giữ bí mật chỉ có Thanh tra viên và cấp trên được biết
Ngày nay ỏ' Pháp, Thanh tra viên giáo dục thông báo trước kế hoạch thanh tra cho giáo viên và cơ sở giáo dục biết Mỗi lần thanh tra, Thanh tra viên dự 1 giờ giảng, dồng thời với việc quan sát các hoạt động của thầy và trò, giáo án lén lớp,
sổ theo dõi giò' học, các bài kiểm tra mà giáo viên đã chấm điểm; sau giờ dạy Thanh tra viên gặp gỡ giáo viên và đưa ra các góp V mang tinh thần giúp đờ Hiện nav ó' Pháp người ta cho rằng chất lượng giáo dục không chỉ phụ thuộc vào chất lượng dội ngũ cán bộ giáo viên mà còn phụ thuộc vào tập thể sư phạm, vào mỏi trường cùa xã hội Vì vậv Bộ giáo dục Pháp dã yêu cáu các nhà trường xáv dựng
kế hoạch thực hiện va yêu cầu các Tổng thanh tra kiêm tra việc thực hiện các kế
Trang 18hoạch đo Tư năm 1989 Phap giao nhiệm vu cho các Tone liianh tra giáo dục tiên hành thanh tra theo chuyên de bane each chọn mau phối họp với thanh tra các vùng mien linh, de lien hành thanh tra: sau thanh tra liến hành tổng kốt báo cáo
Bộ trưởng, tir đó rút ra các vấn đe chung cho lừng vùng, từng nhóm đối tượng hoặc trong ca nước: Kết quả thanh tra dược công bõ' rộng rãi trên phương tiện thòng tin dại chúng
/./.2 \ 'iệl Nam.
Lịch sứ hình thành và phát triển hoạt dộng thanh tra cho thấv mỏi thời đại giai đoạn lịch sử các quvén hạn vé thanh tra được xã hội và Nhà nước cho phép khác nhau Thế kỷ 11 thời nhà Lý có các quan Gián nghị dại phu, thường tháp tùng các cuộc kinh lv của Vua về các vùng thôn dã để xem xét việc quan, việc dãn Thế kv thứ 13 thời nhà Trần có "Ngự sử dài” - một cơ quan có nhiệm vụ, quvền hạn khá quan trọng như quyền can gián Vua quvền dàn hạc các Quan trong triều, quyền xét xử tại chỗ các quan lại lộng hành: Năm 1429 Lê Thái Tổ đã
nêu rõ nhiệm vụ của Ngư sử đài: "Hễ thấy Tràm có chính sự hà khắc, làm hại
dán Ihưởng phạt khống đúng phép và quan lại lớn nhó khống giữ phép cóng thì kính dáng giây lờ lén đàn hạc nếu ai lu’ vi nể nang, buông thả dung túng hoặc chì châm nhầm nhữỉig việc nhỏ nhặt hay lù bắi bang, nói càn thì đều phải tội"
Trong các Bộ luật của các Triều đại phong kiến Việt Nam sau nàv như: Bộ luật Hồng Đức thế kỷ 15: Thế kỷ 18 thời Hậu Lê có “Bộ khán tụng điều lệ”: Thế kỷ
19 có Bộ luât Gia Long Trong các Bộ luàt trên đều có ghi các quyền và trách nhiệm thanh tra và giải quyết các khiếu kiện của dân chúng
Về thanh tra giáo dục dưới thời Pháp thuộc dã hình thành hệ thống Thanh tra giáo dục lừ trung ương đến các tỉnh, huyện, các quan thanh tra giáo dục thời Pháp thuộc dã dể lại những dấu ấn dối với tâì cà những người dã được dạy học thời kv trước 9/1945 Sự đánh giá của các "quan thanh tra giáo dục" thường bất chợt, chú quan, theo phương chàm "vạch mặt lỏm bắt": v ề quvền hạn của các quan thanh tra giáo dục thời Pháp thuộc rất lớn
Trang 19Ví dụ: "Quan thanh tra giáo dục" vào bất chợt dự 1 giờ báì kv của 1 giáo viên không thòng báo cho Hiệu trướng và giáo viên dó biết, không cần dự hết giò sau thanh tra tiết dạy dó, nếu xét thấv không du khả năng liếp tục giảng dạy thì thanh tra viên có quvền quyết định thuyên chuvcn giáo viên - làm nhiệm vụ khác,
ha bậc lương
Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành cổng, ngày 23 tháng 9 năm 1945
"diệt giặc dốt", làm trọng tâm của nền giáo dục quốc dân
Ngày 23 tháng 11 năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 64/SL
thành lập Ban thanh tra đặc biệt, giao cho những quvền hạn quan trọng như: nhận
các đơn khiếu nại của dán; diều tra, hỏi chứng, xem xét các lài liệu giấy tờ của UtíND hoặc các cơ quan của Chính phủ cần xem xét các lài liệu giấv tờ của UBND hoặc các cơ quan của Chính phủ cần thiết cho công việc giám sát; Dinh chức, bắt giam bất cứ nhản viên nào trong ƯBND hay của Chính phủ đã phạm lỗi tịch biên, niêm photìg truy tố đặc biệt là có quvển giải quyết rồi báo cáo
thanh tra dặc biệt đã hoàn thành trọng trách của mình, góp phần an dân và củng
cố chính quyền công nông còn non trẻ
Ngày 18 tháng 12 năm 1949 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 138/SL
về việc thành lặp Ban thanh tra Chính phủ; sắc lệnh số 261/SL, ngày 28 tháng 3
năm 1956 thành lập Ban thanh tra Trung uơng của Chính phủ với nhiệm vụ: thanh
tra công tác của các Bộ, các cơ quan dân chính và cìuiyên môn các cấp các doanh nghiệp; thanh tra việc thực hiện k ế hoạch Nhà nước, việc sử dụng, bảo quản tài sản Nhà nước, chống phá hoạ, tham ô, lãng phí. Nghị định số 165/CP, ngàv 31 tháng 8 năm 1970 của Hội dồng Chính phủ qui định nhiệm vụ, quvền hạn tổ chức bộ máy của Ưỷ ban thanh tra của Chính phủ: Nghị định số 01/CP ngày 3 tháng 1 năm 1977 của Hội đổng Chính phú ban hành Điều lệ về tổ chức hoạt động của Uỷ ban thanh tra của Chính phủ: Nghị quyết số 26/HĐBT ngàv 15
Trang 20iháng 2 năm 19X4 của Hội đổng Bộ trưởng và Chỉ thị số 38/BBT ngày 20 tháng 2 nàm 19X4 cùa Ban hí thư Trung uơng Đang vế lãng cưởng cóng tác thanh tra; Pháp lệnh thanh tra ngày 1 tháng 4 năm 1990 của Hội đổng Nhà nước; Luật khiêu nại tỏ cáo năm 199X.
Vổ thanh tra giáo dục: Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định sô' 1019/QĐ ngày 18 tháng 9 năm 1989; về tổ chức và hoạt động của Hệ thống Thanh tra giáo dục trong đó qui định Hệ thống thanh tra giáo dục gổm: Thanh tra
Bộ Thanh tra Sở, Thanh tra phòng giáo dục, nhiệm vụ chủ yếu của thanh tra giáo dục là: thanh tra chuyên môn, thanh tra quản lý thanh tra khiếu tố Việc Bộ Giáo dục ban hành quyết định 1019/QĐ là một mốc quan trọng đánh dáu sự chuyển biến về nhận thức và hoạt động của thanh tra giáo dục
Pháp lệnh thanh tra được Nhà nước ban hành năm 1990, trong đó qui định Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thanh tra sỏ' Giáo dục và Đào tạo thuộc Hệ thông Thanh tra Nhà nước Ngày 28 tháng 9 năm 1992, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị định số 358/HĐBT, về tổ chức và hoạt động của Hệ thong Thanh tra Giao dục qui định Hệ thống thanh tra giáo dục gồm: Thanh tra Bộ Giáo dục Thanh tra Sở công tác thanh tra ở Phòng giáo dục do Trưởng phòng trực tiếp phụ
trách Nghị định 358/HĐBT đã ghi: " Thanh tra giáo dục thực hiện quyển thanh
tra Nhà nước về giáo dục và đào tạo trong phạm vi cả nước nhầm táng cường hiệu lực quản lý, bảo đảm và nàng cao chất lượng giáo dục và dào tạo". .
Căn cứ vào Pháp lệnh thanh tra 1990, Nghị định 358/HĐBT, ngày 11 tháng
3 năm 1993, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quyết định 478/QĐ-BGD&ĐT, qui định về hệ thống, tổ chức bộ máy và hoạt động của Hệ thống thanh tra giáo dục từ Bộ Giáo dục và Đào tạo đến Phòng giáo dục Tiếp theo, Bộ Giáo dục và Đào tao dã ban hành các Thòng tư hướng dẫn hoạt đỏng thanh tra 1 dơn vi trường học thanh tra 1 giáo viên, thanh tra các kỳ thi theo qui chế của Bộ, thực sự đáy là chuyển biến rõ rệt về hoạt động thanh tra giáo dục trên phạm vi cả nước, trong cả
Hệ thòng thanh tra giáo dục và đào tạo đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu qua quán lý Nhà nước về giáo dục và dào lạo
Trang 211.2 Lịch sứ lUịhiữn cícn hoại đóm> thanh tra và quản lý hoai độn, 1* thanh tra
ínáo thu trên dịu hàn mội linh.
Do yêu cáu của thực liễn giáo due đăc biéi trong uiai đoan đối mới kinh lủ hiện na}, «láo dục dang nép lục dổi mới vê mục lieu, nội dung phương pháp, hoàn thiện hệ thổn« giáo dục quốc dân lừ mầm non đến dại học với các loại hình
và phương ihức đào lạo khác nhau Tron« xu thế phái triển đó nhiều vấn đề cấp thiết đặt ra cho cỏn« tác quản lí giáo dục nói chung, cỏn« tác thanh tra nổi nên«
Hệ thôn« ván bản pháp quy chưa dược ban hành kịp thời, nhiều chỏ chon« chéo, cỏn« lác thanh tra, kiểm tra chưa được đề cao Từ đó dặt ra hàn« loại vấn dể cần phải nghiên cứu giải quyết Đặc biệt là các nghiên cứu nhằm triển khai vận dụng các chủ trương các vãn bản pháp quy có tính vĩ mô đến các cơ sở, các ngành, các địa phương Theo hướng này, từ năm 1997 một loạt các nghiên cứu về công tác thanh tra và vặn dụng các văn bản pháp quy vào công tác thanh tra ở các lình vực giáo dục khác nhau Nhờ dó chúng ta dã ra dược nhiều văn bản hướng dẫn cóng lác thanh tra các cấp học: Nghị định số 101/2002/NĐ-CP ngàv 04-08-2002 của chính phủ về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục Các thông tư cùa Bộ Giáo due và Đào tao hướng dẫn cỏn« tác thanh tra trong các ngành học mần non
chính phủ và của Bộ cần có sự nghiên cứu chi' đạo cho phù hợp với đặc điểm giáo dục của tong địa phương Trên thực tế việc nghiên cứu này còn ít, vì vậy đã gảy không ít khó khăn trong việc quản lí và chỉ đạo công tác thanh tra ngành giáo dục trong phạm vi một tỉnh, trong đó có Thanh Hoá Để góp phần tháo gỡ khó khăn nàv chúng tồi tiến hành nghiên cứu đề tài nêu trên
2 Hoạt động thanh tra và Thanh tra giáo dục (TTGD):
2.1 Hoạt động thanh tra
2.1.1 Khái niệm: ■
*Thanh tra (TT)
Thanh tra có nghía là nhìn vào bên nong, chỉ sự xem xét ở bén ngoài vào hoại động cua một dối tượng nhất định: là sự kiểm soát dối với dối tượng thanh tra trên cơ sở thám quyển được giao nhằm đạt được mục dích nhất dinh
Trang 22* Thanh tra Nhà nước (TTNN):
Nhà nước cỏ trách nhiệm lự kiểm tra việc thực hiện các quyết định của minh và thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch Nhà nước của các cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang nhán dán lổ chức hừu quan và cá nhán có trách nhiệm, nhàm phát huv nhãn lố lích cực, phòng ngừa, xứ lv các sai phạm, góp phẩn thúc đẩv hoàn thành nhiệm vụ hoàn thiện CO' chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quvcn và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cóng dán
Hoạt động thanh tra Nhà nước là hoạt động xem xét, kiểm tra của cơ quan Nhà nước cấp trẽn hoặc theo sự uỷ quvền cùa cơ quan Nhà nước cấp trên đối với cơ quan Nhà nước, tổ chức, cá nhân cấp dưới (mang tính trực thuộc) và là bộ phận của hoạt động hành pháp
Hiệu quả của hoạt động thanh tra nhà nước được xác định bởi khả năng của Hệ thống Thanh tra Nhà nước lác động, điều chỉnh các quan hệ xã hội với những chi
được mục tiêu về hoạt động thanh tra mà Nhà nước đã xác định trước
* Kiểm tra:
Trên thực tế, trong các trường phổ thông thường tồn tại các hoạt động: Thanh ưa kiểm ưa thi đua kiểm tra nội bộ Các khái niệm nàv có điểm giống và khác nhau Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá nhận xét, chỉ hoạt động của chủ thể tác động vào đối tượng kiểm tra; là chức năng chung của quản
lv Nhà nưóc, là hoạt động mang tính phản hồi đối với chu trinh quản lý, nhằm phán tích, đánh giá, theo dõi những mục tiêu, nhiệm vụ quản lý đề ra
Một biên thể của hoat động kiểm tra nội bộ trỏng lĩnh vực giáo dục là thanh tra nhân dân Thanh tra nhán dán là tổ chức do quần chúng bàu ra ỏ' các cấp
cơ sở chú yêu nhàm giám sát nằm bất lâm tư nguyện vọng của giáo viên, cán bộ công nhân viên, phụ huynh, hoc sinh trong trường; đồng thời kiểm ta việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật cùa Nhà nước vổ cóng lác giáo dục ở
cơ sò’
Trang 23Như vay giữa ihanh tra và kiêm tra có diêm giỏng nhau là cùn*: muc đích nhàm xcm XÚI kiếm soái hoạt động cua các lổ chức, cá nhàn lien quan lới các lình vực giáo dục và dào lạo nhàm phái hy những nhân ló lích cực phái hiện và
nu ăn chận những những lieu cực phái sinh Ve chức năng ca ihanh ira và kiêm tra đổu lạo láp kênh thông lin phản hổi trong hoạt dộmi quan lí giáo dục Tuv nhiên, giũa Ihanh tra và kiểm ira có sự khác nhau về tư cách pháp nhãn, vé lổ chức và cách thức xử lí các tình huống
Mặc dù có sự khác nhau nhất định, nhưng giữa thanh tra và kiểm tra có quan hệ hữu cơ với nhau Kiểm tra cung cấp thông tin cho công tác thanh tra thanh tra làm lãng hiệu lực của kiểm tra
2.1.2 Chức năng của thanh tra:
Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước, là phương thức bảo đảm pháp chế, lăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa
Trong phạm vi chức năng của mình, các cơ quan quản lý Nhà nước có trách nhiệm tự kiểm tra việc thực hiện các quyết định của mình và thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch Nhà nước của các cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân tổ chức hữu quan và cá nhân có trách nhiệm, nhàm phát huv nhán tố tích cực phòng ngừa, xử lv các vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghía, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dán
2.1.3 Nhiệm vụ của hoạt động thanh tra
Nhiệm vụ 1: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch nhà nước của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, trừ hoạt động điều tra truy tố, xét xử kiem sát của các cơ quan: Điều tra Kiểm sát, Toà án và việc giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế, xử lý vi phạm pháp luật hợp đổng kinh tế của cơ quan Trọng tài kinh lê
2 3
s V Í I \ C I : T n i K Ị ỉ Stn: - Ị.uận vãi: Thục sỹ Khoa học ('liiio dục
Trang 24Nhiệm vụ 2: Xem xét kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết hoặc giải quvct các khiếu nại lổ cáo theo qui định của Luật khiếu nại, lố cáo.
Nhiệm vụ 3: Tron« phạm vi chức năn« cùa mình, chỉ đạo về tổ chức và hoạt
Nhiệm vụ 4: Tuyên truyền, hướng dản việc thực hiện pháp luật về thanh tra;Nhiệm vụ 5: Kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền những vấn đề cẩn sửa đổi, bổ sun« hoặc ban hành các qui định phù hợp với yêu cẩu của quản lv nhà nước
2.1.4 Quvéỉì hạn cùa các tổ chức Thanh tra Nhà nước:
Tron« quá trình hoạt động thanh ưa các tổ chức Thanh tra Nhà nước có các quyền sav đâv:
* Quyền yêu cầu, trưng cầu:
- Yêu cầu cơ quan, đơn vị, các tổ chức thanh tra có liên quan cung cấp thông tin cần thiết phục vụ cho việc thanh tra
- Yêu cầu cơ quan, đơn vị hữu quan cử người tham gia hoạt động thanh tra
- Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp tài liệu, báo cáo bằng Vẳn bản, trả lời chất vấn của tổ chức Thanh tra Nhà nước, Thanh tra viên nhà nước
- Trưng cầu giám định
* Quyền CỊuvếỉ định vé thanh tra:
Xuất phát từ yêu cầu thanh tra, ưong quá ưình thanh ưa các tổ chức Thanh
ưa nhà nước, Trưởng đoàn thanh tra, Thanh ưa viên của Nhà nước được ra các quyết dịnh sau đâv:
- Quyết định niêm phong tài liệu
- Quvết định kiểm kê tài sản
- Quvết định yêu cầu cơ quan có thẩm quyển tạm giữ tiền, đổ vật, giấy phép
- Quyết định đình chỉ việc làm gây tác hại
Trang 25- Quvếi dinh lam đinh chi việc thi hành kv luật, thuyên chuyên cỏm: lác dbi
với người dam: là dõí lượm: ihanli Ira hoặc dam: cộm: lác với ihunh ira
- Quyết dinh cánh cáo lạm dinh chi cóm: lác Nhàn viên nhà nước có V can trò' việc ihanh ira khùng ill ực hiện dáo du các vẽu cáu kiên nghị, quvêl dinh ve ihanh ira
- Quvêi dinh ké biên lài sản
- Các quvếl định xứ K' kliác theo qui định của pháp luật
Nhìn chung khi sử dụng quvền đưa ra các quvếi định trong quá trình thanh tra có tính cường chế cao và có hiệu quả thiết thực Tuy nhiên, khi thực hiện các quyền này dỗ tác động tới tám lý, thậm chí ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đối tuợng thanh tra do đó trước khi áp dụng các tổ chức Thanh tra Nhà nước cần cán nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm đúng qui định của pháp luật
* Quyền kết luận, kiến nghị về thanh tra:
Kết luận và kiến nghị là quyền hạn có tính đặc thù được pháp luật qui định cho các lổ chức Thanh tra Nhà nước, các Đoàn thanh tra hoặc Thanh tra viên trong quá trình liến hành thanh tra Thông qua các quvền Đoàn thanh tra Thanh tra viên Nhà nước đưa ra các kết luận, kiến nghị về những vấn đề được thanh tra, tạo CO' sở để các cơ quan Nhà nước có thẩm quvền ban hành các quyết định quản lý
2.1.5 Cơ cấu hộ máy, hệ thống Ĩ TNN:
Hệ thống Thanh tra Nhà nước bao gồm:
Thanh tra Nhà nước Thanh tra Bộ, Thanh tra tỉnh, Thanh tra Sở, Thanh tra huyện:
Hệ thông TTNN và các mối quan hệ dược mô tả khái quát như sau:
Trang 26Sơ dồ I : Quan hệ của các tổ chức ilìunh tra nhà nước
2.1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoại động rĩT N N :
Một là: Hệ thống, các văn bản pháp luật (đồng bộ chặt chỗ kịp thừi khả thi).Hai là: Môi trường, điểu kiện kinh tế - xã hội việc áp dụng vân bản pháp luật:
Ba là: Năng lực sử dụng vãn bản pháp luật;
Bốn là: Nhận thức và thói quen trong việc sử dụng pháp luật
2.2 Hoạt động thanh tra giáo dục
2.2.1 Khái niệm:
Thanh tra giáo dục là thanh tra chuvên ngành về giáo dục Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lv về giáo dục, nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, phát huv nhân tố tích cực, phồng ngừa và xử lý vi phạm, bảo v ệ lợi ích của Nhà nước, quyền-và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục
Hoạt động thanh tra giáo dục: là hoạt động cùa các tổ chức, cơ quan quản
lv giáo dục có chức năng quản lý Nhà nước về giáo dục và đào tạo đối với tổ chức, cá nhản cỏ liên quan nhàm thực hiện đúng các qui định của pháp luật về giáo dục
Trang 27Hiệu quả Thanh tra giáo (Juc được xác dinh bởi khả năng cúa Thanh tra giáo dục tác dóm;, dicu chỉnh các quan hệ xã hội với những chi pní vật chái íl nhất mà mang lại trạng thái hành vi và trạng thái ý thức đáp ứng được mục ticu của Thanh tra giáo dục dã xác định trước.
2.2.2 Chức năììii cùa Thanh tra giáo dục:
Thanh tra giáo duc là một chức nănc thiết vếu của Cơ quan quản lv Nhà nước về giáo dục là phương thức bảo đảm pháp chế tăng cường kỷ luật trong quán lý nhà nước, thực hiện quvén dán chủ xã hội chủ nghía
Trong phạm vi chức năng của mình, các cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục có trách nhiệm tự kiểm tra việc thực hiện các quvết định của mình và thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch Nhà nước về giáo dục và đào tạo của các cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức hữu quan và cá nhấn có ưách nhiệm, nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lỷ các vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quán lý giáo dục tàng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích cúa Nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp cúa cơ quan, lổ chức và công dân
2.2.3 Nội dung của hoại động Thanh tra giáo dục:
Một là: Thanh ưa việc chấp hành pháp luật về giáo dục;
Hai là: Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương ưình, nội dung, phương pháp giáo dục, qui chế chuyên môn; qui chế thi cừ cấp văn bằng, chứng chỉ; việc thực hiện các qui định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo duc ở các cơ sở giáo dục;
Ba là: Xác minh, kết luận, kiến nghị giải quvết các khiếu nại tố cáo về hoạt động giáo dục; kiến nghị với cơ quan Nhà nước có thẩm quvền xử lý vi phạm pháp luật về giáo dục;
Bốn là: Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật vé giáo dục: dề nghị sửa đổi bổ sung các chính sách và qui định của Nhà nước vé giáo dục:
Nãm là: Hướng dản nội dung, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra và nghiệp vụ Thanh tra giáo dục cho cấp dưới
Trang 282.2.4 Quyen hạn của Thanh Ira giáo dục:
Khi lien hành lhanh Ira Thanh Ira giáo dục có những quyền hạn sau đáv:Một ỉà: Yèu cầu dương sự và các bén có liên quan cung cấp lài liệu, chứng
cứ và tra lời những ván đề cần thiết có liên quan trực liếp đến việc thanh tra;
Hai là: Lập biên bản thanh tra kiến nghị biện pháp giải quyết dối với những sai pham:
Ba là: áp dụng các biện pháp ngàn chặn và xử lý sai phạm theo qui định của pháp luật
2.2.5 Trách nhiệm của Thanh ira giáo dục:
Khi tiến hành thanh tra Thanh tra giáo dục có những trách nhiệm sau đãv:Một là: Xuất trình quyết định thanh tra và Thẻ Thanh tra viên:
Hai là: Thực hiên đúng trình tự thú lục thanh tra không gày phiền hà cản trở hoạt động giáo dục bình thường và gây thiệt hại tới lợi ích hợp pháp của người day và người học;
Ba là: Báo cáo với cơ quan có thẩm quvền về kết quả thanh tra và kiến nghị biện pháp giải quyết:
Bốn là: Tuân thủ pháp luật và chịu trách nhiệm trước cơ quan nhà nước có thẩm quyền về mọi hành vi và quyết định của mình
2.2.6 Đối lượng của Thanh ira giáo duc:
• Đối tượng của Thanh tra giáo dục bao gồm các thành phần sau:
Thứ nhất: Các cơ sở giáo dục của cơ quan nhà nước, của tổ chức chính trị -
xã hội của lực lượng vũ trang nhân dấn của tổ chức kinh tế và của cá nhân;
Thứ hai: Các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài, cơ sở hợp tác với tổ chức, các nhân nước ngoài về giáo dục hoạt động trẽn lãnh thổ Việt Nam:
Thứ ba: Tổ chức cá nhán hoạt động dưa người di dào tạo ở nước ngoài
theo chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục đại học và sau đại học, giáo duc nghề nghiệp cho công dân Việt Nam:
Trang 29Thứ tư: Tổ chức, cá nhàn hoạt dọng giang dạv giáo duc theo chương trinh giáo dục mầm non giáo dục phổ thòng giáo dục nghe nghiệp, giáo dục dại học và sau đại học thực hiện ngoài các cơ sở giáo dục
• Quyén của đối tượng TTGD:
Khi Thanh tra giáo dục thực hiện việc thanh tra đối tượng thanh tra có các quyền sau đâv:
Một là: Yêu cầu Thanh tra viên xuất trình quyết định thanh tra thè Thanh tra viên và thực hiện đúng pháp luật về thanh tra;
Hai là: Khiếu nại, lô cáo, khỏi kiện với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
về quyết định thanh tra , hành vi của Thanh tra viên và kết luận thanh tra mà mình có càn cứ cho là không đúng:
Ba là: Yêu cầu bồi thưượng thiệt hại do các biện pháp xử lý khống đúng pháp luật của Đoàn thanh tra hoặc Thanh tra viên gây ra
• Trách nhiệm của đối tượng TTGD:
Khi Thanh tra giáo dục thực hiện việc thanh tra đối tượng thanh tra có những trách nhiệm sau đâv:
Một là: Thực hiện vêu cầu của Đoàn thanh tra Thanh tra viên;
Hai là: Tạo mọi điều kiện để thanh tra thực hiện nhiệm vụ;
Ba là: Chấp hành các quyết định xử lý của Đoàn thanh tra, Thanh tra viên theo qui định của pháp luật
2.2.7 Hệ thống Thanh tra giáo dục:
• Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo (Dưới đây gọi tắt là Thanh tra Bộ)
• Thanh tra Sở Giáo dục và Đào lạo (Dưới đây gọi tắt là Thanh tra Sở)
• Hoạt động thanh tra giáo dục ỏ' cấp huyện do Trướng phòng giáo dục trực tiếp phụ trách và theo sự chỉ dạo nghiệp vụ của Thanh tra sỏ
• Hệ thống TTGD được khái quái theo so' đổ sau đáy:
Trang 30Sơ đồ 2: Hệ thống thanh tra giáo dục
Trang 312.2.8 Những niỊuyớn túc của Thanh tra ịiiúo dục:
* Hoạt dộng TTGD chi tuán theo pháp luật và chịu trách nhiệm trước
pháp luật, nhàm đảm bao việc thi hành pháp luật và hiệu lực của công tác quan lý giáo dục
* Klìỏng một lổ chức, cá nhân nào được can thiệp trái pháp luật vào hoại động TTGD
2.2.9 Những yếu ló'anh hưởng đến Thanh tra í>iáo dục:
Một là: Hệ thống các văn bản pháp luật có liên quan đến giáo dục, Thanh tra giáo dục (phải đảm bảo tính đầy đú chật chẽ kịp thời, khả thi);
Hai là: Môi trường giáo duc, điều kiện kinh tế - xã hội (Kinh tế Vãn hoá Giáo dục);
Ba là: Phẩm chất, năng lực của dội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đội ngũ giáo viên các cấp của đội ngũ cán bộ quản lý công tác thanh tra giáo dục đội ngũ Thanh tra viên giáo dục:
Bốn là: Nhận thức và thói quen trong việc thi hành các văn bản pháp luật về giáo dục và đào tạo
* Thanh tra do các Đoàn thanh tra thực hiện hoặc do Thanh tra viên, Thanh tra viên kiêm nhiệm độc lập thực hiện, có báo trước hoặc không có báo trước cho đối tượng thanh tra;
Trang 32• Cử Thanh tra vicn phu trách địa phương hav phụ trách cum trường trực
thuộc, đẽ thường xuyên kiểm tra giám sát hoạt động giáo dục dào lạo và hỏ trợ
các dơn vị trong vùng
2.3 Thanh tra s ở Giáo dục rá Đao lạo
2.3 Ỉ Khái niệm
* Thanh tra Sở (ITS)
Là tổ chức thanh tra Nhà nước về giáo dục và đào tạo của tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung uơng, thuộc quvền quản K' của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào
tạo chịu sự chỉ đạo về cổng tác nghiệp vụ thanh tra chuvên ngành của Thanh tra
Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu sự chỉ đạo của Thanh tra tỉnh về chương trình kế
hoạch, tổ chức, nghiệp vụ thanh tra Nhà nước Thanh tra Sở có Chánh thanh tra,
phó chánh thanh tra các thanh tra viên về một số môn học ngành học và một số
mặt quán lý chú yếu trong lình vực giáo dục và đào tạo Giám đốc Sớ Giáo dục và
Đào lạo bổ nhiệm các Cộng tác viên thanh tra để kiêm nhiệm làm công tác thanh
tra giáo dục
* Hoại động thanh tra ở SỞGD & ĐT
Hoạt động thanh tra giáo dục ở Sở Giáo dục và Đào tạo là hoạt động xem
xét, kiểm tra của Cơ quan Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc theo sự uỷ quyền của cơ
quan Nhà nước cấp trên đối với cơ quan, đơn vị, trường học, cán bộ, giáo viên cấp
dưới trực thuộc và là bộ phận của hoạt động hành pháp
2.3.2 Chức năng, nhiệm vụ, qitvền hạn, phương pháp hoạt động của Thanh tra Sở.
dục và Đào lạo Thanh tra Sử Giáo dục và Đào lạo thực hiện quyên thanh tra Nhà
nước về giáo dục và dào tạo trong phạm vi cả tinh nhằm tàng cường hiệu lực quan
lv Nhà nước của Sớ Giáo dục và Đào tạo báo dám và nâng cao chất lượng giáo
dục và dào tạo trên địa bàn loàn tỉnh
Trang 332J.2.2 Nhiệm vụ
Nhiệm vụ ỉ: Thực hiện nhiệm vụ quan lý Nha nuớc vé cóng lác ¡hanh tra
vù iítai quyi '1 khiêu nại, tở'cáo:
* Tuyên truyền hướng dẫn phổ hi én quán triệt pháp luật về thanh tra giáo dục Luật khiếu nại tố cáo
* Ban hành hoặc tham mưu với Giám đốc sỏ' Giáo dục và Đào tạo han hành các vãn hàn, nhằm triển khai nhiêm vu thanh tra về giáo đuc và đào tao giải quyết các khiếu nại tố cáo về giáo dục và đào tạo trên địa bàn loàn tỉnh, trong các
cơ quan, đơn vị thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý
* Hướng dẫn về nghiệp vụ công tác thanh tra giáo dục cho thanh ưa phòng giáo dục Cộng tác viên thanh tra chu vén ngành Cộng tác viên thanh tra và giải quvết các khiếu nại, tố cáo về giáo dục và đào tạo
* Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, kế hoạch thanh tra hàng
năm đối với các Phòng giáo dục, các Hiêu trương trực thuộc sờ Giáo dục và Đào
lao Đóng thời kiểm tra thanh tra trách nhiêm của Thủ trưởng đơn vi trong việc giải quyết các khiếu nại tố cáo theo qui định của pháp luật
* Tổng hợp tình hình thực hiện chương trình, kế hoạch về công tác thanh
nại tố cáo, định kỳ báo cáo cấp trên (Giám đốc Sở, Thanh tra tỉnh Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo)
* Hướng dẫn, chỉ đạo thanh ưa phòng giáo dục, Hiệu trưởng các trường trực thuộc để xãv dựng lực lượng Thanh tra viên chuyên ngành, Cộng tác viên thanh tra các ban kiểm tra ưong Nhà trường
* Tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm, nghiên cứu khoa học về thanh tra giáo dục khiếu nại tổ cáo nhằm bổi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ Thanh tra viên
Nhiệm VII 2: Thực hiện quyên thanh tra vé giác dục trẽn đia bàn toàn linh
* Thanh tra việc chấp hành pháp luật về giáo dục:
Trang 34* Thanh ưa việc thực hiện mục lieu, ke hoạch, chương ưình nội dung, phương pháp giáo dục, qui chế chuvên món: qui chế thi cứ cáp phát, sứ dune vãn bằng chứng chỉ: việc thực hiện các qui định về diều kiên cẩn thiết bảo đảm chát lượng giáo dục ở các cơ sở giáo dục:
* Xác minh, kết luận, kiến nẹhị giải quyết các khiếu nại tố cáo về hoạt
giáo dục và dào lạo:
* Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đề nghị sứa đổi bổ sung các chính sách và qui định của Nhà nuớc vể giáo dục và đào tạo
2.3.23 Quyền hạn của Thanh tra sỏ Giáo dục và đào tạo:
Khi liến hành thanh tra, Thanh tra sỏ giáo dục có những quyền hạn sau đáy:
* Yêu cầu đương sự và các bên có liên quan cung cấp tài liệu, chứng cứ và
trả lời nhũng vấn đề chất vấn cần thiết có liên quan đến việc thanh tra;
* Dự các tiết dạy hav các hoạt động giáo due: Tổ chức kiểm tra đánh giá chất lương giáo dục và đào tao của học sinh
* Kiến nghị khen thưởng đơn vị cá nhãn có thành tích
* Đình chỉ các tiết dạy nếu xét thấy giáo viên cố ý dạv trái chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc không đủ tư cách giảng dạv và vêu cầu các cấp
có thẩm quvền giải quyết;
* Đình chỉ sử dụng các phòng học hay phương tiện giảng dạy, giáo dục nếu xét thấv có thể gây nguy hiểm đến sức khoẻ, tính mạng học sinh, giáo viên
* Lập biên bản thanh ưa, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền và Hiệu trưởng đình chỉ các hoạt động của Nhà trường hay cơ sở giáo dục và đào tạo trái với qui định của pháp luật hoặc gây ảnh hưởng xấu trong nhân dán gâv nguy hiểm đến sức khoe, tính mạng học sinh, giáo viên
2 3 2.4.Hình thức, nội dung hoạt động của Thanh tra Sở:
0 Hình thức hoạt động của Thanh tra sỏ' thường là:
* Thanh tra một cơ sở giáo dục hoặc một giáo viên theo định kỳ hoặc đột xuất:
Trang 35* Thanh tra một chuvên đổ: Thi và luyến sinh, dạy thêm học thêm, cấp phát VBCC thu chi ngoài ngán sách :
* Thanh tra do các Đoàn thanh tra thực hiện hoặc do Thanh tra viên, Thanh ira viên kiêm nhiệm dộc lập thực hiện, có háo trước hoặc không có báo trước cho đói tươm: thanh tra:
* Cử Thanh tra viên phụ trách địa phương hav phụ trách cụm ưườnư trực thuộc, de ihườnư xuyên kiểm ưa, siám sát hoạt động giáo dục
b Nội diuiọ, hoại độno, của Thanh ưa sỏ:
Mội là: Xây dựng chương trình, k ế hoạch công lúc:
Chươne ưình, kế hoạch là công cụ là phươns tiện quan trọng của công tác quản lý điều hành Chánh Thanh ưa Sở phải cùng các Thanh tra viên làm việc khoa học tập trung, dán chủ để xâv dựns dược chương trình, kế hoạch thanh ưa hàng năm để đạt được mục đích, mục tiêu của cỏns tác quản lý một cách toàn diện ở mọi lình vực eiáo dục và đào tạo U'ên địa bàn loàn tinh Việc xác định chươne trình, kế hoạch là một quá trình đòi hỏi tư duv sáng tạo năng động, thích ứnư với chủ ưươne cơ chế chính sách mói trên cơ sở qui định của pháp luật Chươns trình, kế hoạch phải xác định đúng hướne thể hiện sự nhạv bén về chính trị và đưa ra các quyết định trên cơ sở mục tiêu rõ ràng, đảm bảo tính khả thi cao, mang tính toàn diện nhưng có ưọng tám, trọng điểm
Quản lý, chỉ đạo, điều hành bằng chương trình, kế hoạch là phương pháp làm việc khoa học của cơ quan quản lý nói chung , của tổ chức Thanh ưa sỏ' nói riêng; nhằm ưánh sự chồng chéo hoặc không đầv đủ, không toàn diện
Trong hoạt động thanh ưa tính mục đích luôn luồn phải được xác định là quan trọng nhất Vì vậy ương việc xây dựng chương trình, kế hoạch Thanh ưa sỏ’ phải chọn lựa đề tài thanh tra đề tài thanh tra phải căn cứ vào yêu cầu của công tác quản lv giáo dục nhiệm vụ chính ưị của ngành, của địa phương và sự chi đạo của cơ quan thanh tra Nhà nước cấp trên
Trang 36Chánh ihanh tra Sở phải là người tham mưu đề xuất, tổ chức quản lý, chi đạo điều hành việc xâv dựng, thực hiện chương trình, kế hoạch trong từng thời kỳ phù hợp với điều kiện của Sở Giáo dục và Đào Lạo của cơ quan Thanh tra sỏ'.
Hai là: Kiếm ira, đón đốc, hưởng dan cấp dưới:
Muốn biết chương trình, kế hoạch có sát thực tế hay không, 'hưc hiện tốt hay không Chánh Thanh tra Sở phải kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện của cấp dưới và người dưới quyền Kiểm tra đế có sự nhận định, đánh giá và uốn nán chấn chỉnh việc thực hiện, khi cần thiết thì điểu chỉnh, bổ sung một số giải pháp kịp thời nhầm tháo gỡ cho cấp dưới và cho cơ sở
Trên địa bàn một tỉnh, có nhiều huvện thị, Thành phố nên có đặc điểm riêng của từng địa phương, Chánh thanh tra Sở phải biết được để chỉ đạo quản lý điều hành cho sát hợp Thực tiễn đặt ra cho Chánh thanh tra Sở phải có tác phong làm việc sâu sát và cụ thể theo chức trách và bổn phận của người quản lý Trong quản lý, chỉ đạo, điều hành phải thể hiện sự bao quát trẽn địa bàn toàn tỉnh, nhưng phải có địa bàn trọng điểm
Mặt khác Thanh tra Sở phải tham mưu cho Giám đốc Sỏ' kiểm tra việc chấp hành chính sách pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch của cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lv của Sở: đổng thời phối hợp với Thanh tra các huyện, thị , thành phố chỉ đạo về công tác quản lý chuyên môn tạo hậu thuẫn cho Thanh tra sở thực thi nhiệm vụ một cách thuận lợi Tăng cường trách nhiệm kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn cấp dưới, đồng thời có biện pháp tốt nhất để phối hợp với Thanh tra các Sở, Thanh tra các huyện, thị, thành phố mong tỉnh tổ chức triển khai nhiệm vụ thanh
ma giáo duc trên đìa bàn toàn tỉnh
tìaìà: Thu thập, xử lý thông tin: _ _
Trong thời đại bùng nổ thồng tin nhu cầu được tiếp nhận thông tin và nhu cầu truyền đạt thông tin vói bên ngoài, với cấp dưới là vô cùng quan trọng: Đối với tổ chức Thanh tra Sở Chánh Thanh tra Sở càng có ý nghĩa quan trọng; Bởi vì chính qua thông tin mà Thanh tra Sơ trở thành hệ thống mở, tác động tương hồ và
quan hệ hữu co' với nhiều cơ quan, tổ chức khác.
i\ liíivòi: 7 1 'UIHÌ Sơn - Luận vãn 7 lụn sỹ Khoa học Giáo dục 36
Trang 37Xuất phát từ yêu cầu của cơ quan quản lv tổ chức Thanh ưa Giáo dục tỉnh Chánh thanh tra Sờ phải chủ động xây dựng những kênh thông tin chuẩn xác, độ tin cậy cao, ưong đó bao gổm từ cấp trên xuống, từ dưới lẽn từ bên ngoài vào và các kênh ứiỏng tin theo chiều ngang.
thực cho hoạt động thanh tra và giải quyết khiếu nại tỏ' cáo Đặc biệt hoạt động thanh tra giáo dục cần quan tâm đến những thông tin về mặt trái của vấn để mà Thanh tra Sở cần xem xét
Trong giải quyết các khiếu nại, tố cáo thì thông tin chuẩn xác lại càng có ý nghĩa vỏ cùng quan trọng để Thanh tra Sở xem xét, kết luận vấn đề Vì thế để giúp Chánh thanh tra Sở tránh mắc lỗi trong xử lv thông tin, cần phải có đội ngũ Thanh ưa viên, Cộng tác viên thanh tra am hiểu cống việc, tác phong làm việc khoa học có phẩm chất đạo đức tốt; đồng thời phải vêu cẩu Thanh tra viên thực hiện chế độ bào cáo thường xuvên và đột xuất
Bổn là: Xủy dìCìig nội qui, qui chế nội bộ Thanh tra Sở:
Thanh tra sở Giáo dục với tư cách là một tổ chức Thanh ưa Nhà nước đứng đầu là Chánh thanh tra với tư cách là người quản lý chỉ đạo điều hành hoạt động thanh ưa trên phạm vi toàn tỉnh, thẩm quvền pháp luật qui định, có nhiều việc phải làm nhưng ưone dó việc trực tiếp điều hành công việc của tổ chức Thanh ưa
Năm là: Xác lập và xử lý cúc mối quan hệ với Thanh tra Sở:.
Đê’ quản lv, chi đạo điều hành tốt Chánh thanh tra Sở phải xây dựng được các mối quan hệ tốt với nhiều cơ quan, lổ chức trong và ngoài lổ chức Thanh tra Sỏ' theo các tuyến, phương và chiều Các mối quan hệ đó nhằm mục đích phục vụ
Trang 38việc chung, khi cẩn thì sử dụng và phát huy tạo thành sức mạnh lổng hợp trong
trong xãv dưng lực lượng và nhái là khi liến hành thanh tra kết luân giái quyết các khiêu nai lố cáo phức tạp
Thanh tra Sơ và Chánh thanh tra phải xây dụm: được các mối quan hộ lót là hậu thuản cho việc giải quyết những vấn đề bức xúc nổi cộm, những vấn đố phức lạp: đổng thòi là cơ sở tạo ra niềm tin với các cấp quản lý khi được giao nhiệm vụ
Các mối quan hệ của Thanh tra Sở bao gổm:
(Chánh Thanh tra Bộ, Chánh Thanh tra tỉnh Giám đốc Sở)
Thanh tra Sở phải bằng nhiều biện pháp tích cực để khảng định được uy tín với Đảng bộ cơ quan Sở Giáo dục Ban Giám đốc Sở Thanh tra tỉnh Thanh tra Bộ Giáo dục Chánh Thanh ưa Sở phải có uv tín với Sở Giáo dục Thanh tra lỉnh Thanh tra Bộ Giáo dục; Để có được điều đó phải bằng nhiều công việc cụ thẻ và
có một quá trình cần thiết Trong tham mưu đề xuất và triển khai nhiệm vụ phải thể hiện trách nhiệm cao và luôn mang lại hiệu quả thiết thực Trong báo cáo công tác phải đảm bảo đúng theo qui định về thời gian, có chất lượng, thể hiện độ chính xác cao, độ tin cậv cao, qua đó thể hiện tinh thần trách nhiệm, ý thức chấp hành nghiêm sự chỉ đạo của cấp ưên: đồng thời phản ánh năng lực, trình độ tư duy sáng tạo sự vận dụng linh hoạt, sát thực tế cuả cấp dưới
+ Quan hệ với cấp dưới (đáy là quan hệ chỉ đạo):
Cấp dưới của Thanh tra Sở gồm có: Trưởng phòng giáo dục, Hiệu Uirởng trường THPT, dưn vị ưực thuộc Thanh ưa viên, Thanh ưa viên chuvên ngành, Cộng tác viên thanh tra
Tôn trọng lắng nghe ý kiến của cấp dưới và người dưới quvền nhưng khi
đã có chủ trương, quyết định đúng thì kiên quyết nhất quán trong quản lý, chỉ đạo điêu hành, lạo điéu kiện cho cấp dưới thực hiện
Trang 39Lãnh đạo nói chung là sự lác dộng đến con người dàn dắi mội lập thủ con n»ưỡi ớ do mỏi con người đcu có chức trách nhióm vụ rõ ràng Vì vạy Chanh ihanh tra cán phải có phương pháp, cách thức lãnh dao lốt dc sao cho cấp dưới sán
việc chum: Đóng thời thỏni: qua cóm: việc mà xáy dựng được lập thế doàn két thòng nhái dạt hiệu quả cao trong thi hành công vụ
Sư lãnh đao bao hàm ý nghĩa tuán thú và sự phục tùm: Con người nói chung có xu hướng luân theo những người lãnh dạo mà họ tháv ớ đó có sự lin tưởng, tính quvết đoán và lòm: vị tha
Chánh Thanh tra Sở là người quản lý, thực hiện chức nàng lẳnh đạo trực liếp một tặp thể cán bộ Thanh tra viên do Nhà nước bổ nhiệm các chức danh công lác Thông qua bộ máy cơ chế điều hành và những nảv sinh thường nhật cỏ thể nắm bắi được những tám tư tình cảm nhữmi nguyện vọng chính đáng của từng Thanh tra viên Côm: tác viên, từ đó khơi dây động viên người lốt viêc tốt Trong tổ chức Thanh tra sỏ Chánh Thanh tra Sở phải xáv dựng được những cốt cán làm hại nhãn cho các công việc trong lừng thời kỳ từng giai đoạn, bộ phận dưới quyền
Trong chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch và triển khai cóng việc phải
quan Sở các bộ phận đơn lẻ từ dưới lên, thể hiện tính toàn diện, tính bao quát cống việc trong tổng thể nhưng phải có trọng tấm, trọng điểm Trong đó phải coi trọng xây dựng tổ chức, luôn luôn quan tâm đến con người, xây dựng lực lượng và chăm lo những điều kiện phục vụ công tác Làm sao không bộ phận nào cá nhân nào cảm thấy mình luôn luôn đóng vai phụ Điều đó không chỉ bởi yếu tố tám lý
mà thựuc chất công việc cần làm Trong cơ cấu nhiệm vụ của mỗi tổ chức đã tính đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ của từng bộ phận gán với đội ngũ cốt eán
Tha.nh tra viên Cộng tác viên mà ở đó phải có con người cụ thê thực thi công việc
Trang 40irường THPT và irực thuộc, chịu sự chỉ đạo, điéu hành vổ cống tác, chuvén món
thanh tra đối với các phòng giáo due huvện cone lác tự kicm tra cùa Hiệu trướng các trường trực thuộc Chi đạo hoat động thanh tra ở các phòng giáo due trực tiếp qua Trưởng phòng giáo due huyện, hoạt động tự kiểm tra của các nhà trường trực tiếp qua Hiệu trưởng Chánh thanh tra sỏ' phải sáu sát giúp dỡ Trưởng phòng giáo dục huyện Hiệu trưởng nhà trường trực thuộc, xây dựng dược sự tin cậv cao bằng việc họ tháo gỡ những khó khăn trong công tác, giữ uy tín cho họ, khơi dậv lòng nhiệt tình, trách nhiệm và động viên đúng lúc đúng chỗ
Đối với Chánh Thanh tra Sở phải thường xuvẻn quan lãm sâu sát trong quản lý chỉ dạo cả về tổ chức, chuvên món nghiệp vụ, phải xem Trưởng phòng giáo dục các huvện, Hiệu trưởng các trường trực thuộc là cánh tay nối dài vươn lới các vùng lãnh thổ các cơ sở thuộc quyền quản lv của Sở Giáo dục
+ Quan hệ với cúc cơ quan hữu quan:
Trong hoạt động thanh tra với tư cách là người quản lý Chánh Thanh tra
Sở phải tiếp nhân rất nhiều thông tin và xử lv thống tin thật chính xác khách quan Vì thế ngoài việc xác lập các mối quan hệ theo cấp bậc, trên dưới, quan hệ giữa các bộ phận ngay trong tổ chức Thanh tra Sở một cách ổn định, bền vững, Chánh Thanh tra Sỏ còn phải xác lập được các mối quan hê giữa tổ chức Thanh tra Sở với nhiều cơ quan hữu quan, trong đó đặc biệt quan lâm mối quan hệ giữa Thanh ưa Sở với các cơ quan thuộc khối nội chính, cơ quan kiểm ưa Đảng, với Thanh tra các Sở, ban ngành cấp tỉnh, Thanh ưa các huyện, thị, thành phố, cơ quan thông tấn báo chí Bởi vì xét cho cùng là các cơ quan này đều có một mục đích chung là góp phần việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, làm trong sạch đội ngũ cán bộ công chức ưong bộ máv-Đảng và Nhà nước, làm lành mạnh các mối quan hệ xà hội: tạo dựng được các mối quan hệ đỏ sẽ có lợi trên nhều mill, thể hiện là:
- Trong xáy dựng chương trình, kế họach thanh tra tránh được sự chổng chéo, bỏ trống địa bàn hoặc lĩnh vực quan trọng Sự phối hợp giữa tổ chức Thanh tra Sỏ' với các cơ quan hữu quan sẽ là cơ sỏ' tốt cho việc tham mưu đề xuất các đề