Tiết 43: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Kết luận: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng ánh sáng khi truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trườn

Phạm Thị Hồng Yến

• Hiện tượng khúc xạ là gì?

• Thấu kính hội tụ là gì? Thấu kính phân

kỳ là gì?

• Các bộ phận chính của mắt là những gì?

• Tật cận thị là gì? Khắc phục nó như thế

nào?

• Kính lúp dùng để làm gì?

• Phân tích ánh sáng trắng thành các ánh

sáng màu như thế nào? Trộn các ánh sáng màu với nhau sẽ được ánh sáng màu gì?

• Tại sao các vật có màu sắc khác nhau?

• Ánh sáng có tác dụng gì, có những ứng

dụng gì?

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

Chiếc đũa như gãy từ mặt phân cách giữa hai môi trường mặc dù đũa thẳng ở ngoài không khí Vì sao?

I Hiện tượng khúc

1 Quan sát:

1 Quan sát:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

Em hãy nêu nhận xét về đường truyền của ánh sáng khi truyền từ không khí sang nước?

2 Kết luận:

2 Kết luận: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện

tượng ánh sáng khi truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng

1 Quan sát:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

SI là tia tới.

IK là tia khúc xạ.

Đường NN’ vuông góc với mặt phân cách là pháp tuyến tại điểm tới.

Góc SIN là góc tới, ký hiệu là i.

Góc KIN’ là góc khúc xạ,

ký hiệu là r.

Mặt phẳng chứa tia tới

SI và pháp tuyến NN’ là mặt phẳng tới.

3 Một vài khái niệm:

I là điểm tới.

Chương III: QUANG HỌC

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

3 Một vài khái

niệm:

2 Kết luận:

4 Thí nghiệm:

Quan sát đường truyền của một tia sáng từ không khí sang nước.

Chương III: QUANG HỌC

* Hãy cho biết tia khúc xạ

có nằm trong mặt phẳng tới không?

* Góc tới và góc khúc xạ, góc nào lớn hơn?

Hãy đề xuất phương án thí nghiệm kiểm tra.

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

3 Một vài khái niệm:

2 Kết luận:

4 Thí nghiệm:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái

niệm:

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng

4 Thí nghiệm:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

Quan sát tia khúc xạ khi dịch chuyển mặt

phẳng tới.

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

So sánh độ lớn góc khúc xạ và góc tới

5 Kết luận:

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì:

* Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

* Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

S

K

N

N’

K Khí Nước

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí:

1 Dự đoán:

2 Thí nghiệm kiểm tra:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của

tia sáng khi truyền

từ nước sang

không khí:

1 Dự đoán:

2 Thí nghiệm

kiểm tra:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của

tia sáng khi truyền

từ nước sang

không khí:

1 Dự đoán:

2 Thí nghiệm

kiểm tra:

3 Kết luận:

Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì:

* Góc khúc xạ lớn hơn góc tới.

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của

tia sáng khi truyền

từ nước sang

không khí:

1 Dự đoán:

2 Thí nghiệm

kiểm tra:

3 Kết luận:

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

* Giống: Tia phản xạ và tia khúc xạ đều nằm trong mặt phẳng tới.

* Khác: - Góc phản xạ bằng góc tới: i = i’.

- Góc khúc xạ khác góc tới: r ≠ i.

Em hãy biểu diễn hiện tượng khúc xạ ánh sáng và hiện tượng phản xạ ánh sáng bằng hình vẽ.

III Vận dụng:

1 Phân biệt hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng.

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của

tia sáng khi truyền

từ nước sang

không khí:

2 Thí nghiệm

kiểm tra:

3 Kết luận:

1 Dự đoán:

III Vận dụng:

2 Trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài: Đũa gãy

là do ánh sáng đi từ môi trường nước sang môi trường không khí bị gãy khúc tại mặt phân cách.

TiÕt 43: hiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

2 Kết luận:

3 Một vài khái niệm:

4 Thí nghiệm:

5 Kết luận:

II Sự khúc xạ của

tia sáng khi truyền

từ nước sang

không khí:

2 Thí nghiệm

kiểm tra:

3 Kết luận:

1 Dự đoán:

III Vận dụng:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

• Trả lời được câu hỏi :

- Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì? Phân biệt hiện tượng phản xạ và hiện tượng khúc xạ ánh sáng.

- Phân biệt sự khác nhau giữa ánh sáng đi từ môi trường không khí sang môi trường nước và ánh sáng đi từ môi trường nước sang không khí.

• Làm các bài tập 40 SBT.

• Đọc phần “Có thể em chưa biết”.