Công tác quản lý các tòa nhà chung cư ở nước ta hiện nay còn nhiều vấn đề đáng bàn. Từ thực tế cho thấy các tòa nhà xây dựng lên nhanh chóng, quy mô lớn nhưng vấn đề quản lý và vận hành nó còn nhiều yếu kém. Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi xin được phân tích về công tác quản lý tòa nhà cao tầng, chung cư và đưa ra đề xuất nhằm góp phần cải thiện tình trạng trên.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TP.HCM
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
- -BÀI BÁO CÁO GIỮA KÌ MÔN: QUẢN TRỊ BẤT ĐỘNG SẢN
ĐỀ TÀI:
QUẢN LÝ TÒA NHÀ CAO TẦNG, CHUNG CƯ
Giáo Viên Hướng Dẫn : Trần Hồng Quang Sinh viên thực hiện : Trần Thị Hợi Lớp : 02-DHQB Năm học : 2016 _ 2017
T.p Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2016
Trang 2I Phần mở đầu.
1.1 Lí do chọn đề tài.
Bất động sản là một trong những tài sản có giá trị lớn, đặc biệt trong tâm tưởng của người Việt thì bất động sản dường như gắn với cả cuộc đời của họ Trong những năm gần đây, không chỉ có thị trường đất đai sôi động, phát triển mà kéo theo đó là thị trường về nhà ở như nhà chung cư, nhà phố liên kế, biệt thự vườn cũng gia tăng ngày một nhiều Tuy nhiên, công tác quản lý các tòa nhà chung cư ở nước ta hiện nay còn nhiều vấn đề đáng bàn Từ thực tế cho thấy các tòa nhà xây dựng lên nhanh chóng, quy mô lớn nhưng vấn đề quản lý
và vận hành nó còn nhiều yếu kém Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi xin được phân tích về công tác quản lý tòa nhà cao tầng, chung cư và đưa ra đề xuất nhằm góp phần cải thiện tình trạng trên
1.2 Mục tiêu nghiên cứu.
Tìm ra giải pháp và ý tưởng thay đổi cơ chế mô hình quản lý tòa nhà cao tầng cũ bằng một
mô hình mới, đáp ứng được nhu cầu của người dân và đảm bảo tính thống nhất, minh bạch trong quản lý
1.3 Phạm vi nghiên cứu
Vấn đề quản lý bất động sản thương mại, du lịch và nhà ở
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích
Phương pháp xử lý thống kê
Phương pháp kế thừa
Phương pháp chuyên gia
II Nội dung
2.1 Khái niệm
Quản lý bất động sản là những công việc quản lý liên quan đến những hoạt động và các dịch
vụ được cung cấp cho bất động sản và cư dân sinh sống tại đó
Trang 32.2 Mục đích của quản lý bất động sản
Cung cấp dịch vụ quản lý và chăm sóc khách hàng Duy tu, bảo trì và làm gia tăng giá trị thương hiệu của BĐS theo thời gian
Đảm bảo an ninh, trông giữ tài sản và phương tiện đi lại; Làm sạch, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan; Vận hành, duy tu và ngăn ngừa sự cố của toàn bộ hệ thống kỹ thuật tòa nhà: máy bơm, máy phát điện, thang máy, hồ bơi, hệ thống PCCC, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống điện và v.v ; Chăm sóc khách hàng, đối nội, đối ngoại, nhân sự, giám sát hoạt động
và tài chính hoạt động
2.3 Đối tượng của quản lý bất động sản.
Trong phạm vi tiểu luận này, tác giả xin chỉ đề cập đến các dự án có ảnh hưởng lớn cũng như giao dịch mạnh trên thị trường Đặc biệt là tại các đô thị lớn như Hà Nội và Tp Hồ Chí Minh
Bất động sản thương mại: Trung tâm thương mại, cao ốc văn phòng, cao ốc phức hợp
Bất động sản du lịch: Hotel, resort, khu du lịch
Bất động sản nhà ở: Chung cư, khu nhà ở, khu đô thị
Đây là những bất động sản có những điểm tương đồng như quy mô lớn, nhiều người sử dụng và luôn cần có sự quản lý Với một khối lượng dịch vụ để đáp ứng cho sự hoạt động trong một tòa nhà là không hề nhỏ Nếu công tác quản lý nói chung thiếu tính chuyên
nghiệp, hậu quả sẽ là không ai thuê, không ai sử dụng bất động sản đó vì độ an toàn cũng như khả năng đáp ứng dịch vụ là không có
Trang 42.4 Mô hình quản lý bất động sản tại Newzeland.
2.4.1 Mô hình.
“ Đoàn thể hợp nhất” được xem là tất cả các chủ hộ trên khu đất được mô tả trong bản vẽ nhà, do chủ hộ thành lập khi các căn hộ được bán hết
2.4.2 Đặc điểm:
+ Chủ đầu tư ở New Zealand không thiết lập đoàn thể hợp nhất nhưng họ sẽ đăng ký bất động sản như một quyền sở hữu căn hộ
+ Một đoàn thể hợp nhất cũng đóng thuế và được đăng ký mã số thuế GTGT
Theo tôi, đây là hai điểm rất đáng chú ý trong mô hình ở New Zealand, vấn đề không có sự tham gia của chủ đầu tư trong vai trò thành lập ban quản lý sẽ tạo ra sự minh bạch hơn khi
tổ chức quản lý, vận hành hoạt động tòa nhà Bên cạnh đó, chính sách về thuế vừa góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách xã hội, vừa giúp người dân trong khu vực sinh sống cảm thấy yên tâm hơn phần nào, do chúng được tổ chức một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn
Với mô hình trên, đoàn thể hợp nhất có bốn trách nhiệm chính như sau:
1 Sửa chữa,bảo trì và giữ bất động sản chung luôn trong tình trạng tốt Trách nhiệm này là yếu tố then chốt, có vai trò chính trong công tác quản lý chung cư Bất cứ vật
Trang 5dụng nào sau khi sử dụng đều bị hư hỏng, rò rỉ hoặc cũ dần theo thời gian, do vậy luôn cần bảo dưỡng, thay thế kịp thời
2 Chấp hành nghiêm chỉnh luật sở hữu căn hộ Ở New Zealand, luật này ra đời năm
1972 trải qua 44 năm nhưng nó vẫn còn nguyên giá trị
3 Bên cạnh đó, duy trì nguồn quỹ đủ để giúp đoàn thể hợp nhất hoàn thành nhiệm vụ là điều không thể thiếu Nguồn kinh phí này được thu từ các chủ hộ trong khu vực đó Ngoài ra, bảo hiểm cho dự án cũng được đoàn thể hợp nhất quan tâm và phụ trách
4 Thu phí dịch vụ:
Phí dịch vụ được hiểu là số tiền bỏ ra để chi trả các tiện ích liên quan đến nhu cầu sống hàng ngày của con người Trong trường hợp này khoản phí dịch vụ tính theo diện tích căn hộ, xác định thông qua cuộc khảo sát Chủ đầu tư cũng không phải đóng phí dịch vụ, trừ khi họ có
sở hữu căn hộ Thêm vào đó, một “Quỹ dự phòng” cũng được lập ra, sử dụng trong trường hợp khẩn thiết nhất Quỹ này không bắt buộc tùy vào tình hình mỗi khu vực và ý kiến của đoàn thể hợp nhất để đưa ra quyết định Không chỉ dừng lại ở Đoàn thể hợp nhất, một cuộc bầu chọn ra Ủy ban đoàn thể được tiến hành với số phiểu bầu của mỗi chủ hộ Ủy ban sẽ thực thi các quy định pháp luật và bất cứ nội quy nào do từng thành viên trong ủy ban đoàn thể đồng ý thông qua hội nghị chung cư thường niên
Tóm lại:
Qua sự phân tích trên, chúng ta thấy rằng mô hình quản lý này có những ưu điểm như sau: + Đoàn thể hợp nhất hình thành độc lập với chủ đầu tư
+ Các chủ hộ có quyền quyết định vấn đề thành lập đoàn thể hợp nhất
+ Thu chi hàng năm được kiểm toán độc lập, có tài khoản ngân hàng
Tuy nhiên, ngoài những thế mạnh ấy, mô hình này vấn gặp phải hạn chế khi áp dụng tại Việt Nam
+ Những khoản phát sinh không lường trước sẽ không được trích từ “quỹ dự phòng” mà do các chủ hộ cùng thanh toán Nếu không làm tốt và minh bạch trong công tác thu chi, rất có thể dẫn đến những tranh chấp liên quan đến quỹ này
Trang 62.5 Các mô hình quản lý tại Việt Nam.
2.5.1 Mô hình chung.
2.5.2 Thực trạng.
Nhìn vào mô hình chung, chúng ta thấy ngay rằng quy trình hoạt động từ khi mới bắt đầu triển khai đã ngược lại với thế giới Chủ đầu tư sẽ xây dựng dự án, rồi lập ra công ty quản
lý Công ty này không độc lập với phía chủ đầu tư Sau khi dự án được triển khai thành công, những chủ hộ sẽ tham gia một hội nghị chung cư và thành lập ra ban quản lý chung cư
Về hình thức, chúng ta đều có ban quản lý như nhiều quốc gia khác nhưng thực tế việc đưa vào hoạt động thì gặp rất nhiều khó khăn
Các công ty phát triển bất động sản dường như chỉ tập trung vào việc xây dựng bất động sản liên quan tới cấp độ hoàn thiện sản phẩm, thời hạn bàn giao sản phẩm, giá cả và tiến độ thanh toán, v.v mà thiếu một sự lưu ý cần thiết đối với người mua về các tiêu chuẩn về quản lý, các dịch vụ được cung cấp và ước tính phí quản lý trong tương lai khi các khu chung cư đó khi đưa vào sử dụng
Lý do đầu tiên là về “khoản phí 2%” Đây là số tiền mà chủ đầu tư bàn giao lại cho ban quản lý sau khi thực hiện giao dịch với khách hàng về căn hộ chung cư hay văn phòng nào
Trang 7đó Số tiền này so với tổng dự án thì không phải là khoản nhỏ Do vậy rất nhiều chủ đầu tư
đã mập mờ hay không chịu bàn giao phí bảo trì dịch vụ 2% cho đại diện tòa nhà Từ câu chuyện này chúng ta nhìn nhận ra ba vấn đề
Thứ nhất là nếu trong trường hợp quy định mức phí bảo trì 2% thì chính sách để quản
lý, để minh bạch nó còn chưa có Đẫn đến hiện tượng chủ đầu tư sau khi bàn giao dự
án thì dùng tiền này đầu tư nơi khác, người dân không có tiền để sửa chữa hay dùng vào mục đích chung cho hàng trăm hộ gia đình
Thứ hai, nếu như không tồn tại khoản phí 2% do chủ đầu tư đóng, thì hẳn mọi
chuyện sẽ không nghiêm trọng đến mức phải đưa nhau ra tòa án để giải quyết Thay
vì đóng cho chủ đầu tư để rồi lại đưa ngược lại thì chuyện người dân tự đóng góp và quản lý sẽ hiệu quả hơn
Thứ ba, dựa theo tình hình lạm phát hiện nay kinh phí 2% sau nhiều năm sẽ không đủ để chi trả cho các dịch vụ do tiền Việt Nam mất giá khá nhanh chóng
Tiếp theo là về phía ban quản lý chung cư, tòa nhà cao tầng Họ không nắm rõ được quy trình hoạt động khoa học, ham lợi ích mà bất đồng giữa ban quản lý và các chủ hộ cũng vô cùng gay gắt Tập chung chủ yếu ở việc chi tiêu bất hợp lý, lợi dụng số tiền lớn để chiếm đoạt hay sử dụng sai mục đích Chủ đầu tư hoặc Ban quản trị tự ý nâng mức phí quản lý vận hành, sử dụng quỹ kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư Chủ đầu tư hoặc Ban quản trị nhà chung cư không kiểm tra hoặc đề nghị doanh nghiệp quản lý vận hành báo cáo thu, chi tài chính trong công tác quản lý vận hành nhà chung cư
Thiếu trang thiết bị báo cháy và chữa cháy, về công tác duy tu sửa chữa các thiết bị báo cháy và chữa cháy Chủ đầu tư tự ý thay đổi thiết kế về PCCC đã được cơ quan chức năng thẩm duyệt, lấn chiếm hành lang, lối thoát hiểm để buôn bán làm ảnh hưởng đến việc thoát nạn khi có sự cố xảy ra, thay đổi công năng sử dụng của một bộ phận công trình làm ảnh hưởng đến công tác PCCC Chủ đầu tư hoặc Ban quản trị không tập huấn về công tác PCCC cho cư dân, không có đội PCCC tại chỗ đã qua lớp huấn luyện của Cảnh sát PCCC Điều này không những gây hậu quả nghiêm trong khi hỏa hoạn xảy ra, mà còn cho thấy năng lực yếu kém của nhà thầu trong thi công, thiết kế
Đối với những chung cư, tòa nhà cao tầng có tầng hầm Thực trạng chất lượng công trình gặp sự cố là điều diễn ra thường xuyên, các lỗi hay mắc phải như: Chủ đầu tư lắp đặt thang
Trang 8máy không đúng với nhãn hiệu ghi trong Hợp đồng mua bán hoặc thang máy thường xuyên
bị hư hỏng Thay đổi công năng sử dụng của một bộ phận công trình làm ảnh hưởng đến chất lượng chung hay chủ đầu tư chưa hoàn thành nghiệm thu chất lượng công trình xây dựng đưa vào sử dụng
Ngoài những vấn đề trên thì tình trạng mập mờ giữa phần diện tích sử dụng chung, riêng của chủ đầu tư với khách hàng, hay vấn đề bãi đậu xe, vệ sinh môi trường cũng khiến nhiều
hộ dân bức xúc
Vai trò của ban quản trị chung cư tại Việt Nam hầu như không hoặc rất ít mang lại quyền, lợi ích cho người dân Một phần vì chưa được đào tạo chuyên sâu, lương bổng không có hoặc rất ít, cộng thêm sự liên kết với chủ đầu tư (nếu có) đã đẩy người dân vào những hoàn cảnh hết sức chéo ngoe
Kết luận: Từ các phân tích trên, chúng ta thấy rằng mô hình quản lý bất động sản ở Việt Nam nói chung, và các tòa nhà chung cư, cao tầng nói riêng còn quá hời hợt, chưa đáp ứng được mong muốn của những chủ hộ sống trong khu vực chung cư Giai đoạn thực hiện, vận hành thiếu minh bạch, chất lượng công trình kém, độ bền không cao cộng với giải pháp mang tính tạm thời dẫn đến hệ quả là chúng ta không làm tốt được công tác quản lý bất động sản
2.6 Đề xuất mô hình quản lý nhà chung cư của Việt Nam.
2.3.1 Mô hình
Trang 9Lý do đề xuất mô hình :
Qua tham khảo những mô hình của thế giới và mô hình của Việt Nam hiện nay, nhận thấy
mô hình quản lý ở Việt Nam còn lỏng lẻo, nhưng áp dụng máy móc phương pháp của thế giới cũng không hợp lý bởi nó ảnh hưởng đến nhiều yếu tố trong đó có văn hóa, tâm lý và pháp luật Nhận thấy những khó khăn trên, tôi quyết định đưa ra mô hình này mong rằng nó
sẽ mang lại hiểu quả cao trong việc quản lý chung cư ở Việt Nam
2.6.2 Phân tích mô hình.
Như chúng ta đã biết, tại Việt Nam hiện nay duy trì phí bảo trì 2%, phí này do chủ đầu tư trích từ nguồn kinh phí của các chủ hộ đóng vào khi mua chung cư Hiện nay số tiền này đang trở thành vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất, là mâu thuẫn chủ yếu giữa chủ đầu tư và cư dân Để khắc phục nó, chúng ta sẽ thành lập “Ban thanh tra”
Sau khi hoàn công, tòa nhà chính thức đưa vào sử dụng, các chủ hộ sẽ họp Hội nghị chủ hộ
và thành lập ban quản trị cho tòa nhà
Trách nhiệm của ban thanh tra: Ban thanh tra được thành lập có pháp nhân, và chịu trách nhiệm trước pháp luật về những việc làm của mình
Trang 10+ Trực tiếp thu phí bảo trì 2% của mỗi hộ sau khi được thành lập.
+ Thành lập đơn vị kế toán (có pháp thân) để quản lý việc thu chi trong tòa nhà, về vấn đề này có thể thuê đơn vị kế toán bên ngoài
+ Thỏa thuận với các chủ hộ về việc chi trả lương cho các đơn vị hoạt động Mức lương này
sẽ được tính tùy vào mỗi chung cư
+ Tiến hành giám sát, kiểm tra hoạt động của ban quản trị
+ Thu và chi đúng mục đích nhằm duy trì, vận hành tòa nhà
+ Báo cáo kết quả thu chi hàng quý trước hội nghị chủ hộ
Trách nhiệm của ban quản trị:
+ Chọn ra một người làm trưởng ban
+ Chọn ra một trưởng ban để điều hành và tự quyết định trong lúc khẩn cấp
+Thuê đơn vị thứ 3 trực tiếp quản lý tòa nhà (ví dụ như CBRE) Đơn vị quản lý này phải thuyết trình giới thiệu về những công việc và tiện ích họ mang đến cho chung cư, được đa
số chủ hộ trong chung cư đồng ý
+ Cập nhật những thông báo từ đơn vị quản lý trong việc vận hành, sửa chữa, tổ chức sự kiện, thuê mặt bằng.v.v
+ Hàng quý tổ chức hội nghị chung cư để thông báo tình hình chung cho các chủ hộ
+ Kết hợp với ban thanh tra, điều hành hoạt động của tòa nhà
Trách nhiệm của chủ đầu tư:
+ Chuyển giấy tờ liên quan đến căn hộ của mỗi chủ hộ cho đại diện chủ hộ, phục vụ cho công tác thu phí bảo trì
+ Thông báo cho khách hàng mới (sau khi đại diện chủ hộ được thành lập) biết để đóng phí bảo trì
+ Bảo hành và sữa chữa theo đúng thời gian quy định của luật nhà ở đối với chung cư tại Việt Nam
+ Đối với những căn hộ chủ đầu tư sử dụng thì phải đóng phí bảo trì
Trách nhiệm của Công ty quản lý:
Trang 11+ Thỏa thuận với chủ đầu tư về hạng mục công trình dễ xảy ra hư hỏng và tìm biện pháp giải quyết, trách nhiệm khi có sự cố xảy ra (ví dụ như ngập lụt)
+ Thỏa thuận với ban quản trị về những dịch vụ mà đơn vị sẽ thực hiện
+ Chịu trách nhiệm trước pháp luật và các chủ hộ trong việc để xảy ra sự cố, hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm của mình
+ Báo cáo với ban quản trị những hoạt động xảy ra hàng quý
Ngân sách hoạt động:
+ Trong thời gian đầu, nguồn ngân sách được trích từ phí bảo trì
+ Hàng năm, các chủ hộ phải có trách nhiệm đóng thêm một khoản tiền (tùy theo quy định của chung cư) nhằm duy trì dịch vụ chung
+ Nguồn ngân sách thu được từ các hoạt động cho thuê mặt bằng trong chung cư phải được liệt kê rõ ràng về số thu, số chi để các chủ hộ nắm được Số tiền này chuyển vào tài khoản chung cư để sử dụng
Hàng năm, có thể bầu lại ban thanh tra và ban quản trị nhằm giúp cho việc quản lý được tốt hơn
III Kết luận.
Thị trường bất động sản của nước ta đang có những dấu hiệu khởi sắc đáng mừng Trong lĩnh vực ấy có sự đóng góp không nhỏ của các dự án chung cư, căn hộ cao cấp Để tạo môi trường kinh doanh ổn định, môi trường sống lành mạnh, văn hóa thì đòi hỏi những chính sách, quy định về các vấn đề liên quan đến bất động sản rõ ràng, cụ thể hơn nữa Đối với công tác quản lý chung cư, tôi thiết nghĩ chúng ta cần thay đổi để phù hợp hơn với nhu cầu của xã hội và sự phát triển chung của toàn nhân loại
IV Đề xuất giải pháp.
+ Cần minh bạch tài chính trong quản lý chung cư bằng cách cho những đơn vị trực tiếp quản lý chịu trách nhiệm trước pháp luật, có pháp nhân và hoạt động như một công ty + Chất lượng các công trình sau thời gian bảo dưỡng của chủ đầu tư thường xuống cấp rất nhanh Nếu phát hiện ra sai sót đó là do trong quá trình thi công, chủ đầu tư phải chịu hoàn toàn trách nhiệm