SKKN phat huy tinh tich cuc cua hoc sinh khi day cac bai hinh thanh cac bang nhan

Khi dạy bài hình thành phép nhân giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu được bản chất của phép nhân.. Trong tiết dạy, giáo viên chỉ là người tổ chức, làm định hướng để phát huy trí lực của họ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH KHI DẠY CÁC BÀI HÌNH THÀNH CÁC BẢNG NHÂN”

Lĩnh vực/Môn: Toán

Mã SKKN

Năm học: 2015-2016

MỤC LỤC

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 3

PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

B NỘI DUNG

4

I Cơ sở toán học và tâm lý học 4

1 Khảo sát tình hình học môn Toán tại lớp 2 4

2 Quá trình dạy học 5

II Thực trạng dạy và học môn toán lớp 2 nói chung và lớp 2A nói riêng 5

1 Hình thành bảng nhân 5

2 Luyện đọc bảng nhân 6

3 Luyện tập 6

4 Củng cố 6

III Các biện pháp tiến hành 7

1 Phương pháp sử dụng đồ dùng tổng quan 7

2 Phương pháp luyện tập + thực hành 8

3 Phương pháp trò chơi 10

IV Giáo án minh họa 11

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài.

Xuất phát từ mục tiêu giáo dục cấp tiểu học là nhằm trang bị kiến thức phổ thông cho học sinh theo yêu cầu ngày càng cao Có thể nói giúp học sinh học tốt ngay từ những năm đầu cấp là một việc làm có ý nghĩa quan trọng, đặt nền móng cho giáo dục phổ thông, cho toàn bộ sự hình thành nhân cách con người

Toán là một trong những bộ phận cơ bản có vị trí rất quan trọng để hình thành những sản phẩm trí tuệ và năng lực sáng tạo Do đó giúp học sinh học tốt, yêu thích môn Toán và phát huy được tính tích cực của học sinh là một việc quan trọng trong quá trình dạy học của giáo viên

Mặt khác, với học sinh tiểu học, việc cung cấp toán học cho các em chính

là chúng ta đặt viên gạch cho nền móng đầu tiên để xây dựng các kiến thức về sau Nếu việc dạy cho các em kiến thức đúng và chính xác ngay từ đầu là rất cần thiết

Ở bậc tiểu học từ khối 2 đến khối 5 ngày nào các em cũng được học Toán

Ở lớp 2 học sinh được học phép nhân, phép chia 2,3,4,5 Khi dạy bài hình thành phép nhân giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu được bản chất của phép nhân Như vậy học sinh mới hiểu, nhớ lâu và biết vận dụng và tính toán sau này và còn là

cơ sở cho phép nhân của lớp 3 Trong tiết dạy, giáo viên chỉ là người tổ chức, làm định hướng để phát huy trí lực của học sinh nên việc giúp học sinh nắm vững các phép nhân trong bảng nhân 3 là vô cùng quan trọng Để đạt được hiệu quả cao trong giờ dạy Toán này, giáo viên phải có những phương pháp dạy tốt nhất Chính vì lẽ đó tôi suy nghĩ tìm tòi phương pháp hình thức tổ chức dạy học

hợp lý cho bài bảng nhân Vì vậy tôi làm đề tài: “Phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy các bài hình thành các bảng nhân” áp dụng tại lớp 2 ở trường

tiểu học

2 Mục đích nghiên cứu:

 Nghiên cứu biện pháp dạy học sinh thực hiện các bài hình thành các bảng nhân

+ Dạy cho học sinh biết làm phép tính nhân

- HS nắm chắc được các phép tính nhân thì sẽ vận dụng tốt để giải các bài toán liên quan đến giải toán có lời văn

3 Đối tượng nghiên cứu,

Là những bài tập thuộc kiến thức “các bảng nhân” trong chương trình lớp 2

ở Tiểu học

4 Phạm vi nghiên cứu.

 Trong chương trình toán 2

PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

I CƠ SỞ TOÁN HỌC VÀ TÂM LÝ HỌC:

1 Khảo sát tình hình học môn Toán tại lớp 2:

Chưa hoàn

thành

Hoàn thành

Hoàn thành tốt

Chưa hoàn thành

Hoàn thành

Hoàn thành tốt

Do vậy tôi đã tìm cách để phát huy tính tích cực của học sinh khi dạy bài

“Hình thành các bảng nhân”

Bài phép nhân, trong bảng của chương trình lớp 2 cải cách chiếm 8 tiết Toán Bảng nhân gồm các cấp độ từ dễ đến khó, từ bảng nhân 2 đến bảng nhân

5 Giáo viên dạy tốt bảng nhân 2 sẽ làm cơ sở cho các bảng nhân tiếp theo

Hiện nay, theo hướng đổi mới phương pháp dạy học theo thầy tổ chức, trò hoạt động Theo hướng đổi mới này, học sinh tự phát hiện, chiếm lĩnh kiến thức mới của bài học Tôi không làm thay, không áp đặt học sinh mà tôi là người tổ chức ra nhiệm vụ học tập, học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập theo sự chỉ đạo của tôi Với phương pháp này, nếu tổ chức không khéo thì tiết học sẽ nhàm chán, khô cứng Tôi phải nghĩ “Làm thế nào để lôi cuốn, thu hút các em vào giờ học, làm thế nào để tiết học sôi nổi, sinh động” Theo tôi, để hình thành bài nhân

3 nên áp dụng phương pháp hoạt động vật chất cụ thể (có thể là que tính, bàn tính, bông hoa, cái thuyền, tấm bia có 3 chấm tròn, con gà…) để ghi lại hoạt động của mình (hoạt động ngôn ngữ…) bằng cách biểu thức số học, Cùng với việc hình thành kiến thức mới, tôi cho học sinh ôn luyện, củng cố bằng nhiều hình thức bài tập khác nhau sẽ giúp cho các em nắm chắc, học thuộc bảng nhân ngay tại lớp, từ đó biết áp dụng vào giải toán có lời văn Thêm vào đó học sinh lớp 2, trẻ từ 7 đến 8 tuổi nhận thức từ cụ thể đến trừu tượng nên ta phải đổi mới phương pháp giảng day, giáo viên phải biết dẫn dắt từ cái chưa biết, gây tò mò,

thích hiểu biết để các em tìm tồi Qua đây giáo viên phối hợp các phương pháp với nhau thì hiệu quả giờ dạy mới đạt kết quả cao

2 Quá trình dạy học: Tôi nhận thấy muốn học sinh học tốt môn Toán thì

phải có ĐDTQ Vì vậy bằng công nghệ thông tin tôi đã sử dụng máy chiếu để học sinh từ tổng quan sinh động đến tư duy trừu tượng

Hiểu và vận dụng kiến thức Toán một cách chắc chắn, vững vàng, tự tin Dựa vào đồ dùng học Toán của học sinh, kết hợp với giáo cụ trực quan của giáo viên để giáo viên chỉ là người tổ chức hướng dẫn sao cho học sinh đi đúng hướng Qua đó rèn cho các em tính độc lập, cẩn then, chính xác, hào hứng khi học toán

II THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC TOÁN LỚP 2 NÓI CHUNG VÀ LỚP 2C NÓI RIÊNG:

Phần hình thành bảng nhân ở những năm trước giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng bằng bìa, bằng giấy để dán bảng và dùng dạy học mà dùng các biểu thức

số để hình thành phép nhân

Giáo viên cho biểu thức có các số hạng bằng nhau Yêu cầu các em tìm kết quả Sau đó học sinh nhận xét về số hạng từ đó chuyển thành phép nhân Dựa vào kết quả phép cộng, các em tìm được kết quả của phép nhân Tiếp đó giáo viên đưa phép nhân, học sinh chuyển thành phép cộng để tìm kết quả Giáo viên nêu 2,3 ví dụ, học sinh lập được bảng

Ví dụ: Khi dạy bài phép nhân 3 đồng nghiệp đã đưa ra ví dụ SGK

1 Hình thành bảng nhân.

a 3 + 3 = ?

Học sinh tính toán và kết quả bằng 6

Có mấy số hạng giống nhau? (2 số hạng)

Đổi thành phép nhân 3x2=6

b 3x2 (chuyển phép nhân bằng phép cộng)

- Đổi tích thành tổng

- Tính tổng: 3 + 3 = 6

- Rút ra kết luận: 3 x 2 = 6

Từ 2 ví dụ trên giáo viên cho học sinh thấy Nếu lấy 2 lần thì kết quả tăng lên 3 đơn vị do đó có thể lập bảng nhân 3 (Bảng thứ nhất)

3 x 1 = 3

3 x 2 = 6

…………

3 x 10 = 30

2 Luyện đọc bảng nhân: Sau khi lập được bảng nhân 3, giáo viên đọc

trước sau đó cho một vài em đọc lại rồi cả lớp đọc đồng thanh đến thực hiện xóa dần để học sinh thuộc

3 Luyện tập: Các bài luyện tập thường được giáo viên lấy nguyên văn

trong SGK

Ví dụ: ở bài: Bảng nhân 3

Bài 1: Điền kết quả vào phép tính (có thừa số bằng 3) cho học sinh làm, chữa.

Bài 2: Toán cho học sinh đọc yêu cầu của bài

Bài 4: Đếm thêm từ 3 đến 30 Giáo viên cho học sinh và nhiều em đọc lại

1 học sinh lên bảng làm, cả lớp làm vào vở

Sau đó giáo viên + học sinh chữa bài

4 Củng cố:

- Học sinh đọc lại bảng nhân 3

- Giáo viên hỏi một vài phép nhân

- Học sinh mới được học bảng nhân Đây là phép nhân khó, hết sức trừu tượng với học sinh tiểu học, học sinh khó tiếp thu, không hiểu được bản chất Nhiều em còn ngại học toán

Sau đây sẽ là mô hình tiết dạy bảng nhân 3, tôi đã tiến hành:

III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH.

1 Phương pháp sử dụng đồ dùng tổng quan.

Ví dụ 1: Khi hướng dẫn thành lập bảng nhân 3

- Tôi sử dụng máy chiếu để giúp các em quan sát thành lập bảng nhân 3

- Tôi gắn 1 tấm bìa có 3 hình tròn lên bảng và hỏi có mấy hình tròn? (có 3 hình tròn)

- Tôi đưa 3 hình tròn lên mà hình và hỏi: Có mấy hình tròn? (có 3 hình tròn)

- 3 hình tròn được lấy mấy lần? (3 hình tròn được lấy 1 lần)

- 3 được lấy mấy lần? (3 được lấy 1 lần)

- 3 được lấy 1 lần nên ta lập được phép nhân 3 x 1 = 3

(Giáo viên đưa phép nhân 3 x 1 = 3)

- Sau đó, từ lần thứ hai, tôi cho học sinh thực hiện hàng loạt các thao tác trên bộ thực hành Toán của các em theo hiệu lệnh của giáo viên

+ Con lấy 2 tấm, mỗi tấm có 3 chấm tròn → học sinh thực hành trên bộ đồ dùng.

+ Giáo viên gắn lên bảng và nói: có 2 tấm bìa, mỗi tấm có 3 hình tròn Vậy 3 hình tròn được lấy mấy lần? (3 hình tròn được lấy 2 lần)

Vậy 3 được lấy mấy lần? (3 được lấy 2 lần)

- Hãy lập phép tính tương ứng với 3 được lấy 2 lần?

(đó là phép tính 3 x 2)

- 2 nhân với 2 bằng mấy? (3 x 2 = 6)

- Vì sao con biết 3 x 2 = 6? (vì 3 x 2 = 3 + 3 = 6 nên 3 x 2 = 6)

- Giáo viên đưa phép nhân lên màn hình viết phép nhân 3 x 2 = 6 và yêu cầu học sinh đọc phép nhân này

- Tôi hướng dẫn học sinh lập phép nhân 3 x 3 = 9 tương tự như đối với phép nhân 3 x 2 = 6

- Bạn nào có thể tìm được kết quả của 3 x 4 = ?

3 x 4 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12

3 x 4 = 9 + 3 vì 3 x 4 = 3 x 3 + 3

- Nếu học sinh tìm đúng kết quả thì tôi cho học sinh nêu cách tìm và nhắc lại cho học sinh cả lớp ghi nhớ Nếu học sinh không tìm được thì tôi chuyển 3 x

4 thành tổng 3 + 3 + 3 + 3 rồi hướng dẫn cho học sinh tính tổng để tìm tích

VD; Tôi có thể yêu cầu học sinh tìm thêm cách thứ hai: 3 x 4 có kết quả chính bằng kết quả 3 x 3 cộng thêm 3

- Đến đây tôi yêu cầu học sinh cả lớp tìm kết quả của các phép nhân còn lại trong bảng nhân 3 và viết vào phần bài học (tôi cho 6 học sinh lần lượt lên bảng viết kết quả phép nhân còn lại trong bảng nhân 3)

- Sau đó tôi chỉ vào bảng nhân 3 và nói: “Đây là bảng nhân 3” rồi cho các con nhận xét các thừa số trong bảng nhân 3? (các phép nhân trong bảng đều có thừa số thứ nhất là 3, thừa số còn lại lần lượt là các số 1, 2, 3, 4…10

-Tôi yêu cầu học sinh đọc bảng nhân 3 vừa lập được

Đó là những ví dụ nhỏ của việc chuyển thao tác trước kia là hoàn toàn của

cô nay là của trò trên đồ dùng học Toán của học sinh Biện pháp này tạo cho lớp học sôi nổi, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập và 100% các em được tham gia vào bài mới, không thụ động nghe và quan sát giáo viên làm như trước kia

Ví dụ 2: Học thuộc bảng nhân 3

Sau khi thành lập được bảng nhân, tôi luyện cho học sinh thuộc bảng nhân bằng cách đọc thầm 3 lượt, đọc đồng thanh 1 lượt Học sinh đọc, tôi có thể che ở mỗi phép tính đi 1 thừa số hoặc tích để luyện trí nhớ cho học sinh Tôi thay đổi nhiều hình thức để học sinh luyện học thuộc như vậy sẽ giúp các em thuộc ngay tại lớp Để kiểm tra việc nắm được bảng nhân 3, tôi chia học sinh thành nhóm để học sinh kiểm tra lẫn nhau bảng nhân 3 Tôi gọi học sinh đọc thuộc, nếu em nào đọc tốt tôi cho điểm để động viên

2 Phương pháp luyện tập+ thực hành:

Để củng cố khắc sâu kiến thức bài học trên lớp hoặc để học sinh xây dựng bài mới một cách khoa học thì cần phải cho học sinh luyện tập thực hành nhiều, phù hợp với mọi đối tượng trên lớp

Ví dụ: Khi đã thuộc bảng nhân rồi, các em cần luyện tập khắc sâu bài học.

Để đạt được hiệu quả cao đối với mỗi tiết dạy, tôi phải phối hợp các hình thức tổ chức dạy học hợp lý trong môn Toán làm cho giờ học hấp dẫn Hệ thống các bài tập đưa ra phải đa dạng, phong phú Sau bảng nhân, tôi có những bài tập sau:

TG Nội dung các hoạt

động daỵ học

Phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động

dạy học Phương tiện sử

dụng Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Bài tập 1:

Tính nhẩm

-Yêu cầu HS đọc đề bài - HS làm vào SGK

- Gọi 2AS lên bảng chữa

? Dựa vào đâu để tính nhanh kết quả của các phép nhân này?

Bảng nhân 3 Bài tập 2: Bài toán

có lời văn

- Yêu cầu HS đọc đề bài - 1HS đọc đề bài

- Đề bài cho biết gì? Bài toán hỏi ta điều gì? → GV tóm tắt lên bảng

- Suy nghĩ trả lời, quan sát

- HS lên bảng chữa bài tập, cả lớp nhận xét, chữa

- 1HS lên bảng chữa, cả lớp nhận xét trả lời

? Vì sao con lấy 3x10?

- HS đổi vở kiểm tra chéo bài làm của bạn để đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Kiểm tra vở bạn phát hiện bài làm sai

Bài tập 3: Đếm

thêm 3

- Đưa phần hướng dẫn bài tập

3 lên màn hình

- Quan sát

? HS yêu cầu của bài - 1HS đọc yêu cầu

? Cho thảo luận cách làm và làm bài vào SGK

- Thảo luận nhóm 2

- Gọi HS chữa bài

? Con làm thế nào để tìm được ô trống thứ 3 là 9 (6+3)

- Cho cả lớp nhận xét bài của

? Dãy số này là tích của bảng nào

Quan sát, suy nghĩ trả lời

? Số sau hơn số trước mấy đơn vị?

? 24 là tích của số nào?

- Cho HS đổi chéo vở - Đổi chéo vở

- GV hướng dẫn lại HS còn làm bài sai

- Gọi HS đọc từ 3 đến 30 2AS đọc

- Gọi HS đọc từ 30 đến 3 1 HS đọc

3 Phương pháp trò chơi:

Ngoài việc hướng dẫn HS sử dụng đồ dùng học Toán, suy luận vì luyện tập thực hành tôi còn tổ chức cho HS chơi mà học “để củng cố khắc sâu kiến thức” Đó chính là các bài toán vui, các trò chơi phù hợp với mỗi lứa tuổi các em

Chẳng hạn khi dạy bài “Bảng nhân 3”

Sau khi đã cho học sinh giải quyết xong các hệ thống bài tập ôn luyện

Để củng cố lại kiến thức cho học sinh đồng thời giảm sự căng thẳng và tăng sức hấp dẫn của giờ học, tôi còn tổ chức cho học sinh chơi trò chơi như sau:

Tôi cho hiều học sinh cùng chơi trò chơi: “Tìm bạn nhanh hơn” bằng cách cho 6 học sinh lên bảng, mỗi học sinh nhận 1 mảnh giấy, có ghi phép tính hoặc kết quả của phép tính (đeo bên cổ) Học sinh nhận được tờ giấy sẽ phải tính nhẩm để tìm kết quả hoặc sẽ phải tìm đúng phép tính của mình Đội nào tìm nhanh và đúng là thắng cuộc (3 đội, mỗi đội 2 em)

Kết qủa ghi trong giấy ghi là: 18 , 8 , 4

Với trò chơi này học sinh được củng cố lại kiến thức vừa được học, đồng thời rèn luyện cho học sinh tính nhanh nhẹn, tự tin trong việc học Toán

Tóm lại để phát huy tính tích cực trong học sinh phải có sự phối hợp các phương pháp với các hình thức khác để tiết dạy đạt hiệu quả cao

IV GIÁO ÁN MINH HỌA:

Sau đây tôi xin minh họa bằng một giờ dạy cụ thể đã phối hợp các phương pháp với các hình thức tổ chức khác để phát huy tính tích cực của học sinh

KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN: TOÁN BÀI: BẢNG NHÂN 3

1 Mục tiêu:

- HS nắm vững và thuộc bảng nhân 3

- Vận dụng bảng nhân 3 để làm tốt các bài tập

- Quan tâm đến các đối tượng học sinh

2 Bài mới:

TG Nội dung các hoạt động daỵ học Phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động dạy học Phương tiện sử

dụng

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Bước 1: Thành lập

bảng nhân 3

- GV đưa 3 hình tròn lên màn hình và hỏi: Có mấy hình tròn?

- Quan sát, trả lời câu hỏi

? - 3 hình tròn được lấy mấy lần?

- 3 hình tròn được lấy 1 lần

?- 3 được lấy mấy lần - 3 được lấy 1 lần

- 3 được lấy 1 lần nên ta lập được phép nhân: 3 x

1 = 3 (GV đưa phép tính

HS đọc)

- Nêu yêu cầu: Con lấy

2 tấm bìa, mỗi tấm có 3 hình tròn

- HS thao tác trên

bộ thực hành toán

- Đưa lên màn hình và

+ Có 2 tấm bìa, mỗi tấm

có 3 hình tròn Vậy 3 hình tròn được lấy mấy lần?

- 3 hình tròn được lấy 2 lần

+ Vậy 3 được lấy mấy lần?

3 được lấy 2 lần

+ Hãy lập phép tính tương ứng với 3 được lấy 2 lần?

3x2

+ 3 nhân với 2 bằng mấy?

3 x 2 = 6

+ Vì sao con biết 3 x 2

=6

Vì 3x2=3+3=6

-GV ghi bảng

3 được lấy 2 lần, ta có:

3x2=3+3=6 Vậy 3x2=6

* KẾT QUẢ:

Trên đây là tiến trình tôi đã áp dụng trong giờ Toán khi dạy bài phép nhân

3 Tôi nhận thấy rằng:

Trong giờ Toán của lớp tôi, học sinh tiếp thu bài nhanh, hiểu bài, nhớ bài lâu và giải được tất cả các bài tập có liên quan với phép nhân từ dễ đến khó

- Phát huy được tính tích cực của học sinh Các em chủ động, tự tin trong việc chiếm linh kiến thức mới, học sinh hứng thú khi được thực hành trên đồ dùng tạo ra không khí sôi nổi, thầy trò làm việc nhịp nhàng, từ chỗ học sinh sợ học Toán nay các em đã rất hứng thú học tập, mong được tìm hiểu, khám phá ra những kiến thức mới Các em phấn khởi với kết quả mình đạt được

- Tôi không phải nói nhiều, chỉ là người gợi mở cho các em