Tuần 11 thực hành một số phép tu từ ngữ âm

I/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu1.. Bài tập 1: Một dân tộc đã gan góc chống áh nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay , một dân tộc đa gan góc đứng về Đồng minh chống phát xít mấy năm nay , d

I/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu

1 Bài tập 1:

Một dân tộc đã gan góc chống áh nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay , một dân tộc đa gan góc đứng về Đồng minh chống phát xít mấy năm nay , dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !

1 Bài tập 1:

I/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu

- Hai vế câu đầu: dài- nhịp dàn trải thể

hiện cuộc đấu tranh từng kỳ của dân tộc

- Hai vế sau: ngắn- dồn dập mạnh mẽ,

khẳng định quyền độc lập.

- Thay đổi linh hoạt các thanh bằng trắc.

- Phối hợp nhịp điệu, thanh điệu, kết hợp

biện pháp tu từ từ vựng, cú pháp.

2 Bài tập 2:

Bất kì đàn ông, đàn bà , bất kì người già , người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái,

hễ là người Việt Nam thì phải đánh thực dân Pháp để cứu Tổ Quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai

cũng phải ra sức chống thực dân Pháp để cứu nước.

2 Bài tập 2:

Đoạn văn lời kêu gọi cứu nước phối hợp nhiều yếu tố.

- Phép điệp, phép đối: (từ ngữ, kết cấu ngữ pháp), nhịp iđ ệu, …

- Sử dụng vần điệu

=> T¹o nªn s¾c th¸i hïng hån, thiªng liªng cña lêi kªu gäi cøu n íc.

3 Bài tập 3

Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hy sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động Tre, anh hùng chiến đấu.

3 Bài tập 3

Kết hợp sử dụng phép tu từ nhân hoá , các động từ với các yếu tố ngữ âm

- Ngắt nhịp (liệt kê)

- Xen kẽ nhịp ngắn dài

- Ngắt nhịp giữa chủ ngữ, vị ngữ.

- (không dùng từ là), tạo nên âm

hưởng mạnh mẽ, ý nghĩa khẳng định.

II Điệp âm, điệp vần, điệp thanh

1 Bài tập 1

a D ới trăng quyên đã gọi hè

Đầu t ờng l ửa l ựu l ập l oè đâm bông.

 L ặp lại và phối hợp phụ õm “ l ”

“ l ửa l ựu l ập l oố” – trạng thái ẩn hiện trên một diện rộng của hoa lựu (đỏ nh lửa và lấp ló trên cành nh những đốm lửa lúc ẩn

 ë ®©y còng cã sù phèi hîp cña c¸c

phô ©m ®Çu l (4 lÇn) trong mét c©u

th¬ DiÔn tả ® îc tr¹ng th¸i cña ¸nh trăng phản chiÕu trªn mÆt n íc ao: ¸nh trăng nh ph¸t t¸n réng h¬n, loang ra

vµ cho¸n lÊy kh¾p bÒ mÆt kh«ng gian trªn mÆt ao.

b L µn ao l ãng l ¸nh bãng tr¨ng l oe.

2 Bài tập 2

Lá bàng đang đỏ ngọn cây Sếu sang mang lạnh đang bay ngang

trời Mùa đông còn hết em ơi

Mà con én đã gọi ng ời sang

xuân!

Đ oạn thơ lặp nhiều lần vần “ ang”

hợp với cảm xỳc: mựa đụng tiếp diễn

3 Bµi tËp 3

Dèc lªn khóc khuûu dèc th¨m th¼m Heo hót cån m©y sóng ngöi trêi Ngµn th íc lªn cao, ngµn th

íc xuèng Nhµ ai Pha Lu«ng m a

xa kh¬i.

Các yÕu tè ngữ âm trong đoạn thơ:

- Nhịp điệu.

- Phối hợp các thanh trắc - bằng.

- Từ láy gợi hình, phép đối từ ngữ, lặp từ ngữ.

- Lặp cú pháp (câu 1-3)

III/ Củng cố: Tỡm cỏc phộp tu từ ngữ õm được sử dụng trong cỏc ngữ liệu sau:

1 Tạo nhịp điệu và õm hưởng

Lại nh quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số n ớc xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm nh lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ ng ời lái đò nào tóm đ ợc qua đấy Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng

1 Tạo nhịp điệu và õm hưởng

- Nhịp điệu dồn dập phối hợp với phé điệp từ ngữ và điệp cú pháp: “…N ớc xô đá, đá xô sóng,

sóng xô gió, cuồn cuộn lồng gió gùn ghè ““

- Dùng từ tạo âm thanh, hình ảnh: gùn ghè “ Gợi nét tính cách hung dữ của sông Đà nh một con mãnh thú.

- Sử dụng từ ngữ có tính hình t ợng và biểu cảm: cuồn cuộn đòi nợ xuýt…

2 §iÖp ©m, ®iÖp vÇn, ®iÖp thanh

- T×m vµ ph©n tÝch t¸c dông cña hiÖn t îng

®iÖp ©m trong c©u th¬ sau cña Tè H÷u:

N çi n iÒm chi røa HuÕ ¬i

M µ m a x èi x ¶ t r¾ng t rêi T hõa T hiªn.

-LÆp phô ©m ®Çu: Nçi niÒm, Mµ m a, xèi x¶ tr¾ng trêi, Thõa Thiªn

 Miªu t¶ nh÷ng c¬n m a m¹h mÏ, liªn tiÕp; béc lé c¶m xóc nhí th ¬ng da diÕt.