Đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe JOY FM đài phát thanh và truyền hình hà nội

Bên cạnh việc mở rộng quy mô, đổi mới phương thức thể hiện và đa dạng hoá thông tin thì một vấn đề quan trọng mà người làm báo cũng cần phải thực hiện đó là xử lý thông tin theo hướng ch

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Đinh Thị Thu Hằng, Trưởng khoa Phát thanh Truyền hình, Trường Học viện Báo chí Tuyên truyền

Các số liệu, kết quả nghiên cứu được nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng công bố trong bất kì công trình nào khác

Tôi xin chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình

Học viên

Chu Mỹ Lan

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin cảm ơn sự quan tâm của các thầy, cô giáo đang giảng dạy và công tác tại khoa Báo chí & Truyền thông - Trường Đại học KHXH&NV – ĐHQG Hà Nội trong suốt quá trình học tập của mình tại đây

Tôi nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình, sâu sắc, hệ thống của TS Đinh Thị Thu Hằng – Khoa Phát thanh – Truyền hình, trường Học viện Báo chí Tuyên truyền không chỉ luận văn này mà cô còn nhiệt tình truyền thụ cho tôi nhiều kiến thức, chỉ cho tôi nhiều tài liệu hay để đọc về các nội dung liên quan đến công việc nghiên cứu của mình

Tôi nhận được sự hỗ trợ của các bạn đồng môn, các bạn đồng nghiệp

và gia đình trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng thành kính tri ân tới mọi người vì tất cả sự quan tâm và giúp đỡ đó

Trong quá trình thực hiện luận văn, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Những góp ý của mọi người là những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, 01 tháng 03 năm 2016

Tác giả

Chu Mỹ Lan

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

5 Phương pháp nghiên cứu 10

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 11

7 Kết cấu của luận văn 12

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KÊNH PHÁT THANH CHUYÊN BIỆT 13

1.1 Các khái niệm cơ bản của đề tài 13

1.2 Vai trò của kênh phát thanh chuyên biệt 20

1.3 Các yêu cầu đối với kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe 23

1.4 Khái quát về kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Joy Fm tần số 98.9MHz của Đài PTTH Hà Nội 30

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 33

CHƯƠNG 2: NHẬN DIỆN CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA KÊNH PHÁT THANH CHUYÊN BIỆT VỀ SỨC KHOẺ JOY FM 34

2.1 Góc tiếp cận của kênh 34

2.2 Đặc điểm về nội dung của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ Joy Fm 34

2.2.1 Hàm lượng thông tin về sức khỏe cao và chuyên sâu 38

2.2.2 Thông tin đa dạng, mang tính thời sự 46

2.2.3 Thông tin chính xác mang tính chất chỉ dẫn và có tính tương tác cao 49

2.2.4 Nội dung thông tin hướng tới các hoạt động từ thiện, nhân đạo 51

2.2.5 Các chương trình giải trí có nội dung đặc sắc, phong phú, đa dạng 56

2.3 Đặc điểm ngôn ngữ thể hiện trong các chương trình trên kênh Joy Fm 60

2.4 Đặc điểm về phương thức phát sóng của các chương trình trên kênh

chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm 63

2.4.1 Trực tiếp 63

2.4.2 Không trực tiếp 66

2.5 Đặc điểm bộ nhận diện của kênh Joy Fm 70

2.5.1 Slogan 70

2.5.2 Nhạc hiệu kênh 70

2.5.3 Trailer các chương trình 70

2.7 Đặc điểm thời gian phát sóng của kênh Joy Fm 74

TIỂU KẾT CHƯƠNG II 76

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP KHUYẾN NGHỊ 77

3.1 Một số vấn đề đặt ra 77

3.1.1 Một số thành công nổi bật của kênh JoyFm 77

3.1.2 Những hạn chế còn tồn tại của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm 79

3.1.3 Nguyên nhân những thành công và hạn chế của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm 80

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ Joy Fm 83

3.2.1 Nhóm giải pháp về nội dung 83

3.2.2 Nhóm giải pháp về cơ sở vật chất, kĩ thuật 96

3.2.3 Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực 98

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 102

KẾT LUẬN 103

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ khi báo chí ra đời, nó đã trở thành công cụ đắc lực giúp con người tiếp nhận, thu nạp thông tin để thoả mãn nhu cầu cần - được - biết của mình Báo chí đóng vai trò cung cấp cho công chúng những thông tin, tức là thông báo cho công chúng biết mọi sự kiện, hiện tượng diễn ra hàng ngày trong đời sống xã hội Nhu cầu càng nhiều đòi hỏi những người làm báo cần phải phân tích và thu gọn những nhu cầu đó thành các mảng đề tài nhất định như kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục, y tế Một thực tế cho thấy rằng, công chúng hiện đại luôn là những người có ít thời gian để theo dõi các tin tức hàng ngày trên phương tiện thông tin đại chúng hơn là công chúng truyền thống, bởi họ còn phải cân đối thời gian phù hợp cho công việc hàng ngày của mình, cũng như là điều tiết thời gian cho nhiều hơn một loại hình truyền thông mà họ tiếp nhận Vì vậy, xu thế tất yếu khi lựa chọn tiếp nhận thông tin của công chúng hiện đại là theo tiêu chí phù hợp với nhu cầu hiểu biết của cá nhân họ Hay nói cách khác, thay vì việc theo dõi dàn trải các chương trình trên một phương tiện truyền thông đại chúng nào

đó hoặc theo dõi lần lượt từ loại hình truyền thông này đến loại hình truyền thông khác, họ sẽ lựa chọn một hoặc một vài chương trình nhất định phù hợp với nhu cầu tiếp nhận thông tin ở thời điểm hiện tại của họ, hoặc lựa chọn một loại hình truyền thông mà họ cảm thấy là thuận tiện nhất để theo dõi và có thể tiết kiệm thời gian nhiều nhất có thể Chính vì thế, xu hướng chuyên biệt hóa thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng là một xu hướng tất yếu trong sự phát triển của báo chí hiện đại

Tuy nhiên, trong bối cảnh xu thế toàn cầu hóa truyền thông đại chúng đã và đang làm thay đổi cơ bản diện mạo và phương thức truyền thông, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình truyền thông mới trong kỷ nguyên kỹ thuật số và môi trường phát triển truyền thông đa phương tiện hiện nay đã đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển của các

loại hình báo chí hiện đại Vì vậy, vấn đề đặt ra đối với sự phát triển của báo chí trong môi trường phát triển truyền thông đa phương tiện hiện nay cần được luận bàn một cách sâu sắc trên các diễn đàn lý luận và nghiệp vụ

về báo chí truyền thông Bên cạnh việc mở rộng quy mô, đổi mới phương thức thể hiện và đa dạng hoá thông tin thì một vấn đề quan trọng mà người làm báo cũng cần phải thực hiện đó là xử lý thông tin theo hướng chuyên biệt sẽ thể hiện được sức mạnh của báo chí truyền thống trong sự cạnh tranh phát triển với báo chí đa phương tiện

Xu hướng chuyên biệt hoá ngày càng thể hiện rõ qua việc xuất hiện ngày càng nhiều các tờ báo, các kênh truyền hình và đặc biệt là kênh phát thanh chuyên biệt Đã từ lâu, Alvin Toffler (1980), nhà tương lai học người

Mỹ đã dự báo: “Thông tin đại chúng sẽ phát triển và dần dần bị “phi đại

chúng hóa” [1, tr.148] Trong thời kỳ hậu công nghiệp, việc cá biệt hóa sản

phẩm vật chất cho phù hợp với thị hiếu tiêu dùng của từng nhóm cá nhân hay cá nhân, đang lấn dần sang cả lĩnh vực văn hóa tinh thần mà tiêu biểu

là lĩnh vực thông tin Việc xây dựng các kênh phát thanh chuyên biệt rõ ràng đang đi theo một hướng hết sức đúng đắn và đã giúp phát thanh tiếp tục phát triển Đây cũng chính là một xu thế mới của phát thanh hiện đại

Có thể nói, phát thanh là loại hình báo chí tồn tại khá lâu đời Trước khi các công nghệ truyền thông đa phương tiện phát triển, radio là phương tiện hiệu quả nhất để truyền tới mọi người những thông tin hàng ngày Ngày nay, khi công nghệ phát triển, nhiều loại hình truyền thông ra đời, phát thanh vẫn có một vai trò nhất định trong nhu cầu nắm bắt thông tin của người dân Có thể ở đâu đó trên thế giới, khi truyền hình, Intenet phát triển đã làm mờ đi đôi chút vai trò của phát thanh trong xã hội, nhưng chúng ta không thể phủ nhận vai trò không thể thay thế của phát thanh trong thời đại công nghệ mới Phát thanh luôn đóng vai trò cốt yếu trong việc cung cấp thông tin đa dạng tới người nghe và được công nhận là một loại hình truyền thông tiêu biểu và căn bản nhất

Trong tương lai, phát thanh sẽ tiếp tục phát triển với những lợi thế cạnh tranh mà các loại hình truyền thông mới không thể có được, đó là rộng và không giới hạn Phát thanh đã góp phần thúc đẩy các giá trị văn hóa sáng tạo, bản sắc dân tộc và ngoại giao văn hóa trong bối cảnh có nhiều loại hình truyền thông mới khác

Trong phạm vi luận văn, tác giả xin đề cập đến một kênh phát thanh chuyên biệt, mặc dù mới được thành lập nhưng cũng đã nhận được sự ủng

hộ của một lượng độc giả nhất định, đó là Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm

JoyFM chính thức ra mắt từ ngày 18 tháng 09 năm 2012 dưới tần số 98.9MHz với tiêu chí nhằm đáp ứng những nhu cầu tìm hiểu thông tin về Sức Khỏe và Giải Trí của người dân Việt Nam Đây là kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ đầu tiên của Việt Nam và được Bộ Y tế bảo trợ truyền thông

Cũng như tên gọi, kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ Joy Fm mang đến thông điệp cho mọi người, mọi nhà: "Joy Fm – Vì sức khỏe người Việt"

Đến với Joy Fm, thính giả được gặp gỡ, giao lưu trực tiếp với các bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực y học cũng như được cung cấp những thông tin mới nhất về công nghệ y học và phương pháp chữa bệnh hiện đại trong nước và trên thế giới Là một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe đầu tiên của Việt Nam, JoyFm đã phát huy được những ưu thế của mình với hàm lượng thông tin về sức khỏe cao Với thế mạnh là sản xuất các chương trình trực tiếp, một ngày, JoyFm đáp ứng trung bình khoảng 5 chương trình trực tiếp về sức khỏe dưới dạng tọa đàm và có sự tham gia tư vấn của chuyên gia Trong các chương trình trực tiếp đó, thính giả có cơ hội được trò chuyện trực tiếp với các chuyên gia là các bác sĩ, thầy thuốc

có uy tín và vững về chuyên môn Từ đó, những thắc mắc xung quanh vấn

đề thính giả cần hỏi sẽ được giải đáp một cách tận tình, chu đáo

Song song với việc phát sóng các chương trình trực tiếp thì những chương trình không trực tiếp có nội dung về sức khỏe cũng được đẩy mạnh sản xuất Đó là những chuyên mục với thời lượng ngắn, nội dung mang tính chất chỉ dẫn các vấn đề về sức khỏe, những lưu ý trong sử dụng thực phẩm đảm bảo an toàn, công tác phòng bệnh bằng những thói quen hàng ngày, chỉ dẫn trong việc điều trị các bệnh tật trong cuộc sống hàng ngày… Những chuyên mục đó góp phần củng cố thêm kiến thức cho thính giả về các lĩnh vực liên quan đến sức khỏe và dịch bệnh Nhờ hàm lượng thông tin về sức khỏe cao, chất lượng, JoyFm ngày càng khẳng định được tiếng nói của mình, ngày càng phát huy được vai trò của mình trong việc chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Bên cạnh lĩnh vực y tế, kênh phát thanh chuyên biệt về Sức khỏe của Đài PT - TH Hà Nội còn đem đến cho thính giả Thủ đô những chương trình giải trí hấp dẫn Đó là các chương trình ca nhạc theo yêu cầu, những tiểu phẩm hài hước dí dỏm mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, những câu chuyện cảm động về tình yêu quê hương đất nước hay một số sân chơi kiến thức mang tính tương tác cao nhằm tăng hương vị cho cuộc sống, lấy lại nhịp sống thăng bằng yêu thương chia sẻ bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình

Khác với các kênh phát thanh khác có sản xuất các chương trình chuyên biệt về sức khỏe, JoyFm là một kênh chuyên sản xuất các chương trình về sức khỏe, là một kênh chuyên biệt với mục tiêu đưa ra các thông tin chỉ dẫn hữu ích để góp phần vào công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng Vì vậy, đây là điểm khác biệt lớn nhất của JoyFm so với các kênh phát thanh khác Do đây là một kênh mới và là kênh đầu tiên chuyên biệt

về sức khỏe được ra đời tại Việt Nam nên việc nghiên cứu tìm hiểu đặc điểm của kênh sẽ giúp ta thấy được những ưu thế, đồng thời chỉ ra được những hạn chế còn tồn tại để đưa ra những giải pháp hoàn thiện hơn, giúp kênh vận hành một cách hiệu quả và thu hút được đông đảo công chúng

ủng hộ hơn Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu “Đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm tần số 98.9MHz của đài PTTH

Hà Nội” cho luận văn thạc sỹ của mình

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Có thể nói, chuyên biệt hóa trong báo chí là một xu thế tất yếu của sự phát triển Báo chí hiện đại luôn có sự phân loại đối tượng tiếp nhận thông tin một cách rõ ràng, để từ đó nâng cao tính chuyên biệt hóa của các loại hình báo chí

Trong cuốn Báo chí hiện đại nước ngoài: Những quy tắc và nghịch

lý của tác giả X.A.Mikhailốp (do Đào Tuấn Anh dịch) có đề cập đến xu

hướng tất yếu của báo chí hiện đại Đó chính là quá trình phân hóa và

chuyên môn hóa Theo tác giả Mikhailốp “Trong điều kiện toàn cầu hóa

không gian thông tin, các phương tiện thông tin đại chúng ngày càng thực hiện mạnh hơn quá trình phân hóa và chuyên môn hóa, tạo cơ hội cho những tổ chức ấy tìm được vị trí xã hội của mình, hướng đến một tầng lớp dân cư hoàn toàn xác định, tác động có hiệu quả đến người đọc, người nghe, người xem” [37, tr.238 – 239]

Còn trong cuốn Làn sóng thứ ba [NXB Thông tin lý luận, 1992,

Nguyễn Văn Trung dịch], tác giả Alvin Tofler cũng đã chỉ ra rằng khi làn

sóng thứ ba xuất hiện (nền văn minh hậu công nghiệp) cũng là lúc “thông

tin đại chúng bị phi đại chúng hóa” [1, tr.148] Theo ông, xu hướng phi đại

chúng hóa, hay xu hướng chuyên biệt hóa là một tất yếu trong quá trình phát triển của truyền thông đại chúng

Trong chuyên khảo Báo chí chuyên biệt, một loại hình đang lớn

mạnh của tác giả Jacques Mosseau, được Th.s Phạm Thị Lan dịch và đăng

tải trên cuốn Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn, 2008, có định

nghĩa báo chí chuyên biệt “là những ấn phẩm hướng tới một nhóm công

chúng nhất định, có những đặc điểm, những mối quan tâm chung (cùng độ tuổi, giới tính, có chung mối quan tâm, sở thích….) hoặc xoay quanh một

lĩnh vực, một chủ đề”[17, tr.48] Theo đó, Jacques Mosseau chia báo chí

chuyên biệt thành hai nhánh: các ấn phẩm báo chí chuyên biệt theo đối tượng, các ấn phẩm báo chí chuyên biệt theo nội dung, chủ đề

Về các bài viết nghiên cứu khoa học liên quan đến báo chí chuyên biệt, tại Việt Nam, số lượng những bài viết này khá nhiều, trong đó cần

phải kể đến đó là bài viết Chuyên biệt hóa – Xu hướng của truyền thông

đại chúng Việt Nam đầu thế kỷ XXI của tác giả Phạm Thị Lan Bài viết

này được tổng hợp trong cuốn Báo chí – Những vấn đề lý luận và thực

tiễn tập VII (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2010) Trong đó, tác giả

nhấn mạnh rằng, “truyền thông chuyên biệt đã được định hình và ngày

càng phát triển mạn ở Việt Nam với sự ra đời và phát triển của hàng loạt kênh truyền hình, phát thanh, báo và tạp chí theo hướng chuyên biệt” [30,

tr.230]

Trong bài viết Sự phát triển của báo chí hiện đại trong xu thế toàn

cầu hóa truyền thông đại chúng của tác giả Phạm Huy Kỳ [Tạp chí Lý

luận chính trị và Truyền thông số tháng 6 năm 2014] cũng đã chỉ ra rằng xử

lý thông tin theo hướng chuyên biệt sẽ thể hiện được sức mạnh của báo chí truyền thống trong sự cạnh tranh phát triển với báo chí đa phương tiện

Ở Việt Nam, trong thời gian qua, đã có khá nhiều tài liệu, bài viết, công trình nghiên cứu liên quan đến phát thanh Một số sách về phát thanh

ở Việt Nam do Đài Tiếng nói Việt Nam xuất bản, trong đó, có nhiều cuốn nêu bật truyền thống và lịch sử Đài TNVN như “Đài Tiếng nói Việt Nam: nửa thế kỷ một chặng đường” (1995), “Trong lòng tôi- Tiếng nói Việt Nam” (2000), “55 năm phát thanh đối ngoại” (2000), “60 năm Tiếng nói Việt Nam, (2005)…

Phần nhiều sách, báo về phát thanh ở Việt nam viết về những vấn đề

lý luận chung của phát thanh hoặc các ấn đề về thể loại phát thanh hoặc nghiệp vụ thực hiện chương trình phát thanh trực tiếp, như “Báo Phát thanh” ( 2002) ; “Lý luận báo phát thanh” (2003), “Phát thanh trực tiếp”

(2007), Hướng dẫn sản xuất chương trình phát thanh ( tài liệu tham khảo của Đài TNVN) , “Cẩm nang giành cho người quản lý phát thanh” (tài liệu tham khảo của Đài TNVN)

Tuy nhiên, những nghiên cứu về phát thanh chuyên biệt phát hành thành sách ở Việt Nam thì vẫn còn ít và hạn chế

Về luận văn, những công trình nổi bật về phát thanh chuyên biệt cần phải kể đến là: luận văn “Xây dựng mô hình lí thuyết cho kênh phát thanh kinh tế chuyên biệt trên Đài Tiếng nói Nhân dân TPHCM” của tác giả Hoàng Mai Trân, chuyên ngành Báo chí học, trường ĐH KHXH&NV Luận văn nghiên cứu, hệ thống hoá kiến thức về phát thanh và kênh phát thanh chuyên biệt để nhận thức được xu thế phát triển của phát thanh hiện đại và bản chất của kênh phát thanh chuyên biệt.Khảo sát thực trạng một số kênh phát thanh chuyên biệt ở Việt Nam (khảo sát VOV Giao thông và XoneFM ,VOH giao thông) Phân tích những thành công và hạn chế của các kênh phát thanh chuyên biệt này.Trên cơ sở đúc kết những bài học từ lí thuyết và thực tiễn của phát thanh chuyên biệt trên thế giới và tại Việt Nam, trên cơ sở đánh giá về điều kiện thực tế của Đài Tiếng nói nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đưa ra mô hình lí thuyết về xây dựng kênh phát thanh chuyên biệt về kinh tế nhằm phục vụ hữu ích cho chiến lược phát triển chuyên biệt hoá trên kênh phát thanh của Đài Tiếng nói nhân dân thành phố Hồ Chí Minh

Hay như luận văn “Phát thanh tiếng dân tộc với người dân tộc thiểu

số bản địa Kon Tum” của tác giả Trịnh Thị Hà Oanh, chuyên ngành Báo chí học, trường ĐH KHXH&NV Phát thanh tiếng dân tộc cũng là một hình thức thể hiện tính chuyên biệt trong phương thức truyền đạt là ngôn ngữ Xây dựng và phát triển các chương trình phát thanh tiếng dân tộc là vấn đề quan trọng nằm trong chiến lược thông tin lâu dài nhằm cải thiện đời sống tinh thần và vật chất cho đồng bào dân tộc thiểu số Kon Tum Các chương trình phát thanh tiếng dân tộc là phương tiện truyền thông hiệu quả và ưu

thế nhất để cung cấp thông tin, tri thức, tuyên truyền các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số Góp phần quan trọng trong việc cung cấp tri thức, nâng cao dân trí cho công chúng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường sự đoàn kết, nhất quán về tư tưởng, chính trị và tinh thần trong nhân dân

Luận văn đã khảo sát toàn bộ nội dung các chương trình phát thanh tiếng Banahr, Jẻ Triêng và Xê Đăng Từ đó phân tích vai trò của chương trình đối với đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số bản địa Kon Tum, những ưu điểm mà chương trình đã làm được cũng như những khuyết điểm đang tồn tại Đưa ra hướng đi cho chương trình phát thanh tiếng dân tộc Kon Tum phù hợp với tình hình thực tế và bắt kịp với xu hướng của phát thanh hiện đại Bằng các phương pháp nghiên cứu dựa trên tài liệu thực tế, chúng tôi đã phân tích và xác định vai trò cũng như những ưu, khuyết điểm của chương trình phát thanh tiếng Banahr, Jẻ Triêng và Xê Đăng trên sóng phát thanh của Đài PT-TH Kon Tum về các mặt: nội dung, hình thức, thời lượng phát sóng, hình thức kết cấu cũng như các chuyên mục thực hiện trong chương trình

Về kênh phát thanh chuyên biệt JoyFm của đài PTTH Hà Nội, cũng

đã có luận văn nghiên cứu với đề tài “Tính tương tác trong các chương trình phát thanh trực tiếp của Đài PT- TH Hà Nội (khảo sát chương trình

“60 phút bạn và tôi” và “Gặp thầy thuốc nổi tiếng” từ 6.2012 đến 6.2013)” của tác giả Nguyễn Thị Thu Huyền, chuyên ngành Báo chí học, trường ĐH KHXH&NV Luận văn đã góp phần hệ thống hoá lí luận về tính tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp Bên cạnh đó, luận văn còn đi sâu phân tích các yếu tố tương tác diễn ra trong hai chương trình nổi bật của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội là “60 phút bạn và tôi” và “Gặp thầy thuốc nổi tiếng” Từ việc đánh giá thành công, hạn chế của tính tương tác trong hai chương trình thuộc diện khảo sát, luận văn đưa ra giải pháp đổi

mới, nhằm nâng cao tính tương tác trong các chương trình phát thanh trực tiếp của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội

Tuy nhiên, để có thể làm nổi bật nét riêng biệt của một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ thì luận văn trên vẫn chưa đề cập đến Do đó

có thể thấy đề tài “Đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm” là một đề tài mới mẻ và hết sức cần thiết

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích của luận văn là qua khảo sát kênh JoyFm, tác giả làm rõ các đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt này, đồng thời đề xuất các giải pháp để kênh JoyFm tiếp tục phát triển và phát huy bản sắc của một kênh phát thanh về sức khỏe và giải trí

- Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn:

+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức sản xuất một kênh phát thanh chuyên biệt nói chung và của kênh phát thanh chuyên biệt

về sức khoẻ JoyFm nói riêng

+ Phân tích, khảo sát, làm rõ các đặc điểm của kênh JoyFm

+ Đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục phát triển kênh JoyFm

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm là đối tượng nghiên cứu của luận văn

Các chương trình trên kênh JoyFm và cách tổ chức sản xuất kênh JoyFm được coi là khách thể nghiên cứu

phát triển, kênh JoyFm đã đạt được một số kết quả nhất định, song cũng vấp phải nhiều khó khăn thử thách

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sẽ được thực hiện theo các phương pháp như sau:

- Phương pháp so sánh: So sánh là đối chiếu sự vật sự việc này với

sự vật sự việc khác có nét tương đồng để tìm ra sự khác nhau giữa các chủ thể so sánh Phương pháp này giúp cho người nghiên cứu có thể chỉ ra được nét giống nhau, điểm khác nhau giữa chủ thể so sánh, mục đích là làm nổi bật lên sự khác biệt, đặc điểm nhận biết của sự vật này với sự vật khác

- Phương pháp phân tích tài liệu: Là phương pháp nghiên cứu dựa trên các tư liệu, các văn bản, các tác phẩm (sách, báo, công trình nghiên cứu) liên quan nhằm phục vụ cho công việc nghiên cứu Muốn dùng phương pháp này trước hết phải dựa trên đề tài, mục tiêu nghiên cứu mà lựa chọn những tài liệu thích hợp

Ưu điểm của việc nghiên cứu các nguồn tài liệu là:

+ Giúp chúng ta nghiên cứu những đối tượng trong quá khứ hoặc hiện nay không có dịp trực tiếp tiếp xúc được

+ Ít gặp vướng mắc hoặc bị phản ứng từ phía đối tượng + Tiết kiệm thời gian, tiền bạc mà vẫn đảm bảo được tính chính xác khoa học

- Phương pháp phân tích nội dung: Đây là phương pháp dùng để phân tích các đặc điểm nội dung, hình thức thể hiện, những ưu thế và hạn chế kênh JoyFm và vấn đề cần đặt ra Phương pháp này được thực hiện trên

cơ sở tập hợp các nội dung của tất cả các chương trình được phát trên kênh JoyFm trong một khoảng thời gian nhất định Sau đó, tác giả sẽ tìm ra những đặc điểm chung giữa các chương trình để làm nét đặc trưng riêng biệt của JoyFm, bên cạnh đó, dựa vào những nội dung tập hợp được, tác giả cũng chỉ ra những điểm riêng biệt, làm nên những màu sắc khác nhau của những chương trình khác nhau được phát sóng trên JoyFm

- Phương pháp phỏng vấn: Trong đó, tác giả sẽ sử dụng phương pháp phỏng vấn nhóm tập trung để thấy được những thông tin về sức khoẻ được

đề cập đến trong các chương trình của kênh đã tác động đến nhận thức của công chúng như thế nào (hiệu quả truyền thông) Bên cạnh đó, phương pháp phỏng vấn sâu với ý kiến từ các chuyên gia, những người có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực báo chí sẽ cho thấy được những điểm đã đạt được và những cái cần khắc phục trong việc thực các chương trình về sức khoẻ trên kênh JoyFm (nội dung thông điệp và cách truyền tải)

Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các phương pháp bổ trợ như: nghiên cứu tài liệu, phân tích số liệu Những phương pháp này là cần thiết để giúp bài phân tích được tổng quan và đầy đủ các nguồn thông tin nhất có thể So sánh, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến vấn đề giúp cho việc phân tích, đánh giá sự kiện được khái quát và có tính khoa học

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Là luận văn lần đầu tiên nghiên cứu về đặc điểm kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ JoyFm, hy vọng sẽ góp phần làm phong phú hơn, toàn diện hơn về tình hình nghiên cứu các kênh phát thanh chuyên biệt ở nước ta hiện nay Trong xu thế phát triển của báo chí nói chung và phát thanh nói riêng, việc chuyên biệt hóa trong cách thể hiện trên các loại hình báo chí sẽ giúp thông tin truyền tải một cách hiệu quả hơn, mục tiêu hướng tới những đối tượng công chúng nhất định cũng rõ nét hơn Nhờ vào việc phân loại công chúng mà nội dung được thực hiện sẽ được thể hiện một cách có hiệu quả hơn và mục tiêu truyền thông cũng sẽ được đảm bảo hơn

Hiện nay, các kênh phát thanh chuyên biệt tại Việt Nam vẫn còn khá

ít, mới chỉ dừng lại phần nhiều ở những chương trình hoặc chuyên mục chuyên biệt Do vậy, đề tài sẽ là một công trình tham khảo cho các hoạt động nghiên cứu liên quan đến việc cho ra đời các kênh phát thanh chuyên biệt ở Việt Nam

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài sẽ góp phần giúp những người làm việc tại kênh phát thanh JoyFm nhận ra được những ưu điểm, hạn chế của mình để khắc phục trong thời gian tới Bằng việc phân tích những thành công và thiếu sót còn tồn tại của JoyFm, tác giả sẽ chỉ ra những nguyên nhân, mà theo quan điểm của tác giả, là dẫn đến sự xuất hiện của những thiếu sót đó Đồng thời, có các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng các chương trình của kênh và ngày càng được khán giả đón nhận

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục còn có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về kênh phát thanh

Chương 2: Nhận diện các đặc điểm của kênh phát thanh chuyên biệt

về sức khỏe JoyFm

Chương 3: Một số đánh giá và giải pháp khuyến nghị

Trên thực tế, trong các hoạt động nghiên cứu việc tìm ra các đặc điểm, những nét riêng biệt sẽ giúp cho các hoạt động so sánh, phân biệt giữa các vấn đề, các sự vật, sự việc được rõ ràng và sáng tỏ hơn Những nét đặc thù

và riêng biệt đó có thể sẽ nói lên nguồn gốc của sự ra đời, hoàn cảnh và môi trường hình thành hay những nhân tố nào tác động nên sự vật, sự việc hoặc con người đó và quy định nên những nét riêng có đó Điều này giúp cho các hoạt động nghiên cứu sẽ chỉ ra được nguyên nhân của những đặc điểm đó cũng như có các giải pháp khắc chế, phát huy những ưu nhược điểm

• Kênh phát thanh

Kênh phát thanh được hiểu là một tổng thể các chương trình đa dạng, được sắp xếp theo một ý đồ nhất định để đem thông tin tới một hoặc một số

đối tượng người nghe nhất định Về mặt vật lý, phát thanh “là kênh truyền

thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền dẫn truyền đi âm thanh tác động trực tiếp vào thính giác người tiếp nhận ” [23,

tr.111] Dựa vào các tần số có thể xác định những kênh phát thanh mà bản thân công chúng muốn theo dõi Ví dụ như VOV Giao thông có tần số 91MHz, XoneFm tần số 102.7MHz ở khu vực Hà Nội, JoyFm tần số 98.9MHz ở khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ……

Còn xét về tổng thể, kênh phát thanh bao gồm các chương trình phát thanh được thực hiện và sắp xếp theo một khung có sẵn do những người thực hiện lập ra để thể hiện ý đồ truyền tải thông tin của mình

• Kênh phát thanh chuyên biệt

Trên thế giới, khái niệm truyền thông chuyên biệt đã được nhắc đến

từ những thập niên cuối thế kỷ XX Theo đó, định nghĩa “chuyên biệt” được hiểu là những tác phẩm báo chí hướng tới một nhóm công chúng cụ thể nhất định, có cùng những đặc điểm hoặc những mối quan tâm chung (như cùng độ tuổi, giới tính, cùng quan tâm về một lĩnh vực kinh tế hay xã hội……)

Xu hướng “phi đại chúng hóa công chúng” của truyền thông đại chúng hay xu hướng khu biệt hóa nội dung thông tin…đều là đang đề cập đến xu hướng chuyên biệt hóa của các kênh truyền thông Dựa vào đó có thể hiểu rằng: Truyền thông chuyên biệt là một hình thức truyền thông có nội dung chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định (âm nhạc, thể thao, tài chính, sức khỏe, …) nhằm mục tiêu phu ̣c vu ̣ tốt nhất nhu cầu của công chúng Đây cũng chính là tiêu chí để xác đi ̣nh mô ̣t kênh truyền thông

chuyên biê ̣t Các loại hình báo giấy, báo mạng, phát thanh, truyền hình đều

có các kênh truyền thông chuyên biệt

Theo tác giả luận văn Tính chuyên biệt của kênh ANTV1 (Qua khảo sát các chương trình chuyên biê ̣t t ừ tháng 11/2011 đến tháng 6/2014)”, các yếu tố để xác đi ̣nh mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t gồm : Nô ̣i dung, góc

đô ̣ tiếp câ ̣n, thời điểm phát hành/ phát sóng, ngôn ngữ

Nô ̣i dung của mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t thuô ̣c về mô ̣t lĩnh vực nhất đi ̣nh , ví dụ sức khỏe , tài chính kinh doanh , thể thao ,… Ví du ̣ :

kênh O2 TV, đây là mô ̣t kênh có nô ̣i dung chuyên biê ̣t về s ức khỏe Tuy nhiên điểm khác biê ̣t của kênh này so với các chuyên mu ̣c s ức khỏe trên các kênh tổng hợp khác là dung lương các chương trình v ề sức khỏe chiếm

đa số trong tổng dung lượng phát sóng trong 1 ngày Các chương trình, chuyên mục trên O2 TV đều đa dạng về hình thức thể hiện cũng như nội dung đề cập như phóng sự, talkshow, bản tin… và yếu tố thông tin về sức khỏe luôn được đi sâu vào phân tích và được đưa lên hàng đầu

Góc độ tiếp cận : Với các kênh truyền thông chuyên biê ̣t thì góc tiếp

câ ̣n cũng sẽ liên quan đến nô ̣i dung chuyên biê ̣t của kênh này Nghĩa là với cùng một vấn đề , nhưng mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t sẽ có góc đô ̣ tiếp câ ̣n riêng , không giống với các kênh truyền thông đa ̣i ch úng Ví dụ cùng phản ánh về vấn đề an toàn lao đ ộng, nhưng kênh truyền thông chuyên biê ̣t về kinh tế tài chính sẽ có góc tiếp câ ̣n hoàn toàn khác với mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t về sức khỏe

Thời gian phát hành / phát s óng: Đây là mô ̣t yếu tố rất quan tro ̣ng

mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t , bởi kênh truyền thông chuyên biê ̣t có

nô ̣i dung hướng tới đối tượng công chúng nào thì cần có thời gian phát sóng phù hợp với đặc điểm sinh hoạt của họ

Ngôn ngữ: Mô ̣t kênh truyền thông chuyên biê ̣t có nô ̣i dung chuyên về mô ̣t lĩnh vực , vì vậy ngôn ngữ để đưa thông tin đến công chúng cũng phải là ngôn ngữ mang tính chuyên biệt về lĩnh vực đó , để đảm bảo tính chính xác của thông tin

Trong cuốn Báo chí hiện đại nước ngoài: Những quy tắc và nghịch

lý của tác giả X.A.Mikhailốp (do Đào Tuấn Anh dịch), ông có đưa ra cách

phân loại của báo chí chuyên biệt Ông cho rằng nên phân loại báo chí

chuyên biệt dựa vào “tính chất phản ánh hiện thực và căn cứ theo nhiệm vụ

xã hội, tức là cách phân loại thành các ấn phẩm đại chúng, các ấn phẩm

có chất lượng, các ấn phẩm chất lượng – đại chúng và các ấn phẩm chuyên ngành”[37, tr.241]

Đối với phát thanh, tính chuyên biệt được thể hiện qua từng chương trình hướng tới những đối tượng thính giả nhất định Khái niệm về kênh phát thanh chuyên biệt cho thấy rõ sự chuyên biệt chính là kênh phát những chương trình với những nội dung thông tin dành riêng cho những nhóm công chúng nhỏ và nhóm công chúng có nhu cầu riêng, sở thích riêng Có thể lấy ví dụ như các chương trình giải trí, ca nhạc trên Xone Fm hướng tới đối tượng giới trẻ năng động là chủ yếu, kênh VOV Giao thông chuyên cung cấp những thông tin giao thông tại Hà Nội để giúp cho thính giả có thể nắm rõ được tình hình giao thông tại khu vực mà mình đang lưu thông Hay như đối với kênh Joy Fm là một kênh chuyên biệt với những thông tin liên quan đến lĩnh vực sức khỏe để giúp cho thính giả có thêm nhiều kiến thức trong việc chăm sóc sức khỏe của bản thân và gia đình

Phát thanh chuyên biệt là xu hướng của phát thanh hiện đại Bởi thứ nhất, phát thanh chuyên biệt phục vụ đúng nhu cầu thông tin của một nhóm người trong xã hội, và vì vậy luôn thu hút sự quan tâm của nhóm công chúng “đích”

Thứ hai, các kênh phát thanh chuyên biệt thường xây dựng các chương trình mở để thính giả có thể tham gia trực tiếp vào nội dung chương trình, làm tăng tính đời thường của chương trình, tính gần gũi của phát thanh, làm cho phát thanh giống như người bạn, một diễn đàn nơi mà mọi người có thể chia sẻ quan niệm, ý kiến Các chương trình mở có một đặc điểm đó là thông tin ở đó không chỉ do phóng viên cung cấp mà do cả công chúng, những người tham gia vào chương trình phát thanh cung cấp Bởi vậy nguồn tin sẽ đa dạng hơn Hơn thế thông tin ở đây có tính chân thực, khách quan và đời thường, nên có khả năng thu hút thính giả theo dõi nhiều hơn Sự góp mặt, đóng góp công sức của công chúng vào chương trình thì sẽ tạo nhiều thông tin mới, thông tin đắt giá Bên cạnh đó, trách nhiệm về thông tin được chia đều cho cả phóng viên lẫn người trực tiếp cung cấp Tuy nhiên các chương trình mở đòi hỏi phải có một êkíp thực

hiện chuyên nghiệp, có trình độ, có khả năng ứng biến cao và các phương tiện, trang thiết bị hiện đại

Thứ ba, tính hiện đại của phát thanh chuyên biệt và cũng chính là lợi thế của phát thanh so với các loại hình báo chí khác chính là nhanh, chính xác Nếu như báo in bị hổng thông tin 24 giờ thì từ số ra ngày hôm trước tới số ra ngày hôm sau, các sự kiện, sự việc diễn ra trong thời gian giữa 2

số báo sẽ phải lưu lại cho tới số sau Truyền hình thì cần yếu tố cần thiết cho việc ghi hình, việc truyền dẫn do các công đoạn thực hiện phức tạp hơn, có nhiều công đoạn xử lý và phụ thuộc vào nhiều yếu tố máy móc mới

có thể đêm thông tin tới cho công chúng được Còn thông tin trên phát thanh thì có thể chảy liên tục trong suốt khoảng thời gian phát sóng Từ việc cung cấp cho công chúng những thông tin ngắn gọn ban đầu hay đưa

ra những lời bình luận, đánh giá ban đầu, thông tin của phát thanh còn được cung cấp liên tục theo diễn biến của sự việc Và để thông tin nhanh, người làm phát thanh phải thao tác chuyên nghiệp, nhanh nhẹn, chủ động đối phó

và xử lí thông tin Sự hỗ trợ đắc lực của các phương tiện kỹ thuật sẽ giúp cho công việc của phóng viên diễn ra nhanh và thuận lợi, tăng tính chuyên nghiệp và hiệu quả của tác phẩm báo chí trên phát thanh

Cách cung cấp thông tin nhanh nhất là phát thẳng tức là thông tin được truyền tới thính giả đồng thời cùng lúc với sự kiện đang diễn ra… Phương thức phát thanh trực tiếp hiện nay đang ngày càng phổ biến hơn trong phát thanh hiện đại Để chuyển từ phương thức sản xuất thông thường, truyền thống sang phát thanh trực tiếp thì cần có sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ, phương tiện kỹ thuật Do đó cần được đầu tư đồng bộ, có một êkíp làm việc ăn ý, chuyên nghiệp

Khi sản xuất chương trình mà phải in ra băng từ thì việc thực hiện một chương trình phát thanh trực tiếp sẽ khó thực hiện do muốn lấy được một đầu băng đúng chỗ phải quay đi quay lại nhiều lần Phát thanh hiện đại ngày nay đã khắc phục nhược điểm đó bằng cách sử dụng vi tính.Thiết bị

số cho phép tính thời gian chính xác đến từng % giây Thông tin nhanh nhưng cần phải chính xác bởi đó là yếu tố làm nên hình ảnh đẹp cho phát thanh, tạo nên niềm tin cho công chúng vào phát thanh Thông tin chính xác chính là đáp ứng yêu cầu thông tin sự thật của công chúng, là sự tôn trọng của phóng viên đối với công chúng của mình

Thứ tư, các yếu tố bổ trợ đắc lực cho lời phát thanh là: Tiếng động hiện trường Tiếng động hiện trường có hai dạng cơ bản: Tiếng động thực của hiện trường và tiếng động được lưu giữ trong các băng dữ liệu Để có thể có được chất lượng âm thanh tốt thì phải luôn có kho dự trữ âm thanh phát thanh sử dụng tiếng động hiện trường nhằm tạo sự hấp dẫn cho nội dung, tính chân thực, thuyết phục cho thông tin của mình Khi tiếng động hiện trường được sử dụng tốt sẽ tạo ra giao diện lớn đối với thính giả, tạo

sự sinh động cho tác phẩm Nó giúp truyền tải ý đồ của tác giả và khả năng liên tưởng của độc giả được nâng cao hơn Do không được phụ trợ bởi hình ảnh nên việc sử dụng tiếng động trong phát thanh có thể kích thích, khơi gơi khả năng tưởng tượng cho thính giả - và điều này góp phần làm nên thành công của phát thanh

Thứ năm, kết hợp giữa thông tin đời thường, thông tin giải trí và thông tin chuyên ngành Tức là cần chú trọng tới nội dung của chương trình Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định tới việc thành bại của chương trình phát thanh Khi xây dựng kịch bản cho chương trình phát thanh thì nên chú ý kết hợp các yếu tố sao cho thật phù hợp Để phản ánh

đa dạng cuộc sống, đáp ứng được yêu cầu thông tin của công chúng thì phát thanh phải lựa chọn thông tin để phản ánh sao cho thật hiệu quả Thông tin ấy không chỉ thiên về một lĩnh vực mà phải phản ánh đa diện về cuộc sống, đáp ứng nhu cầu thông tin Do đó việc kết hợp các yếu tố trên là

vô cùng quan trọng

Nếu thông tin đời thường cung cấp cho công chúng những tin tức về cuộc sống xung quanh thì thông tin giải trí đáp ứng nhu cầu tinh thần và

thông tin chuyên ngành sẽ cung cấp kiến thức, định hướng, hoạch định và

có những giải pháp phù hợp về những vấn đề có chuyên môn, chuyên biệt cho công chúng Với những phương thức thể hiện và nội dung cần quan tâm với những phương thức hiện đại có thể thấy kênh phát thanh chuyên biệt chính là một xu hướng phát triển chung của ngành phát thanh thế giới

và trong nước Để phát thanh phát triển theo hướng hiện đại thì không nên

áp dụng một cách khô cứng khuôn mẫu theo các phương thức phát thanh truyền thống mà phải biết chủ động, linh hoạt, sáng tạo song cũng phải tập trung theo đúng chủ đích, đối tượng mà mình hướng đến

 Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe

Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe là một dạng của kênh phát thanh chuyên biệt Theo đó, nội dung chủ yếu được phát trên kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe là các thông tin liên quan đến vấn đề y tế, sức khỏe, tình hình các dịch bệnh,……….Ngoài ra, đan xen với các thông tin về y tế, sức khỏe là những thông tin văn hóa, xã hội, thời sự khác Tuy nhiên, thời lượng dành cho các chương trình này ít hơn so với các chương trình về sức khỏe

Khái niệm chuyên biệt được dùng để chỉ riêng một lĩnh vực, một loại nhất định Ngoài ra khi nghiên cứu về một kênh phát thanh chuyên biệt, chúng ta cần lưu ý một số khái niệm liên quan như:

Chuyên sâu là đi sâu vào một lĩnh vực chuyên môn, chuyên ngành nào đó

Chuyên đề là danh từ chỉ các vấn đề cùng liên quan đến một chuyên môn cụ thể

Đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, việc lấy các tiêu chí để hướng tới là rất quan trọng Ngoài việc chủ yếu đề cập đến một lĩnh vực nhất định là về sức khỏe (chuyên biệt) thì nội dung cốt lõi của vấn

đề là rất quan trọng Do đó, thông tin đưa ra phải chi tiết, cặn kẽ và đi sâu vào từng vấn đề đưa ra (chuyên sâu) Còn tổng hợp các vấn đề cùng liên

quan đến lĩnh vực sức khỏe sẽ là cách giúp ta tổng quát được toàn bộ tình hình, nguyên nhân, kết quả, phương pháp thực hiện đối với một vấn đề về sức khỏe đưa ra mà chúng ta cần giải quyết (chuyên đề) Qua đó thấy rằng, kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe cần tổng hòa các khái niệm chuyên biệt, chuyên sâu và chuyên đề Ở mỗi chương trình chuyên đề, chúng ta lại bắt gặp những thông tin chuyên sâu Và ở những lĩnh vực riêng biệt về sức khỏe (hô hấp, tim mạch, da liễu….) chúng ta lại bắt gặp những chuyên đề tổng hợp các vấn đề liên quan

Tại Việt Nam, tính đến thời điểm này, Joy Fm là kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe duy nhất Trung bình mỗi ngày Joy Fm phát sóng

45 chương trình (tương đương với 18 giờ phát sóng) Trong đó, các chương trình giải trí, văn hóa, làm đẹp, tin tức tổng hợp…được phát sóng trong ngày là 23 (chiếm khoảng 8,75 giờ phát sóng), còn lại là thời lượng cho riêng các chương trình liên quan đến sức khỏe Như vậy, có thể thấy, dung lượng dành cho các thông tin xoay quanh vấn đề y tế, sức khỏe là rất lớn Điều đó thể hiện đặc tính chuyên biệt hóa của một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe

1.2 Vai trò của kênh phát thanh chuyên biệt

Có thể nói, khi phát thanh chuyên biệt ra đời, nó đã tỏ rõ được những thế mạnh và những ưu điểm của mình đối với nhu cầu thông tin của công chúng Nếu như trước đây, công chúng muốn nghe thông tin về một lĩnh vực nhất định nào đó mà bản thân họ quan tâm, thì họ phải đợi đến khung giờ phát sóng nhất định mới có thể đến với nội dung thông tin mà mình mong muốn Tuy nhiên việc này đã bộc lộ rõ nhiều hạn chế nhất là đối với những đối tượng công chúng “bận rộn” Bởi lẽ họ không thể chờ đợi lâu để đón nghe chương trình với lượng thông tin mà mình quan tâm

Hiện nay, mô hình truyền thông đã có sự thay đổi Trước khi phát hành một tờ báo hay cho ra đời một chương trình phát thanh truyền hình, một số cơ quan báo chí đã thực hiện việc khảo sát, thăm dò ý kiến của

người đọc, người nghe thông qua thư, các cuộc điều tra để nắm bắt nhu cầu thông tin của công chúng Công chúng nghe, tiếp nhận chương trình và có những sự phản hồi giúp cho cơ quan báo chí có sự điều chỉnh phù hợp

Trên thực tế, công chúng phát thanh thường có nhiều cách để lựa chọn và nghe các chương trình phát thanh Ngoài những người có thời gian thỉnh thoảng hay thường xuyên nghe Đài thì vẫn có không ít thính giả nghe Đài cần những thông tin phục vụ cho công tác chuyên môn, hoặc chỉ đơn thuần muốn thưởng thức âm nhạc hay những thông tin nhất định về giao thông Những điều này đối với một kênh tổng hợp truyền thống thì rất khó

có thể đáp ứng được Ví dụ như một người chuẩn bị ra đường và cần biết thông tin về kẹt xe Họ không thể chờ đợi đến khoảng thời gian mà chương trình thông báo kẹt xe lên sóng mới có thể nắm được tình hình Sẽ hoàn toàn hợp lý nếu như họ có thể nghe được thông tin chuyên về giao thông trên một kênh phát thanh chuyên biệt Hoặc với những thính giả yêu thích

âm nhạc, họ không thể chờ đến đến một thời gian qui định nào đó mới có thể thưởng thức âm nhạc hay thư giãn tinh thần Chính những kênh phát thanh chuyên về âm nhạc lại cho họ cơ hội để có thể chọn thời gian, thời điểm, không gian thích hợp để tự thưởng cho mình bằng những bữa tiệc âm nhạc trên làn sóng phát thanh chuyên biệt

Do đó, kênh phát thanh chuyên biệt mang lại nhiều tiện ích cho công chúng:

- Thứ nhất, đây là kênh mà thính giả nghe Đài có thể chủ động lựa chọn nội dung vấn đề cần biết, đúng mục đích mà mình cần quan tâm Các thể loại, tiết mục phù hợp với sở thích công chúng

- Thứ hai là thời điểm phát sóng Đối với phát thanh tổng hợp, thính giả sẽ gặp khó khăn trong việc lựa chọn thời điểm nghe phù hợp với yêu cầu của Hoặc những kênh phát thanh tổng hợp, trong 24h, có những thời điểm rất thuận tiện và phù hợp với nhiều nhóm công chúng nhưng các Đài phát thanh lại không thể đáp ứng nhu cầu của họ cùng một lúc mà phải có

sự lựa chọn, ưu tiên cho chương trình có khả năng thu hút nhiều thính giả nhất Với kênh phát thanh chuyên biệt, những chương trình cụ thể hóa chỉ dành riêng cho nhóm đối tượng mà họ hướng đến Do đó thông tin tập trung và thính giả có thể nghe bất cứ lúc nào

- Thứ ba, không cần công chúng phải tìm đến mình, phát thanh ngày nay tìm đến công chúng Trước hết, là từ sự hiện hữu của máy thu thanh ở mọi nơi, mọi lúc Sau đó, là nội dung chương trình Chương trình phát thanh luôn xác định nhóm công chúng mục tiêu hay công chúng chuyên biệt của đài mình Thính giả không cần phải “nhớ” đến chương trình dành cho mình trong dòng chảy tuyến tính của chuỗi âm thanh trong các kênh phát thanh “tổng hợp”, mà giờ đây, bất cứ lúc nào, bật kênh phát thanh ưa thích, công chúng thính giả cũng có thể hưởng thụ được thông tin và giải trí theo cách mà mình mong đợi Thiết kế của phát thanh định dạng sẽ chi phối

cả cách xây dựng nội dung chương trình, cũng như tổ chức sản xuất chương trình

Hiện nay, các kênh phát thanh chuyên biệt trên thế giới chủ yếu tập trung vào các kênh giải trí, ca nhạc, thương mại, mua sắm Các kênh phát thanh chuyên biệt thường có hình thức thể hiện dưới dạng các chương trình talkshow, hoặc các chương trình có thời lượng đáp ứng thông tin, yêu cầu thính giả chứ không phân chia theo từng múi thời gian chặt chẽ cố định như các kênh tổng hợp

Tại Việt Nam hiện nay, các kênh phát thanh chuyên biệt cũng chủ yếu tập trung đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của người nghe như thông tin về giải trí, thưởng thức âm nhạc hoặc những vấn đề quan trọng của cuộc sống như giao thông cũng là mục tiêu hàng đầu của các Đài khi xây dựng chương trình phát thanh chuyên biệt Dạng kênh này chủ yếu thể hiện dưới dạng tường thuật trực tiếp, trực tiếp tại hiện trường, giao lưu trực tiếp với thính giả

Tuy nhiên, xét đến vấn đề thông tin về sức khỏe thì chưa có đài phát thanh nào xây dựng riêng một kênh chuyên biệt về sức khỏe, cho đến khi kênh JoyFm của Đài PTTH Hà Nội ra đời Và tính đến thời điểm hiện tại, đây cũng là kênh chuyên biệt duy nhất về sức khỏe tại Việt Nam

1.3 Các yêu cầu đối với kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe

Con người là vị trí trung tâm của mọi hoạt động và quyền được sống

là quyền cao nhất của con người Khi được sống thì sức khỏe là yếu tố quan trọng nhất, nếu không có sức khỏe thì không thể làm gì được cho bản thân cũng như góp sức dựng xây phát triển đất nước Truyền thông nói chung cũng như báo chí nói riêng ngày càng có nhiều phương thức phong phú để chuyển tải những thông tin về y tế - sức khỏe bổ ích tới công chúng Những thông tin về y tế - sức khỏe xuất hiện thường xuyên và đều đặn trên cả bốn loại hình báo chí: truyền hình, phát thanh, báo in, báo điện tử

Về truyền hình, hiện nay đã có một kênh riêng chuyên sâu về sức khỏe, đó là O2TV phát sóng 24/24h kể từ ngày 8/8/2008 O2TV là kênh truyền thông giúp người dân nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi chăm sóc sức khoẻ và cải thiện chất lượng cuộc sống, là cầu nối giữa người dân với các nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực y tế Hiện tại, O2TV có khoảng 30 chương trình sức khỏe thường xuyên phát sóng, trong đó nổi bật

là những chương trình: Bản tin O2, Nhật ký O2, Giờ vàng sức khỏe, Giờ chiến thắng ung thư, Tuổi vàng, Blog trẻ thơ, Giữ cho lá phổi khỏe mạnh, Chuyện ngành Y, Chính sách y tế và cuộc sống, Thuốc tốt thuốc hay,… Ngoài ra, trên VTV – Đài truyền hình Việt Nam có 4 chương trình cũng thuộc mảng y tế - sức khỏe, đó là: “Vì sức khỏe”, “Sức khỏe cho mọi người”, “Chính sách y tế và cuộc sống”, "Sống khỏe mỗi ngày" Một số chương trình về y tế - sức khỏe khác cũng xuất hiện trên các kênh sóng truyền hình như: Chương trình “Sức khỏe cho mọi nhà – Dr You”- chính thức phát sóng số đầu tiên vào ngày 20- 5-2012 trên kênh VTV9 và Today

TV, chương trình "Vì chất lượng cuộc sống" phát sóng trên kênh HTV7

thuộc Đài Truyền hình TPHCM “Sức khỏe cho mọi nhà – Dr You” là chương trình cung cấp những kiến thức, thông tin bổ ích, thiết thực về các căn bệnh thông thường cho người xem truyền hình Trong chương trình, bệnh nhân sẽ được trực tiếp trò chuyện và đặt câu hỏi với bác sĩ về căn bệnh của mình để cùng bác sĩ tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh và cách chữa trị Chương trình "Vì chất lượng cuộc sống" cung cấp cho người xem truyền hình những ý kiến tư vấn, kinh nghiệm về vấn đề chăm sóc sức khỏe, chế độ ẩm thực và dinh dưỡng

Đối với báo in, ngoài hai tờ Khoa học & đời sống và Sức khỏe & đời sống mà luận văn khảo sát thì hầu hết các tờ báo đều có chuyên mục liên quan đến vấn đề y tế - sức khỏe, ví dụ như các tờ: Thanh niên có chuyên mục “Sức khỏe - Ẩm thực”, Tuổi Trẻ có chuyên mục “Sống khỏe” và “Tư vấn sức khỏe”, Tiền Phong có chuyên mục “Sức khỏe”, Người Lao động có chuyên mục “Sức khỏe” và “Tiến bộ y khoa”,… Ngoài ra, hiện nay, một số

ấn phẩm riêng về mảng y tế - sức khỏe cũng xuất hiện rất nhiều như: Tạp chí Sức khỏe và Tiêu dùng, Tạp chí "Sức khỏe và An toàn thực phẩm", Tạp chí Sức Khỏe Gia Đình,…

Các trang báo điện tử cũng thành lập các chuyên mục liên quan đến việc chăm sóc, tư vấn sức khỏe, thẩm mỹ cho bạn đọc như: trang Giadinh.net có chuyên mục “Sức khỏe”, “Y tế”, “Làm đẹp”; trang Dantri.com.vn có chuyên mục “Sức khỏe”; trang VnExpress.net có chuyên mục “Sức khỏe”, “Làm đẹp”; trang Phunuonline.com.vn có chuyên mục

“Sức khỏe- Dinh dưỡng”, “Thời trang- làm đẹp”…

Trên đài phát thanh cũng có nhiều chương trình về sức khỏe phục vụ thính giả nghe đài như: “y tế sức khỏe”, “chăm sóc sức khỏe cho học sinh – sinh viên”, “sức khỏe sinh sản và giới trẻ”, “Vị thuốc quanh ta”, “Bản tin y

tế và sức khỏe cộng đồng” Hay như các chương trình của kênh Joy Fm như “Gặp thầy thuốc nổi tiếng”, “Nhịp cầu sức khỏe”, “Tuổi vàng”, “Vì trái tim khỏe Việt Nam”…

Báo chí với tư cách là công cụ tuyên truyền đắc lực các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đã có những đóng góp đáng kể trong việc thông tin, phản ánh thực trạng sức khỏe của người dân hiện nay, cung cấp những phương pháp điều trị bệnh tiên tiến, những thành tựu y học, tư vấn sức khỏe, thẩm mỹ… cho cộng đồng Tuy vậy, những thông tin y tế sức khỏe trên báo chí hiện nay vẫn còn một số hạn chế nhất định cần được nghiên cứu và xem xét: tính kịp thời của thông tin, yếu tố khách quan trong các bài báo về y tế - sức khỏe… Do vậy, việc nâng cao nhận thức, giúp người dân có cái nhìn đúng đắn về sức khỏe, cung cấp những tri thức khoa học trên báo chí về y tế - sức khỏe luôn là vấn đề nóng bỏng

Đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, những yếu tố cần thiết và không thể thiếu bao gồm:

- Tính chính xác

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với bất cứ một loại hình báo chí nào, và càng đặc biệt quan trọng hơn đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Bởi lẽ, sức khỏe là vấn đề liên quan đến tính mạng, mạng sống của một con người Nếu những thông tin cung cấp cho công chúng không chính xác, thì hậu quả xảy ra sẽ vô cùng đáng sợ, có thể

sẽ dẫn tới những mất mát vô cùng to lớn đối với một sinh mạng

Con người là động lực và là mục tiêu của sự phát triển Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và toàn xã hội; là nhân tố cơ bản giữ vai trò nền tảng để phát huy nhân tố con người, thúc đẩy xã hội phát triển; đồng thời cũng là một trong những mục tiêu quan trọng nhất mà một xã hội phát triển cần hướng tới Do vậy, công tác chăm sóc sức khỏe cần phải được đặc biệt quan tâm

Hiện nay, tin tức về y khoa trở nên phong phú hơn nhưng cũng phức tạp, khó hiểu với các từ ngữ mới về bệnh tật, các danh từ kỹ thuật về phương thức chẩn đoán khám chữa bệnh cũng như danh tính các tác nhân gây bệnh Nguồn cung cấp tin tức dữ kiện y khoa học cũng nhiều và dưới

các hình thức khác nhau, đặc biệt là kết quả các nghiên cứu đã hoàn tất mỹ mãn cũng như kết quả sơ khởi, cần nhiều nghiên cứu khác để được coi là chung kết

Trước các kiến thức mới này, một người có sức học trung bình thu lượm được cách đây trên dưới nửa thế kỷ đôi khi cảm thấy mình như lạc lõng không biết phải dùng những tin tức nào để duy trì sức khỏe Đặc biệt

là đối với những người tuổi cao, nhóm dân thiểu số, những người có căn bản giáo dục giới hạn, lợi tức thấp hoặc đang ở trong tình trạng sức khỏe suy kém

Khi quần chúng nhân dân thiếu các kiến thức, hiểu biết về sức khỏe,

họ sẽ rơi vào các hoàn cảnh như:

+ Thiếu hiểu biết hoặc hiểu biết không đúng về cấu tạo cơ thể, diễn tiến và nguyên nhân gây ra bệnh

+ Không biết tự chăm sóc cũng như phòng tránh bệnh tật

+ Thường có sức khỏe kém vì bỏ qua các phương thức phòng tránh bệnh mà khoa học đã cống hiến Chẳng hạn, họ sẽ không làm mammogram

để tìm kiếm ung thư nhũ hoa, không làm pap smear để sớm khám phá ung thư cổ tử cung, không chịu tiêm phòng ngừa cúm…

+ Có nhiều bệnh kinh niên và thường hay than phiền đau chỗ này bệnh chỗ kia

+ Không chữa trị ổn định bệnh do đó dùng nhiều dịch vụ để chữa các biến chứng của bệnh và ít dùng dịch vụ để giảm thiểu các biến chứng

+ Nhập bệnh viện nhiều hơn

+ Thường tới phòng cấp cứu để chữa các bệnh thông thường thay vì tới bác sĩ gia đình, đưa tới gia tăng chi phí y tế

+ Chỉ đi khám bệnh khi bệnh đã trở nên trầm trọng

Vì vậy, một trong những phương tiện để tăng cường sự hiểu biết và cải thiện sức khỏe của quần chúng là truyền thông đại chúng

Hiểu rõ được vai trò to lớn của mình, truyền thông đại chúng, mà cụ thể trong luận văn này đề cập đến là phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, cần phải đảm bảo sự chính xác tuyệt đối của những thông tin chỉ dẫn được đưa ra để vừa nâng cao hiểu biết của người dân trong công tác phòng, trị bệnh, vừa ngăn chặn những hành vi thiếu hiểu biết, hoặc hiểu sai lệch về nhiều căn bệnh mà có thể dẫn tới tử vong

- Tính thuyết phục

Từ yêu cầu các thông tin cung cấp cần phải chính xác tuyệt đối nên dẫn đến một yêu cầu tiếp theo không thể thiếu được đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Đó là đội ngũ chuyên gia phải là những người có chuyên môn giỏi Đây là những người trực tiếp đưa ra những lời

tư vấn, những lời khuyên cho các thính giả nghe đài Hơn nữa, họ phải là những người trực tiếp tham gia vào công việc khám chữa bệnh hàng ngày (bác sĩ) bởi chỉ bác sĩ mới có thể hiểu rõ những biểu hiện, những rắc rối hoặc những biến chứng khác nhau của nhiều loại bệnh Họ không cần là những nhà hoạch định chính sách hay là những người giữ vị trí quan trọng trong ngành y tế Họ phải là những người hàng ngày hàng giờ cùng sống với người bệnh, cùng trực tiếp điều trị bệnh cho bệnh nhân Có như vậy, họ mới có nhiều kinh nghiệm trong thực tế, cũng như là biết cách đưa ra những lời khuyên để cho thính giả có thể dễ dàng tiếp thu nhất có thể

Hơn nữa, đội ngũ chuyên gia tư vấn trên kênh phát thanh chuyên biệt

về sức khỏe cần phải đa dạng về chuyên môn và khá đông về số lượng Bởi mỗi chương trình sẽ là những chủ đề liên quan đến những vấn đề bệnh khác nhau Do vậy mà cần phải có chuyên gia của nhiều lĩnh vực thì công tác tuyên truyền về sức khỏe mới sâu rộng được Khi đã có một đội ngũ chuyên gia vững mạnh và đa dạng, các chương trình sẽ có những nội dung hết sức phong phú và đề cập đến được nhiều khía cạnh và chuyên khoa khác nhau Nhờ vậy mà thông tin được cung cấp cho thính giả sẽ đầy đủ hơn, và tính chính xác cũng sẽ cao hơn rất nhiều

Vai trò của các chuyên gia càng được thể hiện rõ thông qua những chương trình được sản xuất trực tiếp Thông qua việc có thể kết nối và giao lưu với chuyên gia, các thính giả có thể trực tiếp nêu những biểu hiện hoặc những thắc mắc của bản thân ra để được chuyên gia giải đáp ngay lúc đó

Có điều gì không hiểu thì thính giả cũng sẽ được giải đáp cặn kẽ để hiểu rõ vấn đề Bởi những chuyện liên quan đến sức khỏe thì không thể nào đảm bảo an toàn nếu như không hiểu hoặc hiểu một cách lơ mơ

- Tính dễ hiểu

Đây là một đặc trưng của phát thanh nói chung Tuy nhiên đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, yêu cầu này cần phải được đặt lên cao hơn hết Bởi lẽ, ngôn ngữ y khoa là ngôn ngữ khá phức tạp và khó hiểu Nếu như không biến hóa và chỉnh sửa nó lại thành những từ ngữ

dễ hiểu và đơn nghĩa thì công chúng sẽ khó tiếp nhận

Điều này đặc biệt quan trọng đối với những thông tin chỉ dẫn được đưa ra trong mỗi chương trình Nếu như về phía chuyên gia, những thông tin được tư vấn yêu cầu cần phải nói ngôn ngữ đời thường và chính xác, dễ hiểu, thì đối với các phát thanh viên, ngôn ngữ dùng trong các chương trình sức khỏe cũng phải ngắn gọn và đơn nghĩa Sẽ thật là nguy hiểm khôn lường nếu thính giả hiểu sai nội dung mà chương trình mang lại khi những thông tin đề cập đến khá khó hiểu và mơ hồ Sai lầm lớn nhất là có thể dẫn đến sai phương pháp điều trị, mua nhầm thuốc, hoặc tệ hại hơn là không đi khám lại nếu không hiểu ra được những biến chứng nguy hiểm có thể xảy đến khi không chữa trị kịp thời Điều này sẽ thường gặp ở những thính giả sinh sống tại vùng nông thôn và điều kiện kinh tế không được tốt Khi họ không hiểu rõ được những nguy hiểm mà họ có thể gặp phải bởi thông tin đưa ra khó hiểu, họ sẽ chủ quan và bỏ qua luôn việc là cần đến cơ sở y tế

để khám kĩ hơn Như vậy, tính mạng của họ có thể bị đe dọa bất cứ lúc nào

Hoặc trường hợp, khi tư vấn sức khỏe cho thính giả, chuyên gia chỉ nói những thuật ngữ chuyên ngành mà chỉ người trong ngành mới hiểu

Những người lắng nghe chương trình sẽ cảm thấy rất mơ hồ và không thể tiếp nhận được lượng thông tin được cung cấp bởi chuyên gia Do đó mà kiến thức của họ về một căn bệnh, một dịch bệnh nào đó sẽ rất ít và sơ sài Thậm chí, họ sẽ không biết cách phòng ngừa bệnh một cách đúng đắn, và điều này sẽ đặc biệt nguy hiểm đối với những loại bệnh có khả năng bùng phát thành dịch như sốt xuất huyết, thủy đậu, cúm gia cầm……

- Tính thời sự

Đây cũng là một đặc tính hết sức cần thiết không chỉ của riêng phát thanh chuyên biệt về sức khỏe mà còn của báo chí nói chung Đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, những thông tin lại càng phải cần được cập nhật hàng ngày, hàng giờ, phải đảm bảo nội dung truyền tải tới công chúng phải là thông tin gần nhất và xác thực nhất Điều này sẽ càng thấy rõ hơn khi có các dịch bệnh nguy hiểm đang diễn ra xung quanh chúng ta

Năm 2014, cả thế giới lao đao và hoang mang vì dịch Ebola Và điều cần thiết của những người làm phát thanh về sức khỏe là cần phải thông tin liên tục cho công chúng về tình hình dịch bệnh Ebola trên thế giới, cần phải tuyên truyền mối nguy hiểm của dịch bệnh nếu như nó lây lan ra cộng đồng, và bên cạnh đó là tuyên truyền về công tác kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn dịch bệnh đến Việt Nam Vào thời điểm đó, mối quan tâm lớn nhất của người dân cũng là vấn đề dịch bệnh Ebola, bởi nó đã cướp đi sinh mạng của quá nhiều người trên thế giới Và những thông tin được đem đến cho công chúng đều là những thông tin mới nhất và có thể thỏa mãn được nhu cầu cần được biết của công chúng trước dịch Ebola

Hoặc như vào mùa mưa, ở Việt Nam, sốt xuất huyết là bệnh mắc nhiều nhất ở cả người lớn và trẻ nhỏ Nếu như không cung cấp kịp thời những thông tin cũng như cách phòng tránh bệnh này, người dân cũng sẽ khó có thể hiểu được mối nguy hiểm mà sốt xuất huyết đem lại, cũng như

là khó nắm được những tổn thất mà dịch bệnh này có thể gây ra Cứ vào

thời điểm này, những thông tin về cách phòng tránh sốt xuất huyết, các phương pháp dọn vệ sinh, phun thuốc diệt muỗi, ngủ màn… cũng như là những biểu hiện của bệnh khi mới mắc phải luôn được tuyên truyền liên tục Có như vậy, công chúng mới ghi nhớ và thực hiện theo những lời khuyên đó, để giảm thiểu một cách tối đa số ca mắc sốt xuất huyết trong cộng đồng

Như vậy, trên đây là những đặc điểm quan trọng và cần thiết, không thể thiếu đối với một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Bởi vấn đề sức khỏe liên quan trực tiếp đến sinh mạng của con người, do vậy, những người làm chương trình cần phải hết sức thận trọng và tuyệt đối tuân thủ theo nguyên tắc làm việc để đảm bảo thông tin đưa ra chính xác nhất có thể

- Tuyệt đối không tƣ vấn sử dụng thuốc (kê đơn) khi tƣ vấn

Ngoài ra, đối với những thông tin chỉ dẫn về sức khỏe nói chung, và nội dung của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe nói riêng, cần phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu, nguyên tắc về tư vấn như tuyệt đối không được tư vấn dùng thuốc cho công chúng Như chúng ta đã biết, chỉ

có bác sĩ mới được kê đơn, và đơn thuốc chỉ có giá trị khi có chữ kí của bác

sĩ đó Đối với trường hợp kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, việc tư vấn về bệnh tật tuyệt đối không được đưa ra các tên thuốc hay đơn thuốc nào cho thính giả Mọi gợi ý về việc dùng thuốc chỉ được thực hiện khi bác

sĩ thăm khám trực tiếp bệnh nhân và kê đơn kèm theo chữ kí xác nhận

Bên cạnh đó, các thông tin chỉ dẫn phải chính xác, cụ thể, không được chung chung và không được đa nghĩa

1.4 Khái quát về kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Joy

Fm tần số 98.9MHz của Đài PTTH Hà Nội

Xã hội hiện đại kéo theo đó là những guồng quay bất tận của cuộc sống, của công việc, gia đình và những mối quan hệ… Trong khi nhịp điệu của đời sống đòi hỏi mỗi người phải có sức khỏe để đương đầu với vô vàn

áp lực, thì chúng ta lại có ít thời gian hơn để chăm sóc cho sức khỏe của bản thân Chưa kể những vấn đề liên quan đến thực phẩm không an toàn, bệnh tật nảy sinh và phát triển trong xã hội, những nguy cơ tiềm ẩn xung quanh có hại đến con người… Chúng ta cảm thấy lo lắng khi không tìm được một sự sẻ chia gần gũi và nhanh chóng Để giúp san sẻ những nỗi niềm băn khoăn này, Joy Fm - kênh phát thanh thứ 3 của Đài PT&TH Hà Nội, kênh chuyên biệt về sức khỏe đã ra đời

JoyFM chính thức ra mắt từ ngày 18 tháng 09 năm 2012 dưới tần số 98.9MHz với tiêu chí nhằm đáp ứng những nhu cầu tìm hiểu thông tin về Sức Khỏe và Giải Trí của người dân Việt Nam Đây là kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ đầu tiên của Việt Nam và được Bộ Y tế bảo trợ truyền thông

Là kênh phát thanh thứ 3 của Đài, Joy Fm có đội ngũ biên tập viên,

kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm, phòng thu và thiết bị máy móc hiện đại nhất, đáp ứng được mọi nhu cầu về chất lượng nội dung chương trình cho các đối tác, các công ty truyền thông, truyền hình tại Việt Nam

Joy Fm phát sóng từ 6 giờ đến 24 giờ hằng ngày trên tần số 98,9MHz, với nhiều nội dung phong phú, thông tin hữu ích về tất cả những vấn đề liên quan đến sức khỏe, gửi gắm với một thông điệp nhẹ nhàng đến mọi người, mọi nhà: “Joy Fm - Vì sức khỏe người Việt”

Đến với Joy Fm, thính giả được gặp gỡ, giao lưu trực tiếp với các thầy thuốc chuyên gia hàng đầu của Việt Nam và quốc tế trong các lĩnh vực ngoại khoa, nội khoa, tim mạch, y học cổ truyền, nhi khoa, sản khoa và các bệnh nan y khác

Các chuyên mục “Gặp thầy thuốc nổi tiếng” và “Thầy thuốc Joy Fm”

đã nhận được rất nhiều sự quan tâm của thính giả và sự đánh giá cao của các nhà chuyên môn Bên cạnh tư vấn cách phòng và điều trị bệnh hiệu quả, kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Joy Fm còn là “liều thuốc bổ” trong việc tạo môi trường cởi mở, lạc quan, để nhân lên niềm tin trong

cuộc sống cho các bệnh nhân và người thân của họ, điển hình như 5’ phát sóng mỗi ngày của chương trình “Nhật ký Joy Fm”

Cùng với thế mạnh trong lĩnh vực y tế, Joy Fm 98,9Mhz còn đem đến cho thính giả những chương trình giải trí hấp dẫn Chuyên mục “Chào buổi sáng” 15 phút đầu giờ với những câu danh ngôn, triết lý về ý nghĩa của cuộc sống Bên cạnh đó, các thính giả sẽ tìm thấy nhiều trải nghiệm trong các chương trình tư vấn thời trang và làm đẹp như “Để ngày mai đẹp hơn”, “Thời trang và Sức khỏe”; hay các chương trình ca nhạc theo yêu cầu như “Giai điệu đánh thức trái tim”, “Giai điệu âm nhạc”; thư giãn với những tiểu phẩm hài hước dí dỏm trong chuyên mục “Sức khỏe cười”, những câu chuyện cảm động về tình yêu quê hương đất nước trong “Đọc truyện đêm khuya”, “Lời trái tim”

JoyFM còn là người bạn thân thiết, chia sẻ những điều khó nói của đời sống hôn nhân trong 60’ của chuyên mục “Lời thì thầm”; và giải đáp mọi thắc mắc của những trái tim đang lớn trong chuyên mục “Chat với chuyên gia” trong “Cầu vồng ước mơ” Tất cả sẽ làm tăng thêm hương vị cho cuộc sống, là cầu nối sẻ chia và yêu thương của các đối tượng thính giả

ở các lứa tuổi khác nhau

Với mục tiêu chính là hướng đến “Sức khỏe của người Việt”, Joy Fm

có gần 40 chuyên mục hấp dẫn Sự ra đời của Joy Fm hứa hẹn là kênh phát thanh đầu tiên và có uy tín trong lĩnh vực y tế, đáp ứng mọi nhu cầu thiết yếu trong việc tìm hiểu thông tin về sức khỏe của người dân Việt Nam

Có thể nói, sự ra đời của Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Joy Fm tần số 98.9 Mhz đã đáp ứng đúng và trúng nhu cầu của xã hội, khi việc quan tâm tới sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng ngày càng được chú trọng Chỉ trong một thời gian ngắn, Kênh Joy Fm nói chung đã

có những bước đột phá mạnh về chất lượng

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trong chương 1, chúng ta đã có được cái nhìn toàn cảnh về những vấn đề lý luận nền tảng của phát thanh như: lịch sử phát thanh, các đặc trưng, đặc điểm của phát thanh, khái niệm kênh phát thanh chuyên biệt Với riêng phát thanh, sự phát triển ngày càng nhanh của các phương tiện kỹ thuật, người nghe không còn quá thụ động trong tiếp nhận thông tin nữa

Họ có thể lựa chọn một cách chủ động những chương trình, thông tin theo

sở thích, mối quan tâm của mình Kênh phát thanh chuyên biệt là một hướng đi quan trọng của phát thanh hiện đại

Ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của truyền hình và mạng internet khiến phát thanh phải thay đổi để thích ứng với hoàn cảnh cạnh tranh mới Các nhà sản xuất chương trình phát thanh buộc phải thay đổi tư duy để thu hút, níu giữ công chúng trước sức hút ngày càng lớn của các loại hình truyền thông mới Kênh phát thanh chuyên biệt chính là một trong những

nỗ lực ấy

Thông tin về sức khỏe, y học luôn thu hút được sự quan tâm của nhiều người thuộc mọi tầng lớp, lứa tuổi Những thông tin này rất bổ ích, giúp người nghe có thể tiếp cận được với những thành tựu y học mới nhất, nâng cao ý thức sức khỏe hoặc tìm kiếm được phương pháp chữa trị bệnh hiệu quả cho bản thân Tại Việt Nam, hiện nay chưa có một đài phát thanh nào xây dựng kênh chuyên biệt về sức khỏe cho đến khi JoyFm của Đài PTTH Hà Nội ra đời Đây cũng là kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe duy nhất lúc này Tìm hiểu đặc điểm nội dung, hình thức của JoyFm vừa giúp phát triển kênh này toàn diện hơn, vừa giúp nhân rộng mô hình kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe về sau này, giúp công chúng có thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe

CHƯƠNG 2:

NHẬN DIỆN CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA KÊNH PHÁT THANH

CHUYÊN BIỆT VỀ SỨC KHOẺ JOY FM 2.1 Góc tiếp cận của kênh

Là một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, các nội dung được phát sóng thường xoay quanh các vấn đề sức khỏe, y tế, dịch bệnh… trong

xã hội Không thể phủ nhận rằng, tầm quan trọng của các chương trình về sức khỏe là rất lớn, bởi đơn giản đây là vấn đề quan tâm hàng đầu của mỗi

cá nhân Và bởi lí do đó nên nhu cầu được biết của người dân xung quanh các vấn đề liên quan này cũng là rất lớn Từ những thắc mắc về các dịch bệnh, các triệu chứng bất thường xuất hiện trên cơ thể, đến những băn khoăn về các phòng tránh, cách điều trị bệnh tình… đều là những vấn đề lớn cần được giải đáp và có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người dân Do vậy, Joy Fm đã đưa nội dung hướng tới mục đích gợi

mở những thông tin chỉ dẫn cho người nghe đồng thời cũng đề cập đến những tình hình diễn biến dịch bệnh mới nhất để bổ sung một lượng tri thức nhất định về y tế cho thính giả

Góc tiếp cận của kênh là về nội dung và vấn đề nên việc phân loại độ tuổi, giới tính của đối tượng tiếp nhận của kênh là không có Chỉ có việc phân loại độ tuổi, giới tính trong từng chương trình phát sóng trên kênh Có nghĩa là, việc chuyên biệt về đối tượng tiếp nhận được xác định dựa trên nội dung của các chương trình riêng lẻ Còn nhìn về tổng thể, đối tượng hướng tới của kênh Joy Fm là tất cả các thính giả không phân biệt tuổi tác, giới tính, vùng miền, đều có thể tiếp nhận thông tin dễ dàng

2.2 Đặc điểm về nội dung của kênh phát thanh chuyên biệt về sức khoẻ Joy Fm

Joy Fm là một kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe Do đó, đặc điểm nổi bật nhất của kênh là hàm lượng thông tin về sức khỏe rất cao Trong 18h phát sóng mỗi ngày, thính giả sẽ tiếp thu được rất nhiều những