DSi v o i cac vSn de nghi luan xa hoi trong de bai, hoc sinh phai neu dugc suy nghi chan thuc ciia minh, phu hgp v o i von song, each suy nghi va ca tinh ciia minh, tranh viet nhung dieu
Trang 1I ;
fi&M i£>U jbV
N G H I L U A N X A H O I - K I E U B A I
KHOi G O I K H A N A N G S A N G T A O
(Thay lai gidi thieu)
TS Nguyen Van Tung
B a n doc than men,
T a p m o t cuon sach Tuyen tap de bdi vd bai van nghi lucin xd hoi da
nhan dugc sir h u o n g ung nhiet t i n h cua ban doc ca nuac K h o n g c h i yeu cSu tai ban tap m o t nhieu Ian, rat nhieu thay giao, c6 giao va cac e m hoc sinh con de n g h i som cho xuat ban tap hai cuon sach nay
T h e theo yeu cau do, c h u n g t o i da tien hanh tuyen chon n h i m g de bai
va bai l a m dugc giai va dugc vao vong c h u n g khao ciia cuoc t h i Ra de va
vigt van n g h i luan xa h o i ma Tap c h i Van hoc vd TuSi tre to chuc t r o n g
t h a i gian ttr nam 2008 den nam 2010 ( t r u nhijng de bai va bai l a m da dugc
g i o i thieu trong tap mot) de c6 tap hai ciia cuon sach v(
T r u o c het, nhirng de bai va bai l a m dugc tuyen vao c u o n sach, theo danh gia ciia cac thanh vien ban g i a m khao la da dugc thuc hien theo
d i i n g n h i i n g quy d i n h chung ve the thuc, k h u o n k h o , ve n p i d u n g k i e n thuc va k l nang DiSu nay k h i n g d i n h t i n h " h g p p h a p " cua de bai va bai
l a m D e bai va bai l a m c6 hay den dau nhung k h o n g tuan theo quy d j n h chung ve the thuc t h i cung k h o n g the dO dieu k i e n de x e m xet
T h u h a i , cac de bai cua cac thay giao, c6 giao dugc c h o n a day, dap ijTig dugc nhieu tieu c h i :
- Cap nhat dugc nhiSu van de xa h o i dang dugc d u luan dac biet quan
t a m : bao lire hoc dirong, chon nghe, bang cap, m o i t r u a n g sinh thai, quan
he c o n g d6ng, dao nghia ihky - tro, van hoa u n g xvc, van hoa dgc, su thanh dat, bao ve su t r o n g sang ciia tieng Viet , ,>i';i f i - t c ,hxh
Trang 2- Bao quat dugc cac dang thuc cua nghi luan xa h o i : n g h i luan v6 m o t
t u tuong, dao l i ; nghi luan ve mot hien tugng d o i song
- K h a i thac dugc n h u n g t u t u a n g nhan van t r o n g cac tac p h a m van
hoc n o i tiSng hoac dang dugc g i a n g day t r o n g nha t r u a n g l a m dS tai ban
l u a n : bai hoc dao l i t u t r u y e n ngSn Chu nguai tu tu, quan n i e m ve " k e
m a n h " cua nha van N a m Cao trong t r u y e n n g i n Dai thua, l i t u d n g t i n h
thucrng cua con n g u o i trong tieu thuyet NhCtng nguai khdn khS cua
V i c h t o H u y g o , triet l i trong t r u y e n ngSn Bin que
- K h a i thac dugc n h i m g t u tuong nhan sinh c6 y nghia p h d quat trong
n h i m g tac pham bao c h i , nhirng danh ngon, nhirng cau chuyen hSp d i n
l u u truyen trong d o i song xa h o i
- N o i dung cac de bai l a i dugc cac tac gia kheo leo the hien trong
nhirng t i n h hu6ng " c 6 v l n de", rSt c6 kha nang tac d o n g vao nhan thuc
ciia hoc sinh, k i c h thich t u duy cua cac em, danh thuc k h a i g g i o cac em
n h u n g hieu biet xa h o i , van hoa, van hoc de giai quyet " v a n d e " m a cac
de bai dat ra
T h u ba, phan g g i y each l a m bai cung dugc cac t h l y giao, c6 giao chu
y dau t u "chat x a m " K h o n g qua t i m i , c h i tiSt va cung k h o n g d o n dieu so
sai, ma n h i n chung rat dung tam, viia giiip hoc sinh k h o n g b i lac huong
ve k i nang va k i e n thiic, vua phat huy tinh c h i i dgng, sang tao cua cac em
C h u n g toi cho rSng, s u d a n dSt nay la cSn thiSt, b o i thong qua n h u n g phSn
h u o n g dan ay, m o i hoc sinh se dan h i n h thanh cho m i n h m o t k i nang giai
quyet cac de bai khac nhau
V e chat l u g n g phan bai l a m cua hoc sinh dugc chgn trong cuon sach
nay n h i n chung kha deu tay Cac em da su dung thanh thao n h u n g kJ nang
l a m van n g h i luan, sang tao trong viec lira chon h i n h thuc the hien, van
d u n g nhuan nhuyen yeu to t u su va bie'u cam Cau true cac bai l a m kha
chat che, mach lac V i e c to chuc cac luan d i e m , luan z\s c6 t i n h he
th6ng Cac e m cung da van dung thanh thao nhijng hieu biet v l d o i s6ng
xa h o i c u n g n h u n h u n g kiSn thiic t r o n g sach v o de giai quyet van de
N g o n n g u l a m van kha trong sang, n h u l n nhuyen T r o n g k h i d u l u a n xa
h o i hien nay dang v6 ciang " n o n g " v i t i n h trang hoc sinh su d u n g ngon ngir " c h a t " , ngon n g i i l a i cang trong cac bai t h i , t h i doc n h u n g bai l a m
van cua cac e m b day, n g u o i doc c6 t h e m n i e m t i n ve y thuc bao ve su
trong sang ciia tieng V i e t cua the he tre, cung n h u qua do thay dugc thanh qua ciia viec d o i m o i n o i dung, c h u o n g t r i n h giao due p h o thong theo n g h i quy6t 40/2000/QHlO cua Quoc h o i bSt dau thuc h i e n t u n a m hoc 2002 - 2003
N h u n g k h a i quat do k h o n g c h i cho thSy, cuoc t h i Ra de va v i e t van
n g h i l u a n xa h o i ciia T a p c h i Wan hoc vd TuSi tre to chirc da thanh c o n g
t6t dep, m a con khSng d i n h , viec dua van n g h i l u a n xa h o i t r o thanh m o t
n o i d u n g t r o n g cac bai t h i , bai k i e m tra danh gia m o n Ngii- van cac cSp
la m o t c h i i t r u a n g d i i n g V a n n g h i l u a n xa h o i thuc su la m o t k i e u bai
vii C O kha nang k i c h t h i c h t i n h t u d u y sang tao cua ca n g u a i day va
n g u o i hoc
-V a i n o i d u n g n h u tren, c h u n g t o i t i n rang, day se la m o t tap sach
b o i c h , thigt thuc d 6 i v a i cac thSy g i a o , c6 g i a o va cac e m hoc s i n h
X i n tran t r o n g giofi t h i e u c u 6 n sach va m o n g d u g c b a n doc g o p y de sach d u a c h o a n t h i e n t r o n g n h u n g Ian t a i ban
':\^ "'
,.• '; - : •, , f, ''!)•;'' •" ' "
Trang 3Bi QUYET
L A M V A N N G H I L U A N X A H O I
GS.TS Trdn Dinh Sir
L B T : Noi dung bai viet nay dune trich tir "lai giai
thieu" cuon sach Tuyen lap de hai va bai vein nghi
lugn xd hoi, tap mot Chung toi nhan thay, day la
nhimg bi quygt quan trong de c6 mot bai lam van nghj luan xa hoi dat diem cao trong cac ki thi, vi
the nen gioi thieu lai o tap hai
( ) Nghj luan xa hoi trong nha truong trung hoc xoay quanh cac van
de ve t u tuong, dao due, 16i s6ng gan gui doi vod tuoi tre, bay to y kign,
suy nghi ve mot hien tuong t6t hoac xSu trong dod song xa hoi Trong cac
bai van nghi luan xa hoi a nha truong cac em can phat bieu nhihig suy
nghi nghiem tuc, chin chin cua minh v l mot vSn dS c6 y nghia xa hoi dat
ra cho minh, lira tuoi minh, khong the' phat bieu tuy tien nhu trong sinh
boat hang ngay , , MV,: ,
Bai van nghj luan xa hoi a day truac hSt doi hoi nguai viSt phai bay
to duge t u tuong ciia minh T u tuong trong bai van nghi luan phai la tu
tuong phii hop dao l i , le phai, the hien trach nhiem cua nguoi viet d6i v o i
dat nuoc, gia dinh, xa hoi, con nguoi T u tuong trong bai van nghj luan
xa hoi phai the hien nhiet tinh xay dimg, vun dSp cho xa hoi ngay mot t6t
dep, len an, phe phan cac hanh vi trai dao due, trai le phai, c6 hai cho dat
nuoc, xa hoi va van hoa Viet Nam T u tuong trong bai van nghj luan phai
la t u tuong CO co so khach quan, gop phan lam sang to mot win dh c6 y
nghla thuc te T u tuong trong bai van nghi luan phai la t u tuong chan that,
t u nhien cua hoc sinh, khong phai la t u tuong sao chep trong tai lieu, v o i
nhung sao ngij cu mon ,
T u tuong trong bai van nghi luan phai dugc d i l n dat thanh nhiing luan
diem, tuc la nhung cau van the hien tap trung cho mot t u tuong ChSng
han: Tuoi tre la tuoi hoc tap va ren luyen Phai ton trong, giCr gin tai san cong cong Tre em c6 quyen dugc vui choi Luan diem thu nhat huong
toi mot s6 ban tre chua c6 y thirc hoc tap va ren luyen, phi pham thoi gian
trong nhijng cuoc choi v6 bo va c6 hai Luan diem thu hai huong toi mot s6 d6ng bao, ban nho v i nghich nggm hoac vi mon Igi nho ma pha hoai tai san dSt gia ciia mgi nguoi Luan diem thij ba xuat phat tir thirc te la tre
em chung ta con qua thieu nhung san choi, tro choi, it dugc to chuc di tham quan, du Hch M 6 i cau nhu the la mot t u tuong, mot doi hoi, mot
nguyen vong, quySn Igi can dugc khSng djnh, can dugc trinh bay de
thuySt phiic moi nguoi cung tin theo, lam theo T u tuong ay phai ro rang, lanh manh, trong sang, c6 tinh xay dung Tan thanh cai g i , khong tan thanh di6u gi dSu phai c6 l i do xac dang Dieu gi dung, dieu gi sai phai dugc chi ra cu the, neu d i n chung cii the c6 sue thuyet phuc T i n h than lam van nghj luan trong thoi dai phat buy tinh chii the ciia hoc sinh da khac truoc Hoc sinh la chii nhan ciia doi minh, chii nhan tuong lai ciia dSt nuoc DSi v o i cac vSn de nghi luan xa hoi trong de bai, hoc sinh phai neu dugc suy nghi chan thuc ciia minh, phu hgp v o i von song, each suy nghi va ca tinh ciia minh, tranh viet nhung dieu cong thuc, sao r6ng, vay mugn ma xa la doi v o i chinh minh M o i luan diem nhu the la mot didm sang, mot con m5t ciia bai van nghi luan Bai van nghi luan
ma thieu luan diem thi du c6 viet thS nao nguoi doc van thay toi mu
Cho nen, sau k h i t i m hieu dS van r6i thi viec dau tien la can xac dinh
luan diem, d i l n dat luan diem cho ro rang, dut khoat Luan diem Sy la sgi chi do, la cai xuong song ciia bai van nghi luan Cac em nen nho rSng xac lap dugc luan didm ro rang roi bai van coi nhu da c6 phuong
huong, da c6 noi dung M'-i
Buoc tiSp theo la can bigt each lap luan Lap luan tuc la xay dung
m6i lien he logich giiia luan diem v o i l i le, dan chiing nham khang djnh, chirng minh cho luan diem cua toan biii Chiing han ta chgn luan diem: Phai ton trong, giir gin tai san cong cong Viec dau tien la ta can
Trang 4giai thich tai san cong cpng la gi, sau do giai thich vi sao can phai giir
gin cac tai san ay, nhung ai c6 trach nhiem giir gin va bao ve, giu gin
va bao ve nhu the nao? Ta cflng can neu ra mot so hien tugng nhu*
nem da len doan tau dang chay, thao thanh giSng chu dem ban sit vun,
ve bay tren tuong nhirng cau vugt, hai hoa trong cuoc trien lam hoa
nhijng hien tugng khong the khong lam chung ta xau ho vi tinh trang
thieu van hoa cua mot bg phan dong bao ta, trong do c6 cac ban nho a
nong thon va thanh thj Hien tugng do can dugc xa hoi, nha truong va
dong dao ban doc hgc sinh quan tam, nhu the luan diem ciia bai van c6
CO so thuc te, de dugc moi nguai d6ng tinh Chu6i lien kit cac vin dS
ay tuc la lap luan M o i van de nhu th6 se dugc trien khai thanh mot
doan van, giua chung can c6 cac tu lien k6t Qua trinh lap luan cung la
qua trinh lap dan y ciia bai van
Sau khi c6 dan bai roi thi viSt bai Vi6t bai khong dan gian chi la
dien dat, ma phai thuc hien cac yeu cau lap luan cua bai van Nguai
viet bai van nghi luan khong phai lay tu each mot to chuc ma viSt nhu
la viet xa luan, ma nen xuat phat tir hieu biSt cua minh, lay tu each
cua minh - mot cong dan nho tuoi bi6t quan tam dSn dat nij-ac, xa hoi
ChSng han khi giai thich tai san cong cong la gi, khong can noi chung
chung, truu tugng la "tai san cua nhan dan", "tai san xa hoi chii
nghla" ma chi can noi do la tai san chn thi6t cho cuoc s6ng chung cua
moi nguai, doi vai bat cii ai Chon dugc tu thS, ch6 dung thi cac em
se CO each noi thich hgp va lofi noi se c6 sue thuySt phuc Lai van
nghi luan cung can viet mot each tu nhien, linh boat nhu dang trao doi
suy nghi vai cac ban d6ng trang lua, tranh len gan, bat chuae gigng
nguai Ian Lai van can gian di, sinh dong, t6i kj dung nhiing tu ngii
xa la, dac biet la nhiing tCr ngCr ma minh khong hieu, hoac dua nhiing
tu ngii bang tieng nuac ngoai vao bai van mot each khong can thiSt
Bai van nghi luan hay khong chi eo luan diem diing, c6 y nghla, lap
luan chat che, ma con phai chu y b6 cue hgp l i Bai van thuang c6 ba
phan, m d bai, than bai, ket bai Hinh dung bai van nhu mot cuoc tro chuyen, mot cuoc phat bieu y kiSn truac moi nguai, thi nen c6 each ma
bai thich hgp Trong md bai, tim each dua ngay win de can ban va luan
diem chinh cho ngudi doc thiy, sau do phan than bai Ian lugt trinh bay,
giai quy6t Phan kit bai khong nen gian dan chi la "torn lai" eai diSu da
noi d md bai, ma nen md rong ra, nhin v6 trien vgng tuong lai, hoac neu doi hoi trach nhiem d6i vdi ngudi dpe, khuyen nhu hay mong moi d6i vdi moi ngudi
Van nghi luan la van noi l i , nhung xet cho k l , no khong bao gid chi thuan tuy la noi li, bdi trong l i c6 tinh, tinh cam ciia ngudi viet, tinh cam
d6i vdi ngudi doc, tinh cam d6i vdi \in de dem ban V i the van nghi luan
cung CO mau sic tu tu, niu biet diln dat mot each cam xuc, hinh anh nhat
dinh se tang them hieu qua thuyet phuc cho bai van
Hd Noi, ngdy 20 thdng 5 nam 2009
Unf:ol\
i ' r U i / '
• nii':"?
frfT;;L
•';'> '
Trang 5DANH SACH GIAO VIEN, HOC SINH DAT GIAI
C U O C THI RA Dfi VA Vlkv VAN NGHI LUAN XA H O I
, 2008 - 2010 CUA TAP CHI VH&TT ,
G I A I N H I : 4 G I A I
1 Nguyen Van Binh - GV THPT chuyen Nguyln Hue - Ha Dong - Ha Npi
2 Khuat Thj Thanh Hucmg - GV.THCS Son Loc - Son Tay - Ha Noi
3 Hoang Thu Ha - GV.THCS Bach Lieu - Yen Thanh - Nghe An
4 Ha Minh Ngpc - HS lop 12 Van -THPT chuyen DHSP Ha Noi
G I A I BA: 4 G I A I
1 Pham Thi Ngoc Diep - GV.THPT Ba Dinh - Nga Son - Thanh Hoa
2 Dang Tuy&t Nhung - GV.THPT L6m6n6x6p - Ha Npi
3 Nguyin Nga My - HS lop 12 E - THPT Chu Van An - TP.Lang Son
4 Nguyin Thi My Lan HS lop 11 Van THPT chuyen Hung Vuong
-Phu Thp
G I A I K H U Y f i N K H I C H : 10 G I A I
1 Pham Anh Tuin - GV THCS Dong Thanh - Yen Thanh - Nghe An
2 Nguyin Thj Mai Lan - GV.THPT chuyen B^c Ninh - Bic Ninh
3 Hoang Thj Kim Ngan - GV THCS Gia Cam - Viet Tri - Phu Thp
4 Nguyin Thi Phuomg - GV THCS Xuan Dieu - Can Lpc - Ha Tinh
5 Tran Quang Dai - GV THPT Tran Phu - Diic Thp - Ha TTnh
,j 6 D5 Thi Thanh Thuy - GV THPT chuyen Thai Binh - Thai Binh
7 Ngo Thi Thu Hien - GV THPT chuyen Phan Bpi Chau - Nghe An
8 Pham Thi H6ng Thu - GV THCS Thai Thjnh - Dong Da - Ha Npi
9 Vu Thj Quynh - HS lop 12 Van - THPT chuyen Thai Binh - Thai Binh
10 Bui Thi Cam Hang - HS lop 11 Van - THPT chuyen Ha TTnh
Phan mot ^ ^• t:, u h
D E B A I
V A G O I Y
C A C H L A M B A I
Trang 6Khoang lang
1^ H O A N G L A N A N H
GV THPT chuyen Bdc Giang - Bdc GianR
BtBAl ^
Trong tdc pham Ti bd hdnh (Ngie van 10, tap mot), ngodi nhuiig l&i
tha mieu td dm thanh song dong, thdn tinh vang len tu ngon ddn cua
ngudi ca nu, Bach CuDi con nam bdt duac cd khodnh khac ngimg Idng
ki dieu cua tiing ddn "Thuthoi vd thanh thdng huu thanh" (Tiing taldng
ngdt bay gia cdng hay - Phan Huy Vinh dich)
Cdu tha goi cho anh (chi) suy nghJ g] vi vai trd cua nhung khoang
lang trong nghe thudt vd trong cuoc sdng?
G C n Y C A C H L A M BAI
A Goi y chung
- Xac dinh dirge \in dS can nghi luan: vai tro cua khoang lang trong
nghe thuat va trong cuoc s6ng con nguoi, tu do neu nhirng suy nghi cua
minh v6 van dS iy
- Van dung tong hop cac k! nang, thao tac nghj luan de trien khai van
de ro rang, thuySt phuc
B Goi y cu the
Hoc sinh c6 the linh hoat trong qua trinh viSt bai, nhung can dam bao
mot s6 y chinh sau:
I.Mffbdi
Gioi thieu dugc cau tha cua Bach Cu Di va van de: khoang lang trong
doi s6ng - trong nghe thuat
// Than bdi
- Y 1: Xac dinh dugc the nao la khoang lang trong nghe thuat va
trong cuoc s6ng
+ Trong nghe thuat: la phiit dung lai cua ban dan, n6t t r i m hay
su ngung lai trong bai tha, khoang trSng - khoang toi trong buc tranh v.v
+ Trong cuoc doi: do la n6i bu6n ben canh niSm vui; la giay phut con nguoi but minh khoi dong chay cua cong viec, cua cuoc doi; do la mpt sir
that bai sau nhirng thanh cong v.v i / I L i U
- Y 2: ThSy dugc vai tro quan trong ciia nhirng not lang nhu the trong nghe thuat va trong cuoc doi, vi du: """"" "
+ Trong nghe thuat: n6t lang lam ton len gia tri ciia am thanh, khoang trSng la noi d6n nen chua nhilu am anh, mau tram la mau ciaa suy nghi, ggi nhieu han ta
(Luu y: Co the lay nhieu vi du de chung minh, song dau tien phai nh3c toi vai tro cira not lang trong ban dan cua nguoi ca nu trong bai tho
Ti bd hdnh ) ' " ^ '
+ Trong cuoc doi: khoang lang la luc con nguoi nhin lai chinh minh, nhin lai chang duong da qua, nglm ngh! cho cuoc doi phia truoc, khoang lang Cling la noi con nguoi dugc song voi chinh minh, s6ng dung la minh, gop phSn gin giu nhan each cua m6i ca nhan (Hoc sinh lay dan chirng chung minh cho nhung l i le tren)
- Y 3: Ban vg each s6ng ciia m§i ca nhan sau khi da thay dugc vai tro ciia nhijng khoang lang, vi du:
+ Song can nhin lai, va tin rang moi khoang lang, khong phai la mot
that bai ma la mot su bit dSu cho mot thanh cong moi
+ Tuy nhien cung can mo rong: ban dSn vai tro ciia khoang lang
khong phai la khuySn khich cho mot cuoc s6ng bang long an phan, lam giam y chi phan dau cua con nguoi
III Kit bdi
Khai quat, nang cao vSn dS ban lu^n
(VH&TT so thdng 3 - 2010)
Trang 7C h i khi trong c u o c s o n g
^ PHAM THj VAN ANH , ' j / ^ i
GV THPT Do Luong I - Nghe An
DfeBAI '
f Chu Quang Tiem, nhd van Trung Quae tung noi: "Chi khi qua Ian, y
tuang qua nhiiu, sir that lam khdng xui, ket qua han la that bqi; chikhi
qua nhd, cdu thd, tha a, chdn nan, kit qua han dan den sa dog "
Hay viet bdi nghi luqn trinh bay quan diem ciia rninh ve van de chi
khi trong cuoc song
G O I Y C A C H L A M BAI
A V l ki nang
De bai yeu cau trinh bay y kien ve mot van de thiet thirc trong cuoc
song: chi khi Cau noi ciia tac gia dua ra gom hai ve c6 tinh chat tuong
phan, yeu cau nguoi viet phai giai thich hai ve, tij do trinh bay y kien,
quan diem rieng
Hoc sinh can biet van dung cac thao tac nghi luan nhu giai thich,
phan tich, chung minh Bai viet dien dat sang ro, y tuong mach lac
* i B Vgkilnthuc
- Gidi thich y kien: Chi khi dugc hieu la quyet tam, khat vong khang
dinh ban than, dat dugc thanh cong trong cuoc song Hanh trinh su song
cua con nguai la khong ngimg vuon len, sang tao, in dau tren mat dat, in
dau trong trai tim nguai khac bang chinh chi khi, y tuong ciia moi nguoi
Ciing vai chi khi luon la nhirng y tuong, la su sang tao, tinh than c l u
tien, su can than va nhirng thanh cong trong cong viec
- Phan tich, binh luqn ve y kien:
+ Neu tham vong qua Ion, y tuong qua nhieu ma khong gan voi thuc
te, khong lam dugc viec thanh cong thi diSu do cung v6 nghla
+ Ngugc lai nguoi khong c6 quyet tam, khat vong, y chi vuon len trong
cuoc song cung voi thai do chan nan, cau tha, tha a at dan den that bai
+ Nhu vay: Moi nguai can phai biet can bang trong cuoc song giira
khat vong va hanh dgng thuc te; khong ngimg vuan len dat dugc thanh
cong trong cong viec, hoc tap
H o c v a n khong c 6 que huong ^
g NGUYEN VAN BINH
GV THPT chuyen NguySn Hue - Ha Dong - Ha Noi
D E B A I
Nhd bdc hoc L Pasteur cd noi dqi y:
Hoc van khong cd que huong nhung nguoi cd hoc van phai cd To quoc
Suy nghi ciia anh (chi) ve y kien tren
GOT Y C A C H L A M B A I
A \e ki nang
Hoc sinh hieu diing yeu cau ciia de, biet each lam mot bai van nghi luan xa hoi voi b6 cue ro rang, dien dat luu loat, c6 cam xuc; khong mac loi dung tCr, ngir phap
B V e k i l n t h i k
Bai viet c6 the trien khai nhOng y ca ban sau:
a Gidi thich
+ Su hoc vSn khong c6 que huong: NghTa la tri thirc, thanh tuu khoa hoc la cua chung nhan loai, con nguoi c6 the hoc tap, ITnh hoi ma khong can phan biet no la ciia quoc gia nao
+ Nhung nguai c6 hoc vSn phai c6 To quoc: Nguai c6 hoc, c6 tri thirc phai biet yeu va c6 trach nhiem voi To quoc minh
Tom lai: Moi nguoi deu c6 the hoc tap va tiep thu tri thirc ciia nhan loai nhung trong long phai c6 To quoc
b Binh luqn ^
+ Tai sao con nguoi c6 the hoc tap tri thijc ma khong can phan biet nguon goc ciia tri thirc do? (Vi tri thuc la ciia chung nhan loai )
+ Tai sao nguoi c6 hoc van phai c6 T6 quoc trong long?
+ Neu nguai c6 tri thiic, hoc van ma trong long khong c6 To quoc thi sao?
Trang 8+ The hien tinh yeu To quoc, ngiroi c6 hoc van phai lam gi?
c Ma rang, lien he
+ Co phai chi c6 nhirng ngiroi c6 hoc van moi can c6 tinh yeu To
quoc khong?
+ Cau noi do c6 y nghla nhu the nao trong thai dai dat nuoc hoi nhap?
+ Ban than rijt ra duac di6u gi sau sSc?
>
(VH&TT s6 thdng 5+6 - 2010)
"Dat mrac la mau xirong "
m PHAM TH! NGQC DIEP
GV THPTBa Dinh - Nga 5on - Thanh Hod
D £ BAI
Tu su cam nhan nhung cdu tha sau ciia Nguyen Khoa Diem:
Em ai em Dat Nude Id mdu xuang cua minh Phai Met gdn bo vd san se
Phai biit hod than cho ddng hinh xir sd Lam nen Ddt Nude mudn dai
(Mat dirong khdt vgng)
anh (chi) suy nghl g\ y thuc trach nhiem cua thanh nien ngdy nay doi
vm ddt nude?
GOT Y C A C H L A M BAI
7 Gidi thich ede tu ngu: "mdu xuang", "gan bd", "san se", "hod
than " TCr do riit ra npi dung ciia doan tha: Dat Nuac gan gui, gan bo mat
thiet vai moi nguai nhu la mot phan than the minh vay Cho nen, moi ca
nhan can phai biet tu nguyen gan bo, cong hien, hi sinh de lam giau dep
them cho dat nuac, giir gin, phat huy va ti6p n6i truySn thong ciia dat nuac
2 Phdn tich cdc van de sau:
- Dat nuac von rong Ian, trim tuang nhung thuc ra cung rSt cu the, gan gui d6i vai moi nguai
+ Dat nuac la khong gian, thai gian ta sinh boat, lao dong hang ngay,
luu giir cho ta nhihig ki niem, ki irc, cam xuc
+ Dat nuac hien hinh trong dang dap, mau da, mai toe, tiSng noi,
giong dieu ciia moi nguai
+ Dat nuac la que huang, trong que huong c6 gia dinh - nguai than ciia chinh chung ta
+ V i the, hi sinh, cong hien cho dat nuac cung la hi sinh, cong hien cho nhirng nguai than yeu ciia minh
- Moi ca nhan, moi the he la mot mat xich quan trong trong cupc chay tiSp sue vTnh ciru giira cac thg he de lam nen truyen thong dan toe Dac biet la thanh nien Thanh nien chinh la hien tai va tuang lai ciia d5t nuac Moi ca nhan thanh nien can phai c6 trach nhiem tu nguyen ganh vac nhirng cong viec chung ciia dat nuac
- O moi thai diem, thanh nien c6 each gan bo va san se vai dat nuac khac nhau:
+ Thai chiSn: ca mot thS he thanh nien "gac but nghien theo vipc dao
cung", hi sinh cuoc s6ng ciia minh de bao ve dat nuac '
+ Thai binh, nhat la trong cong cuoc hien dai hoa dat nuac, hoi nhap quoc te nhu hien nay: thanh nien can trau doi tri thirc, bat kjp thai dai, ren luyen ban ITnh vihig vang truac cuoc hoi nhap quoc te, truac nhirng cam
do vat chSt, ren luyen sire khoe de c6ng hien, dung xay dat nuac
- Phe phan nhiJng quan niem sai ISm ve dat nuac, phe phan nhirng ai ich ki chi biSt vpi vang doi hoi a dat nuac ma khong dong gop, tham chi lam bang hoai, hoen 6 truyen thong tot dep ciia dan tpc
3 Bmh luqn, ddnh gid vd lien he vdi ban than
- Qua doan tha, Nguyen Khoa Diem the hien mot quan niem diing dan ve dat nuac va y thirc rat ro rang ve trach nhiem ciia minh va the he minh truac van menh ciia dan tpc Tu tuang ay phii hop vai mpi hoan canh, mpi thai dai
- La mot thanh nien, ta can xac djnh ro trach nhiem ciia minh doi vai dat nuac
Trang 9Long nhan ai khong the
nhiem HIV 4a
T R A N Q U A N G D A I '
GV THPT Trdn Phu - Due Tho - Ha Tinh
DE B A I
" O mmc ta, cu 15 phut lai c6 them mot ngirai hi nhihi
HIV/AIDS cu sail mdi ngay, ta Igi cd them 96 nguai hi nhiim
HIV/AIDS, mdi tuhn la 672 ngirt/i, mdi thdng la 2.920 nguai, va sau mdi
nam la 35.040 nguai, bang dan s6ciia mot huyen
Diiu dau long han nua la nhung nguai hi HIV/AIDS luon hi cd lap,
xa Idnh vd hi day ra ngdy mot xa khdi cdi quy dqo cudc sdng dang dihi
ra quanh ho Su ki thi nay Ian din ndi, ngay cd nhimg benh nhan
HIV/AIDS Id tuyen truyin vien cd thdm nien nhdt md chung tdi gap, dhi
to thdi do ddy ngcr hodc Thdm chi, ngay din cdi ten (chit chua ndi din
dia chi, nai Idm viec), ho cung rdt sabi tiit Id Tqi sao vgy?"
(Theo Phuang Anh, Long nhan di khong the nhiim HIV, Vietimes,
19-3-2008)
Anh (chi) hay viit bdi van ngdn (khodng 600 tit) trinh bay suy nghi
ve hien tucpig ndi tren
G O I Y C A C H L A M B A I
/ Mdbdi
The giai ngay nay phai d6i mat vai nhieu nhung nguy'ca, hiem hoa
to Ian: chien tranh, khung bo, moi truong bi tan pha, benh dich hiem
ngheo Benh HIV/AIDS la mot trong nhung nguy ca to Ion cua nhan
loai, trong do Viet Nam cung khong ngoai le Nhirng kiSn thiic v6
HIV/AIDS, y thirc, trach nhiem phong ch6ng can benh thS ki la mot hanh
trang quan trong cua thS he tre khi buac vao dai Bai vigt ciaa tac gia
Phuang Anh da dd cap din \in dS nay voi nhimg thong tin dang chu y,
goi nhieu tran trd, suy ngim
II Than bdi
1 Gidi thich
- Doan trich bai viet cua tac gia Phuang Anh de cap dSn hai vSn de lien quan dSn HIV/AIDS a nuac ta:
+ Tinh hinh gia tang dang quan ngai ciia benh nhan HIV/AIDS trong cong dong
+ Su ki thi cija cong d6ng d6i voi benh nhan HIV/AIDS va su mac cam ciia benh nhan
2 Binh luan
- Do la nhirng nguy ca rSt Ian d6i voi dat nuac: benh nhan HIV/ADIS gia tang vai t6c do chong mat nhu vay se tao nen nhiing hau qua khon
luang: sir t6n hai ve sinh mang, sue khoe, suy thoai noi giSng, tan va cac gia dinh, suy giam nguSn lire kinh tS, gia tang toi pham, te nan xa hoi, suy thoai vS dao due, van hoa *
- Su ki thi ciia cong d6ng doi voi benh nhan gay dau kho, thiet thoi cho nguai benh, khong nhung khong lam giam ti le gia tang benh nhan
ma con c6 tac dung ngugc lai, khiSn cho nguai benh quin tri lam lieu, tao nen ganh nang cho xa hoi , , , ,
- Nguyen nhan ciia tinh trang tren chii yeu la do hau qua ciia toi pham ma tuy va cac te nan xa hoi cua mot bo phan thanh thiSu nien nhan thuc han chS, s6ng buong tha, thac loan, su suy thoai cua dao due xa hoi, sir ySm kem ciia cac ca quan chirc nang «,ifrw.ii? r i ! - i
- Mot nguyen nhan quan trong n&a la nhan thuc ve HIV/AIDS ciia
cpng d6ng con nhieu han chi: chua hieu ro ve nguy ca, tac hai, ca che
lay Ian, bien phap phong tranh nen c6 su ki thi v6 l i doi vai nguai benh
/// Kit bdi
- De ngan chan va day lui dai dich HIV/AIDS can phai c6 su no luc ciia ca cong d6ng voi nhirng giai phap tong th6, trong do dac biet quan
trong la vai tro, y thirc ciia thanh thiSu nien: s6ng c6 l i tuang cao dep, lanh manh, c6 y thiic va trach nhiem phong ch6ng cac te nan xa hoi
Suy nghi, lien he ban than, d& xuSt sang kiSn ,
Trang 10-Tinh ban
A' i T R A N Q U A N G D A I
GV THPT Trdn Phu - Diic Tho - Ha Tlnh
D E B A I
Anh (chi) hay viit bai van ngan (khodng 600 tit) trinh bay suy nghJ
cua niinh ve can ngan ngCt sau:
"Hay cho toi bit bm anh la ai, toi se noi cho anh biit anh la ngur/i thSnao "
(Ngan nguPhdp - theo So tay Danh ngon, NXB Van hod - Thong tin,
J 999, trang J53)
G O I Y C A C H L A M BAI
1 Gidi thich y kiin
- Y nghla cu the: Cau danh ngon de xuSt mot tieu chuan danh gia
pham chat con nguoi thong qua m 6 i quan he ban be
- Y nghia khai quat: Tam quan trpng cua m6i quan he ban be d6i v a i
nhan each con nguai
2 Ban luan
+ T i n h ban la mot m o i quan he xa hoi pho bidn, c6 tSm quan
trong dac biet d6i v d i m 6 i nguai Con ngudi khong the s6ng ma
khong CO ai la ban N g u a i khong c6 ban be t h i khong the c6 nhan
each binh thuang
+ Nguoi ta thuang kdt ban, giao du v o l nhung nguoi ciing so thich
C l i n g quan diem, chi huong Nguai tot dSn v o i nhau thi "d6ng thanh
tuong ung, d6ng k h i tuang cau", nguoi xSu cung "nguu tSm nguu, ma tam
ma" Mat khac, khi choi than vai mot nguai, hay nhom nguai nao thi
thuang chiing ta se chiu anh huong cua d6i tuang do theo quy luat "gan
muc thi den, gSn den thi sang" hay " d i voi But mac ao ca sa, di v o i ma
mac ao giay"
V i vay, c6 the thong qua viec nhin nhan pham chat, t u each, thien
huong cua ban be (than thiet) de danh gia, phan loai \h nhan each, pham
chat cua mot con nguoi
+ Tuy nhien, viec danh gia t u each, pham chat, ca tinh mot con nguoi
la viec khong don gian, can dugc xem xet k i luong Cac moi quan he xa hoi cung thuong phuc tap, kho nhan chan Trong thuc te van c6 nhung nguai t6t giao du voi nguoi xau v i nhung muc dich khac nhau va ngugc lai Co nhung nguoi ca tinh, so thich trai ngugc nhau nhung van la ban
ciia nhau vHn c6 hien tugng "gan muc khong den, gan den v l n t6i" Do
do nguoi thuang choi v o i nhung nguoi tot chua h i n da t6t, va ngugc lai
3 Bai hoc nhan thuc va hanh dong
+ "Chon ban ma choi" la mot l o i khuyen het sue dung dan Nhung nguoi ban t6t la ch6 dua tinh than, la nguoi dong hanh than thiet trong cugc doi, giup m6i nguoi vuon len s6ng tot hon, dep hon Chon dugc ban
t6t, chan thanh luon la niem ao uoc ciia moi nguoi Tuy nhien, khong v i
thg ma tuyet giao v o i nhung nguoi xau
+ Muon CO ban t6t, truoc h6t minh phai la nguoi ban tot Song chan thanh,
coi mo, nhiet tam se duoc moi nguoi yeu quy Gia doi, xau xa, thij doan, ho hung thi som mupn gi cung bi 16 tay, bj tay chay, khong the co ban tot
+ Ung \vt dung d5n, biSt cham s6c tinh bang huu la mot each de con
nguoi CO hanh phuc va lam cho cugc song tot dep hon
(VH& TT s6 thdng 5+6 - 2010)
Ve mot quan niem ciia V Huy-go
^ B U I D I N H H A
GV THPT Nam Dan I - Nghe An
D £ BAI
Nhan vat Gidng Van - gidng trong tdc phdm Nhung nguoi khon kho
cila dai van hao Vich-to Huy-gd, trudc giay phdt lam chung da trdng troi lai vdi doi ban tre Ma-ri-uyt va Co-det:
"Tren dai, chi cd mot dieu dy thoi, dd la thuong yeu nhau"
Hay cho biet y kiin cda anh (chi) ve quan ni$m tren