Bài 46: Benzen và alkylbenzen (lớp 11 nâng cao)

Chương 7: hiđrocacbon thơmnguồn hiđrocacbon thiên nhiên  Khi phân tử chỉ có một vòng benzen thì được gọi là aren đơn vòng  Hiđrocacbon thơmaren là những hiđrocacbon trong phân tử có

GVHD: NGUYỄN HỒ BẢO TRÂM

Gs: HỒ VĂN THƯƠNG

Chương 7: hiđrocacbon thơm

nguồn hiđrocacbon thiên nhiên

 Khi phân tử chỉ có một vòng benzen thì được gọi là aren đơn vòng

 Hiđrocacbon thơm(aren) là những

hiđrocacbon trong phân tử có chứa một hay nhiều vòng benzen.

 Khi phân tử có nhiều vòng benzen thì được gọi là aren đa vòng

Bài 46: BENZEN VÀ ANKYLBENZEN

a/ Sự hình thành liên kết trong phân tử benzen

I – CẤU TRÚC , ĐỒNG ĐẲNG , ĐỒNG PHÂN VÀ DANH PHÁP :

1 - Cấu trúc của phân tử benzen :

- 6 Nguyên tử C ở trạng thái lai hóa sp2

- 6 AO p còn lại của 6 nguyên tử C xen phủ bên với nhau tạo thành hệ liên hợp

 chung cho cả vòng

- Mỗi C sử dụng 3 AO lai hóa để tạo

liên kết  với 2 nguyên tử C bên cạnh nó và một nguyên tử H

KẾT LUẬN

b/ Mô hình phân tử :

Mô hình rỗng Mô hình đặc

- Phân tử benzen có hình lục giác đều

- Các nguyên tử nằm trong một mặt

2/ Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp.

Benzen (C6H6) và các hiđrocacbon

thơm khác có công thức phân tử C7H8,

C8H10 …lập thành dãy đồng đẳng có

công thức phân tử chung :

a/ Dãy đồng đẳng benzen.

Những chất như thế nào là dãy

đồng đẳng của benzen?

 Hai chất đầu dãy không có

 Từ C8H10 trở lên mới có đồng

vòng benzen và về cấu tạo mạch

C của mạch nhánh

b Đồng phân , danh pháp.

CH2CH2CH3

– CH – CH3

CH3

CH3

CH2CH3

CH3

CH2CH3

CH3

CH2CH3

VD:một số đồng phân của C9H12

CH2 – CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

Phiếu học tập số 1:các em hãy thảo luận nhóm và

viết các đồng phân

hiđrocac thơm của: C 8 H 10

Danh pháp

Tên thông thường : tên thông thường của đồng đẳng

benzen không tuân theo một

quy tắc nhất định, người ta

gọi tên thông thường dựa trên

“ đặc tính, nguồn gốc….”

Ví dụ:

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

benzen

toluen

CH3

CH3 o-xilen

Tên thay thế

 Đánh STT trên vòng sao cho tổng số chỉ trong tên gọi là nhỏ nhất

Số chỉ vị trí+Tên nhóm ankyl+Benzen

1

R1

R2

2 3 4

5

6

1+3 =4

1

6

R1

R2

5 4

2 3

1+5=6

 Vị trí của các nguyên tử C trong vòng benzen được đánh theo số hoặc chữ

4;(p) (m);5

R

1

2;(O)

3;(m) (O);6

CH2 – CH3 CH3

CH3

CH3

CH2CH3

1,2- đimetylbenzen o-đimetylbenzen

1-etyl -4-metylbenzen

1

2;o

1

4

Phiếu học tập số 2: chọn đáp án

đúng

Công thức

C H

3

C2H5

C2H5

CH3

a 4,6-đietyl-1,3-metylbenzen

b 2,4-đietyl-1,5-đimetylbenzen

d 2,4-đietyl-1,5-metylbenzen

c 1,5-metyl-2,4-etylbenzen

1

2

3 4

5 6

II – TÍNH CHẤT VẬT LÝ :

1 – Nhiệt độ nóng chảy , t 0 s và khối lượng riêng :

Aren Công thức

phân tư

t nc , o C t s , o C D , g/cm3

(20 o C)

Isopropylbenzen

II – TÍNH CHẤT VẬT LÝ :

1 – Nhiệt độ nóng chảy , t 0 s và khối lượng riêng :

- Nhiệt độ nóng chảy nhìn chung giảm dần , có

sự bất thường ở p- xilen :o – xilen : m – xilen

- Nhiệt độ sôi tăng dần

- Khối lượng riêng các aren nhỏ hơn 1g/cm3 các

aren nhẹ hơn nước

2 – Màu sắc,tính tan và mùi :

- Là những chất không màu , hầu như không tan

trong nước , tan nhiều trong dung môi hữu cơ Đồng thời là dung môi hòa tan nhiều chất khác

- Đều là chất có mùi , nhưng có hại cho sức khỏe

Củng cố :

1 – Viết CTCT của các hợp chất sau :

Etylbezen

CH3

H3C

Cl

Bài 2: số đồng phân hiđrocacbon thơm

a.2; b.3; c.4 c.4; d.5